Một ñiểm cần lưu ý nữa là khi tiêu dùng cuối cùng của hộ gia ñình và tích luỹ tài sản gộp giảm nhưng cơ cấu nhập khẩu hàng tiêu dùng tăng 3,4% (9,6% so với 6,2% cùng kỳ năm trước) và má[r]
Trang 1Sài Gòn Tiếp Thị, ngày 10 tháng 7 năm 2009
Từ báo cáo kinh tế sáu tháng ñầu năm
Lượng hoá hiệu quả kích cầu
Tổng cục Thống kê
Tổng mức bán lẻ ăng 8,8% so với cùng kỳ năm trước nhưng bình quân chung tiêu dùng giảm (-3,47%) cho thấy chính sách kích cầu chưa phát huy hiệu quả ốt Cơ cấu nhập khẩu hàng tiêu dùng tăng 3,4%
và máy móc thiết bị ñể tích luỹ t ng 4,2% thì cần coi chừng ta ñang kích cầu cho nước khác
Theo thông cáo báo chí về số liệu thống kê kinh tế – xã hội sáu tháng ñầu năm 2009, tăng trưởng GDP ñạt 3,9% so với cùng kỳ năm ngoái
Về nguyên tắc, chỉ tiêu GDP ñược tính bằng ba phương pháp: phương pháp sử dụng cuối cùng (theo cách gọi của cơ quan thông kê Việt Nam), phương pháp thu nhập và phương pháp sản xuấ
Cơ quan thống kê thường tính GDP bằng phương pháp sản xuất và ñược cân ñối lại với tiêu dùng cuối cùng của hộ gia ñình, chi tiêu thường xuyên của Chính phủ, tích luỹ tài sản, xuất khẩu thuần Phần chênh lệch giữa tổng giá trị gia tăng và tổng cầu cuối cùng (Final demand) ñược xem như sai số thống kê
Nếu xét GDP trên phương diện tổng cầu cuối cùng, GDP = tiêu dùng của hộ gia ñình + tiêu dùng thường xuyên của nhà nước + tích luỹ gộp tài sản + xuất khẩu – nhập khẩu
Theo quan hệ cơ bản Keynes – Leontief thì khi thay ñổi (tăng hoặc giảm) một nhân tố của cầu cuối cùng
sẽ lan toả ñến sản xuất, quan hệ này lượng hoá mối quan hệ giữa cầu cuối cùng ñến giá trị sản xuất của các hoạ ñộng kinh tế và từ ñó ảnh hưởng ñến giá trị gia tăng của nền kinh tế Và ý niệm về “kích cầu” xuất phát từ quan hệ này
giá so sánh tăng 8,8% Cần ñể ý rằng tổng mức bán lẻ bao gồm cả bán cho sản xuất và bán cho tiêu dùng cuối cùng Hơn nữa, nó lại không bao gồm một số khoản khác không nằm trong tổng mức bán lẻ Qua tính toán, thấy rằng tuy tổng mức bán lẻ ăng 8,8% so với cùng kỳ năm trước nhưng tiêu dùng cuối cùng của hộ gia ñình theo giá so sánh giảm (-4,55%), tiêu dùng của Chính phủ ăng 9,43%, bình quân chung tiêu dùng giảm (-3,47%)
theo giá so sánh (loại bỏ yếu tố ăng giá) giảm (-5,27%)
yếu tố giá thì nhập khẩu giảm (-5,12%)
giảm (-10,1%), nếu không tính thì giảm nhiều hơn (-18%) Việc giảm này cơ bản do giá thị trường thế giới giảm mạnh Nhưng nếu xét về ượng thì xuất khẩu tăng 11,33%
Trang 2Như vậy, hầu như các yếu tố của tổng cầu ñều giảm, ñể ñạt ñược mức tăng trưởng 3,9% trong sáu tháng ñầu năm, sản lượng xuất khẩu phải tăng mạnh Nếu quy giá thực tế về mặt bằng giá năm trước thì sản lượng xuất khẩu ước tính chỉ t ng khoảng 7 – 8% Rất có thể, GDP thấp hơn số 3,9% công bố
Kim ngạch xuất khẩu thực tế giảm trong khi sản lượng xuất khẩu tăng mà cơ bản từ khai thác tài nguyên
và những sản phẩm nông nghiệp (dầu thô, than ñá, gạo, cà phê, hạ ñiều, cao su ) là ñiều cần phải suy nghĩ Thực chất, giống như là vay nợ tương lai ñể phục vụ một sự t ng trưởng ảo
Tiêu dùng cuối cùng sáu tháng ñầu năm giảm, tích luỹ tài sản gộp giảm cho thấy chính sách kích cầu chưa phát huy hiệu quả ốt trong sáu tháng ñầu năm
Mộ ñiểm cần lưu ý nữa là khi tiêu dùng cuối cùng của hộ gia ñình và tích luỹ tài sản gộp giảm nhưng cơ cấu nhập khẩu hàng tiêu dùng tăng 3,4% (9,6% so với 6,2% cùng kỳ năm trước) và máy móc thiết bị ñể tích luỹ t ng 4,2% (29,4% so với 25,2% cùng kỳ năm trước) thì cần xem xét lại chính sách kích cầu, nếu không kích cầu của ta làm lợi cho nước khác
Cũng không thể xem nhẹ ảnh hưởng của việc tăng cung tiền so với GDP ñến vấn ñề t ng giá tiêu dùng
vì quan hệ giữa cung tiền và GDP thực chất là quan hệ tiền – hàng Ảnh hưởng của việc ñó có thể sẽ rơi vào năm 2010 Năm 2006, mức tăng cung tiền vào khoảng 33%, tăng GDP theo giá thực tế là 16,1%, CPI là 7,5% Năm 2007, mức tăng cung tiền vào khoảng 46%, tăng GDP theo giá thực tế là 17,4%, CPI
là 8,3% Mức tăng cung tiền trong hai năm này cao hơn mức tăng GDP quá nhiều ñã dẫn ñến năm 2008, CPI tăng cao ñến 23% Trong năm 2008, do chính sách thắt chặt tiền tệ, mức tăng cung tiền ñã thấp hơn mức tăng trưởng GDP theo giá thực tế (20,2% so với 29,22%) Tuy nhiên, trong sáu tháng ñầu năm
2009, tăng cung tiền lại tương ñối cao, khoảng 16,4% so với tháng 12.2008, trong khi tăng trưởng GDP theo giá thực tế chỉ khoảng 12,4%
Tổng cục Thống kê