Do số lượng các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán đã tăng đáng kể trong vòng mấy năm qua nên các biểu đồ về giá cả và số lượng đơn giản ngày càng có sẳn... Lịch sử tự lặp lại: Học
Trang 1CHƯƠNG 12
LAM CACH NAO BE ĐỌC BIỂU ĐỔ NHƯ MỘT CHUYEN GIA VA CAI THIEN VIEC LUA CHON
VÀ TÍNH THÙI GIAN CHO CỔ PHIẾU CUA BẠN
Trong thế giới y học, tỉa X và máy quét não là những bác
sĩ “hình ảnh” giúp chẩn đoán những gì đang diễn ra trên cơ thể con người EKG và các sóng siêu âm được ghỉ lại trên giấy hoặc trên các màn hình giống màn hình tivi để minh họa cho những gì đang diễn ra đối với tìm của con người
Tương tự như vậy, bản lược vẽ các đường và mặc định ở
một tỷ lệ nhất định nhằm giúp con người hiểu chính xác họ
đang ở đâu và làm cách nào để đến được một nơi họ muốn
đến Các dữ liệu về địa chấn được thể hiện trên các biểu đô
để giúp các nhà địa lý nghiên cứu khu vực nào dường như có
chứ đầu khí
“Trong hầu hết tất cả các lĩnh vực, luôn có sẵn nhiều công
cụ để giúp đánh giá chính xác các điều kiện hiện tại và cung
cấp cho người sử dụng các số liệu chính xác Điều tương tự
cũng đúng trong lĩnh vực đầu tư chứng khoán Các chỉ số kinh
tế được thể hiện trên các biểu đồ nhằm giúp người đọc hiểu
được Lịch sử về giá và số lượng của cổ phiếu được lưu lại trên
các biểu đổ để giúp quyết định xem cổ phiếu đó có giá trị, ổn
định và có được mua nhiều hay không hoặc để xem cổ phiếu
đó có yếu kém và hoạt động không bình thường hay không Bạn có cho phép bác sĩ mổ cơ thể bạn và tiến hành phẫu thuật tim nếu bác sĩ không tiệt trùng các dụng cụ phẫu thuật
không? Dĩ nhiên là không Đó là sự tắc trách rõ ràng Tuy
179
Trang 2nhiên, nhiều nhà đầu tư cũng đã làm như vậy khi họ mua và
bán cổ phiếu mà không tham khảo các biểu đồ về cổ phiếu trước Cũng như các bác sĩ thiếu trách nhiệm không sử dụng tia
X, ndi soi cắt lớp CAT và ERG đối với bệnh nhân của họ, các nhà đầu tư cũng hết sức ngớ ngẩn nếu họ không chịu học cách
đọc hiểu các số liệu về giá và số lượng giao dịch của cổ phiếu trên các biểu đỏ cổ phiếu Các biểu đỗ có thể cho bạn biết khi nào cổ phiếu không hoạt động đúng và cần phải bán ngay
Khái niệm cơ bản về cách đọc biểu đồ
Biểu đồ ghi lại các hoạt động về giá thực tế của hàng ngàn
cổ phiếu Những sự thay đổi về giá là kết quả của cung và cầu
hàng ngày trên thị trường đấu giá lớn nhất trên thế giới Các nhà đầu tư - những người đã biết đọc chính xác các biến
động về giá cả trên biểu đồ - có một lợi thế rất lớn so với
những người không chịu học hoặc biết ít hơn Bạn có muốn bay trong một chiếc máy bay mà không có thiết bị dẫn đường
hoặc đi một chuyến đi đài dọc đất nước trong ô tô mà không
có bản đỗ về đường không? Biểu đỗ chính là bản dé đường sá đầu tư của bạn, do đó bạn luôn biết bạn đang ở đâu và bạn chuẩn bị đi đến đâu Trên thực tế, các nhà kinh tế kiệt xuất
như Milton và Rose Friedman đã dành 28 trang đầu tiên của
cuốn sách vĩ đại của họ “Tự do lựa chọn” để viết về sức mạnh
của các số liệu thực tế của thị trường và khả năng duy nhất của giá để cung cấp những thông tin quan trọng và chính xác
cho các nhà đưa ra quyết định
Các mẫu trên biểu đô là các khu vực đơn giản về sự biến
đồng và củng cố giá sau một lần tăng giá trước đó Kỹ năng
bạn cần học trong phân tích biểu đổ là khả năng chẩn đoán liệu sự biến động về giá và số lượng là bình thường hay bất
bình thường Các biến động này là dấu hiệu của sức mạnh
hay yếu kém? Nhiều sự biến động chính xảy ra ngoài các mô
180
Trang 3hình giá có thể nhận ra được (sẽ được thảo luận cụ thể hơn ở phần sau của chương này)
Hàng năm những người chịu khó dành thời gian để học
cách đọc hiểu chính xác các biểu đồ về cổ phiếu có thể kiếm
được rất nhiều tiền Các nhà đầu tư chuyên nghiệp - những người không sử dụng biểu đồ cũng phải thừa nhận sự kém hiểu biết của họ về các biện pháp có giá trị cao và các cơ chế
tính toán thời gian Để nhấn mạnh hơn nữa điểm này: Tôi đã
từng chứng kiến nhiều nhà đầu tư có đẳng cấp cao cuối cùng
đã mất việc do hoạt động yếu kém Thông thường thành tích
kém cỏi của họ là kết quả trực tiếp của việc không biết nhiều
về hoạt động của thị trường và cách đọc biểu đổ Các trường
đại học vốn dạy các khóa học về tài chính hay đầu tư và coi biểu đồ như những thứ không có liên quan hoặc không quan
trọng đã thể hiện sự thiếu cơ bản về kiến thức và hiểu biết
về những gì đang thực sự diễn ra trên thị trường và các nhà
đầu tư chuyên nghiệp hàng đâu đang hoạt động như thế nào
Là một nhà đầu tư tư nhân, bạn cũng cần học tập và tận
dụng các lợi thế về biểu đồ cổ phiếu Mua cổ phiếu chỉ đơn giản vì
nó có đặc điểm cơ bản như doanh thu và lợi nhuận cao là chưa đủ
“Trên thực tế không đọc giả nào của tờ Investors Business Daily
lại mua một cổ phiếu chỉ đựa duy nhất vào Tỷ lệ Lựa chọn sáng
suốt độc quyền của tờ IBD hoặc các cổ phiếu đánh dấu vàng trên
các bảng cổ phiếu của tờ IBD Biểu đỏ của một cổ phiếu phải luôn được kiểm tra để quyết định xem cổ phiếu đó có phải đang nằm ở
vị trí lý tưởng để có thể mua được không hoặc nếu cổ phiếu đó là
cổ phiếu dẫn đầu nhưng đã tăng giá quá cao so với khu vực giá cơ bản thì cũng nên tránh không mua
Do số lượng các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán
đã tăng đáng kể trong vòng mấy năm qua nên các biểu đồ về
giá cả và số lượng đơn giản ngày càng có sẳn (Những người
Trang 4
đặt mua tờ Investor's Business Daily có thể truy cập miễn phí
được hơn 10.000 các biểu đổ theo ngày và theo tuần trên trang Web: investors.com) Các sách về biểu đồ và các dịch vụ
về biểu đồ trên mạng giúp bạn theo đuổi hàng trăm, thậm chí hàng ngàn cổ phiếu theo cách được tổ chức cao và tiết
kiệm thời gian Một số biểu đỏ tiên tiến hơn các biểu đồ khác, cung cấp các dữ liệu cơ bản và kỹ thuật cộng với sự biến động về giá cả và số lượng cổ phiếu giao dịch Đăng ky truy cập vào một trong các dịch vụ biểu dé này và chỉ cẩn
trong thời gian rất ngắn là bạn đã có được những thông tin
day gid tri ma không dễ gì có được ở những nơi khác
Lịch sử tự lặp lại: Học cách sử dụng cúc tiền lệ trong lịch sử
Như đã để cập ở các chương trước, hệ thống lựa chon các
cổ phiếu dẫn đầu của chúng tôi là dựa trên những gì thị trường đang thực sự diễn ra, chứ không phải trên các quan điểm hoặc học thuyết của tôi hay của bất kỳ người nào khác Chúng tôi đã
phân tích các cổ phiếu giành thắng lợi lớn nhất trong quá khứ để
khám phá ra rằng tất cả các cổ phiếu này đều có 7 đặc điểm gì
chung, được viết tắt thành CAN SLIMTH Chúng tôi cũng phát hiện ra rằng có một số mẫu giá thành công và có cấu trúc củng cố giá lặp đi lặp lại Trong thị trường chứng khoán, lịch sử tự lặp lại Điều này là bởi vì bản chất con người rất ít khi thay đổi Các mô, hình giá của các cổ phiếu vĩ đại trong quá khứ có thể phục vụ như các mô hình lý tưởng cho các lựa chọn trong tương lai Có một vài mẫu giá mà bạn sẽ muốn tìm kiếm khi phân tích một cổ phiếu để mua Tôi cũng sẽ đưa ra vài dấu hiệu để cho bạn thấy khi nào một mô hình về giá có lỗi và không hợp lý
Mẫu biểu đồ phổ biến nhất: "Chén có quai”
Một trong những mẫu giá quan trọng nhất trông rất giống một chiếc chén có quai khi đường nét của chiếc chén đó được
182
Trang 5nhìn từ một phía Các mô hình giống chiếc chén có thể kéo
đài từ 7 tuần đến 65 tuần, nhưng hầu hết chỉ kéo dài từ 3
đến 6 tháng Việc chỉnh sửa giá từ đỉnh cao nhất (đỉnh của
chén) đến điểm thấp nhất (đáy của chén) của hầu hết các mô
hình giá khác nhau từ khoảng 12% đến 15% cho đến cao nhất
là 38% Một mẫu giá mạnh của bất kỳ cổ phiếu nào luôn phải
có xu hướng đi lên rõ ràng so với thời điểm bắt đầu của mô
hình ban đầu Bạn cẩn tìm kiếm ít nhất là tăng giá 30%
trong xu hướng tăng trước đó, cùng với việc cải thiện sức
mạnh tương đối và sự tăng đáng kể về số lượng ở một vài
điểm trong xu hướng tăng trước đó
Trong hầu hết (chứ không phải trong tất cả) các trường
hợp, phần đáy của chiếc chén nên tròn và có hình chữ “Ư” hơn là hình chữ “V” hẹp Đặc điểm này cho phép thời gian của cổ phiếu kéo đài qua một lần chỉnh giá tự nhiên cần thiết
với 2 hoặc 3 đợt yếu xung quanh phần thấp của chiếc chén
Khu vực chữ “U” là rất quan trọng bởi vì nó là phần yếu kém
còn lại và làm giảm sự chú ý của các nhà đầu cơ khỏi cổ
phiếu đó Một nền tảng chắc chắn hơn của những người sở
hữu mạnh mẽ mà ít khả năng bán trong lần tăng giá tiếp
theo đã được thành lập Biểu đổ kèm theo tir Daily Graphs
OnlineR cũng cho thấy sự biến động của giá cả và số lượng cho Harley Davidson
Các cổ phiếu tăng mà tạo ra các mô hình chiếc chén trong
khi thị trường chung giảm và chỉnh sửa 11⁄4 đến 21⁄4 mức trung bình của thị trường thì cũng là bình thường Lựa chọn
tốt nhất của bạn thường là các cổ phiếu có mô hình cơ bản giảm ít nhất trong sự giảm của thị trường trung hạn Cho dù bạn đang ở trong thị trường đâu cơ giá tăng hay đầu cơ giá hạ thì cổ phiếu giảm hơn 21⁄4 lần mức trung bình của thị trường
thì thường là quá rộng và lỏng và cân phải chú ý Hàng chục
183
Trang 7cổ phiếu dẫn đầu công nghệ cao như JD§ Uniphase, ban đầu là rộng, lỏng và thành mô hình chén có đáy sâu trong quý 2 và quý 3 của năm 2000 Các mô hình này thông thường đều là lỗi
SEA CONTAINERS INC 1
+89 000 SHARES ANNUAL EPS LAST OTR EPS «192° PRIOR OTREPS «
Tang 701% trong 17 thang
Những đặc điểm cơ bản của khu vực quqi chén
Việc hình thành khu vực quai chén nhìn chung phải mất
hơn 1 hoặc 2 tuần và có sự giảm giá (giá giảm xuống dưới
185
Trang 8điểm thấp trước đó ở khu vực quai chén đã được thiết lập ở vài tuần trước đó) nằm gần giai đoạn cuối của sự biến động giá giảm
hơn mức thấp trong giai đoạn tăng giá của khu vực quai chén
C6 mét vài ngoại lệ: Những chén không có quai thường có
tỷ lệ thất bại cao hơn, mặc dù nhiều cổ phiếu vẫn tăng
trưởng thành công mà không cần hình thành nên khu vực
quai Đồng thời, một số trong cổ phiếu của các công ty công
nghệ dễ thay đổi hơn trong năm 1999 đã hình thành quai
chén chỉ trong vòng 1 hoặc 2 tuần trước khi các cổ phiếu này bắt đầu tăng giá mạnh
Khi quai chén được hình thành thì khu vực này luôn phải
hình thành trong nửa trên của tổng thể cấu trúc cơ bản như
được đo từ điểm cao nhất của chiếc chén đến điểm thấp nhất
Quai chén cũng nằm trên đường giá trung bình đã dịch
chuyển trong 200 ngày của cổ phiếu Những quai chén được hình thành ở nửa đưới của chén hay nằm hoàn toàn dưới đường giá trong 200 ngày của cổ phiếu thường là yếu kém và
dễ thất bại Nhu cầu tăng cao đến điểm đó thì cũng không đủ
mạnh để giúp cổ phiếu đó phục hồi cao hơn một nửa so với
lần giảm trước đó
Hơn nữa, những quai chén liên tục tăng giá dọc theo khu
vực giá thấp hoặc chỉ chạy thẳng dọc theo khu vực giá thấp
chứ không phải đi xuống thì có khả năng thất bại cao hơn nhiều khi chúng tăng lên các mức cao mới
Giá giảm ở khu vực quai chén chỉ nên nằm trong khoảng 10% đến 15% của điểm cao nhất trừ khi cổ phiếu đó hình
thành nên một chiếc chén rất to như trong trường hợp bất
bình thường của Sea Containers năm 1975 Sự giảm ở khu
vực quai chén vượt qua số phần trăm này trong các thị trường
186
Trang 9dau co gid tăng trông rất rộng và thất thường, trong hầu hết các trường hợp là không thích hợp và nhiều rủi ro Tuy
nhiên, nếu bạn đang ở trong khu vực bùng nổ cuối cùng của
đáy thị trường đầu cơ giá hạ thì sự yếu kém của thị trường chung không bình thường sẽ làm cho một số khu vực quai chén bị giảm nhanh chóng khoảng 20% đến 30% nhưng mẫu
sự chặt về giá được xác định là những biến đổi nhỏ về giá từ
cao xuống thấp trong tuần với vài giá của các tuần liên tiếp
khi đóng cửa không thay đổi hoặc nằm gần khu vực đóng cửa của tuần trước đó Nếu hàng tuần trong mô hình cơ bản có sự
biến động lớn từ mỗi điểm cao của tuần tới điểm thấp thì nó
sẽ thường nằm trong sự chú ý của thị trường và sẽ không
hoạt động khi có sự biến động lớn Tuy nhiên, những nhà đầu
tư nghiệp dư sẽ không phát hiện ra sự khác biệt này và cố
phiếu có thể tăng lên 5% đến 15% trước khi giảm mạnh
Khi một cổ phiếu hình thành mô hình biểu đồ hình chiếc
chén có quai và sau đó tăng lên một điểm mua mới cao hơn mà
Jesse Livermore gọi là “điểm mấu chốt” thì số lượng của ngày
sẽ tăng ít nhất là ð0% cao hơn bình thường Các cổ phiếu dẫn
đầu thị trường mới tăng số lượng lên 500% đến 1000% trong các thời kỳ bùng nổ chính là không bình thường
Trong hầu hết các trường hợp, chính việc mua cổ phiếu của
các nhà đầu tư chuyên nghiệp đã gây ra sự tăng số lượng giao
187
Trang 10dịch cổ phiếu lớn, trên mức trung bình đối với các cổ phiếu có
giá cao hơn và chất lượng tốt hơn tại những thời điểm bùng
nổ mấu chốt 95% công chúng thường thấy sợ mua cổ phiếu ở những thời điểm như vậy bởi vì nói rất hiếm xảy ra và dường như có rất nhiều rủi ro và thường ngốc nghếch khi mua cổ, phiếu vào những thời điểm giá cổ phiếu đó đang tăng cao nhất Mục đích không phải là mua cổ phiếu ở mức giá thấp
nhất hãy gần mức thấp mà là bắt đầu mua vào chính xác đúng thời điểm khi cơ hội thành công của bạn là cao nhất
Điều này có nghĩa là bạn phải học cách chờ đợi cho đến khi phiếu tăng lên và giao dịch tại thời điểm nên mua của bạn trước khi có cam kết ban đầu Néu bạn bận công việc hoặc
không thể theo dõi thị trường đều đặn thì các thiết bị trích
dẫn hay các trích dẫn có sẵn trên điện thoại di động và các
trang Web sẽ giúp bạn luôn nắm được các thời điểm mấu chốt
tiểm tàng
Nhà đầu tư tư nhân chiến thắng nên chờ đợi để mua cổ
phiếu vào chính xác các thời điểm mấu chốt này Đây là nơi
sự địch chuyển thực sự bắt đầu và tất cả các hoạt động hấp
dẫn bắt đầu Nếu bạn cố gắng mua trước thời này thì
bạn đã hơi vội vàng Trong nhiều trường hợp cổ phiếu sẽ không bao giờ đạt tới điểm bùng nổ, để lại cho bạn cổ phiế
không tăng trưởng hoặc sẽ giảm giá mạnh Bạn muốn tìm
được cổ phiếu phải chứng tỏ được sức mạnh của nó trước bạn
trước khi bạn đầu tư vào cổ phiếu này Đồng thời nếu bạn
mua cổ phiếu ở thời điểm giá cổ phiếu tăng cao hơn 5% đến 10% so với điểm chính xác nên mua thì bạn đã mua muộn và
có nhiều khả năng bạn sẽ mắc kẹt trong lan chỉnh giá tiếp theo Nguyên tắc cắt giảm lỗ tự động 8% của bạn sẽ buộc bạn phải bán cổ phiếu đó vì cổ phiếu đó đang tăng về giá và
không còn khả năng chỉnh giá nữa
188
Trang 11Hay tìm kiếm cúc cổ phiếu có số lượng tang gan với mức
thếp của mô hình gia
Gần như tất cả các nền tảng thích hợp sẽ cho thấy có sự tăng mạnh về số lượng trong vòng 1 hoặc 2 tuần dọc theo khu
vực thấp của mô hình cơ bản và trong khu vực thấp của quai
chén Điều này có nghĩa là tất cả việc bán đều đã cố hết sức
và sẽ không có thêm cổ phiếu nào được tung ra thị trường nữa Các cổ phiếu lành mạnh đang được tích lũy nhiều gần như luôn cho thấy dấu hiệu này Việc kết hợp sự chặt về giá
và sự tăng số lượng nhìn chung là có tính xây dựng
Một dấu-hiệu có giá trị khác mà những đọc giả đã được
huấn luyện về cách đọc biểu đồ nắm được là diễn biến của các
lần tăng giá theo ngày và theo tuần Hãng Microsoft là một
ví dụ về một cổ phiếu nổi bật vốn bị tích lũy rất nhiều ngay
trước khi tăng giá mạnh
Dấu hiệu tăng số lượng mạnh (tăng 350% trong vòng 12 tháng)
Những tuần tăng giá với số lượng lớn, theo sau đó là
những tuần khác có số lượng tăng rất cao cũng đều là dấu
189
Trang 12hiệu có tính chất xây đựng cao Nếu bạn sử dụng dịch vụ biểu
theo ngày kết hợp với các biểu đỗ theo tuần thì bạn sẽ có
thể thấy được các hoạt động giao dịch bất bình thường mà thỉnh thoảng chỉ diễn ra trong 1 ngày duy nhất
Số lượng cổ phiếu giao dich là một chủ đổ nổi bật cẩn được nghiên cứu cẩn thận Nó có thể giúp bạn nhận ra một phiếu nào đó đang được tích lũy (các tổ chức quỹ mua vào nhiều) hay đang bị phân bổ (các tổ chức quỹ đang bán ra
nhiều) Một khi bạn đã nắm chắc kỹ năng này thì bạn sẽ không phải dựa vào các quan điểm cá nhân của các nhà phân
tích và các chuyên gia Số lượng cổ phiếu giao dịch lớn vào những thời điểm chính là không thể thiếu được
Số lượng là thước đo tốt nhất của bạn về cung và cầu cũng như sự tài trợ của các tổ chức quỹ - 2 thành phần quan trọng
trong việc phân tích thành công một cổ phiếu Hãy học cách
sử dụng các biểu đồ để tính thời gian mua, bán của bạn một
cách chính xác Bạn sẽ mất nhiều tiền của nếu mua cổ pÌ
vào các thời điểm sai hoặc xấu hơn là mua cổ phiếu khi các
cổ phiếu này không được tích lũy hoặc có các mô hình giá không hợp lý và bị lỗi
Lan sau khi ban xem xét việc mua một cổ phiếu thì hãy
kiểm tra số lượng giao dịch theo tuần của cổ phiếu đó Đây là một dấu hiệu có tính chất xây dựng khi số tuần mà cổ phi
đó đóng cửa có giá tăng cao hơn với mức trung bình về số
lượng theo tuần vượt hơn so với số lượng của các tuần mà
phiếu đó đóng cửa thấp hơn về giá với số lượng cổ phiếu
trung bình trong khi vẫn nằm trong nền tảng biểu đồ của nó Giá trị của điều chỉnh của thị trưởng
Các mô hình giá luôn (đến 80%) được tạo ra trong các thời
kỳ điều chỉnh thị trường, do vậy bạn không nên chán nắn và
190
Trang 13từ bỏ những cổ phiếu tiểm tàng trên thị trường trong các thị
trường đầu cơ giá hạ
Các thị trường đầu cơ giá hạ có thể kéo dài khoảng 3 đến
6 tháng hoặc trong các trường hợp hiếm bơn có thể lên tới 2
năm Nếu bạn tuân thủ cẩn thận các nguyên tắc bán cổ phiếu trong cuốn sách này thì bạn sẽ có thể bán và thu về hầu hết lợi nhuận, cắt giảm được thua lỗ, tích trữ được tiền mặt và
thoát khỏi khu vực ngoại"biên
Cho dù nếu bạn bán hết cổ phiếu và chuyển toàn bộ sang
tiên mặt thì bạn sẽ không bao giờ muốn thừa nhận là mình
thất bại bởi vì các thị trường đầu tư giá hạ tạo ra các nền
tảng mới đối với các cổ phiếu mới mà có thể có 1000% cổ
phiếu dẫn đầu mới của chu kỳ mới Bạn không từ bỏ một cách ngốc nghếch trong khi rất nhiều cơ hội rất lớn mà cả
đời mới có đang được tạo ra
Thị trường đầu cơ giá hạ là thời điểm để tiến hành phân tích lại những quyết định trước đó Hãy thể hiện chính xác
các vấn để trên các biểu đồ theo ngày và theo tháng bạn đã
mua ở đâu và đã bán hết cổ phiếu của bạn trong năm qua
Nghiên cứu các quyết định của bạn và viết ra một vài nguyên tắc mới để tránh lặp lại những sai lầm mà bạn đã mắc phải
trong chu kỳ trước đó Sau đó nghiên cứu một vài cổ phiếu
dẫn đầu lớn nhất mà bạn đã bỏ lỡ hoặc đã giải quyết sai Phát triển các nguyên tắc đó để bảo đảm rằng bạn đã mua
được các cổ phiếu dẫn đầu thực sự trong chu kỳ thị trường đâu cơ giá tăng tiếp theo Các cổ phiếu này sẽ ở đó và đây là thời điểm để quan sát chúng cẩn thận khi các cổ phiếu này bắt đầu hình thành nền tảng Câu hỏi là liệu bạn có kịp ở đó
để thực hiện kế hoạch mua các cổ phiếu đó hay không
€ác mô hình giá khúc cần tìm kiếm:
Làm cách nào để phát hiện ra mô hình giá “đĩa cô quai”
191
Trang 14Một chiếc đĩa có quai là một mô hình giá tương tự như mô
hình của một chiếc chén có quai, ngoại trừ là phần “đĩa” có xu hướng kéo đài ra trong một khoảng thời gian dài hơn, làm cho mô hình này nông hơn Nếu những khái niệm như “chiếc chén có quai” hoặc “chiếc đĩa có quai” nghe không bình thường
thì hãy xem xét rằng đã nhiều năm nay bạn đã nhận ra và gọi
các chòm sao nhất định nào đó là “chòm sao Gấu to và nhỏ”
đấy thôi
GENERAL | ELECTRIC £0 {AST OTM ERS 16%, POR OTR 20: Phu EP
Tt
Tang 74% trong 11 thang
Nhận ra mô hình giá “hai đáy”
Mô hình giá 2 đáy trông giống như chữ “W” Mô hình này không diễn ra thường xuyên như mô hình chiếc chén có quai Điều quan trọng là đáy thứ 2 của chữ “W” phù hợp với mức
giá (thấp) của đáy thứ nhất hay trong hầu hết các trường hợp, xén bớt một hoặc hai điểm, do đó tạo ra sự hứng thú của
các nhà đầu tư yếu kém hơn
Mô hình 2 đáy có thể cũng có quai, mặc điều này là không cần thiết Chiểu sâu và chiều dài nằm ngang cũng tương tự
như chiéu sâu và chiều dài nằm ngang của hình chiếc chén 192
Trang 15Theo lý thuyết, mô hình hai đáy không mạnh bằng mô hình chiếc chén có quai vì cổ phiếu phải giảm giá 2 lần mới trở về
được điểm thấp của nó trước đó để tạo ra mô hình 2 đáy
Điểm mua mấu chốt trong mô hình 2 đáy nằm ở phía trên
bên phải của chữ “W” nơi cổ phiếu đang tăng lên sau giai đoạn giảm thứ 2 Điểm mấu chốt nên ngang bằng giá so với điểm cao nhất của đỉnh nằm giữa chữ “W” Nếu mô hình 2 đáy có quai thì giá cao nhất của quai là điểm mua mấu chốt Hãy xem các biểu đổ kèm theo dưới đây về cổ phiếu của
Dome Petroleum, Texas Oil & Gas, Price Co Cisco Systems là
những ví dụ rõ ràng vẻ mô hình giá 2 đáy trong những năm
1977, 1978, 1982 va 1990 Điểm mua là 42 USD, 33 USD, 20 USD va 32 USD
Đối với các mô hình 2 đáy (xem trang 132-133), thì sử
dụng các biểu tượng dưới day: A = bắt đầu của nền tảng; B =
đáy của chân thứ nhất; C = phần giữa tạo ra điểm mu:
đáy của chân thứ 9 Nếu mô hình 2 đáy có quai thì E = đỉnh của quai (tạo ra điểm mua) và F = đáy của quai
Trang 16TEXAS OIL & GAS C CORP -
19(628,000 SHARES +36", ANNUAL EP:
LAST OTREPS 20% PRIOR OTR EPS
Mô hình giá 2 đáy tăng 532% trong 23 tháng
PRICE CO 9,972,000 SHARES +138% ANNUAL EPS GROWTH LAST OTR EPS +55, PRIOR OTR EPS 131%
Mô hình giá 2 đáy tăng 110% trong 11 tháng
Khái niệm cấu trúc giá “Đáy bằng”
Đáy bằng là một cấu trúc giá đáng quan tâm khác Đây
thường là đáy 2 giai đoạn vốn diễn ra sau khi một cổ phiếu
đã tăng 20% hoặc cao hơn so với mô hình chén có quai, đĩa có quai hay mô hình 2 đáy
194
Trang 17Mô hình giá 2 day ting 74445% trong 113 thang
SURGICAL CARE AFFILIATES
6,290,000 SHARES _ N/A ANNUAL EPS GROWTH LAST QTR EPS +133%, PRIOR OTR EPS +140% Bey Pome
Mô hình giá đáy bằng tăng 1833% trong 33 thang
Mô hình đáy bằng di chuyển thẳng trong một khu vực giá
khá chặt trong thời gian ít nhất là 5 hoặc 6 tuần, và không
điều chỉnh giá cao hơn 10% đến 15% Cổ phiếu của Standard
Oil of Ohio vào tháng 5/1979, Smith-Kline vào tháng 3/1978,
195
Trang 18Dollar General năm 1982 va Surgical Care Affiliates nam
1989 là những ví dụ điển hình vẻ mô hình giá bằng (xem một
số mô hình này trong các biểu đồ ở trên)
DOLLAR GENERAL CORP
3,914,000 SHARES +12% ANNUAL EPS GROWTH yt LAST QTR EPS +33%, PRIOR QTR EPS +25% "Re
.Mô hình cờ cao, nằm bên phải thường rốt hiếm
Mô hình cờ cao, nằm bên phải thường rất hiếm và diễn ra
đối với không quá 1 hoặc 2 cổ phiếu trong thị trường đầu tư
giá tăng Nó bắt đầu bằng cách di chuyển xấp xỉ 100% đến
120% trong một thời gian rất ngắn (4 đến 8 tuần) và sau đó
chỉnh sửa giá hướng sang 1 bên, thường diễn ra trong vòng 3,
4 hoặc 5 tuần, hoặc cao hơn 10% đến 90% Đây là mô hình mạnh nhất của các mô hình, nhưng nó cũng có rất nhiều rủi
ro và khó đọc hiểu được một cách chính xác Nhiều cổ phiếu
196
Trang 19có thể tang vin vụt tới 200% hoặc cao hon (xem các biểu đô
về cổ phiếu của E.L Bruce, tháng 6/1958; Certain-teed, tháng 1⁄1961; Syntex, tháng 7/1963; Rollins, tháng 7/1964;
Mô hình giá hình lá cờ cao và chặt Tăng hơn 200% trong 2 tháng
|CERTAIN TEED CORP
1/881000 SHARES _ 0% ANNUAL EPS GROWTH LAST GTR EPS -82%, PRIOR QTR EPS -50%
Trang 20SYNTEX CORP "242,000 SHARES <54% ANNUAL EPS GROWTH xe LAST OTR EPS 200%, PRIOR OTR EPS +400% rnc
Mô hình giá hình lá cờ cao và chặt Tang 89% trong 2 tháng
Đáy nằm trên đỉnh của một đáy khác là gì?
Trong các giai đoạn sau của thị trường đầu tư giá hạ, một điều kiện đường như tiêu cực thể hiện một cổ phiếu dẫn đầu mới trong giai đoạn thị trường đầu cơ giá tăng mới Tôi gọi trường hợp khác lạ này là "đáy nằm trên đỉnh của một đáy khác”
198
Trang 21EMULEX CORP
163,283,000 SHARES _ +19% ANNUAL EPS GROWTH
LAST OTR EPS +767%, PRIOR QTR EPS 900%
Mô hình giá hình lá cờ cao và chặt Tăng 96% trong 1 tháng
Điều xảy ra là một cổ phiếu mạnh bùng nổ vượt qua giá
nền tảng ban đâu nhưng không thể tăng bình thường khoảng
20% đến 30% bởi vì thị trường chung bắt đầu một giai đoạn giảm khác Do đó, cổ phiếu này giảm giá và xây dựng một
Trang 22khu vực củng cố giá lặp đi lặp lại lần thứ 2 ở ngay trên đỉnh
của đáy trước đó trong khi mức trung bình của thị trường
chung tiếp tục có những mức thấp mới
hi giai đoạn đầu cơ giá hạ trong tổng thể thị trường kết
thúc thì cổ phiếu này có nhiều khả năng trở thành một trong
những cổ phiếu đầu tiên xuất hiện mức giá cao mới sẵn sàng
có số lãi lớn Hiện tượng này cũng giống như lò so bị nén lại bởi áp lực của một vật nặng Một khi vật đó (trong trường
hợp này là thị trường đâu cơ giá hạ) được nhấc ra thì lò xo sẽ
được làm bất kỳ thứ gì mà nó muốn Đây là một ví dụ khác
về lý do tại sao chúng ta lại dai dột cảm thấy thất vọng và
dé xúc cảm với thị trường hoặc mất ty tin Cuộc tăng giá lớn
tiếp theo có thể sẽ đến trong vòng vài tháng nữa
Những gợi ý mua hấp dẫn nhất của hai công ty dịch vụ thuộc tổ chức của chúng tôi năm 1978 (M/A-Com và Boeing)
đã cho thấy mô hình đáy nằm trên đỉnh của một đáy khác Một cái đã tăng 180%; cái khác tăng 950% Ascend
Communieations và Oracle là những ví dụ khác về mô hình đáy nằm trên đỉnh của một đáy khác Sau khi vượt qua điểm
đáy của thị trường đầu cơ giá hạ của tháng 12/1994, Ascend Communications tăng gần bằng 1500% trong 17 tháng Oracle da lap lại mô hình đáy nằm trên đỉnh của một đáy khác tương tự vào tháng 10/1999 và đã tăng gần 300%
Các mô hình đáy tăng giá
Mô hình đáy tăng, cũng giống như mô hình đáy bằng, xảy
ra ở giai đoạn giữa của quá trình tăng giá sau khi một cổ phiếu tăng vượt qua mô hình chiếc chén có quai hay mô hình 9 đáy
Nó có 3 lần giảm giá từ 10% đến 20% với một điểm thấp trong, những lần hạ giá vẫn cao hơn các lần trước đó Đó chính là lý
do tai sao tôi gọi nó là mô hình đáy tăng giá Mỗi lần giảm giá thường xây ra do thị trường chung sụt giảm vào thời điểm đó
200
Trang 23ASCEND COMMUNICATIONS 11,390,000 SHARES N/A ANNUAL EPS GROWTH LAST QTR EPS +400%, PRIOR QTR EPS +1500"
Hãng Boeing đã có 13 tuần giảm giá trong quý 2 năm 1954
và sau đó đã tăng gấp đôi về giá Redman Industries, một công ty chuyên xây dựng nhà di động đã có 11 tuần giảm giá
201
Trang 24trong quý 1 năm 1968 và tăng mạnh vẻ giá đến 500% chỉ trong
37 tuần Hãng America Online đã cũng bị giảm giá như vậy trong quý 1 năm 1999 và sau đó đã phục hồi và tăng tới 500%
từ mô hình chiếc chén có quai kéo dài 14 tuần trong tháng 10/1998 Do vậy bạn có thể thấy lịch sự tự nó lặp lại Bạn càng
biết nhiều mô hình trong quá khứ và bạn càng dễ nhận ra thì
bạn càng kiếm được nhiều tiên trong thị trường chứng khoán
REDMAN INDUSTRIES 163203 000 SHARES 19% ANNUAL EPSGROWTH—_
LAST OTR EPS «767%, PRIOR OTR EPS «900%
Trang 25
Cấu trúc giá rộng va long là dấu hiệu “dễ bị thất bại” Các biểu đồ trông rộng và lỏng thường dễ thất bại nhưng có
thể thắt chặt lại được sau đó New England Nuelear và Houston
Oil & Minerals là 2 trường hợp về cổ phiếu đã thắt chặt lại được giá sau giai đoạn biến động giá rộng, lỏng và không đều Tôi
trích dẫn 2 ví dụ này là vì tôi đã bỏ lỡ cơ hội đầu tư vào 2 cổ
phiếu này vào thời điểm đó Luôn luôn sáng suốt khi bạn đánh giá lại các cổ phiếu hàng đầu mà bạn đã bỏ lỡ đổ tìm ra tại sao bạn đã không nhận ra chúng khi các cổ phiếu đó đang ở đúng
thời điểm nên mua và sẵn sàng tăng mạnh
New England Nuelear đã hình thành một mô hình giá rộng, lỏng và đây lỗi mà trông rất giống mô hình 2 đáy từ điểm A, B,
C, D va E Nó giảm khoảng 40% từ thời điểm bất đầu tại điểm
A đến điểm D Đó là sự thừa quá mức và phải cần quá nhiều thời gian - khoảng 6 tháng mới tới được điểm thấp nhất Hãy lưu ý những manh mối bổ sung do xu hướng giảm của đường sức mạnh tương đối (RS) trong suốt mô hình lỗi này cung cấp Mua
cổ phiếu tại điểm E là sai lắm Quai của mô hình này cũng quá
ngắn và không giảm xuống để tạo ra sự bứt phá Nó đã tách ra đọc theo những điểm thấp của nó
New England Nuclear đã hình thành nền tảng thứ 2 từ điểm E đến điểm F va tới điểm G nhưng nếu bạn cố gắng mua
cổ phiếu ở điểm G thì bạn lại sai nữa Điểm đó vẫn quá sớm
bởi vì mô hình giá vẫn rất rộng và lỏng Các điểm E đến điểm
F cho thấy có sự giảm giá kéo dài với sức mạnh tương đối (R8)
đang giảm dân Sự tăng là đường thẳng từ đáy ở điểm F đến
điểm bùng nổ ảo G là quá nhanh và không ổn định, chỉ kéo dài trong 3 tháng 3 tháng cải thiện sức mạnh tương đối so với
17 tháng giảm trước đó là không đủ để chuyển đổi từ xu hướng
xấu rõ ràng thành xu hướng tích cực được
203
Trang 26Sau đó cổ phiếu giảm từ diém G dén diém H dé hinh thành khu vực quai của hình chiếc chén từ điểm E téi diém F
và tới điểm G Nếu bạn mua ở điểm I trên nỗ lực bùng nổ thì
cổ phiếu lại thất bại Lý do là
Khu vực quai quá lỏng, nó đã giảm 20% Tuy nhiên, sau
lân thất bại đó, cổ phiếu cuối cùng cũng thắt chặt lại cấu trúc
giá của nó từ điểm I đến điểm J và điểm K và 15 tuần sau đó,
tại điểm K, điễn ra sự bùng nổ và gần như tăng gấp 3 lần về
giá sau đó Hãy lưu ý rằng xu hướng đi lên mạnh của cổ phiếu
và đường sức mạnh tương đối được cải thiện trong vòng 11
tháng từ điểm K trở lại điểm F Đó thực sự vừa là thời điểm đúng vừa là thời điểm sai nếu mua cổ phiếu nhưng hiểu được
sự khác biệt đó đòi hỏi phải có thời gian nghiên cứu thêm Ban đầu nó không hề đơn giản nhưng nó sẽ rất bổ ích đấy
Một số mô hình giá lỗi, rộng và lỏng đã làm nhiều người nhằm lẫn và lao vào mua cổ phiếu trong giai đoạn thị trường đầu cơ giá hạ kéo dài bắt đầu từ tháng 3/2000: Veritas Software vào ngay 20/10/2000; Anaren Microwave vao ngay 28/12/2000 va Comverse Technology vao ngay 24/01/2001
Houston Oil & Minerals đã được đề cập ở trên là một ví dụ gây ấn tượng mạnh hơn về sự chỉnh sửa khu vực quai từ điểm
F đến điểm G là một mô hình giá rộng và lỏng nhưng sau đó
đã thắt chặt lại thành một mô hình giá có tính chất xây dựng Từ điểm A đến điểm B và C là rất rộng, lỏng và không
ổn định (phần trăm giảm là quá nhiều) Từ điểm B đến điểm
C la tăng mạnh từ điểm đáy mà không gặp phải sự giảm giá nào Điểm C va điểm D là những nỗ lực phục hồi giá thất bại tạo ra mô hình giá lỗi và điểm H cũng vậy Sau cùng, một
nên tảng giá thắt chặt kéo dài 9 tuân được hình thành từ điểm H đến điểm I và J
204