Có đôi lúc người ta dùng dấu chấm ở cuối câu cầu khiến và đặt các dấu chấm hỏi, dấu chấm than trong ngoặc đơn vào sau một ý hay một từ ngữ.. nhất định để biểu thị thái độ nghi ngờ hoặc[r]
Trang 1NGỮ VĂN LỚP 7
NGỮ VĂN LỚP 6A1
Trang 3Bài thơ: “Làm bạn với dấu câu”
Dấu câu phân biệt rạch ròi Không dùng chỉ có người lười nghĩ suy.
Dấu nào cũng có nghĩa riêng Mỗi dấu đặt đúng vào nơi của mình.
Dấu phẩy (,) thường thấy ai ơi Tách biệt từng phần chuyển tiếp ý câu.
Dấu chấm (.) kết thúc ý rồi Giúp cho câu viết tròn câu rõ lời.
Chấm phẩy (;) phân tách ý câu
Bổ sung vế trước ý càng thêm sâu.
Chấm than (!) bộc lộ cảm tình Gửi gắm đề nghị mong chờ khiến sai.
Chấm hỏi (?) để hỏi bao điều Hỏi người và cả hỏi mình tài ghê!
Trang 4Hai chấm (:) báo hiệu lời người
Còn là giải thích ý vừa nêu ra.
Chấm lửng (…) cảm xúc dâng trào Hay thay cho lời không tiện nói ra.
Gạch ngang (-) lời nói mở đầu
Nêu ý chú thích liệt kê trong bài.
Ngoặc đơn ( ) tách biệt từng phần Làm rõ cho lời chú giải bên trong.
Ngoặc kép (“ ”) trực tiếp dẫn lời
Đứng sau hai chấm thay dùng nhấn câu.
Biết rồi em hãy siêng dùng
Viết dấu đúng chỗ điểm 10 nở hoa.
Trang 5Hiện nay tiếng Việt dùng 10 dấu câu:
Trang 6Bài 1 : Xác định kiểu câu và đặt các dấu: ( ), ( ?), (!) cho thích hợp :
a)Ôi thôi, chú mày ơi ( )Chú mày có lớn mà chẳng
TIẾT 130: ÔN TẬP DẤU CÂU
(Dấu chấm, dấu chấm hỏi, dấu chấm than
Trang 7Bài 1 :Xác định kiểu câu và đặt các dấu: ( ), ( ?), (!) cho thích hợp:
c) Cá ơi, giúp tôi với ( ) Thương tôi với ( )
(Pus-kin)
=> Câu cầu khiến.
d) Giời chớm hè ( ) Cây cối um tùm ( )
Trang 8
Bài 2
Cách dùng dấu chấm, dấu chấm hỏi và dấu chấm than trong các câu văn dưới đây có gì đặc biệt? Tại sao các nhà văn lại dùng dấu câu như vậy?
a) Tôi phải bảo:
- Được, chú mày cứ nói thẳng thừng ra nào.
Rồi, với điệu bộ khinh khỉnh, tôi mắng:
- Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sụt sùi ấy đi.
b) AFP đưa tin theo cách ỡm ờ: “Họ là 80 người sức
lực khá tốt nhưng hơi gầy” (!?)
Thảo luận nhóm
Thời gian: 3 phút
Trang 9*Đáp án
-Tác giả dùng dấu chấm ở cuối câu cầu
khiến và đặt các dấu chấm hỏi, dấu chấm than trong ngoặc đơn vào sau một ý hay
một từ ngữ nhất định để biểu thị thái độ
nghi ngờ hoặc châm biếm đối với ý đó hay nội dung của từ ngữ đó.
Trang 10TIẾT 130: ÔN TẬP DẤU CÂU (Dấu chấm, dấu chấm hỏi, dấu chấm than
*Ghi nhớ : (Sgk 150)
1 Thông thường:
- Dấu chấm đặt cuối câu trần thuật.
- Dấu chấm hỏi đặt cuối câu nghi vấn.
- Dấu chấm than dùng đặt cuối câu
cầu khiến hoặc cuối câu cảm thán.
2 Có đôi lúc người ta dùng dấu chấm ở cuối câu
cầu khiến và đặt các dấu chấm hỏi, dấu chấm than
trong ngoặc đơn vào sau một ý hay một từ ngữ
nhất định để biểu thị thái độ nghi ngờ hoặc châm biếm đối với ý đó hay nội dung của từ ngữ đó.
Trang 11BẠN SUY NGHĨ GÌ VỀ 2 CÁCH DÙNG DẤU CÂU NÀY?
bàng ở miền tây Quảng
Nha rất dễ dàng bằng hai con đường.
Trang 12II – Sửa một số lỗi thông thường
BẠN CÓ SUY NGHĨ GÌ VỀ 2 CÁCH DÙNG DẤU CÂU NÀY?
“Đệ nhất kì quan Phong Nha”
nằm trong một quần thể hang
động thuộc khối đá vôi Kẻ Bàng ở
miền tây Quảng Bình (.) Có thể tới
Phong Nha rất dễ dàng bằng hai
con đường {…}
( Trần Hoàng)
=> Tác giả sử dụng dấu chấm (.)
sau từ Quảng Bình là hợp lí vì nội
dung của 2 câu văn tách biệt nhau.
“Đệ nhất kì quan Phong Nha” nằm trong một quần thể hang động thuộc khối đá vôi kẻ bàng
ở miền tây Quảng Bình (,) có thể tới Phong Nha rất dễ dàng bằng hai con đường.
=>Đặt dấu phẩy (,) sau từ Quảng Bình là sai vì như vậy sẽ biến
câu đơn thành một câu ghép hai
vế không có liên hệ gì với nhau.
Trang 13Đoạn văn sau dùng dấu câu sai ở chỗ nào? Hãy sửa lại
cho đúng? Nhận xét cách đọc hai đoạn văn trên?
Tôi chẳng tìm thấy ở
tôi một năng khiếu gì ?
Và không hiểu và sao
tôi không thể thân Mèo
như trước kia được
nữa? Chỉ cần một lỗi
nhỏ ở nó là tôi gắt um
lên.
Tôi chẳng tìm thấy ở tôi một năng khiếu gì
Và không hiểu và sao tôi không thể thân Mèo như trước kia được
nữa Chỉ cần một lỗi nhỏ ở nó là tôi gắt um lên !
(T ạ Duy Anh)
Trang 14*Đáp án:
- Các dấu câu có màu đỏ là dùng sai.
- Hai câu đầu là câu trần thuật, từ để hỏi “gì” trong câu này không dùng để hỏi mà nó là một bộ phận của câu trần thuật Do vậy, trong câu văn này, tác giả dùng dấu chấm.
- Câu văn thứ ba không phải là câu cầu khiến và
cũng không bộc lộ cảm xúc của nhân vật hay người viết, nó là câu trần thuật nên không thể dùng dấu
chấm than được mà phải dùng dấu chấm.
- Khi đọc, chú ý ngắt giọng ở sau dấu (?) và (!), lên giọng ở tiếng cuối cùng.
Trang 152- ĐẶT DẤU CÂU THÍCH HỢP VÀO DẤU NGOẶC ĐƠN
Chị Cốc liền quát:
- Mày nói gì ( )
- Lạy chị, em nói gì đâu ( )
Rồi Dế Choắt lủi vào( )
- Chối hả ( ) Chối này ( ) Chối này ( )
(Theo Tô Hoài)
?
!
.
Trang 16*Chú ý : *Khi viết, có hai lỗi thông thường khi sử dụng dấu câu.
- Dùng thiếu dấu => Thêm dấu thích hợp.
- Dùng sai dấu => Sửa lại cho đúng.
*Khi nói, cần lên giọng cao thấp, nhấn nhá cho phù với hoàn cảnh giao tiếp để đạt được hiệu quả giao tiếp tốt nhất.
Trang 18LUẬT CHƠI
Trên màn hình có các câu hỏi, bạn nào giơ tay nhanh sẽ được quyền trả lời Nếu trả lời đúng bạn sẽ nhận được một phần quà, nếu trả lời sai thì quyền trả lời thuộc về bạn khác.
Trang 19CÂU 1-PHÁT HIỆN LỖI SAI CỦA VIỆC DÙNG DẤU CÂU
TRONG CÁC CÂU VĂN SAU
- Bạn đến thăm Động Phong Nha chưa ?
- Chưa ? Thế còn bạn đến chưa ?
- Mình đến rồi Nếu tới đó, bạn mới hiểu vì
sao mọi người lại thích đến thăm động như vậy ?
(SAI)
(SAI)
Trang 20CÂU 2- Mục đích của việc dùng dấu câu sau:
Anh ấy nói vừa tai nhỉ ( !?)
Trang 21CÂU 3- Cho c©u v¨n sau vµ h·y cho biÕt câu v¨n thiÕu mÊy
dÊu c©u ? C©u v¨n:
Giã t©y l ưít thư ít bay qua rõng, quyÕn h ư¬ng th¶o
qu¶ ®i r¶i theo triÒn nói ®ư a h ư¬ng th¶o qu¶ ngät lùng
Trang 221 Điền dấu thích hợp vào đoạn văn sau :
Bộ đội ta tiến vào thủ đô khẩu hiệu biểu
ngữ cổng chào xuất hiện từ dãy phố này
sang phố khác Các em thiếu nhi với
những bó hoa đủ màu sắc reo mừng tiếp
đón các anh bộ đội các cụ già thanh niên
phụ nữ vỗ tay hoan hô và t ươi cư ời vẫy
chào đoàn quân anh hùng
đủ màu sắc reo mừng tiếp đón các anh bộ
Trang 232 Chọn từ thích hợp để điền vào chỗ chấm :
Thông th ường, dấu chấm đư ợc đặt ở cuối câu …… dấu chấm hỏi đặt cuối câu ………… và câu chấm than
đặt cuối câu ……… , câu ………
Tuy vậy, cũng có lúc ng ười ta dùng dấu chấm ở cuối
câu ……… và đặt các dấu ………… , dấu ……… trong ngoặc đơn vào sau một ý hay một từ ngữ nhất
định để biểu thị thái độ ………… hoặc ………… đối với ý đó hay nội dung của từ ngữ đó.
cầu khiến nghi vấn
Trang 243 THƯ GỬI 6A1
(Bạn Chu Quỳnh Hương- bức thư sai dấu)
Tập thể lớp 6A1 yêu quý
Thế là tớ đã xa lớp mình được gần một học kì rồi, mình rất nhớ cô giáo chủ nhiệm và các bạn Dạo này các bạn học hành thế nào Bạn Hà Phương vẫn giữ vị trí đứng đầu lớp về học tập đấy chứ Cô giáo có phải nhắc nhở nhiều bạn Hào, bạn Long nữa không
Hôm nay trường tớ đi tham quan đến đền thờ thầy giáo Chu Văn An đấy nhưng vì bị đau chân nên tớ phải ở nhà Ngồi một mình ở trong phòng tớ buồn và nhớ các bạn lớp mình quá Tớ đã quyết định viết thư hỏi thăm cô và các bạn!
Mình còn nhớ trong học kì I vừa qua lớp mình rất đoàn kết học chăm và
ngoan Một số bạn vẫn còn để cô giáo nhắc nhở như: Vinh, Đức Mạnh, Quang
Hùng, Long, Hào, Hữu Dũng, Thế Phương nhưng chắc đến học kì này các bạn ấy
đã có nhiều tiến bộ!
Bên các bạn sắp sửa thi học kì II chưa, Bọn tớ sắp thi học kì II rồi Giờ này tớ đang ngồi làm đề cương các môn đây! Thật đau đầu vì các môn học khó đây Các cậu có cách gì chỉ gúp tớ với nhé
À tớ và các bạn sẽ cùng nhau thi đua học để thi tốt trong học kì II này nhé, Chúc các bạn đạt được kết quả như mong muốn
P/s: Hẹn gặp lại các bạn trong ngày tổng kết năm học, chào tạm biệt!!!
Trang 25* Bức thư đã sửa đúng dấu câu:
Tập thể lớp 6A1 yêu quý (!)
Thế là tớ đã xa lớp mình được gần một học kì rồi, mình rất nhớ cô giáo chủ nhiệm và các bạn Dạo này (,) các bạn học hành thế nào (?)Bạn Hà Phương vẫn giữ
vị trí đứng đầu lớp về học tập đấy chứ (?)Cô giáo có phải nhắc nhở nhiều về bạn
Hôm nay (,)trường tớ đi tham quan đến đền thờ thầy giáo Chu Văn An đấy nhưng vì bị đau chân nên tớ phải ở nhà Ngồi một mình ở trong phòng tớ buồn và nhớ các bạn lớp mình quá Tớ đã quyết định viết thư hỏi thăm cô và các bạn.
Mình còn nhớ trong học kì I vừa qua (,)lớp mình rất đoàn kết (,)học chăm và ngoan Một số bạn vẫn còn để cô giáo nhắc nhở như: Vinh, Đức Mạnh, Quang
Hùng, Long, Hào, Hữu Dũng nhưng chắc đến học kì này các bạn ấy đã có nhiều tiến bộ (.)
Bên các bạn sắp sửa thi học kì II chưa, bọn tớ sắp thi học kì II rồi Giờ này tớ
cậu có cách gì chỉ giúp tớ với nhé
À (,)tớ và các bạn sẽ cùng nhau thi đua học để thi tốt trong học kì II này nhé, Chúc các bạn đạt được kết quả như mong muốn (!)
P/s: Hẹn gặp lại các bạn trong ngày tổng kết năm học, chào tạm biệt!!!
Hà Nội, ngày 8 tháng 4 năm 2017
Trang 26Dấu chấm than (!)
CÁC LOẠI DẤU CÂU
Đặt cuối câu
trần
thuật.
Đặt cuối câu nghi vấn.
Đặt cuối câu cầu khiến hoặc cuối câu cảm thán
Nội dung ý nghĩa của câu văn, đoạn văn sẽ được biểu đạt
rõ ràng, mạch lạc, trong sáng hơn, tạo nên những sắc thái
ý nghĩa hay hơn, đặc sắc hơn.
Trang 27HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
- Học thuộc ghi nhớ.
- Làm các bài tập còn lại trong Sách giáo khoa.
- Chuẩn bị bài sau “ Ôn tập dấu câu” (Tiếp
theo): Dấu phẩy, theo nhóm:
+ Nhóm 1: Chuẩn bị tiêu phẩm.
+ Nhóm 2: Thiết kế trò chơi.
+ Nhóm 3: Hát hoặc đọc vè.
Trang 28Hoàng Thị Thanh Thảo 28