Lý thuyết sinh học 12 ôn thi THPT [đã kiểm duyệt]

QU TRNH HNH THNH LOI. I.[r]

GEN, M DI TRUY ?N V QU TRNH NHN I AND

https://onthithpt.com

I Gen

1 Khi ni?m

- Gen l m?t do?n ADN mang thng tin m

ho cho m?t chu?i plipeptit hay m?t phn t? ARN

- Vd: Gen Hb? m ho chu ?i plipeptit ?,

gen tARN m ho cho phn t? tARN

2 C ?u trc chung c?a gen c?u trc (gen m

ha chu?i Polipepetit)

Gen c?u trc m ho prtin g?m 3 vng trnh t? nucltit:

Nh?n bi?t v lin k ?t

? kh ARN polimeraza ?i d?ng phi n m Vng di?u h a

Ch?a tr nh t ? Nucleotit di?u

ha qu trnh phin m

SV nhn so: gen khng phn

Vng m ha (gen m ha protein)

SV nhn th ?c: gen phn m?nh (do ?n exon xen k? do?n intron)

II M di truy?n

1 Khi ni?m

- M di truy?n l trnh t? s?p x?p cc nucltit trong gen

(m?ch g?c) quy d?nh trnh t? s?p x?p cc axit amin trong

5, theo t?ng b? ba, khng g?i ln nhau

(2) M di truy?n c tnh ph? bi?n (t?t c? cc loi c chung m?t b? m di truy?n, tr?

m ?t vi ngo?i l?)

(3)M di truy?n c tnh d?c hi?u: 1 b? ba m ha 1 a.amin

(4) M di truy?n c tnh thoi ho: 1 aa du?c m ha t? nhi?u b? ba khc nhau

- M ?c dch nhn di ADN t?o nn 2 phn t? ADN d?

chu?n b? bu?c vo qu trnh nguyn phn t?o s? chia

d?u cho 2 t? bo con

- Enzim ADN polimeraza t?ng h?p 2 m?ch m?i nh?

2 m?ch khun theo nguyn t?c b? sung (A T; G X):

+ M?ch t?ng h?p lin t?c: C m?ch khun l chi?u

3 ? 5

+ M?ch t?ng h?p ng?t qung: C m?ch khun l

t?ng do?n( Okazaki)chi?u 5? 3 Chng t?ng h?p theo

r?i du?c n?i l?i v?i nhau

(3) Bu?c 3:( 2 phn t? ADN du?c t?o thnh )

- M ?i phn t? ADN m?i g?m 2 m?ch:

+ 1 m?ch c?a phn t? ADN ban d?u( bn b?o ton)

+ 1 m?ch m?i du?c t?ng h?p

PHIN M V D ?CH MPhin m

1 C ?u trc v ch?c nang c?a cc lo?i ARN:

(1) ARN thng tin (mARN): M?ch th?ng, lm kh un cho qu trnh d?ch m

(2) ARN v?n chuy?n (tARN): M?i phn t? tARN d?u c 1 b? ba d?i m (anticdon)

v 1 d?u d? lin k?t v?i axit amin tuong ?ng V?n chuy?n axit amin t?i ribxm d? tham gia

chi?u 3 - 5 b ?t d?u phin m ARN

polimeraza tru?t trn m ?ch g?c theo chi?u

* Luu : ? sinh v?t nhn th?c mARN sau khi t?ng h?p s? c?t b? cc do?n Intron, n?i

cc do?n Exon t?o thnh mARN tru?ng thnh s?n s?ng tham gia d?ch m

* K?t qu?: T?o nn phn t? mAR N mang thng tin di truy?n t? gen t?i ribxm d?

lm khun trong t?ng h?p prtin

D ?ch m

1 Ho?t ho axit amin:

- Nh? cc enzim d?c hi?u v ATP m ?i axit amin du?c ho?t ho v g ?n v?i tARN

tuong ?ng t?o axit amin- tARN( aa- tARN)

2 T?ng h?p chu?i plipeptit:

- Ribxm g ?n v?i m m ? d?u AUG v Met-tARN (anticdon UAX) b? sung chnh

xc v?i cdon m? d?u

- Cc aa-tARN v?n chuy?n axit amin t?i, anticdon c?a tARN b? sung v?i cdon trn mARN Enzim xc tc hnh thnh lin k?t peptit gi?a 2 axit amin

- Ribxm d ?ch chuy?n d?n cdon ti?p v c? ti?p t?c nhu v?y cho d?n khi ti?p xc v?i

m k ?t thc (khng c axit amin vo Riboxom) th d?ng d?ch m hon t?t M?t chu?i

Polipeptit du?c hnh thnh.

- Nh? enzim d?c hi?u axit amin d?u tin (Met) du?c c?t kh?i chu?i t?o thnh chu?i

polipeptit hon ch?nh Sau d hnh thnh cc c?u trc b?c cao th?c hi?n ch?c nang sinh h?c c?a Protein

- M ?t nhm ribxm (plixm) g?n v?i m?i mARN gip tang hi?u su?t t?ng h?pprtin

I ?U HO HO ?T ?NG GEN

1 Khi ni?m

- i ?u ho ho?t d?ng c?a gen l di?u ho lu?ng s?n ph?m c?a gen du?c t?o trong t?

bo d?m b?o cho ho?t d?ng s?ng c?a t? bo ph h?p v?i di?u ki?n mi tru?ng cung nhu s?

pht tri?n bnh thu?ng c?a co th?

i ?u ha ho?t d?ng gen c th? ? m?c d? phin m, d?ch m, sau phin m

- ? sinh v?t nhn so di?u ho ho?t d?ng gen ch? y?u ? m?c d? phin m

2 C ?u trc c?a opron Lac ? E.Coli

Opron l cc gen c?u trc lin quan v? ch?c nang du?c phn b? li?n nhau v c chung co

ch? di?u ha ho?t d?ng

C ?u trc peron Lac:

Z,Y,A: L cc gen c?u trc m ha cho cc enzim phn gi?i Lactozo

O: Vng v ?n hnh l trnh t? nu d?c bi?t d? protein ?c ch? lin k?t ngan c?n phin m

P: Vng kh?i d?ng c trnh t? nu d? ARN polimeraza lin k?t v kh?i d?ng qu trnh phin

m

Gen di?u ha khng n?m trong Operon nhung c vai tr di?u ha ho?t d?ng Operon

3 Co ch? di?u ho Ho ?t d?ng c?a pron Lac:

Khi mi tru?ng khng c lactzo: gen di?u ho t?ng h?p prtin ?c ch? Prtin ?c ch?

g?n vo vng v?n hnh (O) ? cc gen c?u trc khng phin m

Khi mi tru?ng c lactzo: Lactzo l ch?t c?m ?ng g?n v?i prtin ?c ch? ? prtin ?c

ch? b? bi?n d?i khng g?n du?c vo vng v?n hnh ARN polimeraza lin k?t v?i vng kh?i

d?ng ti?n hnh phin m ? mARN c ?a Z, Y, A du?c t?ng hop v d?ch m t?o cc enzim

phn h?y Lactozo Khi Lactozo c?n ki?t th protein ?c ch? l?i lin k?t v?i vng (O) qu trnh

phin m d?ng l?i

?T BI?N GEN

I Khi ni?m v cc d?ng d?t bi?n gen

1 Khi ni?m

- ?t bi?n gen l nh ?ng bi?n d?i trong c?u trc c?a gen, lin quan d?n m?t c?p

nucltit (d?t bi?n di?m) lm thay d?i trnh t? nu t?o ra alen m?i

- T?t c? cc gen c th? b? d?t bi?n v?i t?n s? th?p (10 10 )

- Th? d?t bi?n l c th? mang gen d?t bi?n d bi?u hi?n ra ki?u hnh

2 Cc d ?ng d?t bi?n gen

(1) ?t bi?n thay th? m?t c?p nucltit

(2) ?t bi?n thm ho ?c m?t m?t c?p nucltit: M di truy?n bi d?c sai k? t? v? tr x?y

? axit amin ? thay d?i ch?c nang protein

?t bi?n ? thay d?i trnh t

ra d

II Nguyn nhn

- Bn ngoi: do tc nhn v?t l (tia phng x?, tia t? ngo?i), ho h?c (cc ho ch?t 5BU, NMS) hay sinh h?c(1 s? virut)

- Bn trong: do r?i lo?n cc qu trnh sinh l ha sinh trong t? bo

III Co ch? pht sinh d?t bi?n gen

- Tia t? ngo?i (UV): lm 2 bazo Timin trn cng 1 m?ch lin k?t v?i nhau? d?t bi?n

- 5-brmua uraxin ( 5BU) gy d?t bi?n thay th? c?p A-T b?ng G-X

A T ? A - 5BU ? G 5BU ? G - X

- Virut vim gan B, virut hecpet? d?t bi?n

IV H?u qu?

(1) ?t bi?n gen c th? c h?i, c l?i, v h?i

(2) Ph?n l?n d?t bi?n di?m thu?ng v h?i (trung tnh)

(3) Tnh c h?i c?a d?t bi?n ph? thu?c mi tru?ng, t? h?p gen

V Vai tr v nghia c?a d?t bi?n gen

1 ?i v?i ti?n ho

- ?t bi?n gen lm xu ?t hi?n cc alen m?i t?o ra bi?n d? di truy?n phong ph l ngu?n

nguyn li?u cho ti?n ho

2 ?i v?i th?c ti?n

- Cung c?p nguyn li?u cho qu trnh t?o gi?ng v trong nghin c?u di truy?n

NHI ?M S?C TH? V ?T BI?N C?U TRC NHI?M S?C TH?

I C ?u trc siu hi?n vi c?a nhi?m s?c th?

? Hnh thi: ch?a 3 trnh t? nucleotit d?c bi?t

(1) Tm d ?ng: v? tr lin k?t v?i thoi phn bo

(2) Trnh t? d?u mt: b?o v? NST, gip cc

Nucleoxom ? S?i ch?t nhi?m

s?c (dk 30nm) ? S?i siu xo?n (300nm) ? Cromatic

(dk 700nm)

II ?t bi?n c?u trc nhi?m s?c th?

?t bi?n c?u trc NST l nh?ng bi?n d?i trong c?u

- M ?t do?n NST du?c l?p l?i m?t hay nhi?u l?n ? tang s? lu?ng gen trn NST

- Lm tang ho?c gi?m cu?ng d? bi?u hi?n c?a tnh tr?ng (c l?i ho?c c h?i)

V d?: La ?i m?ch d?t bi?n l?p do?n ? tang ho?t tnh enzim amilaza

3 ?o do?n:

0

- M ?t do?n NST b? d?t ra r?i d?o ngu?c 180 v n?i l?i ? lm thay d?i trnh t? gen

trn NST ? lm ?nh hu?ng d?n ho?t d?ng c?a gen

V d?: ? mu?i, d?t bi?n d?o do?n l?p l?i nhi?u l?n ? t?o nn loi m?i

4 Chuy?n do?n:

- S? trao d?i do?n NST x?y ra gi?a cc NST khng

tuong d?ng (Ch thch hnh bn) ? thay d?i kch thu?c,

c?u trc gen, nhm gen lin k ?t ? gi?m kh? nang sinh

s?n

V d?: ? ngu?i, d?t bi?n chuy?n do?n gi?a NST s?

22 v NST s? 9 ? NST 22 ng?n hon ? ung thu mu c

tnh

?T BI?N S? L U ?NG NHI?M S?C TH?

Khi ni?m: ?t bi?n s? lu?ng NST l s? thay d?i s? lu?ng NST trong t?

bo G?m 2 lo?i: d?t bi?n l?ch b?i ( d? b?i ), d?t bi?n da b?i

Th? khng (2n -2) : 1 c?p NST m?t 2 NST

chi ?c c?a b? v 1 chi ?c c?a m?.

-Th? ba (2n +1): 1 c?p NST thm 1 NST

-V d?: 2n = 8, c 8 NST t ?n t?i thnh 4 c ?p (m?i c?p d u?c g?i

- Trong nguyn phn m?t s? c?p NST phn ly khng bnh thu?ng hnh thnh t? bo

l?ch b?i T? bo l?ch b?i ti?p t?c nguyn phn ? 1 ph?n co th? c cc t? bo b? l?ch b?i ?

th? kh?m

3 H ?u qu?: t? vong, gi?m s?c s?ng, gi?m kh? nang sinh s?n

4 ngh ia ?t bi?n l?ch b?i cung c?p nguyn li?u cho ti?n ho v ch?n gi?ng

II ?t bi?n da b?i

- D ?ng 3n l do s? k?t h?p gi?a giao t? n v?i giao t? 2n (giao t? lu?ng b?i)

- D ?ng 4n l do s? k?t h?p gi?a 2 giao t? 2n ho?c trong l?n nguyn phn d?u tin c?a

h?p t? t?t c? cc c?p NST khng phn ly

D ? da b?i

- Do hi?n tu?ng lai xa v da b?i ho

3 H ?u qu? v vai tr c?a d?t bi?n da b?i

- T? bo da b?i thu?ng c s? lu?ng ADN tang g?p b?i ? t? bo to, co quan sinh du?ng l?n, sinh tru?ng pht tri?n m?nh kh? nang ch?ng ch?u t?t

- ?t bi?n da b?i dng vai tr quan tr?ng trong ti?n ho (hnh thnh loi m?i) v trong

tr?ng tr?t (t?o cy tr?ng nang su?t cao )

TNH QUY LU ?T C?A HI?N TU ?NG DI TRUY?N QUY LU ?T MENEN: QUY LU?T PHN LY

I Phuong php nghin c?u di truy?n h?c c?a Menden

1 Phuong php lai

- Bu?c 1: T?o cc dng thu?n ch?ng v? t?ng tnh tr?ng

- Bu?c 2: Lai cc dng thu?n ch?ng khc bi?t nhau b?i 1 ho?c nhi?u tnh tr?ng r?i

phn tch k?t qu? lai ? d?i F1, F2, F3

?c 3: S? d?ng ton xc su?t phn tch k?t qu? lai ? gi? thuy?t, gi?i thch, k?t qu?

- Bu

- Bu?c 4: Ch?ng minh gi? thuy?t b?ng php lai phn tch

2 Phuong php phn tch con lai c?a Menden

- T? l? phn ly ? F2 x?p x? 3:1

- Cho cc cy F2 t? th? ph?n r?i phn tch t? l? phn ly ? F3 Menden th?y t? l? 3: 1 ? F2 th?c ch?t l t? l? 1:2:1

II Hnh thnh h?c thuy?t khoa h?c

1 Gi? thuy?t c?a Menden

- M ?i tnh tr?ng d?u do 1 c?p nhn t? di truy?n quy d?nh v trong t? bo cc nhn t? di

truy?n khng ho tr?n vo nhau

- Giao t? ch? ch?a 1 trong 2 thnh vin c?a c?p nhn t? di truy?n

- Khi th? tinh cc giao t? k?t h?p v?i nhau 1 cch ng?u nhin

2 Ch?nh minh gi? thuy?t

- M ?i giao t? ch? ch?a 1 trong 2 thnh vin c?a c?p nhn t? di truy?n do d s? hnh

thnh 2 lo?i giao t? v m ?i lo?i chi?m 50% ( 0,5)

- Xc su?t d?ng tr?i l 0,5 x 0,5=0,25 (1/4)

- Xc su?t d? h?p t? l 0,25+ 0,25=0,5 (2/4)

- Xc su?t d?ng l?n l 0,5X 0,5=0,25(1/4)

3 Quy lu?t phn ly

- M ?i tnh tr?ng do 1 c?p alen quy d?nh : 1 c ngu?n g?c t? b?, 1 c ngu?n g?c t? m?

- Cc alen c?a b? v m ? t?n t?i trong t? bo co th? con 1 cch ring r? khng ho tr?n

vo nhau

- Khi hnh thnh giao t? cc alen phn ly d?ng d?u v? cc giao t? cho ra 50% giao t?

ch?a alen ny v 50% giao t? ch?a alen kia

III Co s? t? bo h?c c?a quy lu?t phn ly:

1 Quan ni?m sau Menden

-Trong t? bo sinh du?ng cc gen v NST lun t?n t?i thnh t?ng c?p

-Khi gi?m phn t?o giao t? m?i alen, NST cung phn ly d?ng d?u v? cc giao t?

2 Quan ni?m hi?n d?i

- M ?i gen chi?m 1 v? tr xc d?nh trn NST du?c g?i l locut

- M ?t gen c th? t?n t?i ? cc tr?ng thi khc nhau v m ?i tr?ng thi d g?i l alen

QUY LU ?T MENEN: QUY LU?T PHN LY ?C L?P

I Th nghi?m lai hai tnh tr?ng

AaBb AaBb x AaBbF1 t? th? ph?n:

F1: 9A_B_: 3A_bb; 3 aaB_; 1 aabb1AAbb 3 A-bb (vng, nhan

III ngh ia c?a cc quy lu?t Menden

- D ? don tru?c du?c k?t qu? lai

- L co s? khoa h?c gi? thch s? da d?ng phong ph c?a sinh v?t trong t? nhin

- B?ng phuong php lai c th? t?o ra cc bi?n d? t? h?p mong mu?n trong chan nui

tr?ng tr?t

T U ONG TC GEN V TC ?NG A HI?U C?A GEN

I Tuong tc gen

- Khi ni?m l s? tc tc d?ng qua l?i gi?a cc gen trong qu trnh hnh thnh ki?u hnh B?n ch?t l s? tuong tc gi?a cc s?n ph?m c?a chng trong qu trnh hnh thnh ki?u hnh

1 Tuong tc b? sung

Khi ni?m : Tuong tc b? sung ki?u tuong tc trong d cc gen cng tc d?ng s? hnh thnh m?t ki?u hnh m?i

V d? : A-B- quy d?nh hoa d? ; ki?u : A-bb; aaB- ; aabb quy d?nh hoa tr?ng

P : AaBb x AaBb => F1 Cho t? l? ki?u hnh 9 Hoa d?: 7 Hoa tr?ng

II Tc d?ng da hi?u c?a gen

M ?t gen ?nh hu?ng d?n s? bi?u hi?n c?a nhi?u tnh tr?ng khc g?i l gen da hi?u

V d?: HbA h?ng c?u bnh thu?ng

HbS h?ng c?u lu?i li?m ? gy r?i lo?n b?nh l trong co th?

LIN K ?T GEN V HON V ? GEN

- M ?i NST g?m 1 phn t? ADN Trn 1 phn t? ADN ch?a nhi?u gen, m?i gen chi?m

1 v? tr xc d?nh (lcut)? cc gen trn 1 NST di truy?n cng nhau ? gen lin k?t

- S? nhm gen lin k?t = s? lu?ng NST trong b? don b?i (n)

II Hon v? gen:

1 Th nghi?m c?a Moocgan v hi?n tu?ng hon v? gen

2 Co s? t? bo h?c c?a hi?n tu?ng hon v? gen

- Gen quy d?nh mu thn v kch thu?c cnh n?m trn cng 1 NST

- Trong gi?m phn t?o giao t? x?y ra ti?p h?p d?n d?n trao d?i do?n NST gi?a 2 NST trong c?p tuong d?ng (do?n trao d?i ch?a 1 trong 2 gen trn)? hon v? gen

- T?n s? hon v? gen (f%) =t?ng t? l? % giao t? sinh ra do hon v?

- T?n s? hon v? gen (f%) ? 0% ? 50% (f%?50%)

- Cc gen cng g?n nhau trn NST th f % cng nh? v ngu?c l?i f % cng l?n

III nghia c?a hi?n tu?ng lin k?t gen v hon v ? gen

1 ngh ia c?a hi?n tu?ng lin k?t gen

- Cc gen trn cng 1 NST lun di truy?n cng nhau nn duy tr s? ?n d?nh c?a loi

- Thu?n l?i cho cng tc ch?n gi?ng

2 ngh ia c?a hi?n tu?ng hon v? gen

- Do hi?n tu?ng hon v? gen ? t?o ra nhi?u lo?i giao t? ? hnh thnh nhi?u t? h?p gen

m ?i t?o ngu?n nguyn li?u bi?n d? di truy?n cho qu trnh ti?n ho v cng tc ch?n gi?ng

- Can c? vo t?n s? hon v? gen ? trnh t? cc gen trn NST

- Quy u?c 1% hon v? gen =1 cM(centimoocgan)

DI TRUY?N LIN K ?T V?I GI?I TNH

- ? XX, ? XY: Ngu?i, l?p th, ru?i gi?m

- ? XX, ? XY: Chim, bu?m

- S? di truy?n c?a tnh tr?ng lun g?n v?i

gi?i tnh - Gen ? do?n khng tuong d?ng trn NST Y

- K ?t qu? lai thu?n v lai ngh?ch khc nhau

th tnh tr?ng do gen ny qui d?nh ch? du?c

?n ? di truy?n cho

- N ?u l gen l

- N ?u l gen tr?i? di truy?n th?ng bi?u hi?n ? 1 gi?i

- S? bi?u hi?n c?a tnh tr?ng phn b? khng - Gen n?m trn NST Y di truy?n th?ng

d?u ? hai gi?i (tnh tr?ng l?n thu?ng bi?u

hi?n nhi?u ? gi?i XY)

DI TRUY?N LIN K ?T V?I GI?I TNH

1.V d?: ( cy hoa ph?n Mirabilis jalapa)

Lai thu?n Lai ngh?ch(P) : ? L d?m x ? L xanh (P) : ? L xanh x ? L d?m

- Khi th? tinh, giao t? d?c ch? truy?n nh khng truy?n t? bo ch?t cho tr?ng

- Cc gen n?m trong t? bo ch?t (trong ty th? ho?c l?c l?p) ch? du?c m? truy?n cho con qua t? bo ch?t c?a tr?ng

?t ? di truy?n theo dng m ?Gen quy d?nh tnh tr?ng n?m trong t? bo ch

* K?t lu?n: c 2 h? th?ng di truy?n l di truy?n trong nhn v di truy?n ngoi nhn

3 Nh ?n bi?t

- K ?t qu? lai thu?n v lai ngh?ch khc nhau

- Di truy?n theo dng m ? (ki?u hnh c?a con gi?ng ki?u hnh c?a m?)

?NH H U ?NG C?A MI TR U ?NG L N S ? BI?U HI?N C ?A GEN

I M?i quan h? gi?a gen v tnh tr?ng

1 M ?i quan h?

- Gen(ADN )? mARN ? Plipeptit ? Prtin ? tnh tr?ng

2 ?c di?m

- S? bi?u hi?n c?a gen qua nhi?u bu?c nhu v?y nn c th? b? nhi?u y?u t? mi tru?ng bn

trong cung nhu bn ngoi chi ph?i

II S? tuong tc gi?a ki?u gen v mi tru?ng

1 V d? 1

- Th? Himalaya c b? lng tr?ng mu?t ton thn, ngo?i tr? cc d?u mt c?a co th? nhu

tai, bn chn, dui v mm c lng mu den

- Gi?i thch: Nh?ng t? bo ? d?u mt co th? c nhi?t d? th?p hon nn chng c kh?

nang t?ng h?p du?c s?c t? melanin lm cho lng den

2 V d? 2

- Cc cy hoa C?m t tr?ng trong mi tru?ng d?t c d? pH khc nhau cho mu hoa c

d? d?m nh?t khc nhau gi?a tm v d?

3 V d? 3

- ? tr? b?nh phninkt ni?u lm thi?u nang tr tu? v nh?ng r?i lo?n khc

- Nguyn nhn : Do 1 gen l?n trn NST thu?ng quy d?nh gy r?i lo?n chuy?n ho axit amin phninnalanin

III.M?c ph?n ?ng c?a ki?u gen

1 Khi ni?m

- T?p h?p nh?ng ki?u hnh khc nhau c?a cng 1 ki?u gen tuong ?ng v?i cc mi

tru?ng khc nhau l m ?c ph?n ?ng c?a ki?u gen

2 ?c di?m

- M ?i ki?u gen c m?c ph?n ?ng khc nhau trong cc mi tru?ng s?ng khc nhau

- Tnh tr?ng c h? s? di truy?n th?p l tnh tr?ng c m?c ph?n ?ng r?ng; thu?ng l cc

tnh tr?ng s? lu?ng (nang su?t)

- Tnh tr?ng c h? s? di truy?n cao ? tnh tr?ng c m?c ph?n ?ng h?p thu?ng l

cc tnh tr?ng ch?t lu?ng (T? l? Protein trong s?a hay trong g?o )

C ?U TRC DI TRUY?N C?A QU?N TH?

I Cc d?c trung di truy?n c?a qu?n th?

(1)T?n s? alen : L t? l? gi?a s? lu?ng alen d trn t?ng s? alen c?a cc lo?i alen khc

nhau c?a gen d trong qu?n th? t?i m?t th?i di?m xc d?nh

(2)T?n s? ki?u gen : L t? l? s? c th? c ki?u gen d trn t?ng s? c th? trong qu?n th?

II C?u trc di truy?n c?a qu?n th? t? th? ph?n v giao ph?i g?n

1 Qu?n th? t? th? ph?n

D ?ng 1: Cho thnh ph?n ki?u gen c?a th? h? P (th? h? xu?t pht) 100% d? h?p Aa qua

n th? h? t? ph?i tm thnh ph?n ki?u gen c?a th? h? Fn

Qu?n th? t? ph?i c thnh ph?n ki?u gen c?a th? h? P ban d?u:

xAA + yAa + zaaQu?n th? P Sau n th? h? t? ph?i thnh ph?n ki?u gen thay d?i nhu sau:

(1) T? l? th? d?ng h?p tr?i AA trong qu?n th? Fn l

2 Qu ?n th? giao ph?i g?n (giao ph?i c?n huy?t)

- ?i v?i cc loi d?ng v?t, cc c th? c cng quan h? huy?t th?ng giao ph?i v?i nhau

g?i l giao ph?i g?n (giao ph?i c?n huy?t)

- Giao ph?i giao ph?i c?n huy?t d?n d?n lm bi?n d?i c?u trc di truy?n c?a qu?n th?

thay d?i theo chi?u hu?ng t? l? th? d? h?p gi?m d?n t? l? th? d?ng h?p tang ln

III C?u trc di truy?n c?a qu?n th? ng?u ph?i

1 Qu ?n th? ng?u ph?i

- Khi ni?m : L cc c th? trong qu?n th? l?a ch?n b?n tnh d? giao ph?i m?t cch

hon ton ng?u nhin

- ?c di?m di truy?n c?a qu?n th? ng?u ph?i :

(1) T?o nhi?u bi?n d? di truy?n trong qu?n th? lm ngu?n nguyn li?u cho ti?n ho

v ch?n gi?ng

(2) Duy tr du?c s? da d?ng di truy?n c?a qu?n th?

2 Tr?ng thi cn b?ng di truy?n c?a qu?n th?

* M ?t qu?n th? du?c g?i l dang ? tr?ng thi cn b?ng di truy?n khi t? l? cc ki?u

gen (thnh ph?n ki?u gen) c?a qu?n th? tun theo cng th?c sau: p + 2pq + q = 1

* ?nh lu?t hacdi vanbec

Trong 1 qu?n th? l?n, ng?u ph?i, n?u khng c cc y?u t? lm thay d?i t?n s? alen

th thnh ph?n ki?u gen c?a qu?n th? s? duy tr khng d?i t? th? h? ny sang th? h? khc

theo cng th?c :

p + 2pq +q =1

* i ?u ki?n nghi?m dng

(1) Qu?n th? ph?i c kch thu?c l?n

(2) Cc c th? trong qu?n th? ph?i c s?c s?ng v kh ? nang sinh s?n nhu nhau(

khng c ch?n l?c t? nhin )

(3) Khng x?y ra d?t bi?n ,n?u c th t?n s? d?t bi?n thu?n b?ng t?n s? d?t bi?n ngh?ch(4) Khng c s? di - nh?p gen

D ?ng 1: T? c?u trc di truy?n qu?n th? ch?ng minh qu?n th? d d?t tr?ng thi cn

b?ng hay khng, qua bao nhiu th? h? qu?n th? d?t tr?ng thi cn b?ng

* Phuong php

- G ?i p l t?n s? tuong d?i c?a alen A

- G ?i q l t?n s? tuong d?i c?a alen a

p+q = 1C?u trc di truy?n c?a qu?n th? khi d?t tr?ng thi cn

b?ng: p AA + 2pqAa + q aa Tr?ng thi cn b?ng c?a qu?n th? ph?n nh m?i tuong quan:

D ?ng 2: T? s? lu?ng ki?u hnh d cho d cho xc d?nh c?u trc di truy?n c?a qu?n

th? (cho s? lu?ng t?t c? ki?u hnh c trong qu?n th?)

* Phuong php

C?u trc di truy?n c?a qu?n th?

(1) T? l? ki?u gen d?ng tr?i = S? lu?ng c th? do ki?u gen d?ng tr?i qui d?nh

C?u trc di truy?n c?a qu?n th? nhu sau:

D ?ng 3: T? s? lu?ng ki?u hnh d cho d cho xc d?nh c?u trc di truy?n c?a qu?n

th? (ch? cho t?ng s? c th? v s? c th? mang ki?u hnh l?n ho?c tr?i)

B3: p d?ng cng th?c d?nh lu?t p AA + 2pq Aa + q aa = 1 => c?u trc di truy?n qu?n th?

* V d?: Qu?n th? ng?u ph?i c thnh ph?n ki?u gen d?t tr?ng thi cn b?ng v?i 2 lo?i ki?uhnh l hoa d?(do B tr?i hon ton quy d?nh) v hoa tr?ng(do b quy d?nh) T? l? hoa d? 84%

Xc d?nh c?u trc di tru?n c?a qu?n th??