BÀI GIẢNG SINH 11 - HK2 GIẢM TẢI

Các nhân bên trong.. a..[r]

SINH TR ƯỞ NG VÀ PHÁT TRI N TH C V T Ể Ở Ự Ậ

TI T 34: SINH TR Ế ƯỞ NG TH C V T Ở Ự Ậ

I M c ụ tiêu:

1 Ki n ế th c: ứ

- Nêu được khái ni m sinh trệ ưởng th c v t, mô phân sinh.ở ự ậ

- Trình bày được các lo i mô phân sinh, sinh trạ ưởng s c p, sinh trơ ấ ưởng th c p.ứ ấ

- Phân bi t đệ ươc đ c đi m sinh trặ ể ưởng s c p và sinh trơ ấ ưởng th c p.ứ ấ

- Trình bày đượ ự ảc s nh hưởng c a các nhân t đ n quá trình sinh trủ ố ế ưởng TV.ở

- Trình bày được m t s ng d ng v ki n th c sinh trộ ố ứ ụ ề ế ứ ưởng th c v t.ở ự ậ

2 Kỹ năng:

- Nghiên c u tài li u, tìm tòi, phát hi n và gi i quy t v n đứ ệ ệ ả ế ấ ề

- Làm vi c nhóm, làm vi c đ c l p v i sách giáo khoa, làm vi c qua internet.ệ ệ ộ ậ ớ ệ

- T duy logic, phân tích, so sánh, t ng h pư ổ ợ

- Thuy t trình, tính toán, th c hành, quan sátế ự

3 Thái đ : ộ

- Đam mê tìm hi uể khoa h c,ọ v nậ d ngụ ki nế th cứ về sinh trưở c ang ủ th cự v tậ đ ể

v nậ d ngụ vào th cự ti nễ phù h pợ v iớ m cụ tiêu s nả xu tấ và đ aị phương

4 Đ nh h ị ướ ng năng l c hình ự thành

II Chu n ẩ bị

1 Giáo viên

- Xây d ng k ho ch th c hi n ch đ h c t pự ế ạ ự ệ ủ ề ọ ậ

- Các tiêu chí đánh giá ho t đ ng h c t p c a nhóm h c sinhạ ộ ọ ậ ủ ọ

- Ngu n t li u h tr h c sinh (kênh hình, ch , các d ng c thí nghi m )ồ ư ệ ỗ ợ ọ ữ ụ ụ ệ

- Máy chi u, máy tính…ế

2 H c ọ sinh

-Nghiên c u n i dung bài h c theo yêu c u c a giáoứ ộ ọ ầ ủ viên

-Các phương ti n đ thu th p thông tin X lý thông tin và vi t báoệ ể ậ ử ế cáo

-Chu n b s n ph m theo yêu c u giáoẩ ị ả ẩ ầ viên

1 Chuy n giao nhi m v h c ể ệ ụ ọ

đ u trậ ương lên r i sau đó ồ

đem ph i khô tr l i có đơ ở ạ ược

g i là sinh trọ ưởng không? Vì

- Thông qua quan sát m c đ vàứ ộ

hi u qu tham gia vào ho t đ ngệ ả ạ ộ

hoàn thành PHT phân bi t sinhệ

trưởng s c p và sinh trơ ấ ưởng

c u sgk rút ra n i ứ ộdung

2 Báo cáo k t qu ế ả

ho t đ ng và ạ ộ

th o lu n ả ậ

- Đ i di n h c sinh ạ ệ ọtrình bày n i dung.ộ

- Các h c sinh khác ọ

có ý ki n b sung.ế ổ

1 Th c hi n ự ệ nhi m v h c ệ ụ ọ

t p: ậ

- H c sinh quan sát ọhình nh, nghiên ả

c u sgk, th o lu n ứ ả ậnhóm rút ra n i ộdung, hoàn thi n ệPHT

Sinh trưởng th c v t là quá trình ở ự ậtăng v kích thề ước (Chi u dài, b m t, ề ề ặ

th tích) c a c th do tăng s lể ủ ơ ể ố ượng

và kích thướ ế bào.c t

II.Sinh tr ưở ng s c p và sinh tr ơ ấ ưở ng th ứ

c p: ấ 1.Mô phân sinh:

a Khái ni m mô phân sinh: ệ

MPS là nhóm t bào ch a phân hóa, duy trì ế ư

được kh năng nguyên phân.ả

b Các lo i mô phân sinh: ạ

2.Sinh tr ưở ng s c p và sinh tr ơ ấ ưở ng th ứ

c p ấ

*C u t o thân cây g : ấ ạ ỗ

+ G lõi (Ròng)ỗ : Màu s m trung tâm ẫ ở

c a thân và r , g m nh ng t bào th ủ ễ ồ ữ ế ứ

c p già →ấ Nâng đ choỡ cây

+ G dácỗ : Màu sáng k theo phía ngoài, ế

g m nh ng t bào g th c p tr h nồ ữ ế ỗ ứ ấ ẻ ơ

→ V n chuy n nậ ể ước và ion khoáng

+ V cây (b nỏ ầ ): Do t ng sinh b n t o ra → ầ ầ ạ

B o v cây.ả ệ

- D a vào vòng g xác đ nh tu i cây nh ự ỗ ị ổ ưthế nào?

M i năm cây cho 1 vòng g màu sáng ỗ ỗ

M i năm cây cho 1 vòng g ỗ ỗ

màu sáng (sinh tr ưở ng vào

- Thông qua quan sát m c đ vàứ ộ

hi u qu tham gia vào ho t đ ngệ ả ạ ộ

ki n thích h p, m i năm cây tăngệ ợ ỗ

trưởng v chi u cao trung bình ề ề

35cm Sau 3 năm kho ng cách ả

c uứ

- Các HS khác có ý

ki n b sung.ế ổ

Ch tiêu so sánh ỉ Sinh tr ưở ng s c p ơ ấ Sinh tr ưở ng th c p ứ ấ

Ngu n g cồ ố Mô phân sinh đ nhỉ Mô phân sinh bên

K t quế ả Làm tăng chi u dài c a thânề ủ

1 S sinh trự ưởng c a cây ph thu c vào ủ ụ ộ đ c đi m di truy n ặ ể ề và

th i kì sinh tr ờ ưở ng nh ng không ph thu c vào ư ụ ộ hoocmon th c ự

v t ậ

2 Nhi t đ ệ ộ nh hả ưởng l n đ n s sinh trớ ế ự ưởng c a th c v t.ủ ự ậ

3 Hàm l ượ ng n ướ c ảnh hưởng đ n s sinh trế ự ưởng c a th c v t ủ ự ậ

thông qua nh hả ưởng đ n đ no nế ộ ướ ủ ếc c a t bào

4 Ánh sáng tác đ ng đ n sinh trộ ế ưởng c a cây ch thông qua quá ủ ỉ

trình quang h p.ợ

5 N ng đ ồ ộ ôxi trong môi trường tăng hay gi m đ u không nh ả ề ả

hưởng đ n sinh trế ưởng c a th c v t.ủ ự ậ

6 N u đế ược cung c p đ y đ các ấ ầ ủ nguyên t dinh d ố ưỡ ng cây sinh

tr thân và r ụ ễ - Làm tăng đkính thân và r ườễ ng Th c v t 2 lá m m.ự ậ ầ Sinh trth c p.ứ ấưởng MPS lóng N m các m t.ằ ở ắ - Làm cho lóng dài ra Th c v t 1 lá m m.ự ậ ầ Sinh trưởng sơ

c pấ

TÊN BÀI: BÀI 35: HOOCMÔN TH C V T Ự Ậ

(Khuy n khích HS t đ c) ế ự ọ

I M c tiêu c a bài ụ ủ

1 Ki n th c ế ứ :

- Nêu được khái ni m và đ c đi m chung c a hoocmôn th c v t ệ ặ ể ủ ự ậ

- K tên các lo i hooc môn th c v t ể ạ ự ậ

- Trình bày được tác đ ng sinh lí đ c tr ng c a m i lo i hooc môn.ộ ặ ư ủ ỗ ạ

- Nêu đượ ức ng d ng ch t đi u hòa sinh trụ ấ ề ưởng trong nông nghi pệ

2 Kỹ năng:

- Phát tri n t duy logic, kỹ năng phân tích tranh vẽ và đ c SGK.ể ư ọ

3 Thái đ : ộ

- Bi t đế ược vai trò quan tr ng c a hoocmôn trong đ i s ng th c v t, có ý th c trong vi c s d ngọ ủ ờ ố ự ậ ứ ệ ử ụ

tr c ti p các s n ph m hoocmôn nhân t o đ i v i các s n ph m dùng làm th c ăn.ự ế ả ẩ ạ ố ớ ả ẩ ứ

4 Đinh h ướ ng phát tri n năng l c ể ự

(Năng l c t h c, năng l c h p tác, năng l c giao ti p, năng l c quan sát, năng l c phát hi n và gi i ự ự ọ ự ợ ự ế ự ự ệ ả quy t v n đ , năng l c tính toán, năng l c v n d ng ki n th c vào cu c s ng ) ế ấ ề ự ự ậ ụ ế ứ ộ ố

- Năng l c h p tác( ho t đ ng nhóm), năng l c quan sát(quan sát hình sgk), năng l c v n d ngự ợ ạ ộ ự ự ậ ụ

ki n th c hooc môn th c v t vào cu c s ngế ứ ự ậ ộ ố

II Chu n b c a giáo viên và h c sinh ẩ ị ủ ọ

- Giáo viên: + Tranh hình 35.1, 35.2, 35.3 SGK phóng to.

+ Vì sao ngoài ch lúc nào cũngở ợ

có cây ăn qu trái mùa? ả

2 Báo cáo k t qu ho t ế ả ạ

đ ng và th o lu n ộ ả ậ

- Đ i di n m i nhóm trìnhạ ệ ỗbày n i dung đã th o lu n.ộ ả ậ

Nhóm khác b sung.ổ

I Khái ni m ệ

- Khái ni m:ệHoocmôn th c v t là các ch tự ậ ấ

h u c do th c v t ti t ra có tácữ ơ ự ậ ế

d ng đi u ti t ho t đ ng s ngụ ề ế ạ ộ ố

+ Tìm hi u khái ni m hooc mônể ệ

- GV yêu c u h c sinh nghiên c uầ ọ ứ

ph n s tầ ự ương quan hooc môn

hi n.ệ

H c sinh nh n và th c hi nọ ậ ự ệnhi m v ệ ụ

- Trong quá trình th c hi nự ệnhi m v có s h p tácệ ụ ự ợ

ch t chẽ c a các thành viênặ ủtrong nhóm

2 Báo cáo k t qu ho tế ả ạ

đ ng và th o lu nộ ả ậ

- Đ i di n m i nhóm trìnhạ ệ ỗbày n i dung đã th o lu n.ộ ả ậ

- Các nhóm khác có ý ki nế

b sungổCác em nghiên c u sgk đứ ể

tr l iả ờ

c a cây.ủ

- Đ c đi m chung:ặ ể+ Đượ ạc t o ra m t n i nh ngở ộ ơ ưgây ra ph n ng m t n i khácả ứ ở ộ ơtrong cây

+ V i n ng đ r t th p nh ngớ ồ ộ ấ ấ ưgây ra nh ng bi n đ i m nhữ ế ổ ạtrong c th ơ ể

+ Tính chuyên hoá th p h nấ ơnhi u so v i hoocmôn đ ngề ớ ở ộ

v t b c cao.ậ ậ

II Các lo i hoocmôn ạ

- Quá trình sinh trưởng được

đi u hòa b i các hoocmon th cề ở ự

v t bao g m hai nhóm: Nhómậ ồkích thích sinh trưởng (AIA, GA)

và nhóm c ch sinh trứ ế ưởng(AAB, etilen)

trưởng là ABB và Gibêrin

Tương quan này đi u ti t tr ngề ế ạthái ng và n y m m c a h t vàủ ả ầ ủ ạ

ch i ồ

- Tương quan gi a các hoocmônữkích thích v i nhau:ớAuxin/Xitôkynin

- Các nhóm khác có ý ki nế

b sung.ổ

bông, đ u, cà chua ngậ ười ta

thường hay b m ng n thânấ ọ

chính? Bi n pháp đó nh hệ ả ưởng

t i s sinh trớ ự ưởng c a cây nhủ ư

th nào? Au xin có vai trò gì trongế

Câu 3: Đi m khác bi t c a hoocể ệ ủ

môn th c v t auxin và giberelin.ự ậ

D a vào ki n th c đã h cự ế ứ ọ

đ hoàn thành các câu trể ả

l i.ờ

- Các em khác có ý ki n bế ổsung

Câu 1:người ta thường hay b mấ

ng n thân chính đ gi m s phátọ ể ả ựtri n c a ch i ng n, kích thíchể ủ ồ ọ

ch i bên phát tri n, t o quồ ể ạ ảkhông h t ạ

Câu 2: Khi s d ng hoocmonử ụ

th c v t c n chú ý s d ng đúngự ậ ầ ử ụ

li u lề ượng và đúng th i kì sinhờ

trưởng c a cây! vì hoocmon th củ ự

v t nhân t o không có enzim tậ ạ ựphân h y nên khi s d ng choủ ử ụcác lo i th c v t làm rau, làmạ ự ậ

th c ăn c n chú ý th i gian sdứ ầ ờhoocmon ph i cách th i gian thuả ờ

ho ch 1 kho ng an toàn đạ ả ểkhông gây ng đ c cho con ngộ ộ ười

ho c đ ng v t sd th c v t đó!ặ ộ ậ ự ậ Câu 3: các em đã h c t hoànọ ựthành câu tr l i.ả ờ

Lo i hoocmonạ N i t ng h pơ ổ ợ Tác d ng sinh líụ

Auxin Các mô phân sinh ch iồ

ng n và các lá non;ọphôi trong h t.ạ

- Làm tăng kéo dài t bào ế  Kích thích thân, r kéoễdài, ra r b t đ nh.ễ ấ ị

- Tăng u th ng n, c ch ch i bên.ư ế ọ ứ ế ồ

- Gây hi n tệ ượng hướng đ ng ộ

- Phát tri n qu , t o qu không h t ể ả ạ ả ạ

- c ch s r ng lá, qu , ra r Ứ ế ự ụ ả ễGiberelin Các c quan đang sinhơ

- Kìm hãm già hóa

- Kích thích n y m m, n hoa.ả ầ ở

2 Hóoc môn c ch : ứ ế

Lo i hoocmonạ N i t ng h pơ ổ ợ Tác d ng sinh líụ

Axit abxixic Ch y u lá, tích luỹủ ế ở

trong các c quan già,ơ

c quan đang ng ,ơ ủngh ho c s p r ng.ỉ ặ ắ ụ

- c ch sinh trỨ ế ưởng m nh ạ

- Gây r ng lá, qu ụ ả

- Kích thích đóng khí kh ng trong đi u ki n khô h n.ổ ề ệ ạ

- Kích thích tr ng thái ng , ngh c a h t.ạ ủ ỉ ủ ạEtylen Các mô c a qu chín,ủ ả

lá già - Thúc đ y quá trình chín c a qu- c ch quá trình sinh trỨ ẩế ủưởng c a cây non, m mả ủ ầ

thân c ủ

- Gây r ng lá, qu ụ ả

Ch t di t cấ ệ ỏ T ng h p nhân t o.ổ ợ ạ Phá v tr ng thái cân b ng c a các hoocmon ỡ ạ ằ ủ  cứ

ch sinh trế ưởng c a c ủ ỏ  di t c nh ng không nhệ ỏ ư ả

hưởng đ n cây tr ng.ế ồ

Bài 37: PHÁT TRI N TH C V T CÓ HOA Ể Ở Ự Ậ

TI T PPCT: 38 Ế

I M c tiêu c a bài ụ ủ

1 Ki n th c: ế ứ

- Nêu được khái ni m v s phát tri n c a th c v t.ệ ề ự ể ủ ự ậ

- Trình bày được m i tố ương quan gi a sinh trữ ưởng và phát tri nể

- Nh n bi t s ra hoa là giai đo n quan tr ng c a quá trình phát tri n th c v t h t kínậ ế ự ạ ọ ủ ể ở ự ậ ạ

- (Nêu được quang chu kì là s ph thu c c a s ra hoa vào tự ụ ộ ủ ự ương quan đ dài ngày đêm.)ộ

Bi t đế ược phitôcrôm là s c t ti p nh n kích thích quang chu kì có tác đ ng đ n s ra hoa ắ ố ế ậ ộ ế ự

- ng d ng ki n th c quang chu kì vào s n xu t nông nghi p (tr ng theo mùa v và tr ng cây tráiỨ ụ ế ứ ả ấ ệ ồ ụ ồ

v )ụ

2 Kỹ năng:

Rèn luy n kĩ năng quan sát, so sánh, làm vi c đ c l p v i sách giáo khoa.ệ ệ ộ ậ ớ

3 Thái đ : ộ

- Nh n th c đúng quy lu t ậ ứ ậ sinh trưởng và phát tri n c a cây tr ng, m i quan h m t thi tể ủ ồ ố ệ ậ ế

gi a hai quá trình đ v n d ng trong tr ng tr t.ữ ể ậ ụ ồ ọ

- Có ý th c b o v , chăm sóc cây tr ng m t cách h p lý.ứ ả ệ ồ ộ ợ

4 Đinh h ướ ng phát tri n năng l c ể ự

- Năng l c t h c: ự ự ọ T h c thông qua sách giáo khóa, tranh, nh và các ngu n h c li n nh internet,ự ọ ả ồ ọ ệ ưbáo th i s …ờ ự

- Năng l c giao ti p và h p tác: ự ế ợ Trao đ i, h p tác, phân công nhi m v trong nhóm hai ngổ ợ ệ ụ ười,nhóm sáu người

- Năng l c phát hi n và gi i quy t v n đ : ự ệ ả ế ấ ề V n d ng các ki n th c v sinh trậ ụ ế ứ ề ưởng, phát tri n đ ngể ể ứ

d ng trong đi u ti t sinh trụ ề ế ưởng c a cây, ch n gi ng cây tr ng theo vùng đ a lí, hay tr ng cây tráiủ ọ ố ồ ị ồ

v …ụ

- Năng l c ngôn ng ự ữ : Phát tri n ngôn ng nói thôngể ữ qua thuy t trình, gi i thi u s n ph m; Phát ế ớ ệ ả ẩtri n ngôn ng vi t thôngể ữ ế qua phi u h c t pế ọ ậ

II Chu n b c a giáo viên và h c sinh ẩ ị ủ ọ

1 Chu n b c a giáo viên: ẩ ị ủ

- T i sao ng ạ ườ i ta b n pháo hoa ắ

vào ban đêm đ ng mía vào mùa ở ồ

đông?

- T i sao ng ạ ườ i ta th ườ ng th p ắ

đèn ban đêm trong v ườ n thanh

2 Báo cáo k t qu ho t ế ả ạ

đ ng và th o lu n ộ ả ậ

- H c sinh tr l iọ ả ờ+ Nhi t đ m i vùng ệ ộ ở ỗ

mi n khác nhauề+ Mi n Nam nóng h n ề ơ

mi n B cề ắ

- Giáo viên vào bài: Có ph i cây ả

nào ra hoa cũng đ u ph thu c ề ụ ộ

vào nhi t đ ? Cây ra hoa ngoài ệ ộ

vi c ph thu c vào nhi t đ thì ệ ụ ộ ệ ộ

nó còn ph thu c vào các nhân t ụ ộ ố

+ Câu h i 1: Trong chu trình s ng ỏ ố

c a mình, cây m t năm tu i (cây ủ ộ ổ

lúa) đã tr i qua nh ng giai đo n ả ữ ạ

Trong quá trình s ng, cây m t ố ộ

năm tu i đã có s gia tăng v kíchổ ự ề

thước đ l n lên mà ta g i đó là ể ớ ọ

sinh trưởng, có s phân hóa mô, ự

t bào đ đ m nhi m các ch c ế ể ả ệ ứ

năng khác nhau và quá trình phát

sinh hình thái t o nên các c quanạ ơ

đ l n lên, Phân hóa tể ớ ếbào, t o ra hoa, qu , h tạ ả ạ

b Báo cáo k t qu ho t ế ả ạ

I PHÁT TRI N LÀ GÌ? Ể

- Là toàn b nh ng bi n đ i ộ ữ ế ổ

di n ra theo chu trình s ng, ễ ốbao g m ba quá trình liên quanồ

t i nhau là: Sinh trớ ưởng, phân hóa và phát sinh hình thái t o ạnên các c quan c a c thơ ủ ơ ể

- VD: S t o thành lá, hoa, ự ạ

qu ,.ả

II NH NG NHÂN T CHI Ữ Ố

PH I S RA HOA Ố Ự 1: Tu i c a cây ổ ủ

g n 12 tháng mà ch a th y ra ầ ư ấ

hoa? Hay là: Cây lúa sau 3 tháng

gieo s sẽ ra bông, Cây tre 50 nămạ

m i ra hoa m t l nớ ộ ầ

Câu h i 2: ỏ GV treo hình 36 SGK và

yêu c u h c sinh quan sát và tr ầ ọ ả

l i câu h i theo nhóm đôi Khi nàoờ ỏ

cây cà chua ra hoa?

nh t đ nh m i ra hoaấ ị ớ+ Cây ra hoa ph thu c ụ ộvào đ c đi m di truy n ặ ể ề

c a m i loàiủ ỗ

- HS tr l i câu h i 2:ả ờ ỏ+ Cây cà chua đ n tu i láế ổ

th 14 thì ra hoa ứ

2 Nhi t đ th p và ệ ộ ấ quang chu kỳ

- Đ i v i cây m t năm ta tính ố ớ ộ

tu i cây b ng cách đ m s lá ổ ằ ế ốtrên cây

2 Nhi t đ th p và quang ệ ộ ấ chu kỳ

N i dung ki n th c (ộ ế ứ phi u h cế ọ

t p s 1)ậ ố

- GV đ t câu h i và yêu c u các ặ ỏ ầ

em tr l i: ả ờ

+ Câu h i 1: C ch nào chuy n ỏ ơ ế ể

cây t tr ng thái sinh dừ ạ ưỡng sang

tr ng thái sinh s n (ra hoa) khi ạ ả

cây đi u ki n quang chu kì ở ề ệ

+ Câu h i:ỏ D a vào khái ni m ta ự ệ

th y trong phát tri n có s sinh ấ ể ự

trưởng, v y gi a sinh trậ ữ ưởng và

tăng v kích thề ước, cây ti p t cế ụ

tăng trưởng ra hoa k t qu t oế ả ạ

h t.ạ Sinh trưởng c a cây h t đ uủ ạ ậ

t lá vào đ nh c a thânừ ỉ ủlàm cho cây ra hoa

* Ho t đ ng 2: Tìm ạ ộ

hi u m i quan h gi a ể ố ệ ữ sinh tr ưở ng và phát tri n ể

1 Th c hi n nhi m v ự ệ ệ ụ

h c t p: ọ ậ

- HS nh n và th c hi n ậ ự ệnhi m v ệ ụ

- Hoocmôn này di chuy n t lá ể ừvào đ nh c a thân làm cho cây ỉ ủ

ra hoa

- Hooc môn ra hoa g m 2ồ

ph n:ầ+ Giberelin: Kích thích s sinhự

trưởng và phát tri n c a thânể ủhoa

+ Antesin: kích thích s phát ựtri n c a hoaể ủ

III M I QUAN H GI A Ố Ệ Ữ SINH TR ƯỞ NG VÀ PHÁT TRI N Ể

- Sinh trưởng và phát tri n là ể

nh ng quá trình liên quan m tữ ậthi t v i nhau, đó là hai m t ế ớ ặ

c a chu trình s ng c a câyủ ố ủ+ Sinh trưởng g n li n v iắ ề ớphát tri nể

+ Phát tri n trên c s c a sể ơ ở ủ ựsinh trưởng

* Trong công nghi p rệ ượu bia:

S d ng hooc môn sinhử ụ

trưởng GA tăng quá trình phân

gi i tinh b t thành m ch nha.ả ộ ạ

2 ng d ng ki n th c v Ứ ụ ế ứ ề phát tri n: ể

- Ch n gi ng cây tr ng theoọ ố ồvùng đ a lý, theo mùaị

- Xen canh, chuy n, g i v câyể ố ụ

vào d p t t, t i sao ngị ế ạ ười ta

thường chong đèn (đ sáng trong ể

th i gian tờ ương đ i lâu) vào ban ố

đêm cho hoa?

+ Câu h i: Khi nào c n chong đènỏ ầ

?

2 Đánh giá k t qu th c hi n ế ả ự ệ

nhi m v h c t p: ệ ụ ọ ậ

GV: Do cúc là cây ngày ng n, ra ắ

hoa vào mùa đông nên người

tr ng cúc vào mùa đông thồ ường

chong đèn vào ban đêm đ ể

chuy n ngày ng n thành ngày dài ể ắ

c ch s ra hoa đ cây sinh

t p: ậ

GV: Nông dân ta có câu:

“ Đói thì ăn ráy, ăn khoai

Đ ng th y lúa tr tháng hai mà ừ ấ ỗ

m ng”ừ

D a vào y u t nhi t đ hày gi i ự ế ố ệ ộ ả

thích câu ca dao trên?

th pấ M t s Cây ch ra hoa,k t h t sau khi tr iếộ ốạ ỉ ả

qua mùa đông giá

- Cây ngày dài: Yêu c u h n 12 gi chi u sángầ ơ ờ ếtrong ngày Ví d : đ i m ch, lúa mìụ ạ ạ

- Cây ngày ng n: Yêu c u dắ ầ ưới 12 gi chi u sángờ ếtrong ngày Ví d : Cây cà phê, lúa, cúc, míaụ

- Cây trung tính: Không ph thu c vào nhi t đụ ộ ệ ộxuân hóa và quang chu kì Ví d : d a chu t, đ uụ ư ộ ậcove, cà chua, hoa hướng dương

Phitôcrom - Là s c t c m nh nắ ố ả ậ

quang chu kì và cũng

là s c t c m nh nắ ố ả ậkích thích c a ánhủsáng

- Là m t lo i prôtêinộ ạ

h p th ánh sáng làmấ ụcho h t n y m m, hoaạ ẩ ầ

ng n ngày, kìm hãm s ra hoa c a cây dài ngày.ắ ự ủ

§ 37 SINH TR ƯỞ NG VÀ PHÁT TRI N Đ NG V T Ể Ở Ộ Ậ

I M c tiêu c a bài ụ ủ

1 Ki n th c ế ứ

 Nêu được khái ni m ST & PT đ ng v t ệ ở ộ ậ

- Hi u để ược mố ươi t ng quan gi a ST & PT đ ng v t.ữ ở ộ ậ

 Li t kê đệ ược các giai đo n phát tri n c a đ ng v t và đ c đi m t ng giai đo n.ạ ể ủ ộ ậ ặ ể ừ ạ

 Phân bi t đệ ượ ực s phát tri n không qua bi n thái, bi n thái hoàn toàn & bi n thái không hoàn toàn.ể ế ế ế

2 Kĩ năng:

- ng d ng hi u bi t v ST & PT đ ng v t trong th c ti n s n xu t chăn nuôiỨ ụ ể ế ề ở ộ ậ ự ễ ả ấ đ chăm sóc v t nuôi ể ậcũng nh bi t cách tiêu di t sinh v t có h iư ế ệ ậ ạ

2 Kỹ năng:

- Có kỹ năng chăm sóc s c kh e b n thân và nh ng ngứ ỏ ả ữ ười xung quanh

- Có kỹ năng nuôi dưỡng, chăm sóc v t nuôi giúp v t nuôi sinh trậ ậ ưởng, phát tri n t tể ố

4 Đinh h ướ ng phát tri n năng l c ể ự

Rèn luy n cho h c sinh năng l c t h c, năng l c h p tác, năng l c giao ti p, năng l c quan sát,ệ ọ ự ự ọ ự ợ ự ế ựnăng l c phát hi n và gi i quy t v n đ , năng l c v n d ng ki n th c vào th c ti n cu c s ng ự ệ ả ế ấ ề ự ậ ụ ế ứ ự ễ ộ ố

II Chu n b c a giáo viên và h c sinh ẩ ị ủ ọ

- Vì sao sâu bướm phá ho i mùa ạ

màng ghê g m trong khi bớ ướm

trưởng thành không phá ho i mùa ạ

ch t chẽ c a các thành viên ặ ủ

I Khái ni m v sinh ệ ề

tr ưở ng, phát tri n ể (SGK)

II các giai đo n sinh ạ

tr ưở ng, phát tri n ĐV ể ở

1 GĐ phôi thai (ĐV đ ẻ

Câu 3 Khái ni m v bi n tháiệ ề ế

Cho phi u h c t p ế ọ ậ

Nhóm 2 Đi n thông tin vào c tề ộ

phát tri n không qua bi n thái.ể ế

Nhóm 3 Đi n thông tin vào c tề ộ

phát tri n qua bi n thái hoàn ể ế

toàn

Nhóm 4 Đi n thông tin vào c tề ộ

phát tri n qua bi n thái khôngể ế

thành cho h c sinh và chi u ọ ế

n i dung ghi nh cho t ng m cộ ớ ừ ụ

(Sau khi t ng nhóm báo cáo)ừ

- H p t phân chia nhi u ợ ử ề

l n t o thành phôi Các t ầ ạ ếbào c a phôi phân hóa t oủ ạthành các c quan c a c ơ ủ ơthể

2 GĐ sau sinh (ĐV đ con)ẻ

ho c h u phôi (ĐV đ ặ ậ ẻ

tr ng)ứ

Tr i qua nhi u giai đo n ả ề ạkhác nhau Tùy t ng loài ừcác giai đo n này có th ạ ể

gi ng nhau ho c khác ố ặnhau v hình thái, c u t o,ề ấ ạsinh lý phân bi t thái các ệ

ki u pháy tri n khác nhau ể ể

là PT qua bi n thái và PT ếkhông qua bi n tháiế

* Bi n thái: ế Là s thay đ i ự ổ

đ t ng t v hình thái , c uộ ộ ề ấ

t o và sinh lí c a đ ng v tạ ủ ộ ậsau khi sinh ra ho c n ra ặ ở

Vì sao sâu bướm phá ho i mùa ạ

màng ghê g m trong khi bớ ướm

trưởng thành không phá ho i mùa ạ

màng? Nêu tiêu di t sâu bệ ướ ởm

giai đo n nào là t t nh t.ạ ố ấ

- Các nhóm khác có ý ki n b ế ổsung

Đáp án phi u h c t p ế ọ ậ

Phát tri n không ể

qua bi n tháiế Là s phát tri n mà con non có đ c đi m v c u t o, hình thái, sinh lí tạ ự ể ương t con trự ặ ưởểng thành.ề ấ

Quá trình l n lên c a chúng ch là s thay đ i v ớ ủ ỉ ự ổ ềkích thước

Đông v t có xậ ương

s ng ( cá, chim, ốthú )

Đ ng v t không ộ ậ

xương s ng (m c, ố ựgiun đ t)ấ

Phát triên qua

bi n thái hoàn ế

toàn

Là s phát tri n mà u trùng sinh ra có c u t o, ự ể ấ ấ ạhình d ng và sinh lí r t khác con trạ ấ ưởng thành

Quá trình l n lên ph i tr i qua nhi u giai đo n ớ ả ả ề ạ

đ trể ưởng thành

Châu ch u.ấ

BÀI 38, 39: CÁC NHÂN T NH H Ố Ả ƯỞ NG Đ N SINH TR Ế ƯỞ NG VÀ PHÁT TRI N Đ NG V T Ể Ở Ộ Ậ

I M c tiêu c a bài ụ ủ

1 Ki n th c ế ứ

- Bi t đế ược vai trò c a y u t di truy n đ i v i s sinh trủ ế ố ề ố ớ ự ưởng và phát tri n đ ng v t ể ở ộ ậ

- K tên 1 s lo i hoóc môn nh hể ố ạ ả ưởng lên s sinh trự ưởng và phát tri n c a đ ng v t có xể ủ ộ ậ ương s ngố

- Có kỹ năng chăm sóc s c kh e b n thân và nh ng ngứ ỏ ả ữ ười xung quanh

- Có kỹ năng nuôi dưỡng, chăm sóc v t nuôi giúp v t nuôi sinh trậ ậ ưởng, phát tri n t tể ố

3 Thái độ:

T nh ng ki n th c v nh hừ ữ ế ứ ề ả ưởng c a các nhân t bên trong và bên ngoài đ n sinh trủ ố ế ưởng, phát tri n c a đ ng v t có xể ủ ộ ậ ương s ng, h c sinh nâng cao đố ọ ược ý th c b o v s c kh e c a b n thân ứ ả ệ ứ ỏ ủ ả

và nh ng ngữ ười xung quanh

4 Đinh h ướ ng phát tri n năng l c ể ự

Rèn luy n cho h c sinh năng l c t h c, năng l c h p tác, năng l c giao ti p, năng l c quan sát,ệ ọ ự ự ọ ự ợ ự ế ựnăng l c phát hi n và gi i quy t v n đ , năng l c v n d ng ki n th c vào th c ti n cu c s ng ự ệ ả ế ấ ề ự ậ ụ ế ứ ự ễ ộ ố

II Chu n b c a giáo viên và h c sinh ẩ ị ủ ọ

- Chu n b đ tr l i m t s câu h i sau:ẩ ị ể ả ờ ộ ố ỏ

1 Em hãy gi i thích t i sao sau khi ph i n ng, mèo thả ạ ơ ắ ường li m b lông c a mình?ế ộ ủ

2 T m n ng cho trắ ắ ẻ vào sáng s m ho c chi u t i sẽ có l i cho sinh trớ ặ ề ố ợ ưởng và phát tri n c a trể ủ ẻ

nh ng các nhà khoa h c khuyên r ng: Không nên t m n ng cho tr sau sinh trong vòng 24 gi Emư ọ ằ ắ ắ ẻ ờhãy lí gi i v n đ này.ả ấ ề

3 Vì sao tr em d b bẻ ễ ị ướu c h n so v i ngổ ơ ớ ườ ới l n?

4 Nêu nhũng nguyên nhân gây b nh bệ ướu c ?ố

T i sao trong th c ăn và nạ ứ ước

GV l u ý cho HS: ư Nhân t bên ố

trong bao g m: nhân t di ồ ố

truy n, hoocmon, trong đó ề

nhân t di truy n là nhân t ố ề ố

mang tính quy t đ nh, nh ng ế ị ư

trong bài này SGK ch đ c p ỉ ề ậ

đ n nhân t Hooc môn Còn ế ố

nhân t di truy n có vai trò ố ề

h p n i dung sách giáo khoa ợ ộ

đi n vào phi u h c t p s 1ề ế ọ ậ ố

2 Hình 38.2 minh h a 3 lo i ọ ạ

người: người bình thường,

người kh ng l và ngổ ồ ười bé

nh Hãy ch ra trỏ ỉ ường h p nàoợ

là do tuy n yên s n xu t ra quáế ả ấ

I Các nhân t nh h ố ả ưở ng

đ n sinh tr ế ưở ng và phát tri n đ ng v t ể ở ộ ậ

ch t chẽ c a các thành viên ặ ủtrong nhóm

ít ho c quá nhi u hoocmon ặ ề

sinh trưởng vào giai đo n tr ạ ẻ

em? Gi i thích.ả

3 T i sao trong th c ăn và ạ ứ

nước u ng thi u Iot thì tr em ố ế ẻ

sẽ ch m l n, ch u l nh kém, ậ ớ ị ạ

não ít n p nhăn, trí tu th p?ế ệ ấ

4 T i sao gà tr ng con, sau khi ạ ố

c t b tinh hoàn thì phát tri n ắ ỏ ể

không bình thường: mào nh , ỏ

không có c a, không bi t gáy ự ế

1 Hãy cho bi t nh ng nhân t ế ữ ố

bên ngoài nh hả ưởng đ n sinh ế

2 Các nhân t bên ngoài ố

a Th c ăn ứ

- Th c ăn là nhân t nhứ ố ả

hưởng m nh nh t đ i v iạ ấ ố ớsinh trưởng và phát tri nể

c a đ ng v t.ủ ộ ậ

- Th c ăn cung c p ch t ứ ấ ấdinh dưỡng đ nuôi t ể ếbào, làm tăng kích thước

th bào và s phát tri n ế ự ể

c a các c quan, làm cho ủ ơ

c th l n lên Đ ng th i ơ ể ớ ồ ờ

th c ăn còn cung c p ứ ấnhi u năng lề ượng cho c ơ

trường thích h p.ợ

- Nhi t đ quá cao ho cệ ộ ặquá th p có th làm ch mấ ể ậquá trình sinh trưởng vàphát tri n c a đ ng v t,ể ủ ộ ậ

đ c bi t là đ ng v t bi nặ ệ ộ ậ ếnhi t.ệ

- Vd: vào mùa đông khi nhi t đ h th p xu ng ệ ộ ạ ấ ố

m t nhi t ấ ệ  Ánh sángcung c p nhi t cho c thấ ệ ơ ể

đ ng v t.ộ ậ

- Tia t ngo i tác đ ng lênử ạ ộ

da bi n ti n vitamin Dế ềthành vitamin D giúpchuy n hóa Canxi thànhể

k t qu th c hi n nhi m v ế ả ự ệ ệ ụ

h c t p c a h c sinh và cọ ậ ủ ọ hính

xác hóa các ki n th c đã hình ế ứ

thành cho h c sinh và chi u ọ ế

n i dung ghi nh cho t ng m cộ ớ ừ ụ

(Sau khi t ng nhóm báo cáo)ừ

Hãy nêu m t vài VD v c i t o ộ ề ả ạ

gi ng trong nố ở ước và trên th ế

thành cho h c sinh và chi u ọ ế

n i dung ghi nh cho t ng m cộ ớ ừ ụ

(Sau khi t ng nhóm báo cáo)ừ

- B sung thêm các ki n th c ổ ế ứ

khác

II M t s bi n pháp đi u ộ ố ệ ề khi n sinh tr ể ưở ng và phát tri n đ ng v t và ể ở ộ ậ

hưởng đ n sinh trế ưởng vàphát tri n, đ c bi t là giaiể ặ ệ

đo n phôi thai Đó là cácạ

ch t kích thích nh : maấ ưtuý, rượu, thu c lá, n uố ế

m mang thai mà bẹ ịnhi m virus cúm thì conễsinh ra có th b d t t r tể ị ị ậ ấcao

ki n đ a phệ ị ương

- Bi n pháp: ch n l cệ ọ ọnhân t o, lai gi ng, côngạ ốngh phôi, ệ

2 C i thi n môi tr ả ệ ườ ng

s ng c a đ ng v t ố ủ ộ ậ

- M c đích: làm thay đ iụ ổ

t c đ sinh trố ộ ưởng và pháttri n c a v t nuôi, tăngể ủ ậnăng su t v t nuôi.ấ ậ

- Bi n pháp: xây d ng ch ệ ự ế

đ dinh dộ ưỡng h p lí cho ợ

t ng giai đo n sinh ừ ạ

trưởng và phát tri n, xây ể

d ng chu ng tr i s ch sẽ ự ồ ạ ạthoáng mát, v sinh.ệ

3 C i thi n ch t l ả ệ ấ ượ ng dân s ố

- M c đích: c i thi n đ iụ ả ệ ờ

s ng kinh t , văn hoá (c iố ế ảthi n ch đ dinh dệ ế ộ ưỡng,luy n t p th d c thệ ậ ể ụ ểthao, sinh ho t văn hoáạ

lành m nh, )ạ

- Bi n pháp: nâng cao đ i ệ ờ

s ng, c i thi n ch đ ố ả ệ ế ộdinh dưỡng, luy n t p thệ ậ ể

d c th thao, t v n di ụ ể ư ấtruy n, ch ng l m d ng ề ố ạ ụcác ch t kích thích và ấ

gi m thi u ô nhi m môi ả ể ễ

thường hay ph i mình ngoài n ngơ ắ

3 T i sao vào nh ng ngày mùa ạ ữ

đ ng c n cho gia súc non ăn nhi uộ ầ ề

nhi t, nhi t đ c th không phệ ệ ộ ơ ể ụ

thu c vào môi trộ ường bên ngoài

sau sinh trong vòng 24 gi Em hãyờ

- Các nhóm khác có ý ki n b ế ổsung

ĐÁP ÁN PH N KH I Đ NGẦ Ở Ộ

GV t ng k tổ ế

1 Hai loài gà có t c đ sinh trố ộ ưởng khác nhau là do tính di truy n c a m i loài gà khác nhau.ề ủ ỗ

2 B nh bệ ướu c nghĩa là tuy n giáp phình to h n bình thổ ế ơ ường Đi u này liên quan đ n m t lo i ề ế ộ ạhoocmon c a tuy n giáp ủ ế T i sao trong th c ăn và nạ ứ ước u ng thi u Iot thì sẽ d m c b nh bố ế ễ ắ ệ ướu c ? ổchúng ta sẽ gi i thích rõ h n sau khi đi tìm hi u n i dung bài h c ngày hôm nayả ơ ể ộ ọ

3 + Ngườ ị ậi b c n th : do thi u vitamin A.ị ế

+ Ngườ ệi b nh còi xương: do thi u vitamin D.ế

+ Người ch m l n, g y y u: do thi u nhi u prôtêin.ậ ớ ầ ế ế ề

 K t lu n: Sinh trế ậ ưởng phát tri n c a m i loài, m i cá th đ ng v t trể ủ ỗ ỗ ể ộ ậ ước tiên là do nhân t di ốtruy n quy t đ nh Ngoài ra s sinh trề ế ị ự ưởng phát tri n c a m i loài, m i cá th đ ng v t còn ch u s ể ủ ỗ ỗ ể ộ ậ ị ự

nh h ng c a các lo i hoocmon, th c ăn, ánh sáng, nhi t đ , …T t c các nhân t nh h ng đ n

sinh trưởng và phát tri n c a đ ng v t để ủ ộ ậ ược chia làm 2 nhóm (các nhân t bên trong và bên ngoài) ố

Đ hi u rõ h n v nh ng v n đ trên, chúng ta sẽ tìm hi u n i dung bài h c.ể ể ơ ề ữ ấ ề ể ộ ọ

HM sinh trưởng Tuy n yênế -Tăng t ng h p prôtêin ổ ợ  Tăng kích

thướ ếc t bào  Kích thích phân chia

t bào ế

- Kích thích phát tri n xể ương (xương dài ra và to lên)

Tirôxin Tuy n giápế Kích thích chuy n hóa t bào ể ế  Kích

thích quá trình sinh trưởng và phát tri n bình thể ường c a c th ủ ơ ểHooc môn sinh d cụ

- strôgenƠ Bu ng tr ngồ ứ

- Kích thích sinh trưởng, phát tri n ể

m nh giai đo n dây thì nh : ạ ở ạ ờ+ Tăng phát tri n xể ương

-Testostêron Tinh hoàn + Kích thích phân hóa t bào đ hình ế ể

2 Hình 38.2 minh h a 3 lo i ngọ ạ ười: người bình thường, người kh ng l và ngổ ồ ười bé nh Hãy ch ra ỏ ỉ

trường h p nào là do tuy n yên s n xu t ra quá ít ho c quá nhi u hoocmon sinh trợ ế ả ấ ặ ề ưởng vào giai đo nạ

tr em? Gi i thích.ẻ ả

3 T i sao trong th c ăn và nạ ứ ước u ng thi u Iot thì tr em sẽ ch m l n, ch u l nh kém, não ít n p ố ế ẻ ậ ớ ị ạ ếnhăn, trí tu th p?ệ ấ

- Iot là thành ph n c u t o nên Tiroxinầ ấ ạ

- Thi u iot d n đ n thi u Tiroxinế ẫ ế ế

- Thi u Tiroxin làm gi m quá trình chuy n hoá gi m sinh nhi t t bào d n đ n ch u lanh kém.ế ả ể ả ệ ở ế ẫ ế ị

- Thi u Tiroxin quá trình phân chia và l n lên c a t bào b gi m ế ớ ủ ế ị ả  s lố ượng t bào não gi m ế ả  trí tu ệkém

4 T i sao gà tr ng con, sau khi c t b tinh hoàn thì phát tri n không bình thạ ố ắ ỏ ể ường: mào nh , không có ỏ

c a, không bi t gáy và m t b n năng sinh d c?ự ế ấ ả ụ

 Do hooc môn Testosteron kích thích quá trình sinh trưởng và hình thành đ c đi m sinh d c s c p ặ ể ụ ơ ấ

nh mào, c u Khi c t b tinh hoàn, hooc môn này không ti t ra thì các b ph n liên quan sẽ không ư ự ắ ỏ ế ộ ậ

Lo i hoôcmônạ Tác đ ng đ i v i sinh trộ ố ớ ưởng và phát tri nể

Ecđis nơ + Gây l t xác sâu bộ ướm

+ Kích thích sâu bi n thành nh ng, bế ộ ướmJuven nin + Ph i h p v i Ecđis n→ l t xácố ợ ớ ơ ộ

+ c ch sâu bi n thành nh ng và bỨ ế ế ộ ướm

- Quan sát tranh hình 38.3, gi i thích nguyên nhân l t xác sâu bả ộ ở ướm và nguyên nhân sâu bướm bi n ếthành nh ng và bộ ướm

- Giai đo n đ u, sâu bạ ầ ướm l t xác nhi u l n là do tác d ng c a ecdixon nh ng không bi n đ i thành ộ ề ầ ụ ủ ư ế ổ

nh ng và bộ ướm được là do tác d ng c ch c a Juvenin.ụ ứ ế ủ

- Khi n ng đ Juvenin gi m đ n m c không gây đồ ộ ả ế ứ ượ ức c ch n a thì Ecdix n sẽ làm cho sâu bi n ế ữ ơ ếthành nh ng sau đó thành bộ ướm ngài

Nhóm 5, 6:

1 T i sao th c ăn có th nh hạ ứ ể ả ưởng đ n sinh trế ưởng và phát tri n đ ng v t.ể ở ộ ậ

Th c ăn cung c p ch t dinh dứ ấ ấ ưỡng đ nuôi t bào, làm tăng kích thể ế ước th bào và s phát ế ựtri n c a các c quan, làm cho c th l n lên Đ ng th i th c ăn còn cung c p nhi u năng lể ủ ơ ơ ể ớ ồ ờ ứ ấ ề ượng cho

c th đ ng v t ho t đ ng.ơ ể ộ ậ ạ ộ

2 Nhi t đ có nh hệ ộ ả ưởng nh th nào đ n sinh trư ế ế ưởng và phát tri n c a đ ng v t?ể ủ ộ ậ

+ M i loài đ ng v t sinh trỗ ộ ậ ưởng và phát tri n t t trong đi u ki n môi trể ố ề ệ ường thích h p.ợ

+ Nhi t đ quá cao ho c quá th p có th làm ch m quá trình sinh trệ ộ ặ ấ ể ậ ưởng và phát tri n c a đ ngể ủ ộ

v t, đ c bi t là đ ng v t bi n nhi t.ậ ặ ệ ộ ậ ế ệ

3 Th nào là đ ng v t bi n nhi t và h ng nhi t? Cho VD? T i sao khi tr i rét l i có th nh hế ộ ậ ế ệ ằ ệ ạ ờ ạ ể ả ưởng

đ n sinh trế ưởng và phát tri n c a đ ng v t bi n nhi t và h ng nhi t?ể ủ ộ ậ ế ệ ằ ệ

+ Đ ng v t bi n nhi t: là đ ng v t có nhi t đ c th thay đ i theo vào nhi t đ môi trộ ậ ế ệ ộ ậ ệ ộ ơ ể ổ ệ ộ ường (cá, ch,ế

th n l n, )ằ ằ

+ Đ ng v t h ng nhi t là đ ng v t có nhi t đ c th không thay đ i theo nhi t đ môi trộ ậ ằ ệ ộ ậ ệ ộ ơ ể ổ ệ ộ ường(trâu, l n, mèo, )ợ

- HS v n d ng ki n th c v a bi t tr l i:ậ ụ ế ứ ừ ế ả ờ

+ Đ ng v t bi n nhi t: khi nhi t đ môi trộ ậ ế ệ ệ ộ ường h th p xu ng thì các quá trình chuy n hoá trongạ ấ ố ể

c th gi m làm cho sinh trơ ể ả ưởng và phát tri n ch m l i.ể ậ ạ

+ Đ ng v t h ng nhi t: khi nhi t đ môi trộ ậ ằ ệ ệ ộ ường h th p xu ng thì nhi t đ c th đ ng v t caoạ ấ ố ệ ộ ơ ể ộ ậ

h n nhi t đ MT sẽ to nhi t vào MT Đ bù nhi t cho c th ph i tăng cơ ệ ộ ả ệ ể ệ ơ ể ả ường chuy n hoá các ch t,ể ấoxi hoá ch t h u c Do đó n u không tăng kh u ph n ăn thì sinh trấ ữ ơ ế ẩ ầ ưởng và phát tri n sẽ ch m l i.ể ậ ạ

5 Ánh sáng nh hả ưởng đ n sinh trế ưởng và phát tri n c a đ ng v t nh th nào?ể ủ ộ ậ ư ế

+ Ánh sáng cung c p nhi t cho c th đ ng v t.ấ ệ ơ ể ộ ậ

+ Tia t ngo i tác đ ng lên da bi n ti n vitamin D thành vitamin D giúp chuy n hóa Canxi thànhử ạ ộ ế ề ể

xương

- Ki n th c b sung cho h c v v nh h ế ứ ổ ọ ề ề ả ưở ng c a nh t đ ủ ệ ộ

+ Đ t rét năm 2008 làm h n 1.000 con trâu bò huy n Pác N m, t nh B c C n b ch t, thi t h i hàngợ ơ ệ ặ ỉ ắ ạ ị ế ệ ạ

t đ ng, ngay t đ u mùa đông các năm v a qua, huy n Pác N m ch đ ng tri n khai các bi n phápỉ ồ ừ ầ ừ ệ ặ ủ ộ ể ệ

ch ng rét, d ch b nh cho đàn gia súc và cây tr ng ố ị ệ ồ

+ Trong nh ng ngày l nh giá, s ngữ ạ ố ười ph i nh p vi n trong tình tr ng nguy k ch gia tăng đ t bi n.ả ậ ệ ạ ị ộ ếCác b nh thệ ường g p c a ngặ ủ ười già và tr em nh viêm ph qu n, viêm ph i, tim m ch, hen và dẻ ư ế ả ổ ạ ị

+ Bi n pháp: ch n l c nhân t o, lai gi ng, công ngh phôi, ệ ọ ọ ạ ố ệ

Nêu vài thành t u v t o gi ng Vi t nam ự ề ạ ố ở ệ

Nhóm 5, 6:

3 Ch t lấ ượng dân s là gì? C i thi n ch t lố ả ệ ấ ượng dân s là gì? Bi n pháp th c hi n?ố ệ ự ệ

+ Ch t lấ ượng dân s là v n đ s c kho và th ch t (chi u cao, cân n ng, không m c d t t, ) c aố ấ ề ứ ẻ ể ấ ề ặ ắ ị ậ ủ

người dân

+ C i thi n ch t lả ệ ấ ượng dân s là c i thi n hình th , s c kho , trí tu , c a ngố ả ệ ể ứ ẻ ệ ủ ười dân

+ Bi n pháp: nâng cao đ i s ng, c i thi n ch đ dinh dệ ờ ố ả ệ ế ộ ưỡng, luy n t p th d c th thao, t v n di ệ ậ ể ụ ể ư ấtruy n, ch ng l m d ng các ch t kích thích và gi m thi u ô nhi m môi trề ố ạ ụ ấ ả ể ễ ường

ĐÁP ÁN CÂU H I HO T Đ NG LUY N T P VÀ V N D NG Ỏ Ạ Ộ Ệ Ậ Ậ Ụ

1 Vào th i kì d y thì c a nam và n , hoocmon nào đờ ậ ủ ữ ược ti t ra nhi u làm c th thay đ i m nh v ế ề ơ ể ổ ạ ề

th ch t và tâm lí?ể ấ

- Tu i d y thì c a nam và n hooc môn do tinh hoàn và bu ng tr ng ti t ra làm c th thay đ i.ổ ậ ủ ữ ồ ứ ế ơ ể ổ

- Ho t đ ng ti t hooc môn này ch u s đi u khi n c a tuy n yên.ạ ộ ế ị ự ề ể ủ ế

2 Cho HS xem vài hình nh đ ng v t ph i n ng: th n l n, s t , cá s u, Vì sao vào nh ng ngày tr iả ộ ậ ơ ắ ằ ằ ư ử ấ ữ ờrét, khi có ánh năng đ ng v t thộ ậ ường hay ph i mình ngoài n ng.ơ ắ

B sung nhi t cho c thổ ệ ở ể

3 T i sao cho tr t m n ng vào sáng s m ho c chi u t i (khi ánh sáng y u) sẽ có l i cho sinh trạ ẻ ắ ắ ớ ặ ề ố ế ợ ưởng

Nhi t đ th p ệ ộ ấ  c th m t nhi t nhi u vào môi trơ ể ấ ệ ề ường  quá trình chuy n hóa c a c th ể ủ ơ ểtăng đ cung c p nhi t ể ấ ế  tiêu hao nhi u ch t dinh dề ấ ưỡng  cung c p nhi u th c ăn đ bù đ p l i ấ ề ứ ể ắ ạ

lượng ch t h u c ttieeu haoấ ữ ơ

5 Đ c th sinh trể ơ ể ưởng, phát tri n kh e m nh c n chú ý nh ng v n đ gì?ể ỏ ạ ầ ữ ấ ề

+ Ăn u ng đ y ch ch t dinh dố ầ ủ ấ ưỡng, đ c bi t là đ i v i c th đang l n.ặ ệ ố ớ ơ ể ớ

+ Ki m tra s c kho thể ứ ẻ ường xuyên đ phát hi n b nh t t có liên quan đ n ch đ dinh dể ệ ệ ậ ế ế ộ ưỡng

+ Thường xuyên luy n t p th d c th thaoệ ậ ể ụ ể

ĐÁP ÁN CÂU H I HO T Đ NG TÌM TÒI M R NG Ỏ Ạ Ộ Ở Ộ

1 Em hãy gi i thích t i sao sau khi ph i n ng, mèo thả ạ ơ ắ ường li m b lông c a mình?ế ộ ủ

Do c th mèo ch có ti n vitamin D Các ti n vitamin D này đơ ể ỉ ề ề ược tích lũy trên b lông Mèoộ

ph i n ng đ chuy n hóa thành vitamin D Sau m i l n ph i n ng xong mèo l i li m b lông c aơ ắ ể ể ỗ ầ ơ ắ ạ ế ộ ủmình đó chính là cách đ mèo b sung vitamin D cho c th ể ổ ơ ể

2 T m n ng cho trắ ắ ẻ vào sáng s m ho c chi u t i sẽ có l i cho sinh trớ ặ ề ố ợ ưởng và phát tri n c a trể ủ ẻ

nh ng các nhà khoa h c khuyên r ng: Không nên t m n ng cho tr sau sinh trong vòng 24 gi Emư ọ ằ ắ ắ ẻ ờhãy lí gi i v n đ này.ả ấ ề

Khi trong b ng m , bé đở ụ ẹ ược bao b c b i nọ ở ướ ốc i Đi u này khi n da bé đề ế ược ph m t l p ủ ộ ớmàu tr ng đ b o v bé kh i môi trắ ể ả ệ ỏ ường ngoài, l p màu tr ng này đớ ắ ượ ọc g i là vernix

Theo các nghiên c u, ch t venix có tính mi n d ch cao và đây là l i th r t l n c a em bé m i ứ ấ ễ ị ợ ế ấ ớ ủ ớsinh Nó đ ng th i là kem dồ ờ ưỡng m gi cho làn da bé m m m i và d o dai, ngăn vi khu n xâm nh p ẩ ữ ề ạ ẻ ẩ ậNên trong vòng 24 gi đ u sau sinh, các gia đình không nên t m cho bé.ờ ầ ắ

3 Vì sao tr em d b bẻ ễ ị ướu c h n so v i ngổ ơ ớ ườ ới l n?

- Tu i tr em d b bổ ẻ ễ ị ướu c h n ngổ ơ ườ ới l n, đ c bi t là tu i d y thì vì lúc tr đang trong giai đo nặ ệ ở ổ ậ ẻ ạ

l n, nhu c u hoóc-môn tuy n giáp r t cao, d d n đ n thi u hoocmon tuy n giáp.ớ ầ ế ở ấ ễ ẫ ế ế ế

- Ngoài ra, có th dùng các lo i d u iod theo ch đ nh c a bác sĩ đ phòng bể ạ ầ ỉ ị ủ ể ướu c đ n thu n.ổ ơ ầ

* GV nêu m t s ộ ố nguy c có th gây b ơ ể ướ u c ổ

- M t s ch t hòa tan trong nộ ố ấ ướ ở ộ ốc m t s vùng núi có nhi u canxi, magiê, flor , làm cho nề ước có độ

c ng cao, gây nh hứ ả ưởng đ n s t ng h p hoóc-môn tuy n giáp và gây bế ự ổ ợ ế ướu c ổ

- Các thu c có th gây c ch t p trung iod và nh hố ể ứ ế ậ ả ưởng đ n quá trình t ng h p hoóc-môn tuy nế ổ ợ ếgiáp

- Di truy n: trong m t s trề ộ ố ường h p b nh có tính ch t gia đình, thợ ệ ấ ường do r i lo n t ng h p hoóc-ố ạ ổ ợmôn tuy n giáp b m sinh Bế ẩ ướu c thổ ường kèm theo câm đi c, g i là h i ch ng Pendred do r i lo nế ọ ộ ứ ố ạ

TÊN BÀI: Bài 41-SINH S N VÔ TÍNH TH C V T Ả Ở Ự Ậ

I M c tiêu c a bài (ch đ ) ụ ủ ủ ề

1 Ki n th c:ế ứ

- Nêu được khái ni m chung v sinh s n Khái ni m v sinh s n vô tínhệ ề ả ệ ề ả

- Phân bi t các ki u sinh s n vô tínhệ ể ả

2 Kỹ năng:

Phát tri n kỹ năng giao ti pể ếThuy t trình v n đ trế ấ ề ước đám đôngQuan sát, phân tích, so sánh, t ng, h p.ổ ợ

3 Thái đ : ng d ng SSVT th c v t vào tr ng tr tộ Ứ ụ ở ự ậ ồ ọ

4.Đinh hướng phát tri n năng l c.ể ự

Năng l c t h c, năng l c h p tác, năng l c giao ti p, năng l c quan sát, năng l c phát hi n và gi i ự ự ọ ự ợ ự ế ự ự ệ ảquy t v n đ , năng l c v n d ng ki n th c vào cu c s ng ế ấ ề ự ậ ụ ế ứ ộ ố

II Chu n b c a giáo viên và h c sinh ẩ ị ủ ọ

*Giáo viên

-Chu n b kênh hình, có kèm theo hình nh th c t và nh ng v t d ng c n thi t khi lên l pẩ ị ả ự ế ữ ậ ụ ầ ế ớ

-GV x p l p thành 4 nhóm nh ng i theo vòng tròn và b t đ u bài h cế ớ ỏ ồ ắ ầ ọ

- B ng ph và bút vi t b ng cho h c sinh tham gia các ho t đ ng nhómả ụ ế ả ọ ạ ộ

*H c sinh:ọ Th o lu n nhóm t i nhà, t phân nhi m v trong nhóm và đ c nhóm trả ậ ạ ự ệ ụ ề ử ưởng, th kí sau ư

đó nhóm trưởng có trách nhi m phân công nhi m v c th cho thành viên trong nhóm và m i nhóm ệ ệ ụ ụ ể ỗ

t gi i quy t nh ng n i dung mà giáo viên đã giao ti t h c trự ả ế ữ ộ ở ế ọ ước

- Yêu c u h c sinh quan sát tranh ầ ọ

nh mà giáo viên trình chi u ho c

đ i di n tr l i.ạ ệ ả ờ

2 Báo cáo k t qu ho t ế ả ạ

đ ng và th o lu n ộ ả ậ

Đ i di n 1 trong 4 nhóm ạ ệxung phong tr l i câu h i và ả ờ ỏ

l y ví d v các hình th c ấ ụ ề ứsinh s n ả

Nhóm khác nh n xét và b ậ ổsung ki n th cế ứ

B HO T Đ NG HÌNH THÀNH KI N TH C Ạ Ộ Ế Ứ Nhóm 1

1 Chuy n giao nhi m v ể ệ ụ

h c t p: ọ ậ

- Giáo viên yêu c u nhóm 1 trình ầ

bày v ề khái ni m chung v sinh ệ ề

đ ng th i c th kí lên b ng ồ ờ ử ư ảghi l i n i dung c a nhóm 1ạ ộ ủ

- Các nhóm khác có ý ki n bế ổsung

- H c sinh các nhóm khác có ọquy n đ t ra câu h i cho ề ặ ỏ

ph n trình bày c a nhóm 1 vàầ ủyêu c u nhóm 1 gi i thích khi ầ ảcác b n trong nhóm ch a ạ ư

hi u rõ v n để ấ ề

- Các thành viên trong nhóm 1

th o lu n và c đ i di n có ả ậ ử ạ ệnhi m v tr l i các câu h i ệ ụ ả ờ ỏ

c a nhóm khácủ

1 Th c hi n nhi m v h c ự ệ ệ ụ ọ

t p: ậ

- Nhóm 2 nh n và th c hi n ậ ự ệnhi m v ệ ụ

- Các nhóm còn l i có nhi m ạ ệ

v l ng nghe và đ t ra các ụ ắ ặcâu h i th o lu n yêu c u ỏ ả ậ ầnhóm 2 gi i trìnhả

2 Báo cáo k t qu ho t ế ả ạ

đ ng và th o lu n ộ ả ậ

- Nhóm 2 c đ i di n trình ử ạ ệbày theo ki u thuy t trình ể ế

đ ng th i c th kí lên b ng ồ ờ ử ư ảghi l i n i dung c a nhóm 2ạ ộ ủ

- Nhóm 2 có s d ng phi u ử ụ ế

h c t p đ cho các nhóm ọ ậ ểkhác cùng làm trong qua trìnhnhóm 2 trình bày

Tăng cao đượ ự ươc s t ng tác

gi a các nhóm v i nhau, m i ữ ớ ỗnhóm còn l i hoàn thành PHTạ

và g n b ng ph lên b ng ắ ả ụ ảcho c l p cùng xemả ớ

- Các nhóm t nhân xét cho ựnhaucó ý ki n b sung.ế ổ

- H c sinh các nhóm có quy nọ ề

đ t ra câu h i cho ph n trình ặ ỏ ầbày c a nhóm 2 và yêu c u ủ ầnhóm 2 gi i thích khi các b n ả ạtrong nhóm ch a hi u rõ v n ư ể ấđề

- Các thành viên trong nhóm 2

th o lu n và c đ i di n tr ả ậ ử ạ ệ ả

thành c th m i, đ m b oơ ể ớ ả ả

s phát tri n liên t c c aự ể ụ ủloài

* Các hình th c sinh s n:ứ ả+ Sinh s n vô tính.ả+ Sinh s n h u tính.ả ữ

Bài 41: SINH S N VÔ TÍNH Ả

b , m ố ẹ