Giáo án Ngữ văn 9-Giáo viên : Trần Ngọc Diễm Chi-Trường THCS Quảng Phú... Hồi nhỏ sống với đồngvới sông rồi với bể hồi chiến tranh ở rừng vầng trăng thành tri kỉ Trần trụi với thiên nhiê
Trang 1KIỂM TRA BÀI CŨ
Nêu cảm nhận của em về hình ảnh “Đầu súng trăng treo”?
Súng - trăng -lí tưởng chiến đấu – tâm hồn người lính
-cứng rắn - dịu hiền -chiến tranh – hoà bình
-chiến sĩ – thi sĩ
Vừa tượng trưng cho vẻ đẹp tinh thần của người lính vừa là biểu hiện cao cả của tình đồng chí.
Giáo án Ngữ văn 9-Giáo viên : Trần Ngọc Diễm Chi-Trường THCS Quảng Phú
Trang 2Tiết 58: ÁNH TRĂNG
Nguyễn Duy
Giáo Viên : Trần Ngọc Diễm Chi
Trang 3Giáo án Ngữ văn 9-Giáo viên : Trần Ngọc Diễm Chi-Trường THCS Quảng Phú
8
5 6 7 8 9
1 2 3 4
145679 2
Trang 4Tiết 58: ÁNH TRĂNGNH TR NGĂNG
(Nguyễn Duy)
I.Tìm hiểu chung
1/ Tác giả
- Nguyễn Duy(1948),quê ở Thanh Hoá.Thuộc thế hệ nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước
- Đạt giải nhất cuộc thi thơ báo Văn nghệ(1972-1973)
-Sau 1975 chuyển vào Nam công tác tại thành phố Hồ Chí Minh
2/ Tác phẩm
- Ánh trăng viết năm 1978(sau 3 năm ngày đất nước thống nhất).In trong tập thơ cùng tên,đạt giải A của Hội nhà văn Việt
Nam(1984)
Trang 53/ Đọc
Hướng dẫn đọc
-3 khổ đầu:giọng kể, nhịp bình thường
-khổ 4: giọng đột ngột,cất cao,ngỡ ngàng với bước ngoặc của
sự việc,của sự xuất hiện vầng trăng
-khổ 5,6:giọng tha thiết rồi trầm lắng c ùng cảm xúc và suy tư lặng lẽ
Tiết 58: Ánh trăng-Nguyễn Duy
Trang 6Hồi nhỏ sống với đồng
với sông rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trăng thành tri kỉ
Trần trụi với thiên nhiên
hồn nhiên như cây cỏ
ngỡ không bao giờ quên
cái vầng trăng tình nghĩa
Từ hồi về thành phố
quen ánh điện,cửa gương
vầng trăng đi qua ngõ
như người dưng qua đường
Thình lình đèn điện tắt
phòng buyn-đinh tối om
vội bật tung cửa sổ
đột ngột vầng trăng tròn
Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng như là đồng là bể như là sông là rừng
Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình
NH TR NG
ÁNH TRĂNG ĂNG
Trang 74/ Bố cục
-3 đoạn + đoạn 2 (khổ 3,4): cảm nghĩ về vầng trăng hiện
tại + đoạn 3 (khổ 4,5):suy tư của tác giả
+đoạn 1(khổ 1,2):cảm nghĩ về trăng quá khứ
Giáo án Ngữ văn 9-Giáo viên : Trần Ngọc Diễm Chi-Trường THCS Quảng Phú
Trang 8II.Phân tích bài thơ
1/ Cảm nghĩ về vầng trăng
a.Vầng trăng quá khứ
- Vầng trăng
Tri kỉ
Tình nghĩa
Đẹp,bình dị, ẩn chứa tâm hồn quê hương
Vầng trăng có ý nghĩa vĩnh hằng
(không bao giờ quên)
b.Vầng trăng hiện tại
-như người dưng qua đường
-thình lình mất điện-phòng tối
(trăng-người hiểu biết,yêu quý,thân thiết nhau)
(xa lạ,không hề quen biết)
trăng chỉ là vật chiếu sáng
(gắn bó suốt từ hồi nhỏ đến lúc ở chiến trường)
-Vầng trăng
Tiết 58: Ánh trăng-Nguyễn Duy
Trang 9THẢO LUẬN NHÓM:
Theo em vì sao vầng trăng và con người trở nên
xa lạ,cách biệt như thế?
-Vì không gian khác biệt(làng quê-rừng núi-thành phố) -Thời gian cách biệt(tuổi thơ-chiến tranh-hoà bình)
-Điều kiện sống cách biệt ở đô thị(khép kín,chật
hẹp,phương tiện hiện đại)
Giáo án Ngữ văn 9-Giáo viên : Trần Ngọc Diễm Chi-Trường THCS Quảng Phú
Trang 10Giáo án Ngữ văn 9-Giáo viên : Trần Ngọc Diễm Chi-Trường THCS Quảng Phú
1+
Trang 11II.Phân tích bài thơ
1/ Cảm nghĩ về vầng trăng
a.Vầng trăng quá khứ
- Vầng trăng
Tri kỉ
Tình nghĩa
Đẹp,bình di, ẩn chứa tâm hồn quê hương
Vầng trăng có ý nghĩa vĩnh hằng (không bao giờ quên)
b.Vầng trăng hiện tại
Thình lình mất điện-phòng tối
(trăng-người hiểu biết,yêu quý,thân thiết nhau)
(gắn bó suốt từ tuỏi nhỏ đến lúc vào chiến trường)
(xa lạ,không hề quen biết)
trăng chỉ là vật hiếu sáng
Vầng trăng bị con người lãng quên.
-Vầng
Trang 12trăng-Giáo án Ngữ văn 9-trăng-Giáo viên : Trần Ngọc Diễm Chi-Trường THCS Quảng Phú
Trang 132/ Suy tư của tác giả
Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng như là đồng là bể như là sông là rừng
Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình
mặt
mặt rưng rưng
cứ tròn vành vạnh
im phăng
ta giật mình
+ mặt-mặt :con người đối diện với vầng trăng(biểu
tượng của quá khứ tốt đẹp)
+ rưng rưng : rung động,xao xuyến,gợi nhớ,gợi
thương
+ cứ tròn vành vạnh:vẫn đẹp, nguyên vẹn,không
đổi thay
phắc
+ im phăng phắc :nhân hoá,từ láy
+ giật mình :nhớ lại,tự vấn
Trân trọng,giữ gìn vẻ đẹp giá trị truyền thống.
cảnh tỉnh,nhắc nhở,phán xét
Tiết 58: Ánh trăng-Nguyễn Duy
Trang 14III TỔNG KẾT.
-Bài thơ kết hợp giữa tự sự và trữ tình và mạch cảm xúc men theo lời kể để bộc lộ.
-Giọng điệu tâm tình, tự nhiên khi ngân nga, tha thiết, khi trầm lắng, suy tư.
-Thể thơ năm chữ, gieo vần cách với tiết tấu nhịp nhàng, mỗi khổ thơ được viết liền mạch như một câu,
1/Nghệ thuật
2/ Nội dung
tạo sức truyền cảm dễ thuộc,
dễ nhớ.
-Bài thơ như một lời tự nhắc nhở chính mình, có ý nghĩa cảnh tỉnh, cũng
cố ở người đọc thái độ sống “uống nước nhớ nguồn”, “Ân tình ân nghĩa”
với quá khứ.
Giáo án Ngữ văn 9-Giáo viên : Trần Ngọc Diễm Chi-Trường THCS Quảng Phú
Trang 15CỦNG CỐ- LUYỆN TẬP.
? Tại sao bài thơ có nhan đề là “ánh trăng” trong khi đó xuyên suốt các khổ thơ tác giả đều dùng từ “vầng
trăng”?
- Vầng trăng là biểu tượng của cuộc sống đẹp,
ánh trăng là ánh sáng của triết lí về cuộc sống
đúng (ánh trăng im phăng phắc) Bài thơ có tên là “ánh trăng”nhưng các khổ thơ trên tác giả đều
viết “vầng trăng” đến khổ thơ cuối mới xuất hiện
từ “ánh trăng” “Ánh trăng” chính là sự quy tụ,kết tinh đẹp nhất của vầng trăng tạo nên chiều sâu tư tưởng của thi tứ đồng thời nâng vẻ đẹp của bài
thơ lên đến đỉnh điểm
Tiết 58: Ánh trăng-Nguyễn Duy
Trang 16DẶN DÒ
-Đọc thuộc lòng bài thơ,nắm vững nội dung và nghệ thuật
-Soạn bài:Tổng kết từ vựng ( Luyện tập tổng hợp) + Làm các bài tập (SGK 158-160)
Giáo án Ngữ văn 9-Giáo viên : Trần Ngọc Diễm Chi-Trường THCS Quảng Phú
Trang 17KÍNH CHÚC QUÝ THẦY CÔ CÙNG CÁC EM HỌC SINH SỨC
KHOẺ !