THIẾU máu THS yến

Thay đổi thể tích huyết tươngbình thường Hct a/b%: bình thường Mất huyết tương Hct: tăng Mất máu cấp Hct:không thay đổi Thiếu máu mạn Hct: thấp Tăng V huyết tương Hct: thấp b a... Phân

Hội chứng thiếu máu

Ths Phạm Hải Yến

Bộ môn huyết học-truyền máu

1

Sau khi h ọ c xong sinh viên ph ả i có kh ả năng:

1.Trình bày được các tr/c LS, CLS chẩn đoán TM

2.Trình bày được các phân loại thiếu máu

3.Nêu được nguyên tắc và các thuốc điều trị TM

4.Trình bày được phác đồ điều trị một số nguyên nhânthiếu máu

Nguyên

hồng cầu

ưa baso

Ng hồng cầu đa sắc

Ng hồng cầu ưa

acid

Hồng cầu lưới Hồng cầu trưởng

thành

I Các giai đoạn phát triển của dòng hồng cầu

thụ cảm oxi

Epo mRNA

II Định nghĩa

 Thiếu máu là tình trạng giảm lượng huyết sắc tố

ở trong máu so với người cùng tuổi cùng giới cùng trạng thái và cùng môi trường sống”.

 Dẫn đến:

 Giảm thể tích khối hồng cầu

 Giảm khả năng vận chuyển O2

BEUTLER andWAALEN BLOOD, 1 MARCH 2006 VOLUME 107, NUMBER 5

Thay đổi thể tích huyết tương

bình thường

Hct (a/b%): bình

thường

Mất huyết tương

Hct: tăng

Mất máu cấp

Hct:không thay đổi

Thiếu máu mạn

Hct: thấp

Tăng V huyết tương Hct: thấp b

a

III Triệu chứng lâm sàng

 Cơ năng : Mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, khó

III Triệu chứng lâm sàng

 Triệu chứng liên quan :

III Triệu chứng cận lâm sàng

 Tổng phân tích máu ngoại vi:

III Phân loại thiếu máu

 Theo nguyên nhân

 Do giảm sinh: thiếu các yếu tố tạo máu, tủy

giảm sinh hoặc bị lấn át

 Do mất máu: cháy máu hoặc tan máu

 Chảy máu: cấp hoặc mạn

 Tan máu: nguyên nhân tại hồng cầu và

ngoài hồng cầu

11

Phân loại thiếu máu do nguyên nhân tan máu

Màng

Huyết sắc tố

Bào tương

“Nóng” “Lạnh”

III Phân loại thiếu máu

 Theo mức độ thiếu máu:

 Thiếu máu nhẹ: 90-120g/l

 Thiếu máu vừa: 60-90g/l

 Thiếu máu nặng: 30- 60g/l

 Thiếu máu rất nặng: <30 g/l

 Theo đặc điểm hồng cầu:

 Thiếu máu bình sắc hồng cầu to: MCV>100fL

 Thiếu máu bình sắc hồng cầu bình thường:

 Thiếu máu nhược sắc hồng cầu nhỏ

13

Thiếu máu bình sắc, hồng cầu bình thường

 Chảy máu cấp

 Thiếu máu tan máu (trừ

thalassemia và bệnh bất

thường Hb)

 Suy tủy xương

 Suy tủy dòng hồng cầu

Thiếu máu bình sắc, hồng cầu bình thường

16

Thiếu máu hồng cầu to

 Megaloblastic: thiếu vitamin b12 và acid folic

 Non-megaloblastic: do rượu, bệnh gan, thiếu máu tan máu, rối loạn sinh tủy…

Thiếu máu hồng cầu to

Hồng cầu lưới

Tủy xương Non-megaloblastic Megaloblastic Mất máu cấp

hoặc tan máu Nguyên nhân khác Rối loạn sinh tủy Định lượng folate, B12

Thiếu folate thiếu Vit B12

19

Thiếu máu nhược sắc

 Thiếu máu thiếu sắt

thiếu máu hồng cầu nhỏ

22

a Nguyên nhân:

- Cung cấp thiếu:

- Cơ thể không hấp thu được sắt: Do thiếu một số

enzym ở ống tiêu hoá hay giảm siderophylin

(transferin) bẩm sinh, thiếu axit ở dạ dày

- Do nhu cầu sắt tăng:

- Do mất sắt, trong mất máu mạn tính

Thiếu máu thiếu sắt

Thiếu máu thiếu sắt

b Lâm sàng:

 Da xanh, niêm mạc nhợt nhạt

 Da khô, teo gai lưỡi

 Móng tay khô, dẹt hay gồ ghề, dòn, dễ gãy

 Thường có rối loạn tiêu hoá

 Phụ nữ có thể mất kinh nguyệt, trẻ em chậm lớn, phát

triển trí tuệ kém

 Viêm - Hẹp thực quản

 Móng lõm lòng thuyền

Một số triệu chứng đặc trưng của

thiếu máu thiếu sắt

+ Dạng truyền tĩnh mạch: Iron sucrose; Iron dextran;

Cách tính liều lượng thuốc bổ sung sắt dạng tiêm:

Tổng liều (mg) = P (kg) x (Hb đích (G/L) – Hb thực

(G/L)) x 0,24 + 500 mg

- Truyền khối hồng cầu ?

THIẾU MÁU TAN MÁU

THIẾU MÁU TAN MÁU

- Thiếu máu: HST giảm, các chỉ số khác thay đổi theonguyên nhân

- TC tan máu: mảnh vỡ HC, Bil GT tăng, sắt HT tăng, Haptoglobin giảm, stercobilinogen phân tăng, urobilinnước tiểu tăng

- Tăng tạo máu: HC lưới tăng, có thể có hồng cầu non ở máu ngoại vi

THIẾU MÁU TAN MÁU

- Đời sống và nơi phân hủy HC: đồng vị phóng xạ Cr 51

Định lượng enzyme: PK, G6PD

Điện di HST

Sức bền HC

THIẾU MÁU TAN MÁU - PHÂN LOẠI

 Bẩm sinh, mắc phải

 Vị trí tan máu:

+trong lòng mạch ( truyền nhầm nhóm máu, thiếu G6PD, tan máu miễn dịch, KST SR, Đái HST kịch phát về đêm…)

+ Ngoài lòng mạch ( tăng thực bào, bệnh lý gan, rối loạn chuyển hóa…)

 Cấp, mạn

Hem S¾t + Nh©n Pyron

a Định nghĩa: Là bệnh huyết sắc tố do giảm hoặc mất khả năng tổng hợp chuỗi globin

Thalassemia

/  ° or  °/  °  Hb A2,  Hb F

 Thiếu 1-2 chuỗi alpha

 Hay gặp

 Thường không có TC

 Thường không cần điều trị

 Thiếu 3 chuỗi alpha

Thalassemia

c cận lâm sàng

- Tổng phân tích tế bào máu; thiếu máu

nhược sắc hồng cầu nhỏ, hồng cầu đa hình

thái, hồng cầu non

- Bilan sắt huyết thanh: tăng

- Sức bền hồng cầu tăng

- Điện di huyết sắc tố

Trường hợp

38

Bệnh nhân nữ, 24 tuổi, vào viện vì mệt mỏi,

hoa mắt, chóng mặt

Trường hợp

39

HbF, Ghép tủy, Gen trị liệu

- Truyền máu: duy trì Hb >90 g/l

Thiếu máu tan máu tự miễn

 Do truyền máu, bất đồng mẹ con

 Kháng thể lạnh: không rõ NN, nhiễm trùng, u lympho, đái

HST kịch phát do lạnh ( hiếm)

SGOT : 83

SGPT : 35

Pr«tªin : 70,8 Alb : 30,5 Glb : 40,3 A/G : 0,7

Bili TP : 24,3

TT : 11,8

GT : 12,5 Coomb TT-GT: 4+

Điều trị

 Điều trị bệnh nguyên, nếu là thứ phát

 Prednisone (1-2 mg/kg/ngày, giảm dần liều)

46/26