* GV hớng dẫn HS tìm hiểu các giai đoạn phát triển của phong trào giải phóng dân tộc ở Mĩ la tinh?. + Giai đoạn 1: Phong trào đấu tranh bùng nổ ở nhiều nơi: Khởi nghĩa vũ trang ở Pa-n
Trang 1HĐ1:Tìm hiểunét chung
vềMLT.
B1.
* GV sử dụng bản đồ
Các nớc á, Phi, Mĩ la
tinh.
? Lên bảng xác định vị
trí, giới hạn Mĩ la tinh
và trình bày nhứng nét
cơ bản về khu vực này
* GV giải thích tên gọi
Mĩ la tinh: Đây là khu
vực hội tụ của các thành
phần dân c:( vốn là
thuộc địa của Tây Ban
Nha, Bồ Đào Nha, Pháp,
Hà Lan và sự hoà nhập
của nền văn hoá châu
Phi, thổ dân da đỏ) =>
Mĩ la tinh
Tôn giáo chủ yếu ở nơi
đây là Thiên chúa giáo
Nơi đây có nguồn tài
nguyên thiên nhiên
phong phú, giàu nông,
lâm, khoáng sản, khí
hậu ôn hoà
? Quan sát bản đồ em có
nhận xét gì về vị trí của
Mĩ la tinh?
? Theo em, vị trí địa lí
và những điều kiện tự
nhiên trên sẽ ảnh hởng
nh thế nào đối với Mĩ la
tinh?
- HS quan sát trên bản đồ
- HS lên bảng xác định và trả lời:
+ Vị trí giới hạn: gồm 23
n-ớc nằm trải dài từ Mê-hi-cô
đến Nam Mĩ
+ Diện tích > 20 triệu km2
và dân số 509 triệu ngời (1999) Là một vùng đất mới đợc phát hiện từg cuối thế kỉ XV
+ Thành phần dân c ở Mĩ la tinh rất đa dạng bao gồm ngời di c từ châu Âu tới, thổ dân da đỏ, những ngời từng
là nô lệ đợc đa đến từ châu Phi
- HS lắng nghe
- HS nhận xét:
+ Là một khu vực rộng lớn của châu Mĩ, nằm giữa 2 đại dơng lớn: Đại Tây Dơng và Thái Bình Dơng và con kênh đào Pa-na-ma xuyên ngang
- HS suy nghĩ, nhận xét và trả lời
+ Ngay từ rất sớm, Mĩ la tinh đã trở thành miếng mồi của CNTD nói chung và của
Mĩ nói riêng luôn rình rập, săn đuổi
I – Những nét chung.
1 Vị trí và đặc điểm tự nhiên.
- Vị trí:
- Diện tích:
- Dân c:
- Mĩ la tinh có vị trí chiến lợc quan trọng -> Là miềng mồi béo
bở của CNTD và ĐQ Mĩ
Trớc chiến tranh TG II:
Mĩ la tinh là “sân sau”
và là thuộc địa kiểu mới của Mĩ
Trang 2* GV hớng dẫn tìm
hiểu tình hình MLT.
? Trớc chiến tranh thế
giới thứ 2, tình hình
chính trị ở Mĩ la tinh có
gì khác với các khu vực
và châu lục khác?
- GV giải thích “sân
sau”: Mĩ đã độc chiếm
và biến Mĩ la tinh thành
bàn đạp, chỗ dựa vững
chắc của Mĩ trong chính
sách bành chớng, xâm
l-ợc ra thế giới- thuộc địa
kiểu mới của Mĩ
? Từ sau chiến tranh thế
giới thứ 2 tình hình các
nớc Mĩ la tinh nh thế
nào? (So với các nớc á,
Phi)
B2
* GV hớng dẫn HS tìm
hiểu các giai đoạn phát
triển của phong trào
giải phóng dân tộc ở Mĩ
la tinh.
? Phong trào giải phóng
dân tộc ở Mĩ la tinh phát
triển qua mấy giai đoạn?
Đó là giai đoan nào?
Đặc điểm của mỗi giai
đoạn?
- GV chỉ bản đồ và trình
bày các cuộc nổi dậy ở
Chi-lê, Mê-hi-cô
- HS dựa SGK và bài cũ để trả lời
- HS đọc tài liệu, phát hiện
và trả lời
+ Tình hình Mĩ la tinh có nhiêu biến chuyển mạnh mẽ
+ Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra
(chống chế độ độc tài thân Mĩ)
- HS đọc tài liệu, trao đổi và tìm hiểu
+ Gồm 3 giai đoạn:
- 1945- 1959
- 1959- 1980
- 1980 đến nay
- Các nhóm lần lợt trình bày từng giai đoạn
+ Giai đoạn 1: Phong trào
đấu tranh bùng nổ ở nhiều nơi: Khởi nghĩa vũ trang ở Pa-na-ma; Đấu tranh nghị viện qua tổng tuyển cử ở
- Sau chiến tranh thế giới II: Có nhiều biến chuyển, phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc phát triển mạnh mẽ
2 Các giai đoạn phát triển của phong trào.
a Từ 1945 đến trớc 1959: Phong trào đấu
tranh bùng nổ ở nhiều nơi
b Từ 1959 đến đầu những năm 1980: Cao
trào khởi nghĩa vũ trang
đã nổ ra và giành chính
Trang 3? Tóm tắt diễn biến của
phong trào giải phóng
dân tộc từ năm 1959 đến
những năm 80 của thế kỉ
XX?
? Từ những sự kiện trên
em có nhân xét gì về
phong trào đấu tranh ở
Mĩ la tinh trong giai
đoạn này?
? Tại sao sau chiến tranh
TG II Mĩ la tinh đợc
mệnh danh là “Đại lục
núi lửa”?
- GV bổ sung: Những
cuộc đấu tranh này đã
làm thay đổi cục diện ở
Mĩ la tinh từ thân phận
lệ thuộc -> có chủ quyền
dân tộc
? Sau khi giành độc lập,
các nớc Mĩ la tinh đã
thực hiện những nhiệm
vụ gì? Thành tựu đạt đợc
ra sao?
- GV bổ sung: Mối quan
hệ các nớc Mĩ la tinh với
Việt Nam: Kí Hiệp ớc
với Mê-hi-cô, Bra-xin,
trong việc xuất nhập
khẩu cà phê
.- GV chuyển ý: Một đất
Ac-ken Goa-tê-ma-la
- HS dựa tài liệu SGK trình bày ngắn gọn:
- HS khác bổ sung hoàn thiện
- HS suy nghĩ giải thích:
+Trớc kia bị rơi vào vòng nô lệ, trở thành sân sau của Mĩ-> “Lục địa ngủ im lìm”
+ Sau chiến tranh TG II một loạt các quốc gia bùng dậy
đấu tranh giành chính quyền
- HS dựa tài liệu SGK trình bày:
- HS quan sát bản đồ
- HS dựa kiến thức địa lí tự
quyền
-> “Đại lục núi lửa”
c Giai đoạn từ những năm 1980 đến nay: Các
nớc Mĩ la tinh tiến hành công cuộc xây dựng và phát triển KT- VH
Trang 4nớc tiêu biểu cho phong
trào đấu tranh bền bỉ,
anh hùng nhất ở Mĩ la
tinh phải kể đến là đất
n-ớc Cu ba
HĐ2
* GV hớng dẫn tìm hiểu
quá trình đấu tranh và
xây dựng đất nớc của
nhân dân Cu ba.
- GV sử dụng bản đồ Mĩ
la tinh và xác định vị trí
Cu Ba.
? Nêu một vài hiểu biết
của em về đất nớc Cu
Ba?
? Trớc và sau chiến
tranh TG II tình hình Cu
Ba có gì khác với các
n-ớc khác trong khu vực?
- GV minh hoạ thêm: Từ
1952 đến 1958 Batixta
đã giết 2 vạn ngời yêu
n-ớc, cầm tù hàng chục
vạn ngời
? Trớc tình hình đó nhân
dân Cu Ba đã làm gì?
? Cuộc cách mạng đợc
mở đầu bằng sự kiện
nào? ý nghĩa của sự kiện
đó?
? Hãy tờng thuật diễn
biến sự kiện tấn công
nhiên nêu ngắn gọn:
+ Cu Ba là một hòn đảo nằm ở vùng biển Ca-ri-bê, hình dạng giống hình con cá
sấu
+ Diện tích 111 000 km2 + Dân số 11,3 triệu ngời (2002)
+ Vị lãnh tụ Phi đen Cax tơ
rô- ngời bạn, ngời học trò của chủ tịch Hồ Chí Minh
- HS dựa SGK tìm hiểu và trả lời câu hỏi:
+ Sau chiến tranh TG II, với
sự giúp đỡ của Mĩ, tháng 3/1952 tớng Batixta làm đảo chính, thiết lập chế độ độc tài quân sự ở Cu Ba
+ Chúng xoá bỏ hiến pháp, cấm các đảng phái hoạt
động, bắt giam hàng vạn ngời yêu nớc
+ Khác: Ngay từ đầu nhân dân Cu Ba đã đứng lên tiến hành đấu tranh giành chính quyền
- Nhân dân Cu Ba kiên trì, bền bỉ đấu tranh chống lại chế độ độc tài Batixta để giành chính quyền
- HS dựa vào SGK trình bày:
- HS giới thiệu về Phi đen
II- Cu Ba – hòn đảo anh hùng.
1 Khái quát.
- Vị trí:
- Diện tích:
- Dân số:
- Chủ tịch nớc:
- Màu cờ:
2 Phong trào cách mạng Cu Ba (1945 đến nay).
a Hoàn cảnh:
- Mĩ thiết lập chế độ
độc tài quân sự Batixta
=> Nhân dân Cu Ba >< chế độ độc tài
Trang 5vào pháo đài Môn-đa-ca
bằng lợc đồ?
? Lãnh đạo cuộc đấu
tranh là ai? Giới thiệu
những nét chính về ông?
- GV cho HS quan sát
kênh hình và bổ sung vài
nét
? Theo dõi SGK cho biết
cuộc đấu tranh chống
chế độ độc tài của nhân
dân Cu Ba phát triển qua
mấy giai đoạn?
? Nhiệm vụ, diễn biến
của mỗi giai đoạn là
gì?
? Cách mạng Cu Ba
thắng lợi có ý nghĩa nh
thế nào?
? Sau khi cách mạng
thắng lợi, chính phủ
cách mạng Cu Ba đã làm
gì để thiết lập chế độ
mới?
- GV liên hệ: Trong thời
gian này nhân dân Cu Ba
luôn nhận đợc sự ủng hộ
giúp đỡ của Liên Xô và
các nớc XHCN anh em
trong đó có Việt Nam
Caxtơrô theo kết quả su tầm
đợc
+ Phi đen là một luật s trẻ tuổi, có văn phòng luật ở La
Ha ba na nhng không làm việc luật mà tham gia hoạt
động cách mạng Căm phẫn chế độ độc tài Baxtita, ông
đã tập hợp 135 thanh niên yêu nớc tấn công pháo đài
+ Sau đó Phi đen bị bắt
Năm 1955 ông đợc trả tự do
và bị trục xuất sang Mê-hi-cô
- HS suy luận: Cuộc đấu tranh phát triển qua 2 giai
đoạn: 1956-1958; 1958-1959
=> Chấm dứt ách thống trị của CNTD, giành độc lập dân tộc đa đất nớc Cu
Bab-ớc vào thời kì lịch sử mới- xây dựng đất nớc tiến lên CNXH Cách mạng Cu Ba xứng đáng là “Lá cờ đầu”
của phong trào giải phóng dân tộc
- HS tìm hiểu và trả lời
+ Chính phủ CM do Phi đen
đứng đầu, đã tiến hành cải cách dân chủ triệt để, cải cách ruộng đất, quốc hữu hoá các xí nghiệp của nớc ngoài
b Diễn biến cách
mạng
- Từ 1956-1958: chuẩn
bị lực lợng
- Từ 1958-1959: Tiến công lật đổ chế độ độc tài giành chính quyền 1/1/1959 -> Cách mạng thắng lợi đa đất nớc bớc vào thời kì mới
c Cu Ba xây dựng chế
độ mới và xây dựng CNXH.
- Nhiệm vụ:
Trang 6? Bên cạnh những thuận
lợi đó Cu Ba còn gặp
không ít những khó
khăn Đó là những khó
khăn lớn nào?
- GV kể một số âm mu
đen tối của Mĩ: Âm mu
ám sát Phi đen gây
chiến tranh tâm lí nói
xấu Cu Ba
? Mặc dù khó khăn song
công cuộc xây dựng
CNXH của Cu Ba đã thu
đợc những kết quả nh
thế nào?
? Em biết gì về mối
quan hệ giữa Việt Nam
và Cu Ba trong suốt
những năm qua?
- GV bổ sung thêm:
Trong cuộc kháng chiến
chống Mĩ cứu nớc của
nhân dân ta, Phi đen
Caxtơrô là nguyên thủ
n-ớc ngoài duy nhất anh
dũng vào tuyến lửa
Quảng Trị để động viên
nhân dân ta, đồng thời
cử những chuyên gia bác
sĩ giỏi sang phục vụ
công tác y tế “ Vì Việt
Nam nhân dân Cu Ba
sẵn sàng hiến cả máu”
- GV có thể đọc bài thơ
“ Từ Cu Ba” của Tố Hữu
- HS nêu những khó khăn:
+ Sự kiện Hi-rôn + Mĩ bao vây cấm vận về
KT cô lập về chính trị
- HS nêu những thành tựu:
+ Xây dựng nền công nghiệp cơ cấu hợp lí
+ Nông nghiệp đa dạng
+ Văn hoá giáo dục, y tế phát triển đạt trình độ cao của thế giới
- HS kể một số mối quan hệ
từ kết quả su tầm
- HS nghe và ghi nhớ
Trang 7cho HS nghe để hình
dung về đất nớc Cu Ba
- Thành tựu: Đạt nhiều
thành tựu to lớn về KT,
VH, GD, YT
4 Củng cố
? Nhận xét phong trào đấu tranh của các dân tộc á, Phi, Mĩ la tinh
- GV cho HS thực hiện các bài tập trắc nghiệm trong sách: Bài tập bản đồ lịch sử 9
và Vở bài tập lịch sử 9
5 H ớng dẫn về nhà
a Học bài:
- Học thuộc nội dung bài học theo SGK
- Hoàn thiện các bài tập trong Vở bài tập
- Su tầm thơ ca phù hợp với nội dung bài học
b Chuẩn bị:
- Soạn bài 8 “ Nớc Mĩ”
- Yêu cầu:
+ Đọc kĩ tài liệu SGK và trả lời các câu hỏi xanh cuối các mục
+ Su tầm tranh ảnh về nớc Mĩ trong quá trình phát triển
+ Tìm hiểu t liệu lịch sử nớc Mĩ trong giai đoạn sau chiến tranh TG II đến nay qua tài liệu hoặc mạng Intơrnet
Ngày soạn:22/8/2009.
Ngày dạy:21/9/2009
Chơng III
Mĩ, Nhật, Tây Âu từ năm 1945 đến nay.
Tuần 5 - Tiết 9
Bài 8 Nớc Mĩ
I – Mục tiêu cần đạt.
1 Kiến thức: HS nắm đợc những nét lớn về tình hình KT Mĩ sau chiến tranh TG II
và những thành tựu chủ yếu về KH- KT
Trang 8Hiểu đợc các chính sách đối nội, đối ngoại của giới cầm quyền Mĩ: phản động, bành chớng
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ tranh ảnh và các thao tác t duy nh: nhận định,
đánh giá
3 T tuởng:
- Thấy rõ đợc bản chất của chính sách đối nội, đối ngoại của nhà cầm quyền Mĩ đối với nhân dân Mĩ và nhân dân các nớc trên TG trong đó có Việt Nam
- Nhận thức rõ quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và mĩ từ 1995 đến nay
II- Chuẩn bị.
1 Thầy: Bản đồ châu Mĩ và tranh ảnh về nớc Mĩ trong giai đoạn này.
2 Trò: Chuẩn bị theo hớng dẫn của Thầy.
III- Các b ớc lên lớp.
1 ổn định tổ chức.
2 Kiểm tra bài cũ
? Em hãy nêu những nét nổi bật của tình hình Mĩ la tinh (từ 1945 đén nay)
? Trình bày những nét chính vê cách mạng Cu Ba (từ 1945 đến nay)
3 Bài mới
a Giới thiệu: Bớc ra khỏi cuộc chiến tranh với t thế oai hùng của một nớc thắng trận
cùng với những lợi nhuận khổng lồ trong chiến tranh nên nớc Mĩ có điều kiện phát triển kinh tế, KH-KT Vậy những điều kiện đó giúp nền KT Mĩ phát triển nh thế nào, KH-KT cùng với những chính sách đối nội đối ngoại ra sao, bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu
Hoạt động của Thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt
Trang 9* GV hớng dẫn HS tìm
hiểu tình hình KT nớc
Mĩ sau chiến tranh TG
II.
- GV treo lớc đồ châu
Mĩ
? Xác định vị trí nớc Mĩ
và nêu những hiểu biết
của em về đất nớc này?
- GV gọi HS đọc mục I
SGK và nêu câu hỏi:
? Nhận xét chung nền
KT nớc Mĩ sau chiến
tranh thế giới thứ 2
? Nguyên nhân nào dẫn
tới sự phát triển nhảy vọt
của KT Mĩ từ sau chiến
tranh cho đến nay?
- GV bổ sung: Mĩ là nớc
t bản thu đợc nhiều lợi
nhuận trong 2 cuộc
chiến tranh TG, đặc biệt
là chiến tranh TG II, Mĩ
thu đợc 114 tỉ USD và
trở thành nớc giàu nhất
thế giới
Đồng thời nớc Mĩ giàu
tài nguyên và đợc thừa
hởng thành tựu KH-KT
trên TG
? Vậy những thành tựu
KT mà nớc Mĩ đạt đợc
sau chiến tranh là gì?
? Từ những thập niên
tiếp theo sau nền KT Mĩ
- HS quan sát bản đồ
+ Là nớc tham gia lực lợng
Đồng minh chống phát xít
Nhng nớc Mĩ không bị thiệt hại do chiến tranh mà còn thu đợc những món lợi khổng lồ từ việc buôn bán
vũ khí trong chiến tranh
- HS nhận xét khái quát
+ Là nớc có nề KT giàu mạnh nhất trong giới t bản
- HS tìm hiểu SGK và trả
lời
- HS trình bày những thành tựu KT dựa SGK
- HS tìm, phát hiện và trả
I – Tình hình kinh tế
n ớc Mĩ sau chiến tranh thế giới II.
- Sau chiến tranh TG II:
Mĩ vơn lên trở thành nớc giàu mạnh nhất trong thế giới t bản
- Thành tựu: (SGK)
Trang 10có gì thay đổi?
? Nguyên nhân nào
khiến nền KT Mĩ thời kì
này bị suy giảm?
? Theo em trong những
nguyên nhân trên
nguyên nhân nào là cơ
bản nhất khiến nền KT
Mĩ suy giảm?
- GV bổ sung t liệu về
cuộc chiến tranh Mĩ tiến
hành ở Việt Nam: Tính
đến năm 1972, Mĩ chi
phí cho cuộc chiến ở VN
tới 327 tỉ USD, cộng với
những cuộc suy thoái
KT liên tiếp
- GV kết luận: Mặc dù
có nhiều suy giảm nhng
nền KT Mĩ vẫn đứng
đầu TG về nhiều mặt
- GV chuyển ý: Bên
cạnh nền KT phát triển
mạnh, KH-KT của Mĩ
cũng có những thành tựu
vợt trội
* GV hớng dẫn HS tìm
hiểu những thành tựu
của Mĩ sau chiến tranh.
- Yêu cầu HS đọc mục II
SGK và nêu câu hỏi
? Em hãy trình bày
những thành tựu KHKT
chủ yếu của Mĩ sau
chiến tranh TG II?
lời
+ Từ năm 1973 đến nay nền
KT Mĩ có nhiều suy giảm:
sản lợng CN và dự trữ vàng giảm
- HS phân tích nguyên nhân:
- HS suy luận và đánh giá:
+ Nguyên nhân thứ 3: Chi phí các cuộc chiến tranh xâm lợc quá lớn
- HS lắng nghe và bổ sung
- HS theo dõi chuyển ý
- HS đọc bài
- Trao đổi bàn và trả lời
- Từ năm 1973 đến nay: nền KT Mĩ giảm sút về nhều mặt
- Nguyên nhân giảm sút: (SGK)
II- Sự phát triển về khoa học kĩ thuật của
Trang 11? Vậy cuộc CM KHKT
lần thứ nhất diễn ra ở
đâu và vào thời gian
nào?
- GV: Cuộc CM lần 1 đã
đa nớc Anh trở thành
n-ớc công nghiệp phát
triển nhất thế giới
? Theo em, tại sao nớc
Mĩ lại là nơi khởi đầu
của cuộc CM KHKT lần
II?
? Trong cuộc CM
KHKT nớc Mĩ đã đạt
đ-ợc những thành tựu nh
thế nào?
- GV cho HS quan sát
kênh hình 16 SGK và
giới thiệu: Tàu con thoi
của Mĩ đang đợc phóng
lên vũ trụ, đó là biểu
hiếnự tiến bộ vợt bậc
của KHKT Mĩ
? Theo em, những thành
tựu về KHKT của Mĩ có
ý nghĩa nh thế nào?
* GV hứơng dẫn HS tìm
hiểu các chính sách đối
nội và đối ngoại của
Mĩ.
? Dựa vào SGK hãy cho
biết: Thể chế chính trị
của Mĩ có gì thay đổi
sau chiến tranh?
? Em hãy nêu những nét
+ Nớc Mĩ là nơi khởi đầu của cuộc CM KHKT lần II của loài ngời từ những năm
40 của thế kỉ XX
- HS nhớ lại kiến thức trả
lời:
+ CM KHKT lần 1 diễn ra ở Anh thế kỉ XVIII- XIX
- HS giải thích:
+ Nớc Mĩ có nền KT phát triển, có điều kiện đầu t vào KHKT
+ Mĩ có chính sách thu hút các nhà KH trên TG sang
Mĩ học tập và nghiên cứu
+ Nớc Mĩ không bị chiến tranh tàn phá -> nhiều nhà
KH các nớc chạy sang Mĩ
- HS trình bày:
+ Là nớc đi đầu về KHKT
và công nghệ trên TG và thu
đợc nhiều thành tựu kì diệu trên tất cả các lĩnh vực
=> Nền KT Mĩ không ngừng tăng trởng Đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân Mĩ có nhiều thay
đổi
- HS trình bày:
- Sau chiến tranh thể chế chính trị không có gì thay
đổi
+ Hai chế độ đảng thay
Mĩ sau chiến tranh.
- Là nơi khởi đầu của cuộc CM KHKT lần thứ
2 (từ những năm 40 của thế kỉ XX)
- Thu đợc nhiều thành tựu trên mọi lĩnh vực:
III- Chính sách đối nội
và đối ngoại của Mĩ.
1 Chính sách đối nội
