PHÒNG NGỪA CÁC RỐI LOẠN SAU MÃN KINH Nguồn: www.suckhoedoisong.vn Mãn kinh MK là giai đoạn chuyển tiếp lần thứ 2 trong đời sống tình dục của người phụ nữ lần thứ nhất ở tuổi dậy thì, xảy
Trang 1PHÒNG NGỪA CÁC RỐI LOẠN SAU MÃN KINH
Nguồn: www.suckhoedoisong.vn
Mãn kinh (MK) là giai đoạn chuyển tiếp lần thứ 2 trong đời sống tình dục của người phụ nữ (lần thứ nhất ở tuổi dậy thì), xảy ra do buồng trứng ngưng hoạt động và ngưng điều tiết các nội tiết nữ, dẫn đến việc ngưng hành kinh hàng tháng
và chấm dứt khả năng sinh sản của người phụ nữ
MK diễn tiến từ từ theo tuổi tác
Thường qua 2 giai đoạn:
Tiền MK: thường xảy ra từ 45-50 tuổi, có thể kéo dài 2-5 năm tùy người, do hoạt
động buồng trứng bắt đầu suy giảm và có sự mất cân bằng các nội tiết tố nữ (estrogen và progesteron), dẫn đến kinh nguyệt không đều, kéo dài, dây dưa
MK thật sự: thường ở lứa tuổi 50- 55, do buồng trứng ngưng hẳn hoạt động và
ngưng tiết nội tiết tố nữ, dẫn đến kinh nguyệt mất hẳn
Thời kỳ MK sẽ gây ra những rối loạn về tâm sinh lý của phụ nữ như:
-Rối loạn kinh nguyệt: là biểu hiện chủ yếu trong tiền MK Vòng kinh dài ngắn và
ra huyết nhiều ít khác thường
- Cơn bốc hỏa: thỉnh thoảng xảy ra do rối loạn vận mạch làm nóng bừng ở ngực,
lưng, cổ, đỏ mặt, làm mất ngủ
Có thể kèm cảm giác nặng chân, vọp bẻ chân…
Những rối loạn thường gặp ở thời kỳ MK
Tính hình: buồn vNn vơ, trầm uất hay dễ nóng nảy, cáu gắt, hay quên…
N iêm mạc sinh dục dần dần teo mỏng làm âm hộ, âm đạo khô rát, ngứa, giao hợp đau, dễ bị xây xước và nhiễm trùng
Sa sinh dục: do cơ, dây chằng vùng chậu bị nhão hơn
Tiết niệu: tiểu nhiều lần đôi khi không tự chủ được (tiểu són), tiểu buốt dù nước
tiểu vẫn trong và không có dấu hiệu nhiễm trùng
Da, tóc: da kém mềm mại, khô nhăn, có đốm đồi mồi Tóc khô, rụng, dễ gãy
Tăng trọng, dễ mập, mỡ tích tụ nhiều ở vùng bụng và đùi
Xương: thiếu nội tiết tố dẫn đến loãng xương khiến xương dòn, dễ gãy
Thường gặp nhất là gãy đầu dưới xương cẳng tay, cổ xương đùi N goài ra còn bị vẹo cột sống, đau vùng thắt lưng, đau thần kinh tọa…
Tim mạch: xơ cứng thành mạch, chủ yếu là nguy cơ bệnh mạch vành hay nhồi
máu cơ tim
Ung thư sinh dục: thiếu nội tiết tố buồng trứng là yếu tố khơi dậy một vài ung thư
sẵn có nơi bộ phận sinh dục
Phòng ngừa các rối loạn sau MK
N ên có chế độ sinh hoạt, nghỉ ngơi, thư giãn thích hợp để giúp tinh thần được thư thái, bình ổn
Trang 2Dinh dưỡng tốt từ trước khi MK: cần ăn nhiều rau quả, đặc biệt các sản phNm từ
đậu nành và các thức ăn nhiều chất với: sữa không béo, cá, tôm, cua…
Thể dục: với các bài tập phù hợp, giúp duy trì vóc dáng gọn gàng, tinh thần minh
mẫn, lạc quan
Trong quan hệ tình dục: có thể dùng các chất bôi trơn để làm giảm cảm giác đau
vì sự khô teo của âm đạo
Khám phụ khoa định kỳ mỗi 6 tháng 1 lần để phát hiện và xử trí sớm các bệnh phụ khoa trong đó có ung thư
Sử dụng thuốc: dùng bổ sung thuốc có canxi và vitamin D để hạn chế rối loạn loãng xương Có thể dùng các thuốc nội tiết tố thay thế theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa để hạn chế những rối loạn của thời kỳ trước, trong và sau MK
N hu cầu ăn uống của phụ nữ trên 60 tuổi Phụ nữ ở tuổi này cần ăn giấm để một mặt làm tăng cảm giác thèm ăn, mặt khác phòng các loại bệnh tật, làm mềm huyết quản,
hạ huyết áp, giảm cholesterol…
Một số lưu ý về chế độ ăn của phụ nữ ngoài 60
Nên ăn:
Các thức ăn thanh đạm, nóng, chín nhừ, mềm
Cá, sữa, trứng…
Các thức ăn giàu chất cellulose như: rau xanh, gạo lức, ngũ cốc (đậu, lạc, vừng, hạt sen, hạt dẻ)
Các loại dầu béo chứa acid béo không bão hòa, có ích cho sức khỏe, như: dầu lạc, dầu vừng
Thực phNm giàu canxi như: sữa, các chế phNm sữa, đậu nành, các chế phNm đậu, tôm, sò, cua, trứng, rau cần, rau mùi…
Các thức ăn giàu vitamin E như: cải bắp, súp lơ, rau loa cự, vừng…
Không nên ăn:
N hững thức ăn dẻo quánh, cứng, sinh lạnh
Các thức ăn nhiều cholesterol như: nội tạng, tủy, óc động vật, trứng cá…
N goài ra, không nên ăn quá mặn vì điều này sẽ làm cho chất natri đọng nhiều trong cơ thể, dễ gây phù, tăng huyết áp, tăng gánh nặng cho thận