LUY NăTHIăT Iă HÀăN Iă:ă23- NGÕăHU ă- HAI BÀ... Các electron thu c các obitan 2px, 2py, 2pz ch khác nhau v đ nh h ng trong không gian... Proton và electron... obitan ngoài cùng... IV.ăKi
Trang 1LUY NăTHIăT Iă HÀăN Iă:ă23- NGÕăHU ă- HAI BÀ
Trang 2ă K tă lu nă :ă Trong nguyên t h t nhân mang đi n d ng, còn l p v mang đi n âm T ng s
proton trong h t nhân b ng t ng s electron l p v Kh i l ng c a electron r t nh so v i
proton và n tron
II.ă i nătíchăvƠăs ăkh iăh tănhơn
1.ă i nătíchăh tănhơn
Nguyên t trung hòa đi n, cho nên ngoài các electron mang đi n âm, nguyên t còn có h t nhân mang đi n d ng i n tích h t nhân là Z+, s đ n v đi n tích h t nhân là Z
S đ n v đi n tích h t nhân (Z) = s proton = s electron
Ví d : Nguyên t có 17 electron thì đi n tích h t nhân là 17+
2.ăS ăkh iăh tănhơn
A = Z + N
Ví d : Nguyên t natri có 11 electron và 12 n tron thì s kh i là :
A = 11 + 12 = 23 (S kh i không có đ n v )
3.ăNguyênăt ăhóaăh că
Là t p h p các nguyên t có cùng s đi n tích h t nhân
S hi u nguyên t (Z) : Z = p = e
Kí hi u nguyên t : A
ZX
Trong đó A là s kh i nguyên t , Z là s hi u nguyên t , X là ký hi u hóa h c c a nguyên t
III.ă ngăv ,ănguyênăt ăkh iătrungăbình
1.ă ngăv
Là t p h p các nguyên t có cùng s proton nh ng khác nhau s n tron (khác nhau s kh i A)
Ví d : Nguyên t cacbon có 3 đ ng v : 12 13 14
6 C , 6 C , 6 C
Trang 32.ăNguyênăt ăkh iătrungăbình
G i A là nguyên t kh i trung bình c a m t nguyên t A1, A2 là nguyên t kh i c a các
đ ng v có % s nguyên t l n l t là a%, b%
Ta có : a.A1 b.A2
A
100
ăL uăýă: Trong các bài t p tính toán ng i ta th ng coi nguyên t kh i b ng s kh i
IV.ăS ăchuy năđ ngăc aăelectronătrongănguyênăt ăObitanănguyênăt
- Trong nguyên t , các electron chuy n đ ng r t nhanh xung quanh h t nhân và không theo m t
Obitan px
z
x y
Obitan py
z
x y
Obitan pz
z
x y
V.ăL păvƠăphơnăl păelectron
1.ăL păelectron
Trong nguyên t , m i electron có m t m c n ng l ng nh t đ nh Các electron có m c n ng
l ng g n b ng nhau đ c x p thành m t l p electron
Th t c a l p t ng d n 1, 2, 3, n thì m c n ng l ng c a electron c ng t ng d n Electron l p
có giá tr n nh b h t nhân hút m nh, khó b t ra kh i nguyên t , có m c n ng l ng th p Electron
l p có giá tr n l n b h t nhân hút y u h n và d tách ra kh i nguyên t h n, có m c n ng n ng
l ng cao Các electron l p ngoài cùng là nh ng electron quy t đ nh tính ch t hóa h c c a nguyên t
L p electron đã có đ s electron t i đa g i là l p electron bão hoà
Trang 4S obitan có trong các phân l p s, p, d, f l n l t là 1, 3, 5 và 7
M i obitan ch a t i đa 2 electron
S phân l p c a m t l p electron b ng s th t c a l p
Ví d : L p K (n = 1) ch có m t phân l p s
L p L (n = 2) có 2 phân l p là s và p
L p M (n = 3) có 3 phân l p là s, p, d…
S electron t i đa trong m t phân l p : Phân l p s ch a t i đa 2 electron ; Phân l p p ch a t i đa
6 electron ; Phân l p d ch a t i đa 10 electron ; Phân l p f ch a t i đa 14 electron
S phân b các electron vào obitan trong nguyên t tuân theo các quy t c và nguyên lí :
Nguyên lí Pauli : Trên m t obitan có th có nhi u nh t hai electron và hai electron này chuy n
đ ng t quay khác chi u nhau xung quanh tr c riêng c a m i obitan
Nguyên lí v ng b n : tr ng thái c b n, trong nguyên t các electron chi m l n l t nh ng
obitan có m c n ng l ng t th p đ n cao
Quy t Ế Hun : Trong cùng m t phân l p, các electron s phân b trên obitan sao cho s electron
đ c thân là t i đa và các electron này ph i có chi u t quay gi ng nhau
Cách vi t c u hình electron trong nguyên t :
↓ác đ nh s electron
S p x p các electron vào phân l p theo th t t ng d n m c n ng l ng
Vi t electron theo th t các l p và phân l p
Ví d : Vi t c u hình electron c a Fe (Z = 26)
1s22s22p63s23p64s23d6 1s22s22p63s23p63d64s2
3.ă căđi măc aăl păelectronăngoƠiăcùng
Các nguyên t có 8 electron l p ngoài cùng (ns2
np6) đ u r t b n v ng, chúng h u nh không tham gia vào các ph n ng hoá h c ó là các khí hi m, vì v y trong t nhiên, phân t khí hi m ch
g m m t nguyên t
Các nguyên t có 1 đ n 3 electron l p ngoài cùng đ u là các kim lo i (tr H, He, B) Trong các
ph n ng hoá h c các kim lo i có xu h ng ch y u là nh ng electron tr thành ion d ng
Các nguyên t có 5 đ n 7 electron l p ngoài cùng đ u là các phi kim Trong các ph n ng hoá
h c các phi kim có xu h ng ch y u là nh n thêm electron tr thành ion âm
Các nguyên t có 4 electron l p ngoài cùng là các phi kim, khi chúng có s hi u nguyên t nh
nh C, Si hay các kim lo i nh Sn, Pb khi chúng có s hi u nguyên t l n
Trang 5B.ăPH NGăPHÁPăGI IăBÀIăT PăV ăNGUYểNăT
I.ăBƠiăt păv ăđ ngăv
Bài t p v đ ng v có m t s d ng nh sau : Tính nguyên t kh i trung bình, s kh i trung bình
c a các đ ng v ; xác đ nh s kh i c a đ ng v ; xác đ nh thành ph n ph n tr m v s nguyên t , v
kh i l ng c a đ ng v ; xác đ nh s l ng nguyên t đ ng v ; xác đ nh s lo i h p ch t t o ra t các nguyên t có nhi u đ ng v
Tómăt tăki năth cătr ngătơm :
ng v là t p h p nh ng nguyên t có cùng s proton nh ng khác nhau v s n tron nên khác nhau v s kh i
Trong nguyên t , kh i l ng c a các h t electron l p v r t nh (b ng kho ng 1
1840 kh i
l ng c a h t proton ho c n tron) nên kh i l ng nguyên t ch y u t p trung h t nhân, t c là
b ng t ng kh i l ng c a h t proton và n tron Vì v y trong các bài t p ta th ng coi nguyên t
tính s l ng nguyên t , phân t khi bi t kh i l ng ch t, tr c tiên ta tính s mol c a
chúng sau đó d a vào khái ni m v s mol đ suy ra k t qu
xác đ nh s lo i phân t h p ch t t o ra t các nguyên t có nhi u đ ng v ta dùng toán t
Trang 6S nguyên t 24
Mg = 78, 6.50 38910,1 (nguyên t )
S nguyên t 26
Mg = 11,3.50 5610,1 (nguyên t )
Ví ế 2: Cho hai đ ng v hiđro v i t l % s nguyên t : 1
a Tính nguyên t kh i trung bình c a m i nguyên t
b Có th có bao nhiêu lo i phân t HCl khác nhau đ c t o nên t hai lo i đ ng v c a hai nguyên t đó
c Tính phân t kh i g n đúng c a m i lo i phân t nói trên
Trang 7- Ph n th nh t cho tác d ng v a đ v i 125 ml dung d ch Ba(OH)2 0,88M
- Ph n th hai cho tác d ng v i AgNO3v a đ ta thu đ c 31,57 gam k t t a
Thành ph n % s nguyên t c a m i đ ng v là bao nhiêu ?
57,31 = 143,5 M Cl= 143,5 – 108 = 35,5
Cl
35x 37(100 x)
100 35,5 x = 75
V y thành ph n ph n tr m m i lo i đ ng v c a clo là : 35
17Cl(75% ) ; 37
17Cl(25%)
Ví ế 6: Nguyên t Cu có nguyên t kh i trung bình là 63,54 có 2 đ ng v ↓ và Y, bi t t ng s
kh i là 128 S nguyên t đ ng v ↓ b ng 0,37 l n s nguyên t đ ng v Y V y s n tron c a đ ng
v Y ít h n s n tron c a đ ng v ↓ là bao nhiêu ?
Trang 8Gi s có 1 mol KClO4 thì t ng s mol các đ ng v c a K là 1 mol, trong đó s mol 39
Ví ế 8: Trong n c, hiđro t n t i hai đ ng v 1
H và 2H Bi t nguyên t kh i trung bình c a hiđro là 1,008; c a oxi là 16 S nguyên t đ ng v c a 2H có trong 1 ml n c nguyên ch t (d = 1 gam/ml)
H H
Trang 9Ph ng ịháị gi i
xác đ nh đ c nguyên t ho c cơng th c phân t h p ch t, ta c n đi tìm s proton (s đ n v
đi n tích h t nhân Z) c a nguyên t ho c các nguyên t t o nên phân t h p ch t đĩ
+ N u đ cho bi t giá tr đi n tích h t nhân c a nguyên t ho c ion đ n nguyên t thì ta tính s
1,6.10
q
1 proton; đi n tích cĩ đ n v là culơng : C)
+ i v i 82 nguyên t đ u tiên trong b ng tu n hồn, gi a s proton và n tron cĩ m i liên h :
19 19
30,4.10 Sốhạt p 19 hạt.
Ví ế 2: Nguyên t c a nguyên t ↓ cĩ t ng các h t c b n là 180 h t, trong đĩ các h t mang đi n
nhi u h n các h t khơng mang đi n là 32 h t Tính s kh i c a nguyên t ↓
Ví ế 3: T ng s h t proton, n tron, electron trong nguyên t ↓ là 28, trong đĩ s h t khơng mang
đi n chi m x p x 35% t ng s h t S h t m i lo i trong nguyên t ↓ là bao nhiêu ?
Trang 10Theo gi thi t ta có t ng s h t c b n trong nguyên t ↓ là 10 nên :
V y nguyên t ↓ là Liti (Li)
Ví ế 5: T ng s h t proton, n tron, electron trong hai nguyên t kim lo i A và B là 142, trong đó
t ng s h t mang đi n nhi u h n s h t không mang đi n là 42 S h t mang đi n c a nguyên t B nhi u h n c a nguyên t A là 12 ↓ác đ nh 2 kim lo i A và B
Ví ế 6: M t h p ch t có công th c ↓Y2trong đó ↓ chi m 50% v kh i l ng Trong h t nhân c a
↓ và Y đ u có s proton b ng s n tron T ng s proton trong phân t ↓Y2 là 32 Vi t c u hình electron c a ↓ và Y
H ng ế n gi i
G i s h t proton, n tron, electron c a nguyên t ↓ là p, n, e và c a Y là p’, n’, e’
Theo bài : p = n = e và p’ = n’ = e’
Trong h p ch t ↓Y2, ↓ chi m 50% v kh i l ng nên:
X
Y
1 p 2p '2M 50 2(p ' n ')
Ví ế 7: M t h p ch t có công th c là MAx, trong đó M chi m 46,67% v kh i l ng M là kim
lo i, A là phi kim chu kì 3 Trong h t nhân c a M có n - p = 4, trong h t nhân c a A có n’ = p’
T ng s proton trong MAxlà 58 ↓ác đ nh công th c c a MAx
H ng ế n gi i
Trong h p ch t MAx, M chi m 46,67% v kh i l ng nên :
Trang 11S kh i c a M l n h n s kh i c a ↓ là 23 đ n v T ng s h t electron trong M+nhi u h n trong
X22-là 7 h t
a ↓ác đ nh các nguyên t M, ↓ và vi t công th c c a phân t M2X2
b Vi t c u hình electron (d ng ch và d ng obitan) c a nguyên t X
H ng ế n gi i
a ↓ác đ nh các nguyên t M, ↓ và vi t công th c c a phân t M2X2 :
G i p, e, n là s proton, s electron và s n tron trong m t nguyên t M; p’, e’, n’ là s proton,
s electron và s n tron trong m t nguyên t ↓ Trong nguyên t s proton = s electron; các h t mang đi n là proton và electron, h t không mang đi n là n tron
Ta có : (5 - m)ZE + mZF = 48 (1)
Trang 12Ta nh n th y: S proton trung bình c a m t h t nhân nguyên t trong Y
ZE (E) 8 (O) 6,4 (lo i) 4,8 (lo i) 3,2 (lo i)
V y E là O T đó suy ra F là S Ion Y2-c n tìm là ion sunfat SO2
4
III.ăXácăđ nhăkh iăl ng,ăkh iăl ngăriêng,ăbánăkínhănguyênăt
ăTómăt tăki năth cătr ngătơmă:
- Kh i l ng nguyên t t ng đ i và kh i l ng nguyên t tuy t đ i :
+ Kh i l ng tuy t đ i (m) c a nguyên t là kh i l ng th c c a nguyên t (r t nh )
Ví d : mH = 1,67.10-24 gam; mC = 19,92.10-24 gam
Trang 13+ Kh i l ng t ng đ i c a nguyên t (M) là kh i l ng nguyên t tính theo đ n v Cacbon (đvC) hay còn g i là kh i l ng mol Quy c 1đvC = 1u = 1
V V
N
(N = 6,023.1023 là s Avogađro)
Ví ế 2: K t qu phân tích cho th y trong phân t khí CO2 có 27,3% C và 72,7% O theo kh i
l ng Bi t nguyên t kh i c a C là 12,011 Hãy xác đ nh nguyên t kh i c a oxi
Ví ế 3: Bi t r ng kh i l ng m t nguyên t oxi n ng g p 15,842 l n và kh i l ng c a nguyên t
cacbon n ng g p 11,9059 l n kh i l ng c a nguyên t hiđro H i n u ch n 1
Trang 14Ví ế 4: Nguyên t k m (Zn) cĩ nguyên t kh i b ng 65u Th c t h u nh tồn b kh i l ng
nguyên t t p trung h t nhân, v i bán kính r = 2.10-15m Kh i l ng riêng c a h t nhân nguyên t
k m là bao nhiêu t n trên m t centimet kh i (t n/cm3
Avà cĩ nguyên t kh i là 27u Kh i l ng riêng c a Al
b ng bao nhiêu, bi t r ng trong tinh th nhơm các nguyên t ch chi m 74% th tích, cịn l i là các khe tr ng?
H ng ế n gi i Cách 1 :
8 nguyên tửAl
Vnguyên t Al 4 8 3
.3,14.(1,43.10 ) 3
27.1,66.10
3,66 g / cm 12,243.10
Ví ế 6: Trong nguyên t ↓, gi a bán kính h t nhân (r) và s kh i c a h t nhân (A) cĩ m i quan h
nh sau : r = 1,5.10-13 1/3cm Tính kh i l ng riêng (t n/cm3) c a h t nhân nguyên t ↓
Trang 15Trong nguyên t , kh i l ng c a electron r t nh nên kh i l ng nguyên t ch y u t p trung
h t nhân Do đó kh i l ng (gam) c a 1 mol nguyên t (M) có giá tr x p x b ng s kh i (A)
Câu 1: Hãy cho bi t s đ n v đi n tích h t nhân, s proton, s n tron và s electron c a các
nguyên t có kí hi u sau đây :
Trang 16Câu 3: Có th mô t s chuy n đ ng c a electron trong nguyên t b ng các qu đ o chuy n đ ng
đ c không ? T i sao ? Theo lí thuy t hi n đ i, tr ng thái chuy n đ ng c a electron trong nguyên t
đ c mô t b ng hình nh gì ?
Câu 4: Trình bày hình d ng c a các obitan nguyên t s và p và nêu rõ s đ nh h ng khác nhau c a
chúng trong không gian
Câu 5: Ch n các t và c m t thích h p, cho s n đ đi n vào nh ng ch tr ng trong các câu sau :
Obitan nguyên t là kho ng (1) xung quanh h t nhân mà t i đó (2) h u h t xác su t
có m t electron Obitan s có d ng hình (3) , tâm là (4) Obitan p g m ba obitan px,
py, pz có hình (5)
a s 8 n i b c u c t p trung
d không gian e h t nhân nguyên t f nguyên t
Câu 6: Hãy cho bi t tên c a các l p electron ng v i các giá tr c a n = 1, 2, 3, 4 và cho bi t các
l p đó l n l t có bao nhiêu phân l p electron ?
Câu 7:
a D a vào đâu mà bi t đ c r ng trong nguyên t các electron đ c s p x p theo t ng l p ?
b Electron l p nào liên k t v i h t nhân ch t ch nh t ? Kém nh t ?
Câu 8: Khoanh tròn vào ch n u phát bi u đúng, ch S n u phát bi u sai trong nh ng câu d i đây :
a Các electron thu c các obitan 2px, 2py, 2pz có n ng l ng nh nhau - S
b Các electron thu c các obitan 2px, 2py, 2pz ch khác nhau v đ nh h ng trong không gian
c N ng l ng c a các electron thu c các phân l p 3s, 3p, 3d là khác nhau - S
d N ng l ng c a các electron thu c các obitan 2s và 2pxlà nh nhau - S
e Phân l p 3d đã bão hoà khi đã x p đ y 10 electron - S
Câu 9: S phân b electron trong phân t tuân theo nh ng nguyên lí và quy t c nào ? Hãy phát bi u các nguyên lí và quy t c đó L y thí d minh h a
Câu 10: C u hình electron c a nguyên t có ý ngh a gì ? Cho thí d
Câu 11: Trong các c u hình electron sau, c u hình nào sai ? T i sao ?
Trang 17Câu 16: Hãy cho bi t s electron l p ngoài cùng c a các nguyên t H, Li, Na, K, Ca, Mg, C, Si, O
Câu 17: C u hình electron trên các obitan nguyên t c a các nguyên t K (Z = 19) và Ca (Z = 20)
có đ c đi m gì ?
Câu 18: Vi t c u hình electron c a F (Z = 9) và Cl (Z = 17) và cho bi t khi nguyên t c a chúng nh n thêm 1 electron, l p electron ngoài cùng khi đó có đ c đi m gì ?
Câu 19: V i t c u hình electron c a các nguyên t có Z = 21, Z = 22, Z = 24, Z = 28 Z = 29 ?
Câu 20: Nguyên t Fe có Z = 26 Hãy vi t c u hình elctron c a Fe
N u nguyên t Fe b m t hai electron, m t ba electron thì các c u hình electron t ng ng s nh
1 Hãy cho bi t nh ng nguyên t nào là kim lo i, phi kim ?
2 Nguyên t nào trong các nguyên t trên thu c h s, p hay d ?
3 Nguyên t nào có th nh n 1 electron trong các ph n ng hóa h c ?
Câu 23: V electron c a m t nguyên t có 20 electron H i
a Nguyên t đó có bao nhiêu l p electron ?
b L p ngoài cùng có bao nhiêu electron ?
c ó là kim lo i hay phi kim ?
Câu 24: Cho bi t tên, kí hi u, s hi u nguyên t c a :
Trang 18a 2 nguyên t có s electron l p ngoài cùng t i đa
b 2 nguyên t có 2 electron l p ngoài cùng
c 2 nguyên t có 7 electron l p ngoài cùng
d 2 nguyên t có 2 electron đ c thân tr ng thái c b n
e 2 nguyên t h d có hóa tr II và hóa tr III b n
Câu 25: i n t , hay c m t thích h p, cho tr c, vào nh ng ô tr ng trong đo n v n sau :
Khi bi t (1) c a nguyên t có th d đoán đ c nh ng tính ch t hoá h c c b n c a nguyên t i v i t t c các nguyên t , l p (2) có nhi u nh t là 8 electron Các nguyên t có 8
electron ngoài cùng (riêng heli có 2 electron) đ u r t……(3)… , chúng h u nh tr v m t hoá h c
ó là các (4) , vì th trong t nhiên phân t khí hi m ch có m t nguyên t Các nguyên t có 1,
2, 3 electron l p ngoài cùng là các (5)….(tr H, He và B) Các nguyên t có 5, 6, 7 electron l p ngoài cùng là các (6)… Các nguyên t có 4 electron l p ngoài cùng có th là… (7) nh C,
a Vi t c u hình electron c a nguyên t nhôm (Z =13) đ t đ c c u hình electron c a khí
hi m g n nh t trong b ng tu n hoàn nguyên t nhôm nh ng hay nh n bao nhiêu electron? Nhôm
th hi n tính ch t kim lo i hay phi kim ?
b Vi t c u hình electron c a nguyên t clo (Z =17) đ t đ c c u hình electron c a khí hi m
g n nh t trong b ng tu n hoàn, nguyên t clo nh ng hay nh n bao nhiêu electron? Clo th hi n
tính ch t kim lo i hay phi kim ?
Câu 27: C u hình electron c a nguyên t l u hu nh là 1s2
2s22p63s23p4 H i :
a Nguyên t l u hu nh có bao nhiêu electron ?
b S hi u nguyên t c a l u hu nh là bao nhiêu ?
c L p nào có m c n ng l ng cao nh t ?
d Có bao nhi u l p, m i l p có bao nhiêu electron ?
e L u hu nh là kim lo i hay phi kim ? Vì sao ?
Câu 28: Cation X3+, anionY2- và nguyên t Z đ u có c u hình electron phân l p ngoài cùng là
2p6 Vi t c u hình electron c a nguyên t ↓, Y, Z ↓ác đ nh kí hi u và tên g i c a các nguyên t ↓,
Câu 30: Nguyên t c a nguyên t ↓ có electron cu i cùng phân l p 4pxvà nguyên t c a nguyên
t Y có electron cu i cùng phân l p 4sy Bi t x + y = 7 và nguyên t ↓ không ph i là khí hi m
Trang 191 BƠiăt păv ăđ ngăv
Câu 32:
a Mg có 3 đ ng v 24
Mg, 25Mg và 26Mg Clo có 2 đ ng v 35
Cl và 37Cl Có bao nhiêu lo i phân
t MgCl2khác nhau t o nên t các đ ng v c a 2 nguyên t đó ?
t nhiên, lo i phân t n c có kh i l ng phân t nh nh t là bao nhiêu u (đvC) ?
Câu 33: Nguyên t kh i trung bình c a đ ng b ng 63,546 ng t n t i trong t nhiên d i hai
a nh ngh a nguyên t hoá h c và đ ng v Cho ví d minh h a
b Nguyên t ↓ có 2 đ ng v I và II S nguyên t c a 2 đ ng v này trong h n h p có t l
t ng ng là 27 : 23 H t nhân đ ng v I có 35 proton và 44 n tron ng v II ch a nhi u n tron
h n đ ng v I là 2 Tính kh i l ng nguyên t trung bình c a ↓ ( i h c Y Thái Bình - 2001)
Câu 35: Bi t r ng nguyên t agon có ba đ ng v khác nhau, ng v i s kh i 36, 38 và A Ph n tr m các
đ ng v t ng ng l n l t b ng : 0,34% ; 0,06% và 99,6% Tính s kh i c a đ ng v A c a nguyên t agon, bi t r ng nguyên t kh i trung bình c a agon b ng 39,98
Câu 36: Tính kh i l ng nguyên t trung bình c a niken, bi t r ng trong t nhiên, các đ ng v c a niken t n t i nh sau :
a Tính nguyên t kh i trung bình c a m i nguyên t
b Có th có bao nhiêu lo i phân t HCl khác nhau đ c t o nên t hai lo i đ ng v c a hai nguyên t đó
c Tính phân t kh i g n đúng c a m i lo i phân t nói trên
Câu 39: Nguyên t X có kh i l ng nguyên t trung bình là 24,328 ↓ có ba đ ng v T ng s s
kh i c a ba đ ng v là 75 S kh i c a đ ng v th 2 b ng trung bình c ng s kh i c a hai đ ng v kia ng v th nh t có s proton b ng s n tron ng v th 3 chi m 11,4% s nguyên t và có
s n tron nhi u h n đ ng v th hai là 1 đ n v Tính s kh i và % s nguyên t c a đ ng v th 2
Câu 40: Nguyên t Cu có nguyên t kh i trung bình là 63,54 có 2 đ ng v ↓ và Y, bi t t ng s kh i
là 128 S nguyên t đ ng v ↓ b ng 0,37 l n s nguyên t đ ng v Y V y s n tron c a đ ng v Y
ít h n s n tron c a đ ng v ↓ là bao nhiêu ?
Câu 41: ↓ có hai đ ng v là ↓1 và X2 T ng s h t không mang đi n c a hai đ ng v ↓1, X2 là 90
N u cho 1,2 gam Ca tác d ng v i m t l ng ↓ v a đ thì thu đ c 5,994 gam h p ch t CaX2 T l
s nguyên t ↓1/s nguyên t ↓2 = 605/495 ↓ác đ nh s kh i c a ↓1, X2
Câu 42: M t lo i khí clo có ch a 2 đ ng v 35
17Cl ; 3717Cl Cho Cl2 tác d ng v i H2 r i l y s n ph m hoà tan vào n c thu đ c dung d ch ↓ Chia dung d ch ↓ thành hai ph n b ng nhau :
Trang 20- Ph n th nh t cho tác d ng v a đ v i 125 ml dung d ch Ba(OH)2 0,88M
- Ph n th hai cho tác d ng v i AgNO3v a đ ta thu đ c 31,57 gam k t t a
Thành ph n % s nguyên t c a m i đ ng v là bao nhiêu ?
Câu 43: Cho hai đ ng v 1
1 H(kí hi u là H), 2
1 H(kí hi u là D)
a Vi t các công th c phân t hiđro có th có
b Tính phân t kh i c a m i lo i phân t
c M t lít khí hiđro giàu đ teri (2
1 H) đi u ki n tiêu chu n n ng 0,10 gam Tính thành ph n %
Câu 47: Trong n c, hiđro t n t i hai đ ng v 1
H và 2H Bi t nguyên t kh i trung bình c a hiđro là 1,008; c a oxi là 16 S nguyên t đ ng v c a 1
H có trong 5 ml n c nguyên ch t (d = 1 gam/ml)
2.ăXácăđ nhănguyênăt ,ăcôngăth căphơnăt ăh păch t
Câu 49: Nguyên t c a nguyên t ↓ có t ng s electron trong các phân l p p là 7 Nguyên t c a nguyên t Y có t ng s h t mang đi n nhi u h n t ng s h t mang đi n c a ↓ là 8 ↓ và Y là các nguyên t :
Câu 50: Bi t t ng s h t c b n (p, n, e) trong m t nguyên t X là 155 S h t mang đi n nhi u h n
s h t không mang đi n là 33 h t Tính s kh i và tên c a nguyên t X
Câu 51: T ng s các h t c b n (p, n, e) c a m t nguyên t ↓ là 28 S h t mang đi n nhi u h n s
h t không mang đi n là 8 ↓ác đ nh ký hi u và tên nguyên t ↓
Câu 52: T ng s các h t proton, n tron và electron trong nguyên t c a m t nguyên t là 40 Bi t
s h t n tron l n h n s h t proton là 1 Cho bi t nguyên t trên thu c lo i nguyên t nào?
Câu 53: M t nguyên t R có t ng s h t mang đi n và không mang đi n là 34, trong đó s h t mang đi n g p 1,833 l n s h t không mang đi n ↓ác đ nh tên c a R và vi t c u hình electron c a nguyên t R
Câu 54: T ng s h t proton, n tron, electron c a nguyên t c a m t nguyên t là 21
a Hãy xác đ nh tên nguyên t đó
b Vi t c u hình electron nguyên t c a nguyên t đó
c Tính t ng s obitan trong nguyên t c a nguyên t đó
( i h c Y D c TPHCM - 1998)
Câu 55: Nguyên t c a nguyên t ↓ có t ng s h t proton, n tron và electron b ng 115; trong đó s
h t mang đi n g p 1,556 l n s h t không mang đi n
1 Vi t c u hình electron c a ↓ và xác đ nh v trí c a chúng trong b ng h th ng tu n hoàn
2 D đoán tính ch t hoá h c c b n c a ↓ d ng đ n ch t Minh h a b ng các ph n ng hoá
h c
Trang 21Câu 56: Cho ba nguyên t M, ↓, R trong đó R là đ ng v 35
b Hãy nêu tính ch t hoá h c c b n c a các nguyên t M, ↓, R
c Vi t ph ng trình ph n ng đi u ch M t MCl và đi u ch ↓ t oxit c a X
Câu 57: H p ch t Z đ c t o b i hai nguyên t M, R có công th c MaRbtrong đó R chi m 6,667%
kh i l ng Trong h t nhân nguyên t M có n = p + 4, còn trong h t nhân c a R có n
=p, trong đó
n, p, n,plà s n tron và prton t ng ng c a M và R Bi t r ng t ng s h t proton trong phân t Z
b ng 84 và a + b = 4 Tìm công th c phân t c a Z
Câu 58: H p ch t A có công th c là M↓xtrong đó M chi m 46,67% v kh i l ng, M là kim lo i,
X là phi kim chu kì 3 Trong h t nhân c a M có: n - p = 4, c a ↓ có: n’ = p’ (trong đó n, n’, p, p’
là s n tron và proton) T ng s proton trong M↓x là 58
a ↓ác đ nh tên, s kh i c a M và tên, s th t c a nguyên t ↓ trong b ng h th ng tu n hoàn
b Vi t c u hình electron c a ↓
( i h c D c Hà N i - 1999)
Câu 59: C u hình electron l p ngoài cùng c a m t nguyên t ↓ là 5p5 T l s n tron và s đi n
tích h t nhân c a ↓ là 1,3962 S n tron trong nguyên t ↓ g p 3,7 l n s n tron trong nguyên t
Y Khi cho 1,7025 gam Y tác d ng v i l ng d ↓ thu đ c 4,565 gam s n ph m có công th c ↓Y
↓ác đ nh s kh i c a ↓, Y
Câu 60: M t kim lo i M có s kh i b ng 54, t ng s h t g m (p + n + e) trong ion M2+
là 78 (p:
proton; n: n tron; e: electron)
a Hãy xác đ nh s th t c a M trong b ng tu n hoàn và cho bi t M là nguyên t nào trong s các nguyên t có kí hi u sau đây:
b Vi t ph ng trình ph n ng khi cho M(NO3)2 l n l t tác d ng v i Cl2, Zn, dung d ch
Ca(OH)2, dung d ch AgNO3, dung d ch HNO3 loãng (t o ra NO) T đó hãy cho bi t tính ch t hoá
Câu 63: Trong phân t M2↓ có t ng s h t c b n là 140, trong đó s h t mang đi n nhi u h n s
h t không mang đi n là 44 h t S kh i c a M l n h n s kh i c a ↓ là 23 T ng s h t c b n trong nguyên t M nhi u h n trong nguyên t ↓ là 34 h t ↓ác đ nh công th c c a h p ch t M2X
Trang 22Câu 64: M t h p ch t A đ c t o nên b i cation M2+
và anion X- T ng s h t proton, n tron và electron trong phân t A là 144 S kh i c a ↓ l n h n t ng s h t trong M là 1 Trong ↓ có s h t mang đi n g p 1,7 l n s h t không mang đi n ↓ác đ nh công th c c a A
Câu 65: H p ch t A đ c t o thành t ion M+
và ion X T ng s 3 lo i h t (proton, n tron, electron) trong A là 140 T ng s h t mang đi n trong ion M+ l n h n t ng s h t mang đi n trong
ion X2là 19 Trong nguyên t M, s h t proton ít h n s h t n tron 1 h t; trong nguyên t ↓, s
h t proton b ng s h t n tron Vi t c u hình electron c a M+
, X2và g i tên h p ch t A
Câu 66: M t h p ch t đ c t o thành t các ion M+
và X22- Trong phân t c a M2X2có t ng s h t proton, n tron và electron là 164 Trong đó s h t mang đi n nhi u h n h t không mang đi n là 52
S kh i c a M l n h n s kh i c a ↓ là 23 đ n v T ng s h t electron trong M+nhi u h n trong
X22-là 7 h t
a ↓ác đ nh các nguyên t M, ↓ và vi t công th c c a phân t M2X
b Vi t c u hình electron (d ng ch và d ng obitan) c a nguyên t ↓
Câu 67: H p ch t M đ c t o nên t cation ↓+
và anion Y2- M i ion đ u do 5 nguyên t c a hai nguyên t t o nên T ng s proton trong ↓+b ng 11, còn t ng s electron trong Y2-là 50 Bi t r ng hai nguyên t trong Y2- cùng phân nhóm chính và thu c hai chu k liên ti p trong b ng tu n hoàn
↓ác đ nh công th c phân t c a M
Câu 68: M t h p ch t đ c t o thành t các ion M+
và X22 Trong phân t M2X2 có t ng s h t proton, n tron, electron b ng 164, trong đó s h t mang đi n nhi u h n s h t không mang đi n là
52 S kh i c a M l n h n s kh i c a ↓ là 23 đ n v T ng s h t proton, n tron, electron trong
ion M+nhi u h n trong ion ↓2
2 là 7 h t ↓ác đ nh các nguyên t M, ↓ và công th c phân t M2X2
Vi t c u hình electron c a M+; vi t công th c electron c a ion ↓2
2
(HSG t nh Cao B ng – 2011)
3.ăXácăđ nhăkh iăl ng,ăkh iăl ngăriêng,ăbánăkínhănguyênăt
Câu 69: Nguyên t kh i c a neon là 20,179 Hãy tính kh i l ng c a m t nguyên t neon theo kg
Câu 72: Bi t 1 mol nguyên t s t có kh i l ng b ng 56 gam, m t nguyên t s t có 26 electron S
h t electron có trong 5,6 gam s t là bao nhiêu
Câu 73: Bi t kh i l ng nguyên t c a m t lo i đ ng v c a Fe là 8,96.10-23 gam Bi t Fe có s
hi u nguyên t Z = 26 Tính s kh i và s n tron có trong h t nhân nguyên t c a đ ng v trên
Câu 74: K t qu phân tích cho th y trong phân t khí CO2 có 27,3% C và 72,7% O theo kh i
l ng Bi t nguyên t kh i c a C là 12,011 Hãy xác đ nh nguyên t kh i c a oxi
Câu 75: Bi t r ng kh i l ng m t nguyên t oxi n ng g p 15,842 l n và kh i l ng c a nguyên t cacbon n ng g p 11,9059 l n kh i l ng c a nguyên t hiđro H i n u ch n 1
12 kh i l ng nguyên
t cacbon làm đ n v thì H, O có nguyên t kh i là bao nhiêu ?
Câu 76: Electron trong nguyên t hiđro chuy n đ ng xung quanh h t nhân bên trong m t kh i c u
có bán kính l n h n bán kính h t nhân 10.000 l n N u ta phóng đ i h t nhân lên thành m t qu bóng có đ ng kính 6 cm thì bán kính kh i c u là bao nhiêu ?
Câu 77: Bán kính c a nguyên t H b ng 0,53Ao , bán kính c a h t nhân H b ng 1,5.10-15
m Cho
r ng c nguyên t H và h t nhân đ u có d ng hình c u Tính t l gi a th tích nguyên t H và th
tích h t nhân nguyên t H
Trang 23Câu 78: Bi t r ng t kh i c a kim lo i Pt b ng 21,45; kh i l ng nguyên t Pt b ng 195 đvC T
kh i c a kim lo i Au b ng 19,5; kh i l ng nguyên t Au b ng 197 đvC So sánh s nguyên t kim
lo i ch a trong 1cm3m i kim lo i trên
Câu 79: Coi nguyên t 1 9
Câu 81: Nguyên t Al có bán kính 1,43Ao và có nguyên t kh i là 27u Kh i l ng riêng c a Al
b ng bao nhiêu, bi t r ng trong tinh th nhôm các nguyên t ch chi m 74% th tích, còn l i là các khe tr ng?
Câu 82: Trong nguyên t ↓, gi a bán kính h t nhân (r) và s kh i c a h t nhân (A) có m i quan h
nh sau : r = 1,5.10-13
.A1/3cm Tính kh i l ng riêng (t n/cm3) c a h t nhân nguyên t ↓
Câu 83: 20o
C kh i l ng riêng c a Fe là 7,87 g/cm3 Trong tinh th Fe, các nguyên t Fe là
nh ng hình c u chi m 75% th tích toàn kh i tinh th , ph n còn l i là các khe r ng gi a các qu
c u Kh i l ng nguyên t c a Fe là 55,85 Tính bán kính nguyên t g n đúng c a Fe 20o
C
Câu 84: 20oC kh i l ng riêng c a Au là 19,32 g/cm3 Trong tinh th Au, các nguyên t Au là
nh ng hình c u chi m 75% th tích toàn kh i tinh th , ph n còn l i là các khe r ng gi a các qu
c u Kh i l ng nguyên t c a Au là 196,97 Tính bán kính nguyên t g n đúng c a Au 20o
C
Câu 85: Ng i ta đo đ c th tích c a 40 gam Ca là 25,87cm3
.Bi t r ng trong tinh th canxi, các nguyên t ch chi m 74% th tích, còn l i là các khe tr ng Tính bán kính nguyên t c a nguyên t
D ăBÀIăT PăTR CăNGHI M
Câu 1: Nguyên t đ c c u t o b i bao nhiêu lo i h t c b n ?
A 1 B 2 C 3 D 4
Câu 2: Trong nguyên t , h t mang đi n là :
A Electron B Electron và n tron
C Proton và n ton D Proton và electron
Câu 3: H t mang đi n trong nhân nguyên t là :
A Electron B Proton C N tron D N tron và electron
Câu 4: Trong nguyên t , lo i h t nào có kh i l ng không đáng k so v i các h t còn l i ?
A Proton B N tron C Electron D N tron và electron
Câu 5: So sánh kh i l ng c a electron v i kh i l ng h t nhân nguyên t , nh n đ nh nào sau đây
là đúng ?
Trang 24A Kh i l ng electron b ng kho ng 1
1840 kh i l ng c a h t nhân nguyên t
B Kh i l ng c a electron nh h n r t nhi u so v i kh i l ng c a h t nhân nguyên t
C M t cách g n đúng, trong các tính toán v kh i l ng nguyên t , ng i ta b qua kh i
l ng c a các electron
D B, C đúng
Câu 6: Ch n phát bi u sai :
A Ch có h t nhân nguyên t oxi m i có 8 proton
B Ch có h t nhân nguyên t oxi m i có 8 n tron
C Nguyên t oxi có s electron b ng s proton
D L p electron ngoài cùng c a nguyên t oxi có 6 electron
Câu 7: Phát bi u nào sau đây là sai ?
A S hi u nguyên t b ng đi n tích h t nhân nguyên t
B S proton trong nguyên t b ng s n tron
C S proton trong h t nhân b ng s electron l p v nguyên t
D S kh i c a h t nhân nguyên t b ng t ng s h t proton và s h t n tron
Câu 8: M nh đ nào sau đây không đúng ?
A Ch có h t nhân nguyên t magie m i có t l gi a s proton và n tron là 1 : 1
B Ch có trong nguyên t magie m i có 12 electron
C Ch có h t nhân nguyên t magie m i có 12 proton
D Nguyên t magie có 3 l p electron
Câu 9: Khi nói v s kh i, đi u kh ng đ nh nào sau đây luôn đúng ? Trong nguyên t , s kh i
A b ng t ng kh i l ng các h t proton và n tron
B b ng t ng s các h t proton và n tron
C b ng nguyên t kh i
D b ng t ng các h t proton, n tron và electron
Câu 10: Nguyên t flo có 9 proton, 9 electron và 10 n tron S kh i c a nguyên t flo là :
A 9 B 10 C 19 D 28
Câu 11: Nguyên t c a nguyên t R có 56 electron và 81 n tron Kí hi u nguyên t nào sau đây là
c a nguyên t R ?
A 13756R B 13781R C 5681R D 5681R
Câu 12: C p nguyên t nào có cùng s n tron ?
A 11H và 42He B 31H và 32He C 11H và 23He D 21H và 23He
Câu 13: M t ion có 3 proton, 4 n tron và 2 electron Ion này có đi n tích là :
Trang 2592Uvà 23592U, nh n xét nào sau đây là đúng ?
A C hai cùng thu c v nguyên t urani B Hai nguyên t khác nhau v s electron
C M i nhân nguyên t đ u có 92 proton D A, C đ u đúng
Câu 22: Trong nh ng h p ch t sau đây, c p ch t nào là đ ng v c a nhau ?
Câu 24: Có 3 nguyên t s proton đ u là 12, s kh i l n l t là 24, 25, 26 Ch n câu sai :
A Các nguyên t trên là nh ng đ ng v c a m t nguyên t
B Các nguyên t trên đ u có 12 electron
C Chúng có s n tron l n l t : 12, 13, 14
D S th t là 24, 25, 26 trong b ng HTTH
Câu 25: Nguyên t hóa h c là t p h p các nguyên t có cùng
A s kh i B đi n tích h t nhân
C s electron D t ng s proton và n tron
Câu 26: Obitan nguyên t là :
A Khu v c không gian xung quanh h t nhân mà ta có th xác đ nh v trí electron t i t ng
th i đi m
B Khu v c không gian xung quanh h t nhân mà ta có th xác đ nh đ c v trí c a 2 electron cùng m t lúc
C Khu v c không gian xung quanh h t nhân trong đó kh n ng có m t electron là l n nh t
D Khu v c không gian xung quanh h t nhân có d ng hình c u ho c hình s tám n i
Câu 27: Electron thu c l p nào sau đây liên k t kém ch t ch v i h t nhân nh t ?
A l p K B l p L C l p M D l p N
Câu 28: Nguyên t c a m t nguyên t có b n l p electron, theo th t t phía g n h t nhân là : K,
L, M, N Trong nguyên t đã cho, electron thu c l p nào có m c n ng l ng trung bình cao nh t ?
A L p K B L p L C L p M D L p N
Trang 26Câu 29: V m c n ng l ng c a các electron trong nguyên t , đi u kh ng đ nh nào sau đây là sai ?
Câu 31: M i obitan nguyên t ch a t i đa
A 1 electron B 2 electron C 3 electron D 4 electron
Câu 32: Phân l p s, p, d, f đ y đi n t (bão hòa) khi có s electron là :
D S chuy n đ ng c a electron trong nguyên t
Câu 35: Nguyên t c a nguyên t hoá h c nào có c u hình electron là 1s2
A Flo B Brom C Clo D Iot
Câu 39: Nguyên t l u hu nh n m ô th 16 trong b ng h th ng tu n hoàn Bi t r ng các electron
c a nguyên t l u hu nh đ c phân b trên 3 l p electron (K, L, M) S electron l p L trong
Trang 27A Kim lo i ki m B Halogen C Khí hi m D Kim lo i ki m th
Câu 43: L p electron ngoài cùng c a nguyên t có 4 electron, nguyên t t ng ng là :
A Kim lo i B Phi kim
C Kim lo i chuyên ti p D Kim lo i ho c phi kim
Câu 44: Nguyên t có Z = 18 thu c lo i :
A Kim lo i B Phi kim C Khí hi m D Á kim
Câu 45: Cho bi t c u hình electron c a ↓ : 1s2
2s22p63s23p3 c a Y là 1s2
2s22p63s23p64s1 Nh n xét nào sau đây là đúng ?
A X và Y đ u là các kim lo i B ↓ và Y đ u là các phi kim
C ↓ và Y đ u là các khí hi m D ↓ là m t phi kim còn Y là m t kim lo i
Câu 46: Nguyên t c a nguyên t ↓ có electron m c n ng l ng cao nh t là 3p Nguyên t c a
nguyên t Y c ng có electron m c n ng l ng 3p và có m t electron l p ngoài cùng Nguyên t
↓ và Y có s electron h n kém nhau là 2 Nguyên t ↓, Y l n l t là :
A Khí hi m và kim lo i B Kim lo i và kim lo i
C Phi kim và kim lo i D Kim lo i và khí hi m
Câu 47: T ng s obitan trong nguyên t có s đ n v đi n tích h t nhân Z = 17 là :
Câu 54: C u hình electron nguyên t c a có s hi u nguyên t 26 là :
A [Ar] 3d54s2 B [Ar] 4s23d6 C [Ar] 3d64s2 D [Ar] 3d8
Trang 28Câu 55: Nguyên t ↓ thu c lo i nguyên t d, nguyên t ↓ có 5 electron hoá tr và l p electron ngoài cùng thu c l p N C u hình electron c a ↓ là :
A 1s22s22p63s23p63d34s2 B 1s22s22p63s23p64s23d3
C 1s22s22p63s23p63d54s2 D 1s22s22p63s23p63d104s24p3
Câu 56: M t nguyên t có c u hình electron l p ngoài cùng là 4s1, nguyên t đó thu c v các nguyên t hoá h c nào sau đây ?
A Cu, Cr, K B K, Ca, Cu C Cr, K, Ca D Cu, Mg, K
Câu 57: Nguyên t c a nguyên t ↓ có c u hình electron hai l p bên ngoài là 3d2
4s2 T ng s electron trong m t nguyên t c a ↓ là :
Câu 62: Trong nguyên t cacbon, hai electron phân l p p đ c phân b trên 2 obitan p khác nhau
và đ c bi u di n b ng hai m i tên cùng chi u Nguyên lí hay quy t c đ c áp d ng đây là :
A Nguyên lí Pauli B Quy t c Hun
C Quy t c Kleskopski D C A, B và C
Câu 63: Trong các c u hình electron sau, c u hình nào vi t sai ?
A 1s22s22p 2p 2p 2x 2y 1z B 1s22s22p 2p 2x 1y
C 1s22s22p 2p2x 1y2p1z D 1s22s22p 2p 2p 1x 1y 1z
Câu 64: Nguyên t M có c u hình electron 1s2
2s22p4 Phân b electron trên các obitan là :
1s2 2s2 2p3
A Nguyên t có 7 electron B L p ngoài cùng có 3 electron
C Nguyên t có 3 electron đ c thân D Nguyên t có 2 l p electron
Trang 29
Câu 66: C u hình electron c a các nguyên t có s hi u Z = 3, Z = 11 và Z = 19 có đ c đi m nào
Câu 73: Trong nguyên t , các electron quy t đ nh tính ch t kim lo i, phi kim hay khí hi m là :
A Các electron l p K B Các electron l p ngoài cùng
C Các electron l p L D Các electron l p M
Câu 74: Trong nguyên t , electron hóa tr là các electron
A đ c thân B phân l p ngoài cùng
C obitan ngoài cùng D tham gia t o liên k t hóa h c
Câu 75: S electron hóa tr c a nguyên t có s hi u nguyên t Z = 7 là :
Trang 30A 1s22s22p63s23p6 B 1s22s22p63s23p44s2
C 1s22s22p63s23p64s24p2 D 1s22s22p63s23p64s1
Câu 82: Nguyên t có s hi u nguyên t Z = 20, khi t o thành liên k t hóa h c s
A m t 2 electron t o thành ion có đi n tích 2+
B nh n 2 electron t o thành ion có đi n tích 2-
C góp chung 2 electron t o thành 2 c p e chung
D góp chung 1 electron t o thành 1 c p e chung
Câu 83: Nguyên t Cl ô th 17 trong b ng tu n hoàn, c u hình electron c a ion Cl
là :
A 1s22s22p63s23p4 B 1s22s22p63s23p2 C 1s22s22p63s23p6 D 1s22s22p63s23p5
Câu 84: Các ion 8O2-, 12Mg2+, 13Al3+b ng nhau v
A s kh i B s electron C s proton D s n tron
Câu 85: Cation M2+có c u hình electron phân l p ngoài cùng là 2p6, c u hình electron c a nguyên
t M là :
A 1s22s22p6 B 1s22s22p6 3s1 C 1s22s22p63s2 D 1s22s22p4
Câu 86: Anion Y2-có c u hình electron phân l p ngoài cùng là 2p6, s hi u nguyên t Y là :
A 8 B 9 C 10 D 7
Câu 87: M t ion N2- có c u hình electron l p ngoài cùng là 3s2
3p6 Hãy cho bi t tr ng thái c
b n, nguyên t N có bao nhiêu electron đ c thân ?
A K+, Cl-, Ar B Na+, F-, Ne C Na+, Cl-, Ar D Li+, F-, Ne
Câu 92: C u hình electron c a 4 nguyên t :
A ↓: Phi kim ; Y: Khí hi m ; Z: Kim lo i B ↓: Khí hi m ; Y: Phi kim ; Z: Kim lo i
C ↓: Khí hi m ; Y: Kim lo i ; Z: Phi kim D ↓: Khí hi m ; Y: Phi kim ; Z: Kim lo i
Câu 94: Trong h p ch t ion ↓Y (↓ là kim lo i, Y là phi kim), s electron c a cation b ng s electron c a anion và t ng s electron trong ↓Y là 20 Bi t trong m i h p ch t, Y ch có m t m c oxi hóa duy nh t Công th c ↓Y là :
Trang 31Câu 95: M t cation Rn+ có c u hình electron phân l p ngoài cùng là 2p6 C u hình electron
phân l p ngoài cùng c a nguyên t R có th là :
Câu 98: Ion A2+có c u hình phân l p cu i cùng là 3d9 C u hình electron c a nguyên t A là :
A [Ar]3d94s2 B [Ar]3d104s1 C [Ar]4s23d9 D [Ar] 4s13d10
Câu 99: Ion R3+có c u hình phân l p cu i cùng là 3d3 C u hình electron c a nguyên t A là :
A [Ar]3d54s1 B [Ar]3d44s2 C [Ar]4s23d4 D [Ar] 4s13d5
Câu 100: Cation M3+có 18 electron C u hình electron c a nguyên t M là :
A 1s22s22p63s23p63d14s2 B 1s22s22p63s23p64s23d1
C 1s22s22p63s23p63d24s1 D 1s22s22p63s23p64s13d2
Câu 101: T ng s h t proton, electron, n tron c a nguyên t nguyên t ↓ là 40 Bi t s h t n tron
l n h n proton là 1 Cho bi t nguyên t ↓ thu c lo i nguyên t nào ?
A Nguyên t s B Nguyên t p C N guyên t d D Nguyên t f
Câu 102: M t nguyên t ↓ có t ng s electron phân l p p là 11 Nguyên t ↓ là :
A Nguyên t s B Nguyên t p C Nguyên t d D Nguyên t f
Câu 103: Nguyên t c a nguyên t ↓ có t ng s electron trong các phân l p p là 7 Nguyên t c a nguyên t Y có t ng s h t mang đi n nhi u h n t ng s h t mang đi n c a ↓ là 8 ↓ và Y là các nguyên t :
A Al và Br B Al và Cl C Mg và Cl D Si và Br
Câu 104: Mg có 3 đ ng v 24
Mg, 25Mg và 26Mg Clo có 2 đ ng v 35
Cl và 37Cl Có bao nhiêu lo i phân t MgCl2khác t o nên t các đ ng v c a 2 nguyên t đó ?
A 6 B 9 C 12 D 10
Câu 105: Oxi có 3 đ ng v 16 17 18
8O, O, O8 8 Cacbon có hai đ ng v là: 12 13
6C, C6 H i có th có bao nhiêu lo i phân t khí cacbonic đ c t o thành gi a cacbon và oxi ?
Trang 32Câu 108: Nguyên t ↓ có hai đ ng v , đ ng v th nh t 35↓ chi m 75% Nguyên t kh i trung bình
c a ↓ là 35,5 ng v th hai là :
A 34X B 37X C 36X D 38X
Câu 109: Nguyên t Cu có nguyên t kh i trung bình là 63,54 có 2 đ ng v ↓ và Y, bi t t ng s
kh i là 128 S nguyên t đ ng v ↓ b ng 0,37 l n s nguyên t đ ng v Y V y s n tron c a đ ng
v Y ít h n s n tron c a đ ng v ↓ là :
A 2 B 4 C 6 D 1
Câu 110: M t nguyên t R có 2 đ ng v có t l s nguyên t là 27 : 23 H t nhân c a R có 35 h t proton ng v th nh t có 44 h t n tron, đ ng v th 2 có s kh i nhi u h n đ ng v th nh t là 2 Nguyên t kh i trung bình c a nguyên t R là bao nhiêu ?
A 78,26.1023 gam B 21,71.10-24 gam C 27 đvC D 27 gam
Câu 114: Bi t 1 mol nguyên t s t có kh i l ng b ng 56 gam, m t nguyên t s t có 26 electron
S h t electron có trong 5,6 gam s t là :
A 15,66.1024 B 15,66.1021. C 15,66.1022. D 15,66.1023
Câu 115: Bi t r ng kh i l ng c a nguyên t oxi n ng g p 15,842 l n và kh i l ng c a nguyên t cacbon n ng g p 11,9059 l n kh i l ng c a nguyên t hiđro N u ch n 1
12 kh i l ng c a m t nguyên t đ ng v cacbon 12 làm đ n v thì O, H có nguyên t kh i là :
Câu 119: Trong nguyên t Y có t ng s proton, n tron và electron là 26 Hãy cho bi t Y thu c v
lo i nguyên t nào sau đây ? Bi t r ng Y là nguyên t hoá h c ph bi n nh t trong v Trái t
Câu 120: Nguyên t c a nguyên t B có t ng s h t c b n là 34 S h t mang đi n g p 1,8333 l n
s h t không mang đi n Nguyên t B là :
Trang 33A Na (Z = 11) B Mg (Z = 12) C Al (Z = 13) D Cl (Z =17)
Câu 121: Nguyên t c a nguyên t ↓ có t ng s h t proton, electron, n tron b ng 180 Trong đó các h t mang đi n chi m 58,89% t ng s h t ↓ là nguyên t :
A flo B clo C brom D iot
Câu 122: Nguyên t c a m t nguyên t R có t ng s các lo i h t proton, electron, n tron b ng 82, trong đó s h t mang đi n nhi u h n s h t không mang đi n là 22 h t i n tích h t nhân c a R là :
A NO2 B SO2 C CO2 D SiO2
Câu 126: H p ch t M↓3 có t ng s h t mang đi n tích là 128 Trong h p ch t, s proton c a nguyên t ↓ nhi u h n s proton c a nguyên t M là 38 Công th c c a h p ch t trên là :
A FeCl3 B AlCl3 C FeF3 D AlBr3
Câu 127: T ng s h t mang đi n trong ion AB32-b ng 82 S h t mang đi n trong nhân nguyên t
A nhi u h n trong nguyên t B là 8 S hi u nguyên t A và B (theo th t ) là :
A 6 và 8 B 13 và 9 C 16 và 8 D 14 và 8
Câu 128: T ng s proton, electron, n tron trong hai nguyên t A và B là 142, trong s đó t ng s
h t mang đi n nhi u h n s h t không mang đi n là 42 S h t mang đi n c a B nhi u h n c a A là
Câu 130: Trong phân t M↓2, M chi m 46,67% v kh i l ng H t nhân M có s n tron nhi u h n
s proton là 4 h t Trong nhân ↓ s n tron b ng s proton T ng s proton trong phân t M↓2 là
58 CTPT c a M↓2 là :
A FeS2 B NO2 C SO2 D CO2
Câu 131: Cho 2 ion XY32- và XY42- T ng s proton trong ↓Y32- và XY42- l n l t là 40 và 48 ↓
và Y là các nguyên t nào sau đây ?
Câu 133: H p ch t M đ c t o nên t cation ↓+
và anion Y2- M i ion đ u có 5 nguyên t c a 2 nguyên t t o nên T ng s proton trong X+b ng 11, còn t ng s electron trong Y2-là 50 Bi t r ng
Trang 34hai nguyên t trong Y2- cùng phân nhóm chính và thu c hai chu k k ti p nhau trong b ng h
th ng tu n hoàn Công th c phân t c a M là :
A (NH4)2SO4. B NH4HCO3. C (NH4)3PO4. D (NH4)2SO3
Câu 134: S electron trong các ion sau : NO3-, NH4+, HCO3-, H+, SO42-theo th t là :
A 32, 12, 32, 1, 50 B 31,11, 31, 2, 48 C 32, 10, 32, 2, 46 D 32, 10, 32, 0, 50 Câu 135: Ion Mx+ có t ng s h t là 57 Hi u s h t mang đi n và không mang đi n là 17 Nguyên t
M là :
A Na B K C Ca D Ni
Câu 136: Trong anion 2
3
XY có 30 proton Trong nguyên t ↓ c ng nh Y có s proton b ng s
n tron ↓ và Y là nguyên t nào sau đây ?
A C và O B S và O C Si và O D C và S
Câu 137: T ng s electron trong ion AB2-là 34 Ch n công th c đúng :
A AlO2- B NO2- C ClO2- D CrO2-
Câu 138: T ng s electron trong anion 2
3
AB là 40 Anion AB23 là :
A SiO23 B CO32 C SO23 D ZnO22
Câu 139: Gi thi t trong tinh th , các nguyên t s t là nh ng hình c u chi m 75% th tích tinh th ,
ph n còn l i là các khe r ng gi a các qu c u, cho kh i l ng nguyên t c a Fe là 55,85 20o
Câu 140: Crom có c u trúc m ng l p ph ng tâm kh i trong đó th tích các nguyên t chi m 68%
th tích tinh th Kh i l ng riêng c a Cr là 7,2 g/cm3 N u xem nguyên t Cr có d ng hình c u thì bán kính g n đúng c a nó là :
A 0,125 nm B 0,155 nm C 0,134 nm D 0,165 nm
HịAăH CăVÀăă NHăLU TăTU NăHOÀN
A.ăTịMăT TăLệăTHUY T
I B ngătu năhoƠnăcácănguyênăt ăhóaăh c
1.ăNguyênăt căs păx pă:ă
Các nguyên t đ c s p x p theo chi u t ng d n c a đi n tích h t nhân nguyên t
Các nguyên t có cùng s l p electron đ c x p thành m t hàng
Các nguyên t có s electron hóa tr trong nguyên t nh nhau đ c x p thành m t c t
ăL uăýă: Electron hóa tr là nh ng electron có kh n ng tham gia hình thành liên k t hóa h c
Chúng th ng n m l p ngoài cùng ho c c phân l p sát l p ngoài cùng n u phân l p đó ch a
bão hòa
2 C uăt oăc aăb ngătu năhoƠn
a.ăỌănguyênăt ă: S th t c a ô nguyên t b ng s hi u nguyên t , b ng s đ n v đi n tích h t
nhân và b ng t ng s electron c a nguyên t
b Chu kì :
Chu kì là dãy các nguyên t mà nguyên t c a chúng có cùng s l p electron, đ c x p theo chi u đi n tích h t nhân t ng d n S th t c a chu kì b ng s l p electron c a nguyên t
B ng tu n hoàn có 7 chu kì :
Trang 35Chu kì nh là các chu kì 1, 2, 3 ch g m các nguyên t s và các nguyên t p M i chu kì nh
g m 8 nguyên t , tr chu kì 1 ch có hai nguyên t
Chu kì l n là các chu kì 4, 5, 6 ,7 g m các nguyên t s, p, d và f Chu kì 4 và chu kì 5 m i chu
kì có 18 nguyên t Chu kì 6 có 32 nguyên t Theo quy lu t, chu kì 7 c ng ph i có 32 nguyên t ,
tuy nhiên chu kì 7 m i phát hi n đ c 24 nguyên t hóa h c Lí do là các nguyên t có h t nhân càng n ng càng kém b n, chúng có “đ i s ng” r t ng n ng i
Nguyên t s, p, d, f là các nguyên t có các electron ngoài cùng l n l t đi n vào các phân l p
s, p, d, f
II.ăNh ngătínhăch tăbi năđ iătu năhoƠnătheoăchi uăt ngăc aăđi nătíchăh tănhơn
1.ăBánăkínhănguyênăt ă:
Trong chu kì, theo chi u t ng c a đi n tích h t nhân, bán kính nguyên t gi m d n, vì đi n tích
h t nhân t ng d n trong khi s l p electron không thay đ i nên l c hút c a h t nhân v i các eletron
t ng d n, kho ng cách t h t nhân đ n các eletron ngoài cùng gi m d n, d n đ n bán kính gi m d n
Trong nhóm A, theo chi u t ng c a đi n tích h t nhân, bán kính nguyên t t ng d n, do s l p electron t ng d n
2.ăN ngăl ngăionăhoáă(I) :
Trong chu kì, theo chi u t ng c a đi n tích h t nhân, n ng l ng ion hóa c a nguyên t t ng
d n, vì đi n tích h t nhân t ng d n trong khi s l p electron không thay đ i nên l c hút c a h t nhân
v i các eletron t ng d n, d n đ n n ng l ng c n dùng đ tách eletron ra kh i nguyên t t ng d n
Trong nhóm A, theo chi u t ng c a đi n tích h t nhân, n ng l ng ion hóa c a nguyên t gi m
d n vì electron xa h t nhân h n, liên k t v i h t nhân y u h n, d b tách ra kh i nguyên t h n
3.ă ăơmăđi nă( : campa) : âm đi n là m t khái ni m mang tính ch t kinh nghi m và thay đ i
theo thang đo và ch có ý ngh a t ng đ i âm đi n đ c tr ng cho kh n ng hút electron v phía mình c a nguyên t trong phân t
Trong chu kì, theo chi u t ng c a đi n tích h t nhân, đ âm đi n c a nguyên t t ng d n
Trong nhóm A, theo chi u t ng c a đi n tích h t nhân, đ âm đi n c a nguyên t gi m d n
4.ăTínhăkimălo iă- phi kim :
Trong chu kì, theo chi u t ng c a đi n tích h t nhân, tính kim lo i gi m d n và tính phi kim t ng
d n
Trong nhóm A, theo chi u t ng c a đi n tích h t nhân, tính kim lo i t ng d n và tính phi kim
gi m d n
5.ăS ăbi năđ iăv ăhóaătr ăc aăcácănguyênăt
Trong m t chu kì, theo chi u t ng c a đi n tích h t nhân, s electron l p ngoài cùng t ng d n t
1 đ n 8, hóa tr cao nh t c a các nguyên t đ i v i oxi t ng d n t 1 đ n 7, còn hóa tr v i hiđro c a các phi kim gi m t 4 đ n 1
Trang 36i v i các chu kì khác, s bi n đ i hóa tr c a các nguyên t c ng di n ra t ng t
Nh năxétă:ăNh v y ta th y, đ i v i nguyên t phi kim R có :
Oxit cao nh t d ng là : R2On (R có hóa tr cao nh t là n); h p ch t khí v i hiđro là : RHm (R có
hóa tr là m)
Thì ta luôn có : m + n = 8
6 Tính axit - baz ăc aăoxităvƠăhiđroxită:
Trong m t chu kì, theo chi u t ng c a đi n tích h t nhân, tính baz c a các oxit và hiđroxit
Tính axit
c a oxit và hiđroxit
s bi n đ i tu n hoàn c a s electron l p ngoài cùng
III.ă nhălu tătu năhoƠn
1.ăN iădungăđ nhălu tătu năhoƠnă:
Tính ch t c a các nguyên t và đ n ch t c ng nh thành ph n và tính ch t c a các h p ch t t o nên t các nguyên t đó bi n đ i tu n hoàn theo chi u t ng c a đi n tích h t nhân nguyên t
2.ăÝăngh aăc aăđ nhălu tătu năhoƠn
Bi t v trí c a m t nguyên t trong b ng tu n hoàn, có th suy ra c u t o nguyên t c a nguyên
t đó và ng c l i
Bi t v trí c a m t nguyên t trong b ng tu n hoàn, có th suy ra tính ch t hóa h c c b n c a
nó
So sánh tính ch t hóa h c c a m t nguyên t v i các nguyên t lân c n
IV.ăKi năth căb ăsung :
Trang 371.ăXácăđ nhăv ătríănguyênăt ătrongăb ngăh ăth ngătu năhoƠn:
C u hình eletron (l p ngoài cùng)
n
n (n-1)dxnsy
N u x + y = 11 ; 12
N u x + y = 3 đ n 7
N u x + y = 8 ; 9 ; 10
Nhóm B Nhóm IB, IIB
2.ăEăhóaătr ă: Là các electron tham gia vào s t o thành liên k t hóa h c
V i nguyên t phân nhóm chính (nhóm A) : S electron hóa tr b ng s electron l p ngoài cùng
Ví d : Ca [Ar]4s2, có s electron hóa tr là 2
V i nguyên t phân nhóm ph (nhóm B) : S electron hóa tr b ng s electron l p ngoài cùng
và s electron c a phân l p d sát l p ngoài n u phân l p đó ch a bão hòa Ví d :
Fe : [Ar]3d64s2: s electron hóa tr là 8
Ag : [Ar]3d104s1: s electron hóa tr là 1 (do l p d đã bão hòa không tính s electron c a phân l p d)
B.ăPH NGăPHÁPăGI IăBÀIăT PăV ăB NGăTU NăHOÀN
I.ăXácăđ nhănguyênăt ăphiăkimăd aăvƠoăhóaătr ăcaoănh tătrongăh păch tăv iăOăvƠă hóaătr ătrongăh păch tăv iăH
Trang 38Theo gi thi t : %R = 43,66% nên 2R 43, 66
5.1656,34 R = 31 (photpho)
T ng s h t electron = t ng s h t proton = 15 (d a vào c u hình electron)
T ng s h t n tron = 31 -15 = 16
Ví ế 2: Nguyên t R có hóa tr cao nh t trong oxit g p 3 l n hóa tr trong h p ch t v i hiđro.
1 Hãy cho bi t hóa tr cao nh t c a R trong oxit
2 Trong h p ch t c a R v i hiđro có t l kh i l ng:
1
16m
mH
M t khác, R thu c nhóm VI (hóa tr cao nh t trong oxit b ng VI) nên d a vào c u hình electron
khi p = 13, 14, 15, 16 ta th y p = 16 th a mãn (vì có 6 electron l p ngoài cùng)
M t khác, theo bài ra: +m + 2(-n) = +2 m - 2n = 2
T đây tìm đ c: m = 6 và n = 2 V y R là phi kim thu c nhóm VI
S kh i c a R < 34 nên R là O hay S Do oxi không t o đ c s oxi hóa cao nh t là +6 nên R là
Trang 39N u đ cho bi t các thông tin v m i liên quan gi a các h t c b n c a nguyên t , phân t ; thành ph n ph n tr m v kh i l ng c a nguyên t trong phân t Thì ta thi t ta l p h ph ng trình liên quan đ n các h t c b n c a nguyên t , phân t Sau đó gi i h ph ng trình đ tìm s
proton c a các nguyên t
Hai nguyên t cùng m t nhóm và hai chu kì k ti p thì cách nhau 8 ho Ế18 nguyên t
XáẾ đ nh v tọí Ế a nguyên t tọong b ng tu n hoàn :
- i v i nguyên t nguyên t s, p (thu c nhóm A) :
+ Ô nguyên t = s p = s electron = s hi u nguyên t
+ S th t c a chu kì = s l p electron
+ S th t c a nhóm = s electron l p ngoài cùng
- i v i nguyên t d (thu c nhóm B)
+ Vi c xác đ nh ô nguyên t và chu kì t ng t nh đ i v i nguyên t s, p
nsy (n 4) :
x + y < 8 thì nguyên t thu Ế nhóm (x + y)
8 x + y 10 thì nguyên t thu Ế nhóm VIII
9 Nguyên t đã cho là flo
Ví ế 2: Cho bi t t ng s electron trong anion 2
3
AB là 42 Trong các h t nhân A và B đ u có s proton b ng s n tron
Trang 40N u B là flo (p’ = 9) p = 13 (Al) Anion là 2
3
AlF : lo i
V y A là l u hu nh, s kh i A = 32 B là oxi, s kh i A = 16
2 O (p’ = 8) : 1s2
2s22p4 (ô s 8, chu k 2, nhóm VIA)
S (p = 16) : 1s22s22p63s23p4 (ô s 16, chu k 3, nhóm VIA)
Ví ế 3: M t h p ch t ion đ c c u t o t M+
và X2- Trong phân t M2↓ có t ng s h t proton,
n tron, electron là 140 h t Trong đó s h t mang đi n nhi u h n s h t không mang đi n là 44 h t
S kh i c a ion M+l n h n s kh i c a ion ↓
là 23 T ng s h t proton, n tron, electron trong ion
M+nhi u h n trong ion ↓
Ví ế 4: A và B là hai nguyên t cùng m t nhóm và thu c hai chu kì liên ti p trong b ng tu n
hoàn T ng s proton trong hai h t nhân nguyên t c a A và B b ng 32
Hãy vi t c u hình electron c a A , B và c a các ion mà A và B có th t o thành
H ng ế n gi i
A và B là hai nguyên t cùng m t phân nhóm và thu c hai chu kì liên ti p trong b ng tu n hoàn nên s th t c a chúng h n kém nhau 8 ho c 18 đ n v (đúng b ng s nguyên t trong m t chu k )
Theo bài ra, t ng s proton trong hai h t nhân nguyên t c a A và B b ng 32 nên ZA + ZB = 32