Dan y tho duong

Nếu ví tình cảm với quê hương của thi nhân như sợi dây đàm đã căng hết mức thì “Hồi hương ngẫu thư” chính là tiếng ngân vang kéo dài đến hơn 1 nghìn năm bởi cú va đập của “duyên cớ”.. Ti

C¶m nghÜ vÒ bµi NgÉu nhiªn viÕt nh©n buæi míi vÒ quª

“Hồi hương ngẫu thư” là 1 trong 2 bài thơ viết về que hương nổi tiếng của Hạ Thi Chương Sau hơn 50 năm làm quan ở kinh đô Trường An, ông muốn tìm nguồn an ủi nơi quê nhà

Và bao nhiêu cảm xúc dồn nén khi xa quê hương cũng như bột phát lúc trở về được ông bộc lộ trong bài thơ thất ngôn

tứ tuyệt viết một cách ngẫu nhi ên

Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi

Hương âm vô cải, mấn mao tồi

Nhi đồng tương kiến, bất tương thức,

Tiếu vấn: khách tòng hà xứ lai?

dịch thơ

Khi đi trẻ, lúc về già

Giọng quê không đổi, tóc đà khác bao

Trẻ con nhìn lạ không chào

Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?

(Phạm Sĩ Vĩ dịch)

Ai mà chẳng mang trong mình thứ tình quê thiêng liêng sâu nặng Nhất là với những người xa quê, tình cảm ấy lại càng trở nên thiết tha, day dứt Chính vì thế, mặc dù ko phải là đề tài mới lạ, tác giả lại là người Trung Quốc nhưng “Hồi hương ngẫu thư” vẫn nói hộ tâm tình của biết bao bạn đọc Việt Tình yêu quê hương thường trực, bản thân nhà thơ có thể bộc lộ tình cảm ấy bất cứ lúc nào Nhưng khi Hạ Tri Chương

ko chủ định viết mà lời thơ và cảm hứng dạt dào thì cái

duyên cớ đã xui khiến, đã đưa đẩy tác giả cho ra đời bài thơ quả là góp phần quan trọng Nếu ví tình cảm với quê hương của thi nhân như sợi dây đàm đã căng hết mức thì “Hồi

hương ngẫu thư” chính là tiếng ngân vang kéo dài đến hơn 1 nghìn năm bởi cú va đập của “duyên cớ”

Xa quê từ khi còn trẻ, cuộc đờiHạ Tri Chương là bước đường thành công trong sự nghiệp Ông đỗ tiến sĩ, sinh sống, học tập và làm quan trên 50 năm ở kinh đô Trường An, rất được vua Đường Huyền Tông vị nể Lúc từ quan về qu ê làm đạo sĩ ông còn được vua tặng thơ, được thái tử và các quan đưa tiễn Trường An chắc hẳn là quê hương thứ hai thân thiết Nhưng, con người dù sao cũng ko thể chống lại quy luật tâm

lí muôn đời:

“Hồ tử tất như khau

Quyện điểu quy cựu lâm”

(Cáo chết tất quay đầu về núi gò

Chim mỏi tất bay về rừng cũ)

(Khuất Nguyên)

Đó là dù đi những đâu ko j vui hơn được ở nhà mình, dù ở phương nào, ta vẫn hương về quê hương Cả 1 đời làm

quan, khi tuổi cao, khi muốn được nghỉ ngơi, Hạ Tri Chương trở về quê Thời gian năm tháng, cuộc sông n ơi đô thành làm cho tóc mai rung, cho v ẻ ngoài đổi thay, làm cho chàng thanh niên thuở xưa thành ông già 86 tuổi Duy có 1 điều ko thay đổi ấy là :giòng quê”(hương âm vô cải) Thi nhân trở về vẫn vẹn nguyên con nngười của quê hương mặc dòng đời đưa đẩy

Lẽ thường, về thăm quê, trở lại nơi chôn rau cắt rốn, nhà thơ phải mừng vui sung sướng Song, phải đọc tới hai câu th ơ cuối, người đọc mới hiểu được cái duyên cớ xui khiến thi

nhân làm thơ và khiên nhà thơ ng ậm ngùi Sự ngậm ngụi ấy xuất phat từ những đổi thay của qu ê hương Bạn bè người quen chắc chẳngcòn ai, nếu có còn thì chắc cũng ai nhận ra tác giả Đúng như vậy, đón nhà thơ là đàn em nhỏ vui vẻ cười noi và rất hiếu khách Trớ trêu thay, không phải vẻ

ngoài của tác giả làm các em không nhận ra mà làviệc trong mắt các em, tác giả trở nên hoàn toàn xa lạ 1 vị khách ngay chính tại quê hương mình, sinh ra và lớn lên ở quê hương

mà ko được coi là người con của quê hương quả là 1 tình huống bi hài, cười ra nươc mắt

Giọng thơ trầm tĩnh nhưng chứa đựng tình cảm dạt dào,

chan chứa với quê hương Bài thơ lay động sự đồng cảm và thấu hiểu của người đọc bởi tình huống bất ngờ trớ trêu Phải ở vào hoàn cảnh của tác giả, chúng ta mới cảm nhận hết được sức mạnh to lớn của thời gian v à sự xa cách

* C¶m nghÜ vÒ bµi C¶nh khuya cña Hå ChÝ Minh

Hồ Chủ Tịch (1980-1969) Sinh thời chủ tịch Hồ Chí Minh đ ã sáng tác nhiều bài thơ hay, Người không chỉ là vị cha già của dân tộc mà còn là một danh nhân văn hóa thế giới, một nh à thơ lớn Một trong những số đó l à bài "Cảnh Khuya" mà

người đã sáng tác ở chiến khu Việt Bắc trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp

Tiếng suối trong như tiếng hát xa

Trăng ***g cổ thụ bóng ***g hoa

Cảnh khuya như vẻ người chưa ngủ

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà

"Tiếng suối trong như tiếng hát xa"

Dòng đầu gợi ra thời điểm làm thơ: đêm đã vào sâu, im ắng lắm, trong im ắng ấy nỗi lên một âm thanh trong trẻo, êm dịu của tiếng suối, càng làm cho đêm sâu thanh tĩnh cùng với tiếng côn trùng ở khu rừng Việt Bắc đả làm cho Người nghe ra từ êm dịu ví như tiếng hát xa đưa lại Cách Bác ví

âm thanh như tiếng hát xa càng làm cho tiếng suối trở nên

có hồn và càng chứng tỏ rằng giữa con người với thiên nhiên

đã có sự gần gũi với nhau Vần "a" đ ược gieo ở cuối dòng như một tiếng ngân vô tận vào lòng người, tạo nên một

không gian vời vợi và sâu lắng Vậy mà Người đã nghe tiếng suối ở khu rừng Việt Bắc như thế đấy

Dòng tiếp theo Bác tả ánh trăng:

"Trăng ***g cổ thụ bóng ***g hoa"

Nếu như dòng đầu Bác nghe được tiếng suối trong đêm thì lần này Bác tả cảnh người nhìn thấy trong đêm Bác như hòa quyện vào ánh trăng để người đọc thấy không chỉ có nhạc

mà còn có hoa đó là ánh trăng ***g vào v òm lá cây cổ thụ đang xen nhau tầng tầng lớp lớp tạo thành những mảnh

sáng_tối, đậm_nhạt, trắng_đen, gợi l ên cảnh chập chồng của bóng trăng, bóng cây, bóng hoa

Tiếp theo đó:

"Cảnh khuya như vẻ người chưa ngủ

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà"

Linh hồn và bức tranh phong cảnh Việt Bắc là một bức tranh của một con người đang thao thức Thao thức n ên Người thấy được cảnh đẹp của trăng núi gió ng àn chăng?Bác đang mượn cảnh vật trước đêm khuya thanh tĩnh để bộc lộ cảm xúc của chính mình càng làm nỗi bật thêm con người Bác với thiên nhiên Sâu xa hơn, nó có th ể là sự thống nhất giữa phần mộng mơ và sự tĩnh táo, giữa chất lãng mạn của thi nhân và tấm lòng ưu ái của một vị chủ tịch Có thể nói Bác

đang thức cùng suối, cùng trăng, cùng cổ thụ, cùng hoa lá, Bác đang thức cùng non sông đất nước Việt Nam Bác đamg nặng lòng vì nước, vì dân Bác Hồ làm bài thơ này ở chiến khu Việt Bắc năm 1947 Lúc đó cuộc kháng chiến khó khăn, gian khổ chỉ mới bắt đầu, với Bác có bao nhi ên vấn đề quốc gia, dân tộc đặt ra cần Bác giải quyết Qua b ài thơ này ta càng hiểu rằng trong hoàn cảnh nào, Bác vẩn giữ được thái

độ bình tĩnh chủ động như vậy, mặc dù ẩn trong phong thái ung dung tự tại ấy là "nỗi lo cho nước nỗi thương dân"

Trong cuộc đời 79 năm, Bác Hồ có biết bao đ êm không ngủ như vậy?"trằn trọc băn khoăn giấc chẳng thành" vì nhiều lẽ nhưng điều khiến chúng ta cảm phục vô hạn đó l à ý thức trách nhiệm của Bác trước vận mệnh nước nhà Ý thức ấy ở Bác không chút nào xao lãng Lúc nào c ũng lo cho dân vì dân chưa lần nào Bác nghĩ đến mình

* Bµi th¬ : Xa ng¾m th¸c nói L­

Tuy lớn hơn mười một tuổi,nhưng nhà thơ Lí Bạch cũng là người cùng thời với nhà thơ Đỗ Phủ.Quãng đời hai ông như một bản lề nối giữa hai thời kì cực thịnh và suy vong của nhà Đường,Trung Quốc với những cuộc chiến tranh nội bộ do các tập đoàn phong kiến thời đó gây nên

Nếu thơ Đỗ Phủ là những bức tranh hiện thực của bao nỗi c ơ cực buồn thương thì thơ Lí Bạch là tiếng lòng lãng mạn trữ tình lành mạnh.Chúng ta dễ bắt gặp ở th ơ ông sự liên tưởng độc đáo,mạnh mẽ của một trí t ưởng tượng phong phú,sự rung động sâu xa của một tấm lòng yêu thiên nhiên đất nước nồng nàn và tha thiết.”Xa ngắm thác núi Lư” là một minh chứng.Sau đây là bản dịch của bài thơ ấy :

Nắng rọi Hương Lô khói tía bay

Xa trông dòng thác trước sông này

Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước,

Tưởng dải ngân hà tuột khỏi mây

Đầu đề của nguyên tác là: “Vọng Lư Sơn bộc bố”,nghĩa là xa ngắm thác bạc trên Lư Sơn.Lư Sơn là dãy núi ở Sơn

Tây,Trung Quốc có nhiều ngọn chạy dài,nhưng chỉ có một ngọn là có thác đổ :

Nắng rọi Hương Lô khói tía bay,

Xa trông dòng thác nước sông này

Hương Lô hay Hương Lư là núi Lư Hương,m ột ngọn của dây núi Lư trông giống như chiếc bình hương.Hai câu đầu của bài thơ là cảnh tổng quát của bức tranh sông núi h ùng vĩ.Nhà thơ đứng ngắm thác từ phía xa v à ở một vị trí thấp hơn

nhiều so với chiều cao của thác.Do đó,trước mắt ông,cảnh dòng thác và núi Lư đâu khác gì một bức tranh sơn thủy treo

ở lưng chừng trời.Bức tranh này có nhiều màu sắc và có vẻ đẹp huyền ảo.Ở độ cao ba ng àn thước,dòng thác đổ xuống như bay hơi nước bốc lên thành những làn khói.Các làn khói nước này với muôn ngàn thấu kính li ti được ánh nắng mặt trời rọi vào,tạo nên một sắc tía cầu vồng kỳ ảo,đó l à khói tía.Màu vàng của nắng,sắc tía của khói n ước gợi nên vẻ đẹp huyền ảo của toàn cảnh.Dáng núi lại gợi hình giống chiếc bình hương.Bởi vậy,khi nhìn vào,nhà thơ chợt nghĩ đến chiếc bình hương khổng lồ đang tỏa khói nghi ngút giữa trời v à nước

Bức tranh kỳ vĩ của núi sông n ày như được bàn tay này của người thợ vẽ tài hoa là tạo hóa đã pha màu tạo sắc.Giữa nền xanh của núi,hơi nước trắng rọi tỏa bay như khói hương là dòng nước bạc đồ sộ,tuôn dài như một tấm vải trắng.Chữ Hán “bộc” là thác,”bố” là tấm vải.”Bộc bố” ý nói thác n ước tuôn như một tấm vải trắng:

Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước,

Lời thơ và nhịp thơ mạnh mẽ làm nổi bật hẳn lên hình ảnh hùng vĩ,kỳ diệu của một dòng thác từ trên cao gần ba ngàn thước bay thẳng xuống

Chỉ với ba câu thơ ngắn,ngòi bút tài tình của nhà thơ Lí

Bạch,khung cảnh Lư Sơn như hiện ra trước mắt ta với đầy

đủ màu sắc,hình khối,đường nét…Nhưng dường như ba câu thơ ấy chỉ để chuẩn bị.Sức mạnh của b ài thơ,vẻ đẹp huyền

ảo kỳ vĩ và đồ sộ của dòng thác núi Lư đã được dồn vào câu kết:

Tưởng dải Ngân Hà tuột khỏi mây

Câu thơ trước hết là cảm nghĩ của nhà thơ khi đứng trước cảnh thực.Ông so sánh thác bay thẳng xuống như dải Ngân

Hà tuột khỏi mây.Thật là một so sánh sáng tạo bất ngờ đầy thú vị và sảng khoái cho người đọc : “Nghi thị Ngân Hà lạc hữu thiên”.Dải Ngân Hà là nơi tập trung dày đặc muôn vàn tinh tú vắt ngang trời.Ánh sáng của dải sao n ày được so sánh với dòng sông bạc trên trời.Cách so sánh ấy cũng l àm tôn thêm vẻ đẹp kỳ vĩ của dòng thác nui Lư có thực ở trần thế

Thấy dòng thác lấp lánh bạc đổ xuống tưởng như dải Ngân

Hà lạc khỏi chín tầng mây ở trời cao,cao lắm,r ơi xuống hạ giới,vào thời đại bấy giờ,đây là hình ảnh đầy tự hào về trí tưởng tượng của nhà thơ trước khung cảnh hùng vĩ và đầy thi vị của thiên nhiên

Bài “Xa ngắm thác núi Lư” của Thi tiên Lí Bạch đã lưu lại muôn đời bằng phương tiện văn học cái đẹp hùng vĩ của một dòng thác khổng lồ kì lạ

Càng đọc thơ ông,ta càng yêu thiên nhiên đ ất nước và càng khâm phục thi tài của ông,khâm phục sự phóng khoáng của một nhà thơ có trí tưởng tượng dồi dào,phong phú;có nghệ thuật sử dụng ngôn từ tài hoa vào bậc nhất đời Đường

phát biểu cảm nghĩ của em về bài thơ rầm tháng giêng của HCM

bài làm :

Khi nhắc dến dân tộc Việt Nam độc lập tự do hôm nay ,

không mấy ai quên đựơc công lao của người Người là một

vị lãnh tụ vĩ đại , là một danh nhân văn hoá thế giới v à còn

là một nhà thơ lớn nhà thi sĩ yêu trăng Bác dã dể lại cho thơ văn Việt Nam rất nhiều tác phẩm trong đó có b ài '' Rầm tháng giêng '' NĂm 1948 trên chi ếc thuyền nhỏ neo giữa dòng sông ở chiến khu Vịêt Bắc oanh liệt Bác đã cùng

Trung ương Đảng mở cuộc họp về tình hình quân sự kháng chiến chống Pháp ( 1947 - 19448 ) Khi cuộc họp kết thúc thì đêm đã khuya Trăng rầm toả sáng khắp mặt đất lan toả trên dòng sông bao la C ảnh sông núitrong đêm trăng càng trở nên hùng vĩ và thơ mộng Trước cảnh đẹp của thiên

nhiên và của đêm trăng thơ mộng Trước những cãnh đẹp tuyệt vời ấy Bác đã ứng khẩu thành thơ :

Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên

Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên

Yên ba thâm sứ đàm quân sự

Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền

Về sau nhà thơ Xuân Thuỷ dịch bài thơ ra tiếng Việt thể lục bát với tên là " Rầm Tháng Giêng " Bản dịch diển tả gần hết ý thơ trong nguyên tácvới nội dung biểu hiện tính y êu thiên nhiên tha thiết và lòng yêu nước của Bác

Ở bài " Cảnh Khuya " Bác tả dêm trăng rừng Việt Bắc thì bài này cảnh trăng được Bác tả trên sông nước hùng vĩ :

Rằm xuân lòng lọng trăng soi

Sông xuân nước lần màu trời thêm xuân

Vầng trăng tròn toả sáng bát ngát khắp nơi bầu trời mặt đất đều ***g lọng ánh trăng Khung cảnh m ênh mông tưởng dường như sông nước tiếp liền với bầu trời " sôn g xuân nước lẫn bầu trời thêm xuân" Vạn vật đều mang sắc xuân , Sông xuân , nước xuân , trời xuân giao ho à cới nhau tạo nên một khung cảnh tràng dầy sức sống làm náo nức lòng người Điệp từ xuân lập lại nhiều lần tạo n ên không khí vui tươi của cảnh trăng rầm :

Giữa dòng bàn bạc việc quân

khuya về bát ngát trăng ngân dầy thuyền

Trên một chiếc thuyền nhỏ giữa chốn mịt m ù khói sóng Bác cùng các vị lãnh đạo Trung ương Đảng bàn việc quân , việc nước bu6ồi dầu cu6ỗc kháng chiến dầy giang khổ biết bao? Tuy vậy BÁc vẫn ung dung , thư thả Buổi họp kết thúc vào

lúc nữa đêm Trăng tròn treo giữa trời ( nguyệt chính viên ) ánh trăng đang loà sáng kh ắp mọi nơi Cảnh sông nước trong đêm càng trơ nên thơ m ộng Dòng sông nước biến trỏ thành dòng sông trăng và con thuyền nhỏ dường như chở dầy trăng tuyệt dẹp tâm hồn Bác lâng lâng bạn tri âm muôn đời Hình ảnh con thuyền nhỏ chở dầy ánh trăng tr ên sông

vô cùng lãng mạng àa sâu sắc Chắc có lẽ Bác đã có một phong thái ung dung , tự tại , lac quan mãnh liệt nên Bác đã tạo ra đươc hình tượng nghệ thuật độc đáo trong ho àn cảnh đặc biêt

Bài " Rầm tháng giêng với âm sắc sâu lắng , tười vui đem lại cho người đọc cảm hứng thanh cao, trong sáng B ài thơ là một dẫn chứng cho thấy Bác l à vị lãnh tụ cách mạng tài ba , vùa là một thi sĩ có trái tim vô cùng nhạy cảm Qua bài thơ cho chúng tôi học được tinh thần lạc quan và phong thái ung dung bình tỉnh ơ Bác