Ví dụ: Vịnh Hạ Long, Phong Nha Kẻ Bàng; Cao nguyên đá Đồng văn; Quần thể di tích Cố đô Huế; Phố cổ Hội An; Nhã nhạc cung đình Huế; Hội Gióng ở phù Đổng-Sóc Sơn; Văn hóa Công Chiêng Tây
Trang 133 BỘ ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 9 MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN
Đề số 1
ĐỀ BÀI Câu 1 (2.0điểm): Em hãy điền những từ còn thiếu vào chỗ trống(…) để hoàn thành nội dung các
điều luật sau:
(Luật giao thông đường bộ năm 2008)
Điều 30 Người điều khiển, người ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy
2 Người điều khiển, người ngồi trên xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy phải đội mũ bảo hiểm …………(A)………… đúng quy cách
Điều 31 Người điều khiển, người ngồi trên xe đạp, người điều khiển xe thô sơ khác
1 Người điều khiển xe đạp chỉ được chở một người, trừ trường hợp chở thêm một trẻ em…………(B)……… thì được chở tối đa hai người
4 Hàng hóa xếp trên xe thô sơ phải đảm bảo an toàn, không gây……(C)…… giao thông và che khuất tầm nhìn của người điều khiển
Điều 32 Người đi bộ
2 Người đi bộ chỉ được qua đường ở những nơi có đèn tín hiệu, có vạch kẻ đường hoặc có
………(D)…… , hầm dành cho người đi bộ và phải tuân thủ tín hiệu chỉ dẫn
Câu 2.(5.0điểm):
Di sản văn hóa là gì? Hãy kể tên một số di sản văn hóa ở Thanh Hóa mà em biết? Việc bảo
vệ di sản văn hóa, danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử văn hóa có ý nghĩa như thế nào đối với Việt Nam và thế giới? Nêu trách nhiệm của công dân học sinh trong việc bảo vệ di sản văn hóa?
Câu 3.(4.0 điểm):
Pháp luật là gì? Em hãy nêu đặc điểm, vai trò của pháp luật trong quản lý Nhà nước, quản lý
xã hội? Hãy so sánh sự giống nhau và khác nhau giữa đạo đức và pháp luật về cơ sở hình thành, hình thức thể hiện và các biện pháp đảm bảo thực hiện?
Câu 4 (3.5 điểm):
Thế nào là năng động, sáng tạo? Nêu ý nghĩa của sống năng động, sáng tạo? Chúng ta cần rèn luyện như thế nào để trở thành người năng động, sáng tạo?
Câu 5.(3.5 điểm):
Em hiểu thế nào là kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc? Vì sao chúng ta phải kế thừa
và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc? Theo em, công dân nói chung, học sinh nói riêng cần làm
gì để kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc?
Câu 6.(2.0 điểm):Tình huống:
Ông Q gửi đơn tới Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện tố cáo một cán bộ của văn phòng Ủy
ban nhân dân huyện đã có hành vi nhận hối lộ Trong đơn tố cáo có ghi rõ tên mình và cung cấp các chứng cứ liên quan tới việc nhận hối lộ này
a Ông Q tố cáo là đúng hay sai theo quy định của pháp luật?
b Đơn tố cáo trên gửi đúng người có thẩm quyền xem xét tố cáo hay chưa?
-Hết -
Trang 2Họ và tên thí sinh: ……….Số báo danh: ………
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Đáp án
Câu 1 (2,0 điểm):
Lần lượt điền các từ hoặc cụm từ vào ( điền đúng một từ, cụm từ cho 0,5đ) 1,0đ
Câu 2 (5.0 điểm):
- Khái niệm:Di sản văn hóa bao gồm di sản văn hóa phi vật thể và di sản văn hóa vật
thể là sản phẩm tinh thần, vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học được lưu truyền
từ thế hệ này sang thế hệ khác
0,5đ
- HS kể đúng được 4 di sản văn hóa ở Thanh Hóa (bao gồm cả DSVH vật thể, DSVH
phi vật thể, các danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử văn hóa Kể đúng mỗi di sản cho
Đối với Việt Nam:
+ DSVH, di tích lịch sử, văn hóa và danh lam thắng cảnh là cảnh đẹp của đất nước, là
tài sản của dân tộc, nói lên truyền thống của dân tộc, thể hiện công đức của các thế hệ tổ
tiên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thể hiện kinh nghiệm của dân tộc
trên các lĩnh vực
+ Những di sản, di tích và cảnh đẹp cần được giữ gìn, phát huy trong sự nghiệp xây
dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc
Đối với thế giới:
DSVH Việt Nam đóng góp vào kho tàng văn hóa thế giới Một số DSVH việt Nam
được công nhận là DSVH thế giới để được tôn vinh, giữ gìn như những tài sản quý giá
của nhân loại
Ví dụ: Vịnh Hạ Long, Phong Nha Kẻ Bàng; Cao nguyên đá Đồng văn; Quần thể di tích
Cố đô Huế; Phố cổ Hội An; Nhã nhạc cung đình Huế; Hội Gióng ở phù Đổng-Sóc Sơn;
Văn hóa Công Chiêng Tây Nguyên; khu di tích trung tâm hoàng thành Thăng Long –
Hà Nội; Mộc bản triều Nguyễn; 82 bia tiến sĩ văn miếu Quốc tử giám…
0,5đ
0,5đ
0,5 đ
0,5đ
- Trách nhiệm của công dân HS trong việc bảo vệ các DSVH: 1,5đ
+ Giữ gìn sạch đẹp các DSVH ở địa phương
+ Đi tham quan tìm hiểu di tích lịch sử văn hóa
+ Không vứt rác bừa bãi và có hành vi làm ô nhiễm môi trường ở các khu di tích
+ Tố giác những kẻ ăn cắp di vật, cổ vật, bảo vật, xâm phạm trái phép đất đai ở các khu
0,25đ 0,25đ 0,25đ
Trang 3di tích
+ Tích cực tham gia các lễ hội truyền thống ở địa phương
+ Tôn trọng, học hỏi tinh hoa, văn hóa của các dân tộc khác trên thế giới để làm phong
phú cho bản sắc văn hóa dân tộc mình, giới thiệu, quảng bá văn hóa Việt Nam đến với
bạn bè quốc tế
0,25đ 0,25đ
0,25đ
Câu 3 (4.0 điểm):
- Khái niệm:
Pháp luật là những quy tắc xử sự chung, có tính bắt buộc, do Nhà nước ban hành, được
Nhà nước đảm bảo thực hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục, cưỡng chế 0,5 đ
+ Tính quy phạm phổ biến: Các quy định của pháp luật là thước đo hành vi của mọi
người trong xã hội, quy định khuôn mẫu, những qui tắc xử sự chung mang tính phổ biến 0,5đ
+ Tính xác định chặt chẽ: Các điều luật được quy định rõ ràng, chính xác, chặt chẽ, thể
+ Tính bắt buộc (cưỡng chế): Pháp luật do Nhà nước ban hành mang tính quyền lực Nhà
nước, bắt buộc mọi người phải tuân theo, ai vi phạm sẽ bị Nhà nước xử lí theo quy định 0,5đ
+ Pháp luật là công cụ để thực hiện quản lí Nhà nước, quản lí xã hội, quản lí kinh tế; giữ
vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội
0,25đ
+ Là phương tiện để phát huy quyền làm chủ của công dân, bảo vệ quyền và lợi ích hợp
- Giống nhau: Đạo đức và Pháp luật có quan hệ chặt chẽ với nhau, cùng thực hiện các
quy tắc chung của xã hội; thực hiện chức năng điều chỉnh hành vi của con người, làm cho
Trang 4Biện pháp thực hiện Tự giác, thông qua tác động của dư luận xã hội lên án, khuyến
khích, khen, chê…
Bằng tác động của Nhà nước thông qua giáo dục, thuyết phục, cưỡng chế
0,5đ
Câu 4 (3,5 điểm):
+ Sáng tạo: là say mê nghiên cứu, tìm tòi để tạo ra những giá trị mới về vật chất và tinh
thần hoặc tìm ra cái mới cách giải quyết mới mà không bị gò bó, phụ thuộc vào những
cái đã có
0,5đ
+ Năng động, sáng tạo là phẩm chất cần thiết của người lao động trong xã hội hiện đại
Nó giúp con người có thể vượt qua khó khăn thử thách, những ràng buộc của hoàn cảnh,
rút ngắn thời gian để đạt được mục đích đã đề ra một cách nhanh chóng và tốt đẹp 0,5 đ + Nhờ năng động, sáng tạo mà con người làm nên được những kì tích vẻ vang, mang lại
- Cách rèn luyện: (HS có thể diễn đạt bằng nhiều cách khác nhau Giám khảo có thể linh
+ Nhận thức được phẩm chất năng động, sáng tạo không phải tự nhiên mà có, mà cần
phải rèn luyện tính siêng năng, kiên trì trong cuộc sống 0,5 đ + Học sinh phải có ý thức học tập tốt, có phương pháp học tập phù hợp và tích cực áp
dụng những kiến thức, kĩ năng đã học vào thực tiễn cuộc sống; khắc phục thói quen ỷ lại,
dựa dẫm, bị động hay bảo thủ, trì trệ…
0,5 đ
+ Luôn đặt ra câu hỏi trước khi hành động là làm thế nào là tốt hơn; có cách nào làm tốt
hơn không; tập thói quen đánh giá hiệu quả công việc của mình và đề ra những yêu cầu
cao hơn; kiên nhẫn, say mê, có nghị lực vượt qua hoàn cảnh để đạt mục đích 0,5đ
Câu 5 (3,5 điểm):
- Khái niệm: Kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc là trân trọng, bảo vệ,
giữ gìn để các truyền thống đó không bị phai nhạt theo thời gian, mà ngày càng phát
- Chúng ta phải kế thừa và phát huy truyền thống dân tộc vì: 1.5đ
+ Truyền thống tốt đẹp của dân tộc là tài sản vô cùng quý giá, góp phần tích cực vào
quá trình phát triển của dân tộc và của mỗi cá nhân Vì vậy chúng ta phải bảo vệ, kế
thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc để góp phần giữ gìn bản sắc dân tộc
Việt Nam
1,0đ
+ Đối với mỗi cá nhân, việc kế thừa, phát huy truyền thống giúp ta dễ dàng hòa nhập
cộng đồng dân tộc, phát triển nhân cách của mình trên cơ sở tiếp thu các giá trị truyền
thống và giá trị hiện đại
0,5đ
+ Tìm hiểu về các truyền thống tốt đẹp của dân tộc trong mọi lĩnh vực Tự hào, trân
trọng, bảo vệ, giữ gìn các truyền thống tốt đẹp của dân tộc 0,25đ + Lên án, ngăn chặn những hành vi làm tổn hại đến truyền thống dân tộc 0,25đ + Học tập, làm theo những truyền thống tốt đẹp của quê hương, đất nước 0,25đ + Bồi dưỡng niềm say mê học tập để phát huy truyền thống hiếu học, kính trọng, lễ
Trang 5+ Yờu lao động, khụng ngừng tỡm hiểu những truyền thống tốt đẹp của quờ hương, đất
nước
0,25đ + Sống và ứng xử phự hợp với cỏc giỏ trị đạo đức, văn húa truyền thống 0,25đ
Cõu 6.(2.0điểm):
- Trong trường hợp này ụng Q tố cỏo là đỳng phỏp luật 0,5đ
- Vỡ ụng đó thực hiện quyền tố cỏo của cụng dõn là: Bỏo cho cơ quan, tổ chức, cỏ nhõn
cú thẩm quyền biết về hành vi vi phạm phỏp luật của cỏn bộ Ủy ban nhõn dõn huyện 1.0đ
- Đơn tố cỏo của ụng Q đó được gửi đến đỳng địa chỉ, đỳng người cú thẩm quyền giải
ĐỀ SỐ 2
Câu 1 : ( 2 điểm )
Em hãy cho biết những nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông Nguyên nhân nào là chủ yếu?
Trả lời:
* Những nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông
Các ph-ơng tiện tham gia giao thông ngày một nhiều
Nhiều ph-ơng tiện tham gia giao thông trên cùng một tuyến đ-ờng
Hệ thống đ-ờng sá h- hỏng xuống cấp
Quản lý giao thông của nhà n-ớc còn hạn chế
ý thức chấp hành pháp luật giao thông của ng-ời điều khiển ch-a tốt, còn thiếu hiểu biết
( 0,5 điểm ) * Do ý thức của ng-ời tham gia giao thông: Coi th-ờng pháp luật hoặc thiếu hiểu biết pháp luật về trật tự an toàn giao thông
Câu 2 : ( 3 điểm )
Vì sao phải bảo vệ môi tr-ờng và tài nguyên thiên nhiên? Là công dân học sinh em phải làm gì
để góp phần bảo vệ môi tr-ờng?
Trả lời:
* Phải bảo vệ môi trờng, tài nguyên thiên nhiên:
- Môi tr-ờng và tài nguyên thiên nhiên có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời sống con ng-ời, tạo cơ sở vật chất để phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, tạo cho con ng-ời ph-ơng tiện sinh sống, phát triển trí tuệ, đạo đức, tinh thần
- Hiện nay môi tr-ờng và tài nguyên đang bị ô nhiễm, bị khai thác bừa bãi…điều đó ảnh h-ởng lớn đến điều kiện sống, sức khoẻ, tính mạng con ng-ời
- Bảo vệ môi trờng tốt con ng-ời mới có thể tạo ra một cuộc sống tốt đẹp, bền vững, lâu dài ( 1,5 điểm ) * Trách nhiệm của công dân học sinh:
- Tuyên truyền, nhắc nhở mọi ng-ời cùng thực hiện qui định của pháp luật về bảo vệ tài nguyên, môi tr-ờng
- Nếu thấy các hiện t-ợng làm ô nhiễm môi tr-ờng phải nhắc nhở, hoặc báo cho cơ quan có thẩm quyền trừng trị nghiêm khắc kẻ cố tình huỷ hoại môi tr-ờng
- H-ởng ứng tết trồng cây, tham gia các cuộc thi, các phong trào bảo vệ môi tr-ờng…
Câu 3 : ( 2 điểm )
Trang 6Tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống để hoàn chỉnh các khái niệm sau:
a, Cộng đồng dân c- là toàn thể những ng-ời cùng…… ( 1 )……trong một khu vực lãnh thổ hoặc đơn vị hành chính……( 2 ) …thành một khối, giữa họ có sự ……( 3 ) và……( 4 )……với nhau để cùng……( 5 )……lợi ích của mình và lợi ích chung
b, Xây dựng nếp sống văn hoá ở cộng đồng dân c- là làm cho đời sống văn hoá…….(1)……ngày càng ……( 2 )……phong phú nh- giữ gìn trật tự an ninh,vệ sinh nơi ở; bảo vệ cảnh quan mổi tr ờng sạch đẹp; xây dựng tình ……(3)…; xóm giềng; bài trừ……( 4 )……tập quán lạc hậu, mê tín dị đoan và tích cực phòng, chống các ……( 5 )……xã hội
Trả lời:
a, Điền theo thứ tự:
( 1 ) Sinh sống; ( 2 ) gắn bó; ( 3 ) liên kết; ( 4 ) hợp tác ; ( 5 ) thực hiện
b, ( 1 )Tinh thần; ( 2 ) lành mạnh; (3 ) đoàn kết; ( 4 ) phong tục; (5 ) tệ nạn
Câu 4 : (4 điểm )
Bằng kiến thức đã học và hiểu biết thực tế của mình, em hãy làm rõ :
a, Vì sao phải phòng chống tệ nạn xã hội?
b, Pháp luật có những qui định nh- thế nào về phòng chống tệ nạn xã hội?
c, Là công dân học sinh, em cần phải làm gì để phòng chống tệ nạn xã hội?
Trả lời:
- Tệ nạn xã hội là hiện t-ợng xã hội bao gồm những hành vi sai lệch chuẩn mực xã hội vi phạm đạo
đức, pháp luật …có nhiều tệ nạn xã hội,nh-ng nguy hiểm nhất là các tệ nạn cờ bạc, ma tuý, mại dâm ( 0,25 điểm )
- Tệ nạn xã hội ảnh h-ởng xấu đến sức khoẻ, tinh thần và đạo đức con ng-ời làm tan vỡ hạnh phúc gia đình, rối loạn trật tự xã hội suy thoái giống nòi dân tộc ( 0,5 điểm )
- Các tệ nạn xã hội luôn có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Cái nọ dẫn đến cái kia, hoặc cùng một lúc đối với mỗi ng-ời và đối với xã hội Ma tuý, mại dâm là con đ-ờng ngắn nhất làm lây truyền HIV/DIDS Một căn bệnh vô cùng nguy hiểm ( 0,25 điểm )
b, Để phòng chống tệ nạn xã hội, pháp luật n-ớc ta qui định: ( 2 điểm )
( SGK trang 35 )
- Cấm đánh bạc d-ới bất kỳ hình thức nào………….( 0,25 điểm )
- Nghiêm cấm sản xuất, tàng trữ, vận chuyển……… ( 0,5 điểm )
- Nghiêm cấm hành vi mại dâm……… ( 0,25 điểm )
- Trẻ em không đ-ợc đánh bạc……… ( 1 điểm )
c, Nhiệm vụ của công dân học sinh : ( 1 điểm )
Chúng ta phải sống giản dị, lành mạnh,biết giữ mình và giúp nhau để không sa vào tệ nạn xã hội Cần tuân theo qui định của pháp luật và tích cực tham gia các hoạt động phòng chống tệ nạn xã hội trong nhà tr-ờng và địa ph-ơng
Câu 5 : ( 6 điểm )
a, Vì sao cần phải hợp tác quốc tế? Hãy nêu các ví dụ về hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực bảo
vệ môi tr-ờng, chống đói nghèo, phòng chống HIV/AIDS
b, Có ý kiến cho rằng ngoài truyền thống đánh giặc ra dân tộc ta có truyền thống gì đáng tự hào đâu vả lại trong thời đại mở cửa và hội nhập hiện nay, truyền thống dân tộc không còn quan trọng nữa
Em có đồng ý với ý kiến đó không? Vì sao?
Trả lời:
a, ( 2,5 điểm )
* Trong bối cảnh thế giới đang đứng trớc những vấn đề bức xúc có tính toàn cầu ( bảo vệ môi tr-ờng, hạn chế bùng nổ dân số, khắc phục tình trạng đói nghèo, phòng ngừa và đẩy lùi những
Trang 7bệnh hiểm nghèo…) mà không một quốc gia, một dân tộc riêng lẻ nào có thể tự giải quyết thì sự hợp tác quốc tế là một vấn đề quan trọng và tất yếu (1 điểm )
* Ví dụ về sự hợp tác quốc tế :
- Bảo vệ môi tr-ờng : Tham gia “ngày trái đất” tổ chức vào 22/4 hàng năm với nội dung thiết thực bảo vệ môi tr-ờng ( 0,5 điểm )
- Chống đói nghèo : Ch-ơng trình l-ơng thực thế giới WFP ( 0,5 điểm )
- Chống HIV/ AIDS : ( 0,5 điểm )
+ Ch-ơng trình kiểm soát ma tuý của liên hợp quốc tại Việt Nam ( UNDCP )
+ Ngày 1 /12 hàng năm : Ngày thế giới phòng chống HIV/ AIDS
- Truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta là vô cùng quí giá, góp phần tích cực vào quá trình phát triển của dân tộc, và mỗi cá nhân
+ Mỗi dân tộc muốn phát triển cần có sự giao l-u với các dân tộc khác Trong quá trình giao l-u
đó, dân tộc nào cũng cần tiếp thu tinh hoa của dân tộc khác mà vẫn giữ đ-ợc bản sắc riêng của mình Đó chính là yếu tố làm nên cái riêng của, cái bản sắc của dân tộc… Hiện nay n-ớc ta đang
đổi mới, ở thời kì mở cửa và giao lu- rộng rãi với thế giới, nếu chúng ta không chú ý giữ gìn
truyền thống,bản sắc dân tộc, chạy theo cái mới lạ, coi th-ờng và xa rời những giá trị tốt đẹp bao
đời nay, chúng ta sẽ có nguy cơ đánh mất bản sắc dân tộc ( 1,25 điểm )
+ Đối với cá nhân, kế thừa phát huy truyền thống dân tộc giúp ta dễ dàng hoà nhập với cộng
c, Cho biết trách nhiệm của An, bố mẹ An ?
d, Từ đó, cho biết vì sao pháp luật phải có những qui định về trật tự an toàn giao thông
- Đi sai phần đ-ờng qui định
- Đi xe với tốc độ không đúng qui định
c, * Trách nhiệm của An : ( 1,25 điểm )
+ Xin lỗi bác Ba và cùng bác tới bệnh viện + Báo cho bố mẹ biết để chăm sóc, bồi th-ờng sức khoẻ cho bác Ba
Trang 8* Trách nhiệm của bố mẹ An :
Phải chịu sử phạt hành chính về hành vi của con mình tr-ớc cơ quan pháp luật Đồng thời
có trách nhiệm giáo dục An thực hiện đúng qui định của pháp luật khi tham gia giao thông
d, Pháp luật phải có những qui định về trật tự an toàn giao thông là nhằm mục đích bảo đảm
an toàn cho ng-ời và ph-ơng tiện khi l-u thông trên đ-ờng Bởi vậy tất cả mọi ng-ời, dù đi bộ hay
điều khiển ph-ơng tiện gì cũng cần tuân theo để tránh những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra ( 0,5 điểm )
- Hôn nhân giữa công dân Việt Nam giữa các dân tộc, các tôn giáo, giữa ng-ời theo
tôn giáo với ng-ời không theo tôn giáo, giữa công dân Việt Nam với ng-ời n-ớc ngoài
đ-ợc tôn trọng và đ-ợc pháp luật bảo hộ
0,5
- Vợ chồng có nghĩa vụ thực hiện chính sách dân số và kế hoạch hoá gia đình 0,5
b
- Những ng-ời cùng dòng máu về trực hệ là: Cha, mẹ đối với con; ông, bà đối với
- Những ng-ời có họ trong phạm vi 3 đời là: Những ng-ời cùng một gốc sinh ra: cha,
mẹ là đời thứ nhất; anh chị em cùng cha mẹ, cùng cha khác mẹ, cùng mẹ khác cha
là đời thứ hai; anh chị em con chú con bác, con cô, con cậu, con dì là đời thứ ba
0,5
Câu 2
* Tình huống:
Ngày Chủ nhật, Nam đến rủ Tuấn đi cổ vũ cho phong trào phòng chống
tế nạn xã hội do liên đội tr-ờng tổ chức Tuấn đã từ chối với lý do: Đó là việc của xã
hội tham gia làm gì cho mất thời gian học tập
* Hỏi:
a Em có nhận xét gì về việc làm của Nam và sự từ chối của Tuấn? b
Nếu là Nam em sẽ ứng xử nh- thế nào trong tr-ờng hợp trên?
- Giải thích cho Tuấn hiểu ý nghĩa của việc tham gia hoạt động này (đối
Câu 3
Trong xu thế hội nhập hiện nay, hợp tác quốc tế là vấn đề tất yếu của mỗi quốc
gia, dân tộc trên thế giới Việt Nam là một ví dụ điển hình cho xu thế đó
Bằng vốn hiểu biết của mình, em hãy làm rõ nhận định trên
5,0
- Làm rõ đ-ợc tính tất yếu: Bất cứ quốc gia dân tộc nào cũng phải tham gia nếu
- Lợi ích:
+ Cộng đồng thế giới: Giải quyết những vấn đề bức xúc có tính toàn cầu, làm 0,5
Trang 9phong phú thêm nền văn hoá nhân loại
+ Việt Nam:
* Học hỏi kinh nghiệm, tiếp thu thành tựu khoa học – kĩ thuật… 0,5
* Nâng cao vị thế của Việt Nam trên tr-ờng quốc tế 0,5
- Thực tế chứng minh ở Việt Nam:
+ Đảng, nhà n-ớc ta đã coi trọng vấn đề này thể hiện bằng các chủ tr-ơng,
+ Thành tựu:
* Việt Nam gia nhập các tổ chức quốc tế nh-: ASEAN, WTO… 0,5
* Hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, giáo dục… 0,5
- Liên hệ bản thân: Ra sức học tập, hợp tác với mọi ng-ời trong học tập, lao
Câu 4
* Tình huống:
Năm nay An 12 tuổi, đang học lớp 6 Nhà An ở gần cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi gia súc do ông Tâm làm chủ Đã nhiều lần An chứng kiến cảnh cơ sở
này xả chất thải độc hại xuống dòng sông cạnh đó, gây ô nhiễm nặng nề Dù rất
bất bình với việc làm đó nh-ng An còn do dự không biết mình đã đủ tuổi để
thực hiện quyền tố cáo hay ch-a
- An có quyền tố cáo hành vi đó Vì pháp luật quy định tất cả mọi công
+ Trực tiếp: Báo cáo với cơ quan chức năng…
+ Gián tiếp: Gửi đơn th- hoặc phản ảnh qua ph-ơng tiện thông tin đại chúng
b
Quyền
- Ng-ời thực hiện Công dân từ 18 tuổi trở lên
hoặc ng-ời đại diện Tất cả mọi ng-ời 0,5
đe doạ gây thiệt hại
đến lợi ích của mọi ng-ời
0,5
- Mục đích Khôi phục quyền và lợi ích
hợp pháp của bản thân
Xử lí , ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm của pháp luật
Trang 10- Nêu đ-ợc khái niệm đoàn kết, t-ơng trợ 0,5
- Lấy đ-ợc các dẫn chứng:
+ Tr-ớc đây: Trong các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc… 0,5
- Nêu đ-ợc giá trị của truyền thống: Tạo nên sức mạnh để v-ợt qua khó khăn… 0,5
- Lên án các biểu hiện tiêu cực nh-: chia rẽ, cục bộ, bè phái lối sống ích kỉ 0,5
- Xác định đ-ợc trách nhiệm của bản thân: Đoàn kết với bạn bè, quan tâm
- Phong trào “ Xây dựng trường học thân thiên, học sinh tích cực” 1,5
- Nêu đ-ợc một trong năm nội dung:
+ Xây dựng tr-ờng, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn
+ Dạy và học có hiệu quả, phù hợp…
+ Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh
+ Tổ chức các hoạt động tập thể vui t-ơi, lành mạnh
+ Học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích…
0,5
ĐỀ SỐ 4
1
Anh (chị) hóy cho biết để dạy tốt bài 13: Quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ đúng
thuế (chương trỡnh mụn GDCD lớp 9) người giỏo viờn cần nắm vững những nội dung
Cần nắm được cỏc kiến thức:
- Kinh doanh là hoạt động sản xuất, dịch vụ và trao đổi hàng hoỏ nhằm mục đớch thu
- Nắm được Điều 3 Luật Doanh nghiệp: Kinh doanh là việc thực hiện một, một số
hoặc tất cả cỏc cụng đoạn của quỏ trỡnh đầu tư từ sản xuất đến tiờu thụ sản phẩm hoặc
cung ứng dịch vụ trờn thị trường nhằm mục đớch sinh lợi
0.5 đ
- Quyền tự do kinh doanh là quyền của cụng dõn được lựa chọn hỡnh thức tổ chức
- Ở nước ta hiện nay, quyền tự do kinh doanh cú ý nghĩa rất quan trọng: cú nhiều
thành phần kinh tế và hỡnh thức tổ chức kinh tế rất phong phỳ, đa dạng tạo điều kiện
cho cụng dõn cú khả năng lựa chọn thớch hợp để tự tổ chức sản xuất, kinh doanh,
tăng thu nhập, tạo việc làm, nõng cao đời sống
0.5 đ
- Người kinh doanh phải tuõn theo quy định của phỏp luật và sự quản lý của nhà nước
như phải kờ khai đỳng số vốn, kinh doanh đỳng ngành, mặt hàng ghi trong giấy phộp,
khụng kinh doanh những lĩnh vực mà Nhà nước cấm như thuốc nổ, vũ khớ, ma tuý,
mại dõm
0.5 đ
- Thuế là một phần trong thu nhập mà cụng dõn và tổ chức kinh tế cú nghĩa vụ nộp
vào ngõn sỏch nhà nước để chi tiờu cho những cụng việc chung như: an ninh, quốc
phũng
0.5 đ
- Cần nắm được một số loại thuế cơ bản hiện nay: thuế nhà đất, thuế giỏ trị gia tăng,
Trang 11- Ý nghĩa, vai trò của thuế trong nền kinh tế thị trường: ổn định thị trường, điều chỉnh
cơ cấu kinh tế, góp phần phát triển kinh tế đất nước theo đúng định hướng của Nhà
2
Sau tiết thao giảng của cô giáo A, một đồng nghiệp nhận xét: “Mặc dù giờ học đã
phát huy được tính tích cực, sáng tạo của học sinh nhưng giáo viên vẫn chưa đổi mới
phương pháp dạy học vì không sử dụng phương pháp thảo luận nhóm và phương tiện
dạy học hiện đại”
Anh (chị) hãy trình bày quan điểm của mình
5.0
Lý giải:
- Đổi mới PPDH là sử dụng các PPDH một cách tích cực và hiệu quả, phát huy được
tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm HS và từng
- Đổi mới PPDH không có nghĩa là phủ định hoàn toàn các PPDH truyền thống và
- Khi giờ học đã phát huy được tính tích cực, sáng tạo của học sinh có nghĩa là GV
- Không sử dụng phương pháp thảo luận nhóm và phương tiện dạy học hiện đại
- PP thảo luận nhóm là một PPDH hiện đại, có nhiều ưu điểm trong việc phát huy
tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh nhưng không phải là một PPDH vạn
năng
0.5 đ
- Chỉ sử dụng PPDH thảo luận nhóm nếu phù hợp nội dung bài dạy học, trình độ HS
- Phương tiện dạy học hiện đại không phải là PPDH chỉ là công cụ hỗ trợ cho GV
- Sử dụng PTDH như thế nào phải phù hợp nội dung bài dạy học , PTDH môn
GDCD hiện nay có nhiều loại, không chỉ sử dụng PTDH hiện đại mới là ĐMPPDH 0.5 đ
3
Đề thi học sinh giỏi lớp 7 huyện N năm học 2009 – 2010 có câu sau:
“Tình huống: Trong giờ học môn GDCD, khi cô giáo nêu vấn đề của bài học thì A
nói với H: Nói đến truyền thống gia đình, dòng họ là mình thấy mặc cảm Gia đình,
dòng họ mình chẳng có gì nổi bật để tự hào cả, dòng tộc chẳng có ai đỗ đạt cao hoặc
giữ chức vụ quan trọng trong cơ quan Nhà nước
Em hãy dùng kiến thức bài: Giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình,
dòng họ (chương trình môn GDCD lớp 7) để phân tích cho A hiểu”
Anh (chị) hãy làm đáp án cho câu hỏi trên
4.0
- Nhiều gia đình, dòng họ có truyền thống tốt đẹp về học tập, lao động, nghề nghiệp,
- Truyền thống của gia đình dòng họ không chỉ phụ thuộc vào việc có ai đỗ đạt cao
- Giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình và dòng họ là tiếp nối, phát
- Giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ giúp ta có thêm kinh
nghiệm và sức mạnh trong cuộc sống, góp phần làm phong phú truyền thống, bản sắc
dân tộc Việt Nam
0.5 đ
- Trân trọng, tự hào phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ không làm 0.5 đ
Trang 12tổn hại đến thanh danh của gia đình, dòng họ
4
Tình huống: Anh B đi xe máy vượt đèn đỏ và đã đâm vào xe máy của chị D đang đi
đến từ đường có tín hiệu đèn xanh Xe máy của chị D bị hỏng nặng Sau khi thoả
thuận, anh B đã nhận lỗi thuộc về mình và đền bù thiệt hại cho chị D Ngoài ra anh B
còn bị cảnh sát giao thông xử phạt tiền vì vi phạm luật lệ an toàn giao thông
1 Anh (chị) hãy xác định vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý của anh B trong
tình huống trên
2 Nêu các dấu hiệu cơ bản của vi phạm pháp luật
2.0
1
- Anh B đã vi phạm pháp luật hành chính vì vượt đèn đỏ và phải chịu trách nhiệm
hành chính, phải nộp phạt theo quy định xử phạt hành chính 0.5 đ
- Anh B đã vi phạm pháp luật dân sự vì làm thiệt hại tài sản của chị D, vì vậy phải
chịu trách nhiệm dân sự qua việc đền bù thiệt hại cho chị D 0.5 đ
2
Nêu được 4 dấu hiệu cơ bản sau
- Người thực hiện hành vi phải là người có năng lực trách nhiệm pháp lý 0.25 đ
5
Hãy trình bày những hiểu biết của anh (chị) về pháp luật, kỷ luật? Là giáo viên dạy
học môn Giáo dục công dân, anh (chị) xác định trách nhiệm của bản thân như thế nào
trong việc giáo dục học sinh thực hiện đúng pháp luật và tôn trọng kỷ luật? 5.0
- Pháp luật là hệ thống những quy tắc xử sự có tính bắt buộc chung, do Nhà nước xây
dựng, ban hành và bảo đảm thực hiện bằng quyền lực của nhà nước 0.5 đ
- Pháp luật bao gồm các quy định về: Những việc được làm; những việc phải làm;
- Kỷ luật là những quy định, quy ước của một cộng đồng (tập thể) về những hành vi
cần tuân theo nhằm đảm bảo sự phối hợp hành động thống nhất, chặt chẽ của mọi
người
0.5 đ
- Pháp luật có tính bắt buộc chung ở phạm vi rộng, thống nhất trong cả nước, không
- Kỷ luật là những quy ước, quy định ở phạm vi hẹp trong một tập thể, một cộng
- Tuy nhiên, nhưng quy ước của kỷ luật không được trái quy định của pháp luật 0.5 đ
- Những quy định của PL và KL giúp cho mọi người có một chuẩn mực chung để rèn
- Xác định trách nhiệm, bảo vệ quyền lợi của mọi người 0.5 đ
- Góp phần tạo điều kiện cho sự phát triển của cá nhân và xã hội 0.5 đ
Liên hệ bản thân trong dạy học:
- Dạy học đảm bảo các kiển thức chuẩn, nâng cao trình độ, nhận thức, kỹ năng sống
- Không ngừng nâng cao trình độ, gương mẫu thực hiện PL, KL 0.5 đ
Trang 13ĐỀ SỐ 5
Câu 1: (2,5 điểm) Hiếp pháp là gì? Từ năm 1945 đến nay n-ớc ta đã ban hành mấy bản
Hiến pháp ? Đó là những bản Hiến pháp nào?
Trả lời:
(0,5 điểm) Hiến pháp là luật cơ bản của Nhà n-ớc, có hiệu lực pháp lý cao nhất trong hệ thống pháp luật Việt Nam
(0,5 điểm) Từ 1945 đến nay n-ớc ta đã ban hành 4 bản Hiến pháp
(1,0 điểm) Học sinh nêu đ-ợc: HP 1946; HP 1959; HP 1980; HP 1992
(0,5 điểm) Nếu nêu đ-ợc HP 1992 đã đ-ợc sửa đổi, bổ sung năm 2001
Câu 2: (4,0 điểm) Tình huống: Tuấn và Lan cùng làm việc tại một công ty Họ yêu nhau và
quyết định đi đến hôn nhân Tuấn dẫn Lan về quê ra mắt họ hàng và gia đình Sau khi tìm hiểu, bố mẹ Tuấn phát hiện Lan là anh em con cô con cậu với Tuấn nh-ng đã
bị thất lạc nhiều năm
Hỏi: a Tuấn và Lan có thể kết hôn không? Vì sao?
b Hãy nêu các quy định về cấm kết hôn của Luật Hôn nhân và gia đình
Việt Nam năm 2000
Trả lời:
a (0,5 điểm) Lan và Tuấn không thể kết hôn
(0,5 điểm) nêu đ-ợc: luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam năm 2000 quy định: cấm kết hôn giữa những ng-ời có họ trong phạm vi 3 đời
b Quy định về cấm kết hôn của luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam năm 2000 là:
(0,5 điểm) Ng-ời đang có vợ, có chồng;
(0,5 điểm) Ng-ời mất năng lực hành vi dân sự;
(0,5 điểm) Giữa những ng-ời cùng dòng máu về trực hệ;
(0,5 điểm) Giữa những ng-ời có họ trong phạm vi 3 đời;
(0,5 điểm) Giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi, bố chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, bố d-ợng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng;
(0,5 điểm) Giữa những ng-ời cùng giới tính
Câu 3: (4,0 điểm) Trong bức th- của Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ IX diễn ra tại thủ đô
Hà Nội từ ngày 17- 21/12/ 2007 gửi thanh thiếu nhi cả n-ớc có đoạn viết:
“ Đối với tuổi trẻ, thời cơ, vận hội đang tạo ra điều kiện cho từng ng-ời học tập,
cống hiến, tr-ởng thành; khó khăn thách thức lại là môi tr-ờng cho mỗi ng-ời chúng ta rèn luyện ý chí, bản lĩnh để v-ơn lên tự khẳng định, tự hoàn thiện bản thân ”
Từ nhận định trên em hãy làm rõ trách nhiệm của thế hệ trẻ trong giai đoạn hiện nay
Trả lời:
Trong giai đoạn hiện nay tuổi trẻ đang đứng tr-ớc những thời cơ, thách thức:
(0,5 điểm) Thời cơ: xu thế hội nhập , sự phát triển kinh tế - chính trị xã hội của đất n-ớc (0,5 điểm) Thách thức: trình độ ngoại ngữ , những cám dỗ , sự cạnh tranh ,
Trách nhiệm:
(0,5 điểm) Xác định lý t-ởng sống đúng đắn, chủ động v-ợt qua mọi khó khăn, thách thức (0,5 điểm) Tận dụng những thời cơ mà đất n-ớc, xã hội đang tạo cho tất cả mỗi ng-ời đặc biệt
là đối với thanh thiếu nhi
(0,5 điểm) Ra sức học tập văn hoá, khoa học kỹ thuật, tu d-ỡng đạo đức, t- t-ởng chính trị
Trang 14(0,5 điểm) Có lối sống lành mạnh, rèn luyện các kỹ năng, phát triển các năng lực, có ý thức rèn luyện sức khoẻ,
(0,5 điểm) Tích cực tham gia các hoạt động chính trị – xã hội, lao động sản xuất, xây dựng n-ớc ta thành một n-ớc công nghiệp hoá, hiện đại hoá,
(0,5 điểm) Liên hệ bản thân
Câu 4: (2,0 điểm) Bố Hà bị nhiễm HIV, Hà lo lắng và th-ơng bố nên việc học tập ngày
càng giảm sút Mai rủ Hồng đến động viên, giúp đỡ gia đình Hà nh-ng Hồng bảo:
Tất cả những ng-ời bị nhiễm HIV đều có lối sống buông thả, tham gia các tệ nạn xã
hội Nếu chúng mình gần gũi với họ thì sẽ bị lây nhiễm và ảnh h-ởng đạo đức
Em có đồng ý với ý kiến của bạn Hồng trong tình huống trên không? Vì sao?
Trả lời:
(0,5 điểm) Không đồng ý với ý kiến của bạn Hồng
Vì:
(0,5 điểm) Không phải tất cả những ng-ời bị nhiễm HIV đều có lối sống buông thả, tham gia các
tệ nạn xã hội mà có thể do nhiều nguyên nhân nh-: bác sĩ bị lây nhiễm từ bệnh nhân, chiến
sĩ công an bị lây nhiễm từ tội phạm
(0,5 điểm) HIV/AIDS không lây nhiễm qua tiếp xúc thông th-ờng
(0,5 điểm) Mỗi ng-ời chúng ta cần có những hiểu biết đầy đủ về HIV/AIDS để chủ động phòng tránh cho bản thân và gia đình, không đ-ợc phân biệt đối xử với ng-ời nhiễm HIV/AIDS
và gia đình của họ
Câu 5: (3,5 điểm) Tình huống:
Chị gái em là sinh viên đi du học ở n-ớc ngoài, trong dịp về quê đón tết cổ truyền có dẫn theo một ng-ời bạn Nga tên là Natasa Khi gia đình em bày biện mâm cỗ để cúng tổ tiên vào chiều 30 Tết, chị Natasa rất ngạc nhiên
Em hãy giới thiệu để chị ấy hiểu về phong tục thờ cúng tổ tiên của dân tộc Việt Nam
Trả lời:
(0,5 điểm) Dân tộc Việt Nam có nhiều truyền thống, phong tục tập quán tốt đẹp
(0,5 điểm) Thờ cúng tổ tiên là một nét đẹp văn hoá đặc tr-ng của dân tộc Việt Nam
(0,5 điểm) Thể hiện sự t-ởng nhớ, biết ơn, kính trọng của con cháu đối với tổ tiên, ông bà, cha mẹ
(0,5 điểm) Các gia đình bày biện mâm cỗ để cúng tổ tiên vào chiều 30 Tết là sự tiếp nối,
kế thừa, phát triển những nét đẹp văn hoá của dân tộc, của các dòng họ
(0,5 điểm) Giới thiệu đ-ợc vài nét về một mâm cỗ ngày tết
(0,5 điểm) ở Việt Nam, tết cổ truyền là dịp để mọi ng-ời trong gia đình sum họp, thể hiện tình cảm của mình với ng-ời thân, họ hàng
(0,5 điểm) Tiếp thêm sức mạnh cho mỗi thành viên trong gia đình
Câu 6: (4, 0 điểm) Em hãy trình bày những hiểu biết của mình khi quan sát bức ảnh sau:
Trang 15Trả lời:
(0,5 điểm) Bức ảnh phản ánh 1 hiện t-ợng của thiên tai đó là lũ lụt
(1,0 điểm) Những thiệt hại to lớn của nó đối với đời sống con ng-ời và xã hội: con ng-ời, tài sản, môi tr-ờng và sự phát triển của xã hội
(1,0 điểm) Nêu đ-ợc những nguyên nhân dẫn đến hậu quả trên: chủ quan; khách quan
(1,0 điểm) Nêu đ-ợc một số biện pháp khắc phục: ý thức của con ng-ời; các chủ tr-ơng chính sách của Nhà n-ớc (tuyên truyền, giáo dục; ban hành các quy định );
(0,5 điểm) Liên hệ
ĐỀ SỐ 6
UBND TỈNH BẮC NINH
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
NĂM HỌC 2015 – 2016
Mụn: GDCD - Lớp 9
Thời gian làm bài: 150 phỳt (khụng kể thời gian giao đề)
Ngày thi: 24 thỏng 3 năm 2016
=================
Cõu 1 (6,0 điểm)
Em tỏn thành hay khụng tỏn thành với những quan điểm nào sau đõy? Vỡ sao?
a) Chỉ những người cú chức, cú quyền mới cần phải chớ cụng vụ tư;
b) Người sống chớ cụng vụ tư chỉ thiệt cho mỡnh;
c) Học sinh cũn nhỏ tuổi thỡ khụng thể rốn luyện được phẩm chất chớ cụng vụ tư;
d) Chớ cụng vụ tư là phẩm chất tốt đẹp của cụng dõn;
đ) Chớ cụng vụ tư phải thể hiện ở cả lời núi và việc làm
Nờu 5 hành vi biểu hiện đức tớnh chớ cụng vụ tư và 5 hành vi biểu hiện đức tớnh thiếu chớ cụng vụ tư
Cõu 2 (4,0 điểm)
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 16Em hãy kể tên 5 tổ chức quốc tế mà Việt Nam là thành viên (ghi rõ tên viết tắt của tổ chức
đó bằng tiếng Anh) Nêu một số công trình hợp tác giữa nước ta với các nước trên thế giới, trong đó
có công trình được thực hiện ở địa bàn tỉnh Bắc Ninh đã đem lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần làm tăng trưởng nền kinh tế, xóa đói, giảm nghèo cho nhân dân
b) Em hãy lập một kế hoạch hoạt động thể hiện tình hữu nghị với thiếu nhi các trường khác,
địa phương khác hoặc nước khác Kể một số kết quả cụ thể về những việc làm thể hiện tình hữu nghị của học sinh trường em
* Tán thành với quan điểm (d) và (đ): (1,0 điểm)
* Không tán thành với các quan điểm ( a), (b) và (c): ( 1.0 điểm)
Trang 17- Quan điểm (c): Phẩm chất chí công vô tư cần được rèn luyện ngay từ khi còn nhỏ thông qua lời nói và việc làm hằng ngày, trong quan hệ đối xử với mọi người xung quanh ( trong gia đình, ở nhà trường và ngoài xã hội …).(0,5 điểm)
* Nêu được 5 hành vi biểu hiện đức tính chí công vô tư và 5 hành vi biểu hiện đức tính thiếu
chí công vô tư:
- Nêu được 5 hành vi biểu hiện đức tính chí công vô tư: (1,25 điểm)
- Nêu được 5 hành vi biểu hiện đức tính thiếu chí công vô tư :( 1,25 điểm)
Câu 2 (4,0 điểm)
* Kể được tên của 5 tổ chức quốc tế mà Việt Nam là thành viên (nói rõ cả tên viết tắt tiếng
Anh của tổ chức đó):
- Kể được tên 5 tổ chức quốc tế mà Việt Nam là thành viên: ( 1,25 điểm)
- Ghi rõ tên viết tắt tiếng Anh của tổ chức đó: (1,25 điểm)
Đáp án mở để học sinh tự lựa chọn Ví dụ một số tên tổ chức quốc tế mà Việt Nam là thành viên như: Liên hiệp quốc (UN), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF), Tổ chức Liên hiệp quốc về lương thực và nông nghiệp (FAO), Tổ chức Liên hiệp
(UNESCO), Tổ chức thương mại thế giới (WTO) …
* Kể tên một số công trình hợp tác giữa nước ta với các nước bạn, trong đó có công trình
được thực hiện ở địa bàn tỉnh Bắc Ninh đã đem lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần làm tăng trưởng nền kinh tế, xóa đói, giảm nghèo cho nhân dân: (1,5 điểm)
Lưu ý: Kể tối thiểu 3 công trình hợp tác giữa nước ta với các nước bạn
Trang 18- Nội dung, biện phỏp hoạt động
- Thời gian, địa điểm tiến hành
- Người phụ trỏch, người tham gia
* Nờu được một số kết quả cụ thể về những việc làm thể hiện tỡnh hữu nghị của học sinh
trong trường: (1,5 điểm)
Cõu 4 (2,0 điểm)
Đỏp ỏn mở, để học sinh phỏt triển tư duy, tự lựa chọn:
* Nờu được ý nghĩa của một truyền thống ở quờ hương: ( 1 điểm)
* Giới thiệu được những đặc điểm cơ bản của truyền thống tốt đẹp đú: (1 điểm)
Cõu 5 (2,0 điểm)
* Kể được tối thiểu là 04 tập quỏn lạc hậu, hủ tục và nờu tỏc hại của chỳng:
Lưu ý :- Kể được 4 tập quỏn lạc hậu, hủ tục: ( 1 điểm)
- Nờu tỏc hại của chỳng: ( 1 điểm)
ĐỀ SỐ 7
1, Chị An kinh doanh hàng điện tử Đến kì hạn đóng thuế nh-ng chị dây
Trang 19(4.5đ) d-a không chịu đóng
a Hãy nhận xét về việc làm của chị An?
b Em hiểu gì về quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ đóng thuế?
a
(0,5đ)
b
(4,0đ)
- Kinh doanh là hoạt động sản xuất, dịch vụ và trao đổi hàng hóa nhằm mục đích
- Quyền tự do kinh doanh là quyền của công dân đ-ợc lựa chọn hình thức tổ chức
- Tuy nhiên, ng-ời kinh doanh phải tuân theo quy định của pháp luật và sự quản lí
- Thuế là một phần trong thu nhập mà công dân và tổ chức kinh tế nộp vào ngân
sách nhà n-ớc để chi tiêu cho những công việc chung nh- an ninh quốc phòng 0.50
- Thuế có tác dụng ổn định thị tr-ờng, điều chỉnh cơ cấu kinh tế 0.50
- Góp phần đảm bảo phát triển kinh tế theo đúng định h-ớng của nhà n-ớc 0.50
- Công dân phải sử dụng đúng đắn quyền tự do kinh doanh và thực hiện đầy đủ
- Góp phần phát triển kinh tế đất n-ớc, làm cho dân giàu n-ớc mạnh 0.50
a Em có suy nghĩ gì về việc làm của Hoàng?
b Nếu là bạn của Hoàng, em sẽ làm gì?
+ khuyên bạn chăm lo học tâp, không đi theo kẻ xấu 0.50
+ vận động mọi ng-ời cùng động viên, giúp đỡ Hoàng và những ng-ời có hoàn cảnh
“Muốn sang thì bắc cầu kiều
Muốn con hay chữ thì yêu kính thầy”
Đây là một truyền thống quý báu của dân tộc ta Bằng vốn hiểu biết của mình, em hãy làm nổi bật truyền thống đó
Yêu cầu học sinh trình bày đ-ợc các nội dung sau:
- Truyền thống là những giá trị tinh thần đ-ợc hình thành trong quá trình lịch sử
lâu dài của dân tộc, đ-ợc truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác 0.50
- Khẳng định: Việt Nam có nhiều truyền thống tốt đẹp 0.50
- Câu “Muốn sang thì ” nói đến truyền thống tôn sư trọng đạo Đó là một truyền
- ý nghĩa: + Góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của dân tộc
Trang 20- Phê phán một số biểu hiện làm mai một truyền thống: lãng quên, vô ơn 0.50
- Liên hệ bản thân: Thể hiện sự kính trọng và biết ơn thầy cô giáo; cố gắng học
+ Do ng-ời có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện 0.25
+ Xâm hại đến các quan hệ xã hội đ-ợc pháp luật bảo vệ 0.25
- Các loại vi phạm pháp luật :
+ Vi phạm pháp luật hình sự Ví dụ: C-ớp giật 0.50
+ Vi phạm pháp luật hành chính Ví dụ: Đi xe máy không đội mũ bảo hiểm 0.50
+ Vi phạm pháp luật dân sự Ví dụ: Giao hàng không đúng hẹn, 0.50
+ Vi phạm kỉ luật Ví dụ: Nói chuyện riêng trong giờ học, 0.50
(Học sinh lấy ví dụ khác mà đúng thì vẫn tính điểm)
5,
(5.0đ)
Hãy trình bày hiểu biết của em khi quan sát bức ảnh sau:
Yêu cầu học sinh trình bày những nội dung sau:
- Đây là hành vi vi phạm luật giao thông đ-ờng bộ: đi xe mô tô bằng một bánh,
- Hành vi này rất nguy hiểm đến tính mạng của bản thân và ng-ời tham gia giao
- Thực trạng: Tai nạn giao thông ở Việt Nam đang diễn biến phức tạp 0,50
- Nguyên nhân: Có nhiều nguyên nhân nh-ng nguyên nhân chủ yếu là do thiếu ý
- Hậu quả:
+ Tham gia tuyên truyền và vận động mọi ng-ời chấp hành tốt luật giao thông 0.50
ĐỀ 8
Câu 1 (5,0 điểm):
1) Hãy nêu sự cần thiết của đức tính năng động sáng tạo ? Em hiểu gì về câu nói: “Trẻ không năng động, già hối hận”
2) a/ Tạo sao để trở thành một công dân chân chính, mỗi ng-ời cần phải có lí t-ởng sống cao
đẹp ? Lí t-ởng sống của thanh niên trong thời đại ngày nay là gì ?
b/ Trong bức thư gửi học sinh nhân ngày khai trường (9/1945) Bác Hồ viết: “Non sông Việt Nam
có trở nên t-ơi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có b-ớc tới đài vinh quang để sánh với các c-ờng quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các cháu”
- Câu nói trên có đề cập tới vấn đề thuộc về lí t-ởng không ?
- Tại sao học tập đ-ợc coi là nội dung quan trọng để thực hiện lí t-ởng
Trang 21
Trả lời:
1) Năng động sáng tạo là phẩm chất rất cần thiết của ng-ời lao động trong xã hội hiện đại Nó giúp con ng-ời có thể v-ợt qua những ràng buộc của hoàn cảnh, rút ngắn thời gian để đạt đ-ợc mục đích đã đề ra một cách nhanh chóng và tốt đẹp
(1,0 điểm)
- Cần hiểu đúng nghĩa câu nói:
+ Câu này ý nói tuổi trẻ không năng động sáng tạo, không tích cực dám nghĩ, dám làm, say mê tìm tòi tiếp thu nắm bắt những cái mới để vận dụng vào cuộc sống thì khi già có hối hận cũng
điểm)
+ Ng-ời sống có lí t-ởng cao đẹp sẽ đ-ợc mọi ng-ời tôn trọng (0,25 điểm)
- Lí t-ởng sống của thanh niên trong thời đại ngày nay là : Phấn đấu thực hiện mục tiêu xây dựng n-ớc Việt Nam độc lập , dân giàu, n-ớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh (0,5
ý 2: (1,0 điểm)
Học tập là nội dung quan trọng để thực hiện lí t-ởng vì:
- Học tập là con đ-ờng ngắn nhất để thực hiện lí t-ởng (0,25 điểm)
- Học tập giúp chúng ta tiếp thu tri thức nhân loại, thành tựu khoa học kỹ thuật, những tinh hoa văn hoá nhân loại để vận dụng vào điều kiện, hoàn cảnh của đất n-ớc nhằm phát triển đ-a đất n-ớc đi lên (0,5 điểm)
- Học tập và rèn luyện về mọi mặt để có đủ tri thức, phẩm chất và năng lực cần thiết nhằm thực hiện lí t-ởng sống cao đẹp (0,25 điểm)
- Quyền định đoạt là quan trọng nhất vì chỉ có chủ sở hữu thực sự mới có quyền quyết định
số phận của tài sản nh- đem bán, chuyển nh-ợng, cho thuê, cho m-ợn… (0,5 điểm)
b/ - Tài sản nhà n-ớc là tài sản thuộc sở hữu toàn dân giao cho các cơ quan nhà n-ớc trực tiếp quản lý Ví dụ: Tài nguyên rừng, biển, khoáng sản, kho bạc nhà n-ớc, ngân hàng quốc gia (0,5
điểm)
Trang 22-Tài sản tập thể là tài sản của các hợp tác xã hay các hình thức tổ chức kinh tế do ng-ời lao
động lập ra, gồm vốn bằng tiền hoặc hiện vật mà xã viên, tổ viên góp và lợi tức tích luỹ đ-ợc (0,5 điểm)
Câu 3 (1,0 điểm):
Hãy đánh dấu (x) vào câu trả lời đúng trong các câu sau đây:
Hiến pháp quy định công dân có quyền khiếu nại, tố cáo nhằm:
a/ Tạo cơ sở pháp lý cho công dân bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp khi bị xâm phạm ( )
b/ Tạo cơ sở pháp lý trừng trị các hành vi xâm phạm đến tài sản của công dân ( )
c/ Tạo cơ sở pháp lý để công dân phát huy quyền tự do ngôn luận ( )
d/ Tạo cơ sở pháp lý cho công dân giám sát các hoạt động của cơ quan và cán bộ, công chức nhà n-ớc ( )
Trả lời:
Đánh dấu đúng vào câu a, d Mỗi câu đúng cho 0,5 điểm
Câu 4 (1,5 điểm): Bài tập tình huống:
Anh A và chị B cùng là cán bộ trong một cơ quan nhà n-ớc Do vô tình cả hai phát hiện ra
ông C, là cấp trên trực tiếp của họ, đã có hành vi tham ô tài sản của nhà n-ớc Anh A rất muốn tố cáo sự việc trên nh-ng vì phải nuôi gia đình đông con nên đành im lặng Còn chị B, do bất bình nên đã làm đơn tố cáo ông C, chị đã bị ông C cho nghỉ việc
Câu hỏi:
1 Hãy nêu nhận xét của em về hành động của anh A và chị B?
2 Trong tr-ờng hợp này chị B phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình ?
Trả lời:
1 Nhận xét:- Sự im lặng của anh A thoạt nhìn có vẻ đúng vì nó gắn với trách nhiệm gia đình, nh-ng xét cho cùng đó là hành động cá nhân, hèn nhát và trái pháp luật Ng-ợc lại, việc tố cáo của chị B là hành động đúng pháp luật (0.5 điểm )
2 Trong tr-ờng hợp này, chị B có thể làm đơn khiếu nại gửi tới cơ quan có thẩm quyền để giải quyết Pháp luật luôn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân cũng nh- trừng trị đích đáng mọi hành động vi phạm lợi ích của nhà n-ớc, tập thể và của công dân (1.0 điểm)
Điều 11.Chấp hành bỏo hiệu đường bộ
3 Tại nơi cú biển bỏo hiệu……… lại cú bỏo hiệu tạm thời thỡ người tham gia giao thụng phải chấp hành………của bỏo hiệu tạm thời
4 Tại nơi cú vạch kẻ đường dành cho……… ………, người điều khiển phương tiện phải quan sỏt, giảm tốc độ và……….cho người đi bộ, xe lăn của người
khuyết tật qua đường
Cõu 2 (3.0 điểm)
Trỡnh bày bổn phận của trẻ em trong gia đỡnh, nhà trường và xó hội ? Gia đỡnh, nhà nước và
xó hội cú trỏch nhiệm gỡ trong việc chăm súc và giỏo dục trẻ em?
Cõu 3 (2.0 điểm)
Trang 23Thế nào là tôn trọng người khác?Nêu những biểu hiện và tác dụng của sự tôn trọng người khác Là người biết tôn trọng người khác em cần có cách cư xử như thế nào?
Câu 4 (4.0 điểm)
Thế nào là tài sản nhà nước và lợi ích công cộng ?Công dân có nghĩa vụ tôn trọng và bảo vệ
tài sản nhà nước và lợi ích công cộng như thế nào? Là công dân - học sinh, em cần làm gì để thực hiện tốt nghĩa vụ của mình?
Câu 7 (3.0 điểm)
Bài tập tình huống
Huy và Lê cùng làm việc trong một công ti Họ yêu nhau và quyết định đi đến hôn nhân Huy dẫn Lê về quê ra mắt họ hàng và gia đình Sau khi tìm hiểu, bố mẹ Huy phát hiện Lê là con cô con cậu với Huy nhưng đã bị thất lạc nhiều năm
Hỏi: a Huy và Lê có thể kết hôn được không? Vì sao?
b Hãy nêu các quy định về cấm kết hôn của luật hôn nhân và gia đình Việt Nam năm
2000
Hết
- Giám thị không giải thích gì thêm
Lớp 9- THCS
Ngày thi: 25 tháng3 năm 2015
(Hướng dẫn gồm 07 câu 03 trang)
Câu 2
(3.0 )
- Bổn phận của trẻ em trong gia đình, nhà trường và xã hội:
+ Đối với gia đình: yêu quý, kính trọng, hiếu thảo với ông bà, cha mẹ, giúp
đỡ gia đình làm những việc vừa sức của mình
+ Đối với nhà trường: chăm chỉ học tập, kính trọng thầy cô giáo, đoàn kết
với bạn bè
+ Đối với xã hội: sống có đạo đức, tôn trọng pháp luật, tôn trọng và giữ
gìn bản sắc văn hóa dân tộc; yêu quê hương, đất nước, yêu đồng bào, có ý
thức xây dựng Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa và đoàn kết quốc tế
- Trách nhiệm của gia đình, Nhà nước và xã hội trong việc chăm sóc và
giáo dục trẻ em:
+ Gia đình là người chịu trách nhiệm trước tiên trong việc tạo điều kiện tốt
nhất cho sự phát triển của trẻ em
+ Nhà nước và xã hội tạo mọi điều kiện tốt nhất để bảo vệ quyền lợi của
trẻ em, chăm sóc, giáo dục và bồi dưỡng các em trở thành người công dân
có ích cho đất nước
0.5 0.5 0.5
Tôn trọng người khác là sự đánh giá đúng mức, coi trọng danh dự, phẩm
giá và lợi ích của người khác; thể hiện lối sống có văn hóa của mỗi người
0.5
Trang 24- Luôn luôn lắng nghe, chia sẻ với mọi người
- Có thái độ tôn trọng mọi người ở mọi nơi, mọi lúc
0.25 0.25
0.25 0.25
0.25 0.25
Câu 4
(4.0)
* Khái niệm:
- Tài sản của Nhà nước gồm đất đai, rừng núi, sông hồ, nguồn nước, tài
nguyên trong lòng đất, nguồn lợi ở vùng biển, thềm lục địa, vùng trời,
phần vốn và tài sản do Nhà nước đầu tư vào các xí nghiệp, công trình
thuộc các ngành kinh tế, văn hóa, xã hội cùng các tài sản mà pháp luật
quy định là của Nhà nước đều thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước chịu
trách nhiệm quản lí
- Lợi ích công cộng là những lợi ích chung dành cho mọi người và xã hội
Tài sản nhà nước và lợi ích công cộng là cơ sở vật chất của xã hội để phát
triển kinh tế đất nước, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân
dân
* Công dân có nghĩa vụ tôn trọng và bảo vệ tài sản nhà nước và lợi ích
công cộng:
- Không được xâm phạm ( lấn chiếm, phá hoại hoặc sử dụng vài mục đích
cá nhân) tài sản của Nhà nước và lợi ích công cộng
- Khi được Nhà nước giao quản lí, sử dụng tài sản nhà nước phải bảo quản,
giữ gìn, sử dụng tiết kiệm có hiệu quả, không tham ô, lãng phí
* Trách nhiệm:
- Hiểu, nhận thức đúng về tài sản của Nhà nước và lợi ích công cộng
- Có thái độ đúng đắn trong việc bảo vệ tài sản và lợi ích công cộng
- Tham gia quản lí và sử dụng tài sản Nhà nước và lợi ích công cộng, tiết
kiệm có hiệu quả
- Kiên quyết đấu tranh với những hành vi xâm phạm tài sản nhà nước và
lợi ích công cộng
1.0
1.0
0.5 0.5
0.25 0.25 0.25 0.25
Câu 5
(2.0)
- Làm việc có năng suất, chất lượng, hiệu quả là tạo ra được nhiều sản
phẩm có giá trị cao cả về nội dung và hình thức trong một thời gian nhất
định
- Ý nghĩa
+ Là yêu cầu đối với người lao động trong sự nghiệp công nghiệp hoá,
hiện đại hoá
+ Góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của mỗi cá nhân, gia đình và
xã hội
- Người lao động: Tự học để nâng cao tay nghề, rèn luyện sức khoẻ, lao
động một cách tự giác, có kỉ luật và luôn năng động, sáng tạo
0.5
0.5 0.5 0.5
Câu 6 - Khái niệm: Quyền tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội của công 1.0
Trang 25(4.0) dân là quyền tham gia xây dựng bộ máy nhà nước và các tổ chức xã hội;
tham gia bàn bạc, tổ chức thực hiện, giám sát và đánh giá các hoạt động
của Nhà nước và xã hội
- Hình thức tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội của công dân:
+ Trực tiếp tham gia vào các công việc của Nhà nước; bàn bạc, đóng góp ý
kiến và giám sát hoạt động của các cơ quan và cán bộ công chức nhà nước
+ Gián tiếp tham gia thông qua đại biểu của nhân dân để họ kiến nghị lên
các cơ quan có thẩm quyền giải quyết
- Ý nghĩa: quyền tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội của công dân
là quyền chính trị quan trọng nhất của công dân, đảm bảo cho công dân
thực hiện quyền làm chủ, thực hiện trách nhiệm của công dân đối với nhà
nước và xã hội
- Trách nhiệm:
+ Trách nhiệm của nhà nước là đảm bảo và tạo điều kiện để nhân dân phát
huy quyền làm chủ của mình trong các lĩnh vực của đời sống xã hội
+ Trách nhiệm của công dân: thể hiện thông qua các hoạt động cụ thể như:
tham gia thảo luận các vấn đề chung của địa phương, của cả nước, kiến
nghị với cơ quan nhà nước, biểu quyết khi nhà nước tổ chức trưng cầu ý
dân; thực hiện quyền bầu cử và ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân
khi đến tuổi; thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo với cơ quan nhà nước có
thẩm quyền về những việc làm trái pháp luật của cơ quan nhà nước, tổ
chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang hoặc bất cứ cá nhân nào…
- Liên hệ trách nhiệm của bản thân:
+ Biết thực hiện quyền tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội phù hợp
với lứa tuổi VD…
+ Tích cực tham gia công việc của trường, của lớp, của cộng đồng phù hợp
với khả năng VD…
HS phải lấy được VD, mỗi VD đúng cho 0.25 điểm
0.25
0.25 0.5
0.5
0.5
0.5 0.5
Câu 7
(3.0)
Bài tập tình huống
a Huy và Lê không thể kết hôn được, vì theo luật Hôn nhân và gia đình
Việt Nam năm 2000 quy định: cấm kêt hôn giữa những người có họ phạm
vi ba đời Trong trường hợp này thì Huy và Lê là những người có họ ở
phạm vi đời thứ ba
b Quy định về cấm kết hôn của luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam năm
2000 là:
+ Người đang có vợ, có chồng
+ Người mất năng lực hành vi dân sự (bị bệnh tâm thần hoặc các bệnh
khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình)
+ Giữa những người cùng dòng máu về trực hệ;
+ Giữa những người có họ trong phạm vi 3 đời
+ Giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi, bố chồng với con dâu, mẹ vợ với con
rể, bố dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng
+ Giữa những người cùng giới tính
1.5
1.5
* Chú ý: Giám khảo khi chấm bài cần căn cứ vào từng ý trả lời của thí sinh theo từng nội dung
câu hỏi để cho điểm phù hợp
Trang 26ĐỀ 10
1
Anh (chị) hãy cho biết để dạy tốt bài 13: Quyền tự do kinh doanh và nghĩa vụ
đóng thuế (chương trình môn GDCD lớp 9) người giáo viên cần nắm vững
Cần nắm được các kiến thức:
- Kinh doanh là hoạt động sản xuất, dịch vụ và trao đổi hàng hoá nhằm mục đích thu
- Nắm được Điều 3 Luật Doanh nghiệp: Kinh doanh là việc thực hiện một, một số
hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc
cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi
0.5 đ
- Quyền tự do kinh doanh là quyền của công dân được lựa chọn hình thức tổ chức
- Ở nước ta hiện nay, quyền tự do kinh doanh có ý nghĩa rất quan trọng: có nhiều
thành phần kinh tế và hình thức tổ chức kinh tế rất phong phú, đa dạng tạo điều kiện
cho công dân có khả năng lựa chọn thích hợp để tự tổ chức sản xuất, kinh doanh,
tăng thu nhập, tạo việc làm, nâng cao đời sống
0.5 đ
- Người kinh doanh phải tuân theo quy định của pháp luật và sự quản lý của nhà nước
như phải kê khai đúng số vốn, kinh doanh đúng ngành, mặt hàng ghi trong giấy phép,
không kinh doanh những lĩnh vực mà Nhà nước cấm như thuốc nổ, vũ khí, ma tuý,
mại dâm
0.5 đ
- Thuế là một phần trong thu nhập mà công dân và tổ chức kinh tế có nghĩa vụ nộp
vào ngân sách nhà nước để chi tiêu cho những công việc chung như: an ninh, quốc
phòng
0.5 đ
- Cần nắm được một số loại thuế cơ bản hiện nay: thuế nhà đất, thuế giá trị gia tăng,
- Ý nghĩa, vai trò của thuế trong nền kinh tế thị trường: ổn định thị trường, điều chỉnh
cơ cấu kinh tế, góp phần phát triển kinh tế đất nước theo đúng định hướng của Nhà
2
Sau tiết thao giảng của cô giáo A, một đồng nghiệp nhận xét: “Mặc dù giờ học
đã phát huy được tính tích cực, sáng tạo của học sinh nhưng giáo viên vẫn chưa
đổi mới phương pháp dạy học vì không sử dụng phương pháp thảo luận nhóm
và phương tiện dạy học hiện đại”
Anh (chị) hãy trình bày quan điểm của mình
5.0
Lý giải:
- Đổi mới PPDH là sử dụng các PPDH một cách tích cực và hiệu quả, phát huy được
tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm HS và từng
- Đổi mới PPDH không có nghĩa là phủ định hoàn toàn các PPDH truyền thống và
- Khi giờ học đã phát huy được tính tích cực, sáng tạo của học sinh có nghĩa là GV
- Không sử dụng phương pháp thảo luận nhóm và phương tiện dạy học hiện đại 0.5 đ
Trang 27không có nghĩa là chưa ĐMPPDH
- PP thảo luận nhóm là một PPDH hiện đại, có nhiều ưu điểm trong việc phát huy
tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh nhưng không phải là một PPDH vạn
- Chỉ sử dụng PPDH thảo luận nhóm nếu phù hợp nội dung bài dạy học, trình độ HS
- Phương tiện dạy học hiện đại không phải là PPDH chỉ là công cụ hỗ trợ cho GV
- Sử dụng PTDH như thế nào phải phù hợp nội dung bài dạy học , PTDH môn
GDCD hiện nay có nhiều loại, không chỉ sử dụng PTDH hiện đại mới là ĐMPPDH 0.5 đ
3
Đề thi học sinh giỏi lớp 7 huyện N năm học 2009 – 2010 có câu sau:
“Tình huống: Trong giờ học môn GDCD, khi cô giáo nêu vấn đề của bài học thì
A nói với H: Nói đến truyền thống gia đình, dòng họ là mình thấy mặc cảm Gia
đình, dòng họ mình chẳng có gì nổi bật để tự hào cả, dòng tộc chẳng có ai đỗ đạt
cao hoặc giữ chức vụ quan trọng trong cơ quan Nhà nước
Em hãy dùng kiến thức bài: Giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia
đình, dòng họ (chương trình môn GDCD lớp 7) để phân tích cho A hiểu”
Anh (chị) hãy làm đáp án cho câu hỏi trên
4.0
- Nhiều gia đình, dòng họ có truyền thống tốt đẹp về học tập, lao động, nghề nghiệp,
- Truyền thống của gia đình dòng họ không chỉ phụ thuộc vào việc có ai đỗ đạt cao
- Giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình và dòng họ là tiếp nối, phát
- Giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ giúp ta có thêm kinh
nghiệm và sức mạnh trong cuộc sống, góp phần làm phong phú truyền thống, bản sắc
dân tộc Việt Nam
0.5 đ
- Trân trọng, tự hào phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình, dòng họ không làm
4
Tình huống: Anh B đi xe máy vượt đèn đỏ và đã đâm vào xe máy của chị D
đang đi đến từ đường có tín hiệu đèn xanh Xe máy của chị D bị hỏng nặng Sau
khi thoả thuận, anh B đã nhận lỗi thuộc về mình và đền bù thiệt hại cho chị D
Ngoài ra anh B còn bị cảnh sát giao thông xử phạt tiền vì vi phạm luật lệ an toàn
giao thông
1 Anh (chị) hãy xác định vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý của anh B
trong tình huống trên
2 Nêu các dấu hiệu cơ bản của vi phạm pháp luật
2.0
1
- Anh B đã vi phạm pháp luật hành chính vì vượt đèn đỏ và phải chịu trách nhiệm
hành chính, phải nộp phạt theo quy định xử phạt hành chính 0.5 đ
- Anh B đã vi phạm pháp luật dân sự vì làm thiệt hại tài sản của chị D, vì vậy phải
chịu trách nhiệm dân sự qua việc đền bù thiệt hại cho chị D 0.5 đ
2
Nêu được 4 dấu hiệu cơ bản sau
Trang 28- Người thực hiện hành vi phải là người có năng lực trách nhiệm pháp lý 0.25 đ
5
Hãy trình bày những hiểu biết của anh (chị) về pháp luật, kỷ luật? Là giáo viên dạy
học môn Giáo dục công dân, anh (chị) xác định trách nhiệm của bản thân như thế nào
trong việc giáo dục học sinh thực hiện đúng pháp luật và tôn trọng kỷ luật? 5.0
- Pháp luật là hệ thống những quy tắc xử sự có tính bắt buộc chung, do Nhà nước xây
dựng, ban hành và bảo đảm thực hiện bằng quyền lực của nhà nước 0.5 đ
- Pháp luật bao gồm các quy định về: Những việc được làm; những việc phải làm;
- Kỷ luật là những quy định, quy ước của một cộng đồng (tập thể) về những hành vi
cần tuân theo nhằm đảm bảo sự phối hợp hành động thống nhất, chặt chẽ của mọi
người
0.5 đ
- Pháp luật có tính bắt buộc chung ở phạm vi rộng, thống nhất trong cả nước, không
- Kỷ luật là những quy ước, quy định ở phạm vi hẹp trong một tập thể, một cộng
- Tuy nhiên, nhưng quy ước của kỷ luật không được trái quy định của pháp luật 0.5 đ
- Những quy định của PL và KL giúp cho mọi người có một chuẩn mực chung để rèn
- Xác định trách nhiệm, bảo vệ quyền lợi của mọi người 0.5 đ
- Góp phần tạo điều kiện cho sự phát triển của cá nhân và xã hội 0.5 đ
Liên hệ bản thân trong dạy học:
- Dạy học đảm bảo các kiển thức chuẩn, nâng cao trình độ, nhận thức, kỹ năng sống
- Không ngừng nâng cao trình độ, gương mẫu thực hiện PL, KL 0.5 đ
Đề bài
Bài 1 (2,0 điểm)
Hãy điền các từ hoặc cụm từ thích hợp vào chỗ trống ( ) để hoàn chỉnh một số điều
luật sau của Luật giao thông đường bộ 2008
Điều 31:
3 Người điều khiển xe thô sơ khác phải cho xe đi hàng một, nơi có phần đường dành cho xe
thô sơ thì phải đi đúng ( 1 ) quy định; khi đi ban đêm phải có ( 2 ) ở phía trước và phía sau xe Người điều khiển xe súc vật kéo phải có biện pháp bảo đảm ( 3 ) trên đường
Điều 32:
5 Trẻ em dưới 7 tuổi khi đi qua đường đô thị, đường thường xuyên có xe cơ giới qua lại
phải có người lớn dắt, ( 4 ) có trách nhiệm giúp đỡ trẻ em dưới 7 tuổi khi qua đường
Bài 2 (3,0 điểm)
Thế nào là bộ máy nhà nước? Những cơ quan nào trong bộ máy nhà nước ta được gọi là
cơ quan đại biểu của nhân dân và là cơ quan quyền lực nhà nước? Nêu chức năng, nhiệm vụ của các
cơ quan đó?
Bài 3 (3,0 điểm)
Trang 29Em hãy cho biết pháp luật và kỉ luật có những điểm nào khác nhau? Cho ví dụ chứng minh?
Bài 4 (3,0 điểm)
Tính chất nguy hiểm, tác hại của các loại vũ khí, chất nổ, chất độc hại đối với con người và
xã hội? Nêu một số quy định của pháp luật về phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại? Để phòng, chống tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại, học sinh cần phải làm gì?
Bài 7 (3,0 điểm)
Bài tập tình huống :
Năm nay An đã 15 tuổi, bố mẹ mua cho một chiếc xe đạp để đi học Nhưng vì muốn mua một chiếc xe đạp khác nên An tự rao bán chiếc xe đạp đó Theo em:
a) An có quyền gì đối với chiếc xe đạp đó?
b) An có quyền bán chiếc xe đạp cho người khác không?
c) Muốn bán chiếc xe đạp đó, An phải làm gì?
(Hết)
Trang 30
HƯỚNG DẪN CHẤM
MÔN: Giáo dục công dân - Lớp 9
Bài 1 (2,0 điểm) Học sinh trình bày đúng các từ, cụm từ sau:
1 phần đường (0,5 điểm)
2 báo hiệu (0,5 điểm)
3 vệ sinh (0,5 điểm)
4 mọi người (0,5 điểm)
Bài 2 (3,0 điểm) HS cần nêu được những ý sau :
- Bộ máy nhà nước là một hệ thống tổ chức bao gồm các cơ quan nhà nước cấp trung ương và cấp
địa phương, có các chức năng và nhiệm vụ khác nhau (0,75 điểm)
- Cơ quan trong bộ máy nhà nước được gọi là cơ quan đại biểu của nhân dân và là cơ quan quyền
lực nhà nước là: Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp (0,75 điểm)
- Chức năng, nhiệm vụ của Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp:
+ Quốc hội: Làm Hiến pháp và sửa đổi Hiến pháp, làm luật và sửa đổi luật; quyết định các chính
sách cơ bản về đối nội và đối ngoại, những nguyên tắc chủ yếu về tổ chức và hoạt động của bộ máy
nhà nước và hoạt động của công dân (07,5 điểm)
+ Hội đồng nhân dân: Bảo đàm thi hành nghiêm chỉnh Hiến pháp và pháp luật ở địa phương; quyết
định kế hoạch phát triển về mọi mặt của địa phương (0,75 điểm)
Bài 3 (30 điểm) HS cần trình bày được những ý sau :
* Những điểm khác nhau giữa pháp luật và kỉ luật:
- Pháp luật
+ Là những quy tắc xử sự chung (0,25 điểm)
+ Do Nhà nước ban hành (0,25 điểm)
+ Có tính bắt buộc (0,25 điểm)
+ Thực hiện bằng biện pháp giáo dục, thuyết phục, cưỡng chế (0,25 điểm)
- Kỉ luật:
+ Là những quy định, quy ước của một cộng đồng ( một tập thể ) (0,25 điểm)
+ Do tập thể ( nhà trường, cơ sở sản xuất, cơ quan ) đề ra (0,25 điểm) + Hành vi cần tuân theo nhằm đảm bảo hành động thống nhất, chặt chẽ (0,25 điểm)
+ Những quy định của một tập thể phải tuân theo những quy định của pháp luật, không được trái
với pháp luật (0,25 điểm)
- Ví dụ: ( HS lấy được ví dụ phù hợp để chứng minh, mỗi một ví dụ về pháp luật, kỉ luật có kèm
theo phân tích được 0,5 điểm)
+ VD về pháp luật: Luật giao thông đường bộ quy định tất cả mọi người khi điều khiển, khi ngồi
trên xe mô tô 2 bánh, xe gắn máy phải đội mũ bảo hiểm có cài quai đúng quy cách; không sử dụng
ô, điện thoại Những điều luật này đều do Nhà nước ban hành, có tính bắt buộc, yêu cầu tất cả mọi
người khi tham gia giao thông đều phải chấp hành đúng Nếu ai vi phạm thì sẽ bị xử phạt tùy theo
mức độ (0,5 điểm)
Trang 31+ VD về kỉ luật: Nội quy của nhà trường quy định: học sinh đến trường mặc đồng phục quần xanh,
áo trắng, nghỉ học phải có đơn xin phép của phụ huynh; không chửi tục, đánh nhau Học sinh nào
không thực hiện tốt nội quy thì tùy theo mức độ có thể bị nhắc nhở, phê bình hoặc đình chỉ học
(0,5 điểm)
Bài 4 (3,0 điểm).HS cần trình bày được những ý sau :
- Tính chất nguy hiểm, tác hại của các loại vũ khí, chất nổ, chất độc hại đối với con người và xã hội:
+ Gây thiệt hại về tài sản cho cá nhân, gia đình, xã hội; gây tàn phế, làm chết người
(0,5 điểm)
+ Ảnh hưởng xấu đến sức khỏe (0,25 điểm)
+ Ô nhiễm môi trường, tài nguyên bị cạn kiệt (0,25 điểm)
- Một số quy định của pháp luật về phòng ngừa tai nại vũ khí, cháy nổ và các chất độc hại:
+ Cấm tàng trữ, vận chuyển, buôn bán, sử dụng trái phép các loại vũ khí, cháy, nổ và các chất độc
hại (0,5 điểm)
+ Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm bảo quản, chuyên chở, sử dụng vũ khí, cháy, nổ
và các chất độc hại phải được huấn luyện chuyên môn, có đủ phương tiện cần thiết và luôn tuân
thủ các quy định về an toàn (0,5 điểm)
- Trách nhiệm của học sinh trong việc phòng, chống tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại:
+ Tự giác tìm hiểu và thực hiện nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật về phòng ngừa tai nạn
vũ khí, cháy nổ và các chất độc hại như: không tham gia vào các hoạt động sản xuất, tàng trữ, buôn
bán, sử dụng trái phép các loại vũ khí, chất cháy, nổ ; không đốt pháo, không đốt lửa gần khu vực
để xăng, ga ; không nghịch, cưa bom, mìn, đạn pháo để lấy thuốc
(0,5 điểm)
+ Thường xuyên tuyên truyền, vận động nhắc nhở mọi người xung quanh cẩn thận trong mọi
hành vi, việc làm để không xảy ra các tai nạn đáng tiếc do vũ khí, các chất cháy, nổ và độc hại gây
ra (0,25điểm)
+ Tố cáo những hành vi vi phạm hoặc xúi giục người khác vi phạm các quy định về phòng ngừa
tai nạn vũ khí, cháy nổ và các chất độc hại (0,25 điểm)
Bài 5 (2,0 điểm).HS cần trình bày được những ý sau :
- Lí tưởng sống là mục đích cuộc sống mà con người mong muốn đạt tới, có tác dụng định hướng
cho các suy nghĩ, hành động, lối sống và cách ứng xử của con người
(0,5 điểm)
- Người có lí tưởng sống cao đẹp là người : Luôn suy nghĩ và hành động không mệt mỏi để thực
hiện lí tưởng của dân tộc, của nhân loại vì sự tiến bộ của bản thân và xã hội; luôn vươn tới sự hoàn
thiện của bản thân về mọi mặt, mong muốn cống hiến trí tuệ và sức lực cho sự nghiệp chung
(0,75 điểm)
- Thanh niên cần sống có lí tưởng vì:
+ Thanh niên là những chủ nhân trẻ tuổi của đất nước, là lực lượng chủ chốt trong sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc (0,25 điểm)
+ Lứa tuổi thanh niên là lứa tuổi của những ước mơ cao đẹp (0,25 điểm)
+ Người có lí tưởng sống cao đẹp sẽ được mọi người kính trọng (0,25 điểm)
Bài 6 (4,0 điểm).HS cần trình bày được những ý sau :
- Làm việc có năng suất, chất lượng, hiệu quả là tạo ra được nhiều sản phẩm tốt, có chất lượng cả về
nội dung và hình thức trong một thời gian ngắn (0,5 điểm)
Trang 32- 4 biểu hiện của năng suất, chất lượng, hiệu quả trong lĩnh vực giáo dục ở các nhà trường ( HS nêu
biểu hiện phù hợp )
+ Thi đua dạy tốt, học tốt (0,25 điểm)
+ Giáo viên đổi mới phương pháp dạy học phát huy tính tích cực chủ động của học sinh
(0,25 điểm)
+ Đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh (0,25 điểm)
+ Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học và quản lí giáo dục (0,25 điểm)
- Ý nghĩa của làm việc có năng suất, chất lượng, hiệu quả: (1,0 điểm)
Làm việc có năng suất, chất lượng, hiệu quả giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cá nhân, gia
đình và xã hội bởi vì: Tạo ra được nhiều sản phẩm tốt, có chất lượng trong một thời gian ngắn sẽ
thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nâng cao
Đồng thời, bản thân người lao động sẽ thấy hạnh phúc, tự hào vì thành quả lao động của mình và họ
sẽ có thu nhập cao, nâng cao chất lượng cuộc sống gia đình
- Các yếu tố cần thiết để làm việc có năng suất, chất lượng, hiệu quả: tay nghề cao, sức khỏe tốt,
lao động tự giác, tuân theo kỉ luật lao động và luôn năng động, sáng tạo
(0,5 điểm)
- Để học tập có năng suất, chất lượng, hiệu quả, HS cần:
+ Học tập và rèn luyện ý thức kỉ luật tốt (0,25 điểm)
+ Luôn siêng năng, chịu khó, tự học, tự tìm tòi và sáng tạo trong học tập ( đổi mới cách học, tìm
ra cách giải quyết khác nhau khi làm bài tập ) (0,25 điểm)
+ Có lối sống lành mạnh, tránh xa các tệ nạn xã hội (0,25 điểm)
+ Có ý chí nghị lực, tự lực, không dựa dẫm vào người khác (0,25 điểm)
Bài 7 (3,0 điểm) HS cần trình bày được những ý sau :
a) An có quyền sử dụng, quyền chiếm hữu chiếc xe đạp đó: quyền cất giữ cẩn thận xe đạp của
mình, quyền dùng xe đạp để đi học hàng ngày, quyền cho bạn mượn khi bạn đề nghị
(1,0 điểm)
b) An không có quyền bán chiếc xe đạp đó Vì: An mới 15 tuổi, còn đang ở chung với bố mẹ, còn
phụ thuộc bố mẹ và chịu sự quản lí của bố mẹ Chỉ có bố mẹ An mới có quyền bán chiếc xe đó cho
b Pháp luật là gì ,? Đặc điểm của pháp luật ?
c So sánh sự giống nhau của đạo đức và pháp luật (về chức năng) Sự
khác nhau của đạo đức và pháp luật (cơ sở hình thành, hình thức thể
hiện, các hình thức đảm bảo thực hiện)
Trang 33a Đạo đức và các mối quan hệ cơ bản…
Đạo đức là những qui định, những chuẩ-n mực ứng xử của con người
với người khác, với công việc, với thiên nhiên và môi trường sống,
được nhiều người ủng hộ và tự giác thực hiện
Các mối quan hệ cơ bản, ứng xử với:
- Bản thân
- Người khác
- Công việc
- Môi trường sống (Gia đình, cộng đồng, thiên nhiên )
- Lý tưởng sống của dân tộc
b Pháp luật là gì ? Đặc điểm của pháp luật
- Pháp luật là các qui tắc xử sự chung, có tính bắt buộc, do nhà nước
ban hành, được nhà nước bảo đảm thực hiện bằng các biện pháp giáo
dục, thuyết phục, cưỡng chế
- Đặc điểm của pháp luật
+ Tính qui phạm phổ biến: Các qui định của pháp luật là thước đo hành
vi của mọi người trong xã hội, qui định khuôn mẫu, những qui tắc xử
sự chung mang tính phổ biến
+ Tính xác định chặt chẽ: Các điều luật được qui định rõ ràng, chính
xác, chặt chẽ, thể hiện trong các văn bản pháp luật
+ Tính bắt buộc (tính cưỡng chế): Pháp luật do Nhà nước ban hành,
mang tính quyền lực nhà nước bắt buộc mọi người phải tuân theo, ai vi
phạm sẽ bị nhà nước xử lí theo qui định
Ghi chú: Nếu học sinh chỉ nêu được đặc điểm mà không giải thích thì
được 1/2 số điểm cầu phần đặc điểm
C So sánh đạo đức với pháp luật
* Giống:
+ Đạo đức và pháp luật là các chuẩn mực của xã hội
+ Đạo đức và pháp luật góp phần hình thành những nhân cách của con
người, điều chỉnh hành vi của con người và các quan hệ xã hội
+ Đạo đức và pháp luật góp phần làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp
hơn, văn minh hơn
Xuất phát từ ý chí, nguyện vọng của nhân dân, do cơ quan quyền lực cao nhất đại biểu của nhân dân là quốc hội làm luật pháp và sửa đổi luật pháp Hình
thức
thể
hiện
Tục ngữ, ca dao Châm ngôn Danh ngôn Truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn…
Văn bản qui phạm pháp luật
Được nhà nước đảm bảo thực hiện bằng các biện pháp giáo dục? thuyết phục, cưỡng chế
0,5 điểm
0,2 điểm 0,2 điểm 0,2 điểm 0,2 điểm 0,2 điểm 0,5 điểm
0,5 điểm
0,5 điểm 0,5 điểm
0,2 điểm 0,2 điểm
0,2 điểm
0,5 điểm
0,5 điểm
0,5 điểm
Trang 34b Qui định của pháp luật nước ta về phòng, chống tệ nạn xã hội ?
c Học sinh THCS có cần tham gia phòng chống tệ nạn xã hội không ?
Vì sao ?
a Tệ nạn xã hội là hiện tượng xã hội bao gồm những hành vi sai lệch
chuẩn mực xã hội, vi phạm đạo đức, pháp luật, gây hậu quả xấu về mọi
mặt đối với đời sống xã hội
b Qui định của pháp luật nước ta về phòng chống tệ nạn xã hội
- Cấm đánh bạc dưới bất cứ hình thức nào, nghiêm cấm tổ chức đánh
bạc
- Nghiêm cấm sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán, sử dụng, cưỡng
bức lôi kéo sử dựng trái phép ma tuý Những người nghiện ma tuý bắt
buộc phải cai nghiện
- Nghiêm cấm hành vi mại dâm, dụ dỗ hoặc dẫn dắt mại dâm
- Trẻ em không được đánh bạc, uống rượu, hút thuốc và dùng chất kích
thích có hại cho sức khỏe
- Nghiêm cấm lôi kéo trẻ em đánh bạc, cho trẻ em uống rượu, hút
thuốc, dùng chất kích thích
- Nghiêm cấm dụ dỗ, dẫn dắt trẻ em mại dâm, bán hoặc cho trẻ em sử
dụng những văn hoá phẩm đồi truy, đồ chơi có hại cho sự phát triển
lành mạnh của trẻ
c Học sinh THCS cần có tham gia phông chống xã hội không? Vì sao?
- Tệ nạn xã hội hết sức nguy hiểm, không loại trừ bất cứ một ai, nếu
không biết cách phòng chống
- Pháp luật nước ta đã có nhưng quy định về phòng chống tệ nạn xã hội
nên trách nhiệm của công dân là phải tuân theo pháp luật, trong đó có
học sinh THCS
- Tham gia vào các hoạt động phòng chống tệ nạn xã hội là để bảo vệ
bản thân, gia đình và cộng đồng, góp phần làm cho xã hội ngày càng
lành mạnh hơn, tốt đẹp hơn
0,5 điểm
0,25 điểm 0,25 điểm
0,25 điểm 0,25 điểm 0,25 điểm 0,25 điểm
0,25 điểm 0,25 điểm
0,5 điểm
Câu 3
(5 đ)
Câu 3 : (5 điểm)
“Cả cuộc đời tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tuột bậc là nước nhà
được độc lập, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học
a Đây là câu nói của : Hồ Chủ t ịch (Bác Hồ)
b Câu nói đó thể hiện lý tưởng sống cao đẹp của Bác :
0,5 điểm 0,5 điểm
1 điểm
Trang 35"Suốt đời phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân"
c Học tập Bác:
- Về ý chí và nghị lực, vượt qua khó khăn để giành và giữ độc lập cho
Tổ quốc
- Về tình thương yêu đối với con người
- Về sự công hiến hy sinh (chí công vô tư) đặt lợi ích của Tổ quốc lên
trên lợi ích của bản thân mình
- Về cách nói giản dị
d Liên hệ bản thân
- Xác định trách nhiệm của bản thân đối với sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ tổ quốc, thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
- Nhiệm vụ cụ thể trước mát: tốt nghiệp THCS rồi vào PTTH
- Rèn đức luyện tài (chủ đề năm học)
- Hoạt động tập thể, hoạt động chính trị xã hội (học sinh có thể nêu
việc làm cụ thể)
0,5 điểm 0,5 điểm 0,5 điểm 0,5 điểm 0,25 điểm
0,25 điểm 0,25 điểm 0,25 điểm
Câu 4
(4,5 đ)
Câu 4 : (4,5 điểm)
Để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc chúng ta cần phải hợp tác quốc tế Em
hãy cho biết:
- Hợp tác là cùng chung sức làm việc, giúp đỡ hỗ trợ lẫn nhau trong
công việc, lĩnh vực nào đó vì mục đích chung
- Hợp tác phải dựa trên cơ sở bình đẳng, hai bên cùng có lợi và không
làm phương hại đến lợi ích của những người khác
b Sự hợp tác quốc tế là tất yếu vì:
Trong bối cảnh thế giới đang đứng trước những vấn đề bức xúc có tính
toàn cầu (bảo vệ môi trường, sự hạn chế, bùng nổ dân số khắc phục
tình trạng đói nghèo, phòng ngừa và đẩy lùi những bệnh hiểm nghèo
.) mà không một quốc gia riêng lẻ nào có thể tự giải quyết, sự hợp tác
quốc tế là một vấn đề quan trọng và tất yếu
c Thời cơ và thách thức
* Thời cơ:
- Tham gia các liên minh kinh tế, khu vực, tổ chức…
- Tiếp thu những tiến bộ của KH-KT của thế giới
- Thu hút nguồn vốn
- Giải quyết công ăn việc làm
* Thách thức:
- Điểm xuất phát về kinh tế thấp
- Trình độ dân trí và khả năng của người lao động chưa cao
- Sự cạnh tranh quyết liệt của các nước lớn, của nền kinh tế thị trường
- Giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc
d Liên hệ
0,25 điểm 0,25 điểm
1 điểm
0,25 điểm 0,25 điểm 0,25 điểm 0,25 điểm
0,25 điểm 0,25 điểm 0,25 điểm 0,25 điểm
Trang 36Cõu 5
(2 đ)
Cõu 5 : (2điểm)
Hoàng trút dừng tiền học phớ mẹ cho để chơi điện tử Hoàng đang lo
lắng khụng biết làm thế nào thỡ bà hàng nước gần nhà dụ dỗ Hoàng
mang một tỳi nhỏ đi giao cho một người hộ bà, bà sẽ cho tiền đúng học
phớ và khụng núi gỡ với mẹ Hoàng
Hoàng tự nhủ : “ Làm theo lời bà hàng nước cũng được, cũn hơn bị mẹ
la mắng; với lại mỡnh chỉ làm một lần thụi, khụng bao giờ làm như thế
- Từ chối khộo bà hàng nước
- Thành thật xin lỗi mẹ về việc em đó trút dựng tiền học phớ để đỏnh
điện tử và hứa sẽ khụng tỏi phạm
- Bỏo cho mẹ biết về hành động dụ dỗ của bà hàng nước để mẹ cú
những biện phỏp thớch hợp vừa bảo vệ được bản thõn mỡnh vừa biết
được ý đồ của bà hàng nước
0,5 điểm 0,5 điểm 0,5 điểm 0,5 điểm
- Khái niệm pháp luật: Là các quy tắc xử sự chung, có tính bắt buộc do nhà n-ớc
ban hành, đ-ợc nhà n-ớc bảo đảm thực hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết
phục và c-ỡng chế
- Khái niệm kỷ luật: Là những quy định chung của cộng đồng, của tập thể xã hội
đề ra buộc mọi ng-ời phải tuân theo
- Mối quan hệ
+ Có mối quan hệ chặt chẽ với nhau
+ Nh-ng quy định của tập thể phải tuân theo quy định của pháp luật, không đ-ợc
trái với pháp luật
0,5
0,5 0,5
Câu 2 (2,5điểm)
Tại sao Hiến pháp 1992 khẳng định: Bản chất nhà n-ớc ta là nhà n-ớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân? So sánh sự khác nhau về bản chất nhà n-ớc ta với một nhà n-ớc khác mà em biết
2 a, Nhà n-ớc của ta là nhà n-ớc của dân, do dân và vì dân:
Trang 370,5 0,5
Câu 3 (2 điểm)
Chứng kiến cảnh một bạn gái 14 tuổi đi làm thuê th-ờng bị chủ nhà hàng đánh đập, Hoa rất th-ơng bạn nên có ý định tố cáo hành động đó với cơ quan công an nh-ng Hà can ngăn và nói: Hãy nhờ bố mẹ đi báo với công an, chúng mình còn nhỏ làm gì có quyền đ-ợc tố cáo ng-ời khác
a, Em đồng tình với ý kiến bạn Hà không? Vì sao?
b, Nêu những điểm khác nhau cơ bản giữa quyền khiếu nại và quyền tố cáo
+ Đối t-ợng của khiếu nại là các quyết định hành chính, hành vi hành chính
+ Đối t-ợng của tố cáo là tất cả các hành vi vi phạm pháp luật
- Cơ sở:
+ Cơ sở của khiếu nại là quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân ng-ời khiếu nại bị
xâm hại
+ Cơ sở của tố cáo là tất cả các hành vi vi phạm pháp luật gây thiệt hại hoặc đe dọa
gây thiệt hai đến lợi ích của mọi ng-ời
An và Bình tranh luận với nhau về chủ đề: Quyền tự do ngôn luận của công dân
- An cho rằng : Tự do ngôn luận nghĩa là muốn nói gì là tuỳ ý thích của mình
- Bình phản đối : Cậu nói thế không đ-ợc Tự do cũng phải tuân theo kỉ luật và pháp luật
chứ
- An nói: Nếu phải tuân theo kỉ luật và pháp luật thì còn gọi gì là tự do nữa
- Bình ???
a, áp dụng kiến thức đã học, em hãy giải thích giùm Bình ?
b, Những hành vi nào theo em là vi phạm pháp luật khi sử dụng quyền tự do ngôn luận ?
* Tập thể,xã hội sẽ rối loạn
* Mọi hoạt động không thể thống nhất hành động
0,5 0,25 0,25
Trang 38* Không phù hợp với lợi ích chung
- Các hành vi sử dụng quyền tự do ngôn luận trái pháp luật.:
* Lợi dụng tự do để phát biểu lung tung,cố tình kéo dài thời gian,làm lạc nội
dung ,sai vấn đề cần bàn
* Vu khống,vu cáo làm hại đến ng-ời khác
* Xuyên tạc sự thật,tiết lộ bí mật Nhà n-ớc,kích động,xúi dục, phá hoại, chống lại
lợi ích Quốc gia,tập thể và của công dân
0,25 0,25
0,25 0,25
Câu 5.(2.0 điểm)
Tình huống: Bố mẹ anh Huy đang ốm nặng, gia đình rơi vào hoàn cảnh hết sức khó khăn, túng quẫn Chán nản cuộc sống nh- thế nên anh Huy đã bỏ nhà đi làm thuê để tìm nguồn thu nhập cao hơn Có ng-ời cho rằng việc làm của anh Huy thể hiện tính tự lập cần học tập noi g-ơng Một số ng-ời khác lại cho rằng anh Huy là ng-ời vô trách nhiệm, đáng chê trách
Hỏi:
a, Em đồng ý với ý kiến nào? Hãy giải thích vì sao ?
b, Nếu là anh Huy em sẽ làm gì ?
5
(2đ)
Gồm 2 ý:
a, - Đồng ý với ý kiến thứ 2, anh Huy là ng-ời đáng chê trách
- Giải thích: + Tự lập là biết tự tạo lập cuộc sống nh-ng không thể vô trách nhiệm
với ng-ời thân
+ Anh Huy ch-a làm tròn bổn phận đối với cha mẹ
+ Xem th-ờng cha, mẹ
Trang 39+ Do Nhà n-ớc ta ban hành, phản ánh đ-ờng lối, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam
- Vai trò (1 điểm)
+ Là ph-ơng tiện quản lý Nhà n-ớc, quản lý xã hội
+ Là ph-ơng tiện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân
+ Giải quyết bất đồng bằng th-ơng l-ợng hoà bình
+ Phản đối âm m-u, hành động gây sức ép c-ờng quyền
ý 3: (1 điểm)
- Tác dụng:
+ Giúp n-ớc ta phát triển toàn diện, cùng nhau giải quyết các vấn đề bức xúc toàn cầu + Tạo điều kiện cho nền kinh tế Việt Nam phát triển nhanh chóng trở thành n-ớc CNH – HĐH
Câu 4: (5 điểm)
Dân tộc Việt Nam có những truyền thống tốt đẹp nào? Hãy nêu một truyền thống tốt đẹp mà
em ấn t-ợng nhất, vì sao? Trách nhiệm của bản thân về việc kế thừa phát huy truyền thống tốt
đẹp của dân tộc?
Trả lời:
ý 1: (1.5 điểm) HS nêu đ-ợc các truyền trống có trong SGK
ý 2: (1.5 điểm) HS chỉ ra và giải thích vì sao lại ấn t-ợng nhất
ý 3: (2 điểm) HS nêu đ-ợc trách nhiệm chung – bản thân
Câu 5: (6 điểm)
Lý t-ởng sống là cái đích của cuộc sống mà mỗi ng-ời khát khao muốn đạt tới
Em có suy nghĩ gì về lý t-ởng sống của thanh niên Việt Nam hiện nay? Là thanh niên – HS cần phải sống như thế nào để “sống đẹp, sống có ích”? Những dự định của em trong tương lai?
Trả lời:
ý 1: Lý t-ởng sống của thanh niên hiện nay (1điểm)
- Là biết luôn suy nghĩ và hành động không mệt mỏi để thực hiện lý t-ởng của dân tộc, của nhân loại, vì sự tiến bộ của bản thân và xã hội…
Trang 40- Là phấn đấu thực hiện mục tiêu xây dựng n-ớc Việt Nam độc lập, dân giàu, n-ớc mạnh, XH công bằng dân chủ, văn minh
ý 2: ( 2 điểm)
- Sống đẹp: (1đ)là sống có lý t-ởng, có hoài bão, có -ớc mơ, có tấm lòng nhân ái
- Sống có ích: (1đ)
+ sống vì mọi ng-ời, đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng
+ phải biết phân biệt đúng - sai, phải - trái
+ chấp hành nghiêm chỉnh đ-ờng lối, chủ tr-ơng chính sách pháp luật của Đảng và Nhà n-ớc, các quy tắc và trật tự xã hội
ý 3 : (1 điểm ) Liên hệ thực tế biểu hiện sống có lý t-ởng và thiếu lý t-ởng của thanh niên
- Sống có lý t-ởng : V-ợt khó trong học tập, năng động sáng tạo trong công việc, đấu tranh chống các hiện t-ợng tiêu cực…
- Thiếu lý t-ởng : Sống ỷ lại thực dụng sa vào tệ nạ xã hội, thờ ơ với mọi ng-ời…
* Trách nhiệm của thanh niên :
Mụi trường: Là toàn bộ cỏc điều kiện tự nhiờn, nhõn tạo bao quanh con người (0.5 điểm)
Tài nguyờn thiờn nhiờn: Là những của cải vật chất cú sẵn trong tự nhiờn mà con người cú thể khai thỏc, chế biến, sử dụng (0.5 điểm)
Vai trũ:
+ Tạo nờn cơ sở vật chất để phỏt triển kinh tế, văn húa, xó hội (0.5 điểm)
+ Tạo cho con người phương tiện sống, phỏt triển trớ tuệ, đạo đức…(0.5 điểm)
Cỏc biện phỏp để bảo vệ mụi trường và tài nguyờn thiờn nhiờn là:
+ Giữ cho mụi trường trong sạch, đảm bảo cõn bằng sinh thỏi (0.5 điểm)
+ Cải thiện mụi trường, ngăn chặn, khắc phục hậu quả xấu do con người và thiờn nhiờn gõy ra (0.5 điểm)
+ Khai thỏc tiết kiệm, cú hiệu quả nguồn tài nguyờn thiờn nhiờn (0.5 điểm)
+ Cấm mọi hoạt động làm suy giảm, cạn kiệt nguồn tài nguyờn thiờn nhiờn và làm ụ nhiễm mụi trường (0.5 điểm)