Chuyên đề này được nghiên cứu với 61 học sinh, trong đó có 26 học sinh là nữ. Thực hiện tại trường THTHCS Bồ Sao của tôi, một trường học với 100% học sinh là con em nông thôn, vấn đề đầu tư sách tham khảo, nâng cao còn gặp khó khăn, sử dụng Tiếng Anh trong giao tiếp ít. Thời gian áp dụng đề tài này bắt đầu ngay vào đầu năm học 2018 – 2019. Quá trình áp dụng đề tài này được thực hiện trên hầu hết các tiết dạy Tiếng Anh tại hai lớp 6. Trên cơ sở phương pháp dạy học chung, thì trong đề tài này còn nêu ra các thủ thuật dạy mới mang tính đặc trưng, nhằm tháo gỡ khó khăn, đáp ứng yêu cầu Tiếng Anh giao tiếp trong thời đại mở cửa, các phương pháp được đưa ra có ví dụ minh họa kèm theo, để tiện cho giáo viên lựa chọn và áp dụng. Các phương pháp được tiến hành ở tất cả các bước của các tiết dạy, nhưng trong đề tài này không nhằm đưa ra một ví dụ cho cả một tiết dạy.
Trang 1PHÒNG GD&ĐT HUYỆN VĨNH TƯỜNG
TRƯỜNG ………….
CHUYÊN ĐỀ:
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP TÍCH CỰC GÂY HỨNG THÚ HỌC
TIẾNG ANH ĐỐI VỚI HỌC SINH LỚP 6
Môn: TIẾNG ANH
Tổ bộ môn: KHOA HỌC XÃ HỘI
Người thực hiện: ………
………., tháng 02 năm 2020
MỤC LỤC
Trang 2STT Nội dung Trang
Trang 31 Danh mục chữ cái viết tắt.
Trang 415 7.5 Đối tượng nghiên cứu.
19 CHƯƠNG I: Thực trạng của việc dạy và học tiếng Anh ở
Trang 529 7.9 Về khả năng áp dụng của chuyên đề.
33 11 Danh sách những tổ chức/cá nhân đã tham gia áp dụng thử
Trang 6CHUYÊN ĐỀ : MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP TÍCH CỰC GÂY HỨNG THÚ HỌC TIẾNG ANH
ĐỐI VỚI HỌC SINH LỚP 6
1 Lời giới thiệu:
Chuyên đề này được nghiên cứu với 61 học sinh, trong đó có 26 học sinh là
nữ Thực hiện tại trường TH&THCS Bồ Sao của tôi, một trường học với 100% họcsinh là con em nông thôn, vấn đề đầu tư sách tham khảo, nâng cao còn gặp khókhăn, sử dụng Tiếng Anh trong giao tiếp ít
Thời gian áp dụng đề tài này bắt đầu ngay vào đầu năm học 2018 – 2019.Quá trình áp dụng đề tài này được thực hiện trên hầu hết các tiết dạy TiếngAnh tại hai lớp 6
Trên cơ sở phương pháp dạy học chung, thì trong đề tài này còn nêu ra cácthủ thuật dạy mới mang tính đặc trưng, nhằm tháo gỡ khó khăn, đáp ứng yêu cầuTiếng Anh giao tiếp trong thời đại mở cửa, các phương pháp được đưa ra có ví dụminh họa kèm theo, để tiện cho giáo viên lựa chọn và áp dụng Các phương phápđược tiến hành ở tất cả các bước của các tiết dạy, nhưng trong đề tài này khôngnhằm đưa ra một ví dụ cho cả một tiết dạy
Trang 75 Lĩnh vực áp dụng chuyên đề :
Trong dạy học môn Tiếng Anh lớp 6 ở cấp THCS
6 Ngày chuyên đề được áp dụng lần đầu: Năm học 2018 - 2019
7 Mô tả bản chất của chuyên đề :
7.1 Những nội dung lí luận có liên quan đến vấn đề nghiên cứu.
Tiếng Anh là một môn học khó đối với học sinh, đặc biệt là học sinh cácvùng nông thôn Như vậy trong quá trình giảng dạy giáo viên phải gây được sựhứng thú, tự tin, say mê, cố gắng học tập của bản thân các em mới mang lại kếtquả học tập tốt Các em phải luôn là người chủ động tích cực tham gia vào quátrình dạy và học
Hơn nữa để nhấn mạnh việc học ngoại ngữ có ý nghĩa và mang tính thực tế,học sinh học ngoại ngữ để giao tiếp nên cần được rèn luyện đồng thời bốn kỹ năngnghe-nói-đọc-viết, từ vựng, ngữ âm, ngữ pháp và các chức năng của nó Vì vậyviệc cải tiến phương pháp hướng dẫn học sinh thực hành phải theo hướng gợi mở,nhằm kích thích trí tò mò, phát huy tính tích cực, chủ động tránh đơn điệu nhàmchán, khô cứng trong một tiết học ngoại ngữ Giáo viên gợi ý, học sinh thực hànhtheo bài vừa học đó đưa vào thực tế
Trong thực tế, một số giáo viên thường thực hiện bước này bằng cách áp đặthọc sinh bám sát vào kiến thức mới học, không có tính sáng tạo hoặc buộc học sinhhọc thuộc lòng từng từ, từng câu đang học Do vậy, học sinh còn lệ thuộc nhiều vàogiáo viên Điều này rất hạn chế trong việc phát triển kỹ năng sử dụng ngôn ngữ củacác em
Qua nhiều năm đúc rút kinh nghiệm và qua tham khảo ý kiến của đồng
nghiệp tôi mạnh dạn đưa ra một số giải pháp và ứng dụng trong đề tài “ Một số phương pháp tích cực gây hứng thú học tiếng Anh đối với học sinh lớp 6 ”
7.1.1 Cơ sở lí luận:
Theo nghiên cứu, khi bước vào môi trường trung học cơ sở thì trẻ em cónhững sự thay đổi không chỉ phát triển về tâm lý, khả năng tư duy và trí tuệ Nhữngphương pháp học Tiếng Anh truyền thống dường như không còn phát huy đượchiệu quả khi mà các em học sinh tỏ rõ sự thiếu hào hứng, nhiệt huyết trong mônhọc Đối với học sinh cấp 2 trong giai đoạn chuyển giao (từ 11-15 tuổi) này đặc biệt
là học sinh lớp 6, việc xác định được một môi trường học tiếng Anh lý tưởng chohọc sinh cần được quan tâm Học sinh khối THCS gọi là giai đoạn cầu nối bởi vì
Trang 8đây là lúc trẻ đón nhận tiếng Anh về mặt học thuật sau nền tảng ban đầu, và cũng làthời điểm tạo đòn bẩy cho bậc học cao hơn
Biết được tầm quan trọng của Tiếng Anh đối tương lai của học sinh khôngthể phủ định được Chính vì vậy có rất nhiều em đã được bố mẹ rất quan tâm và cóđiều kiện được học Tiếng Anh từ rất sớm Học sinh được làm làm quen với ngoạingữ sớm đã tạo ra một thế hệ trẻ của đất nước được tiếp cận với nguồn tri thức,khoa học kĩ thuật tiên tiến trên thế giới giúp Đất Nước có nền kinh tế phát triển, hộinhập được với thế giới
7.1.2.Cơ sơ thực tiễn
Là một giáo viên Tiếng Anh ở trường THCS, tôi luôn trăn trở là dạy làm saocho trò hiểu và phát huy được tính tích cực, sáng tạo ở các em Chính vì vậy tôithiết nghĩ việc trau dồi phương pháp không phải là của riêng ai mà là vấn đề chungcho mọi giáo viên Cùng một vấn đề song người thầy phải làm thế nào để nó đơngiản nhất, dễ hiểu nhất khi truyền đạt cho các em, giúp các em hiểu và khắc sâuđược vấn đề Nhất là làm sao để thu hút các em vào hoạt động học tập, từ đó tạo ra
ấn tượng tốt đối với các em để các em đi đến với bộ môn một cách tự nguyện, hứngthú chứ không là một sự áp đặt, ép buộc học sinh Trên thực tế vấn đề đã đượcnhiều quý thầy cô đồng nghiệp đề cập đến, song với bản thân tôi cũng có nhữngquan điểm riêng của mình trong vấn đề này Vì vậy, với điều kiện thực tế của nhàtrường, thực trạng học sinh trong bộ môn Tiếng Anh ở trường TH&THCS Bồ Saotôi mạnh dạn đưa ra vấn đề và đưa vào nghiên cứu thực tế
7.2 Mục đích nghiên cứu
Sau khi chuyên đề được sử dụng đạt được kết quả như sau:
- Có nhiều phương pháp được áp dụng trong các tiết học môn Tiếng Anh
- Học sinh có hứng thú khi học bài và không còn cảm thấy sợ và áp lực khi học môn Tiếng Anh
- Học sinh phát huy được tính tích cực, chủ động trong các giờ học
- Chất lượng của bộ môn được nâng cao
7.3 Nhiệm vụ nghiên cứu
7.3.1 Vai trò của các phương pháp gây hứng thú trong quá trình dạy và họcTiếng Anh
7.3.2 Các phương pháp giới thiệu và kiểm tra từ vựng, ngữ pháp của học sinh
Trang 97.3.3 Kết quả của việc sử dụng các kĩ năng
7.4 Các phương pháp nghiên cứu
7.7 Thời gian nghiên cứu.
- Đề tài được tiến hành từ đầu học kì I năm học 2018- 2019
7.8 Nội dung
CHƯƠNG I THỰC TRẠNG CỦA VIỆC DẠY VÀ HỌC TIẾNG ANH
Ở TRƯỜNG TH & THCS BỒ SAO
1 Thuận lợi:
Trong những năm qua, Sở giáo dục, Phòng giáo dục đặc biệt quan tâm đếndạy học môn tiếng Anh Giáo viên giảng dạy môn tiếng Anh được dự lớp tập huấn,chuyên đề cụm, huyện với những nội dung thiết thực
Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm, giúp đỡ, động viên, sẵn sàng chia
sẻ những khó khăn, vướng mắc của giáo viên và tạo mọi điều kiện để chúng tôihoàn thành tốt công việc của mình
Giáo viên tiếng Anh được đào tạo chính quy, được tham gia các lớp bồidưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ do cấp trên tổ chức, có sự nhiệt tình, năng
nổ và có nhiều kinh nghiệm
Học sinh lớp 6 với bản chất hồn nhiên sẵn sàng tham gia vào các hoạt độngcủa giờ học
Chương trình sách giáo khoa có nội dung kiến thức phù hợp, gần gũi vớicuộc sống thực tế của học sinh, có nhiều tranh ảnh sinh động, tạo hứng thú cho họcsinh
Trang 10Sự phát triển của công nghệ thông tin giúp giáo viên có được nhiều nguồn tưliệu dạy học qua Internet.
Bản thân tôi là một giáo viên nhiệt tình trong công tác giảng dạy môn TiếngAnh, ham học hỏi, tìm tòi và trau dồi kiến thức chuyên môn nghiệp vụ
2 Khó khăn
Địa bàn xã là một xã nhỏ, nghề nghiệp của người dân đa dạng nên có sựchênh lệch về thu nhập Một số gia đình có điều kiện nhờ buôn bán chưa thực sự đềcao tầm quan trọng của việc học của con em mình, rất nhiều phụ huynh trong xã đilàm ăn xa nên chưa thực sự quan tâm sâu sát được việc học tập của con em nóichung và việc học ngoại ngữ nói riêng
Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học của nhà trường còn hạn chế,nhà trường chưa có phòng học bộ môn riêng, chưa có các trang thiết bị phục vụviệc dạy và học ngoại ngữ như máy chiếu hay bảng tương tác
Tâm lý học sinh ngại học, sợ học, chưa có hứng thú học với môn học vì nghĩTiếng Anh là một môn học khó, lại không có sự kèm cặp giúp đỡ từ phía gia đình vìTiếng Anh là một môn đặc thù nên rất ít phụ huynh có thể tự kèm cặp con ở nhà
Học sinh còn nhiều hạn chế về tài liệu tham khảo, thiếu môi trường đượcgiao tiếp, nặng về học lý thuyết và yếu về thực hành cho nên khả năng giao tiếp củamột số học sinh còn thiếu tự tin trước đám đông bằng Tiếng Anh Như vậy hiệu quảhọc tập thấp, học sinh sẽ dần chán môn học, gây khó khăn cho việc học tập
CHƯƠNG II CÁC PHƯƠNG PHÁP CHÍNH
1 Phương pháp gây hứng thú cho học sinh thông qua đồ dùng trực quan:
Theo quan điểm của tôi tất cả các phương tiện dạy học như băng, đài và cácphương tiện trực quan như tranh, ảnh, đồ vật thật,… đều có thể gây hứng thú chohọc sinh trong học tập Trong đó, việc sử dụng đồ dùng trực quan là phương phápgây hứng thú cho học sinh có hiệu quả nhất trong giảng dạy Tiếng Anh Vì phươngtiện trực quan đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập mối quan hệ giữa ngônngữ và ý nghĩa, giúp học sinh liên tưởng được ý nghĩa của ngôn ngữ một cách trựctiếp, dễ dàng, dễ khắc sâu mà không cần phiên dịch Với các chủ đề gần gũi, sátthực với cuộc sống thường ngày của bộ sách giáo khoa Tiếng Anh lớp 6, giáo viên
có thể giới thiệu từ mới hay tình huống thông qua các phương tiện trực quan nhưhình ảnh hay đồ vật thật
Trang 11Ví dụ: Khi dạy Unit 1: My new school – getting started, để dạy các từ:
a ruler, a calculator, a notebook, a schoolbag, a rubber : một cục tẩy, a pencilsharpener, a compass, a textbook
Giáo viên có thể chỉ vào các đồ vật có thật ở trong lớp và giới thiệu:
“This is a ruler” or “ That is a pencil sharpener” ,…
Sau đó giáo viên yêu cầu học sinh nhìn vào đồ vật và đoán nghĩa của từ
Phương pháp này giúp cho HS hứng thú học tập và sự tập trung cao vì các từ
mà giáo viên giới thiệu là những đồ vật rất gần gũi và dễ đoán nghĩa đối với HS
Tuy nhiên không phải lúc nào cũng có sẵn đồ vật thật ở trường nên giáo viên
có thể sử dụng tranh ảnh để thay thế Trong bộ sách giáo khoa Tiếng Anh mới, hìnhảnh được đưa ra để giới thiệu rất sẵn, sống động và giống với hình ảnh thật trongcuộc sống Vì vậy trong khi giảng dạy, GV không những phải biết khai thác và sửdụng chúng một cách tối đa mà còn phải sử dụng một cách linh hoạt và sáng tạo.Đây là cách dạy nhẹ nhàng nhất, dễ hiểu nhất nhưng kết quả đạt được rất cao và rấtphù hợp với đối tượng học sinh trung học cơ sở ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa
Ví dụ: Khi dạy unit 5 : NATURAL WONDERS OF THE WORLD – Getting started, để dạy các từ:
mountain : núi, river : sông, waterfall : thác nước, forest : rừng, cave : hang động,desert ; sa mạc, lake : hồ, beach : bãi biển, island : đảo, hòn đảo, valley : thunglũng,
Trang 12Giáo viên có thể dùng tranh trong sách hoặc phóng to các bức tranh trên lênmột tờ giấy to và treo lên bảng nhằm tạo sự chú ý của học sinh vào bài học rồi yêucầu học sinh nói về tên của các hình ảnh trong tranh bằng Tiếng Việt Sau đó giáoviên hướng dẫn cách đọc và viết bằng Tiếng Anh tương ứng.
Ngoài việc sử dụng các đồ dùng trực quan để giới thiệu từ mới, chủ đề haytình huống của bài, giáo viên có thể sử dụng chúng để củng cố bài học nhằm giúpcho học sinh khắc sâu hơn nội dung của bài và học sôi nổi hơn
Qua thực tế giảng dạy trên lớp, tôi thấy các giáo cụ trực quan luôn làm chogiờ học sôi nổi, đạt hiệu quả cao và gây được hứng thú đối với học sinh trong giờhọc
2 Phương pháp thúc đẩy động cơ học tập của học sinh:
Như đã nói ở trên, học sinh chỉ có được động cơ học tập khi các em cảm thấyhứng thú đối với môn học và thấy được sự tiến bộ của mình Do vậy, ngoài việc sửdụng các tình huống thách đố nhằm hấp dẫn, lôi cuốn học sinh vào những hoạtđộng trên lớp, giáo viên còn phải biết khích lệ, động viên các em trong học tập Đểgiúp các em nhận thấy được sự tiến bộ trong học tập, giáo viên cần phải chú ý đếntính vừa sức trong dạy học, tránh không nên đưa ra những yêu cầu quá cao đối vớihọc sinh Ngoài ra giáo viên cần khuyến khích học sinh học theo phương châm thửnghiệm và chấp nhận mắc lỗi trong quá trình thực hành
Trang 13Thực tế cho thấy, có những học sinh biết nhưng không dám nói vì sợ bị mắclỗi Một số em khác không dám giơ tay phát biểu vì sợ nói sai bị các bạn cười, côgiáo chê Theo tôi, đây chính là yếu tố tâm lí mà giáo viên dạy Tiếng Anh cần phảixem xét để giúp các em có được hứng thú học tập hay ít ra là tích cực hơn trong cácgiờ học Trong quá trình dạy, giáo viên không nên quá khắt khe với những lỗi màhọc sinh mắc phải (Ví dụ: lỗi phát âm, lỗi chính tả, thậm chí là lỗi ngữ pháp) đểtránh cho các em tâm lí sợ mắc lỗi khi thực hành.
Ví dụ: Trong khi thực hành, học sinh nói: She play badminton hoặc We has a dog,
Thay vì ngắt lời khi các em để sửa lỗi, giáo viên có thể để cho học sinh trảlời xong, giáo viên khích lệ hay cổ vũ các em bằng những câu như: “not bad”,
“Thank you” hoặc khi học sinh nói sai, làm sai bài giáo viên có thể dùng câu lệnh
“try again”, hoặc “ try your best ”… Sau đó giáo viên gọi học sinh khác nhận xét vàsửa lỗi cho bạn hoặc giáo viên sửa lỗi để tránh làm cho các em nhụt chí hay mấthứng thú luyện tập
3 Phương pháp sử dụng các trò chơi trong quá trình giảng dạy.
Đây là cách làm hữu hiệu bởi Tiếng Anh là môn học cần có nhiều người vàphải nói chuyện, giao tiếp, trao đổi mới có thể rèn luyện được khả năng giao tiếpbằng ngôn ngữ mới Những trò chơi đơn giản nhưng hấp dẫn có tác dụng rất tốt đếnviệc kích thích các em học sinh tăng cường giao tiếng và tăng khả năng tiếp cậnngôn ngữ tiếng Anh
Giáo viên có thể tổ chức trò chơi theo nhóm, cá nhân, tập thể với các trò chủyếu là những hoạt động thi đấu đơn giản như nhìn tranh ghi chép lại từ bằng tiếngAnh, viết từ mới, định nghĩa… huy động trí tuệ của đồng đội và tạo sự thi đua sôinổi, giúp các em phấn khích và giờ học trở nên thú vị hơn
Tuy nhiên, tùy vào từng bài cụ thể mà giáo viên có thể chọn ra trò chơi phùhợp với mục đích của bài học
3.1 Trò chơi “Bingo” được dùng để kiểm tra vốn từ vựng của học sinh đồng thời kiểm tra độ nhanh nhạy và kĩ năng nghe của các em:
Học sinh nhắc lại khoảng 10 đến 15 từ các em đã học và có liên quan đến bàihọc mới Tuỳ vào số lượng từ có liên quan đến chủ điểm bài học, giáo viên cho họcsinh chọn một số lượng từ phù hợp viết vào một bảng có số ô tương ứng Giáo viênlần lượt đọc các từ nhưng không theo thứ tự Học sinh đánh dấu vào từ có trong
Trang 14bảng của mình khi nghe giáo viên đọc từ đó Học sinh nào có các từ liên tục theohàng ngang, dọc hoặc chéo sẽ hô to BINGO và thắng trò chơi.
Ví dụ: Khi dạy unit 2: MY HOME - Looking back.
Để giúp các em nhớ lại các danh từ đã học trong unit 2, giáo viên chuẩn bịsẵn một số lượng khoảng 20-25 danh từ học sinh đã học
Giáo viên yêu cầu học sinh vẽ một bảng gồm 9 ô vuông và viết vào mỗi ôvuông một danh từ bất kì nào đó mà các em đã học ở unit 4 Giáo viên đọc lần lượtcác danh từ mà mình đã chuẩn bị sẵn Học sinh lắng nghe và đánh dấu vào ô danh
từ mà giáo viên vừa đọc Học sinh nào có 3 ô liên tục được đánh dấu thì hô to
“Bingo” Học sinh nào “Bingo” bảng số của mình trước là người chiến thắng
3.2 Trò chơi “Noughts and Crosses” / tic-tac toe ( cờ caro ): giúp các em luyện
tập việc sử dụng mẫu câu, khắc sâu cấu trúc về thì HTTD
Trang 15Giáo viên vẽ 9 ô có từ mới lên bảng hoặc chuẩn bị bảng phụ Chia lớp học
thành 2 nhóm: nhóm 1 là “noughts” (o), nhóm 2 là “crosses” (x) giống như trong
khi chơi cờ caro Hai nhóm lần lượt chọn từ trong 9 ô và đặt câu với các từ đó Họcsinh sử dụng mẫu câu đã học trong tiết học đó
Nhóm nào đặt câu đúng sẽ được 1 dấu (o) hoặc (x) vào ô đã chọn Nhóm nào tạo được 3 (o) hoặc (x) theo hàng ngang, hàng dọc hoặc chéo thì nhóm đó dành
chiến thắng
S1: 1 Anh is playing games now
S2: 5 My father is drinking tea
S3: 9 Mai is watching cartoons
S4 : 2 Tuan and Hanh are doing their homework
S5 : 4 Lan is making cake
S6 :
3.3 Trò chơi “Crossword puzzles” (Trò chơi ô chữ):
Trò chơi này được dùng để kiểm tra các từ vựng của của học sinh Học sinhlàm việc theo cặp hoặc theo nhóm nhỏ đựa vào các gợi ý để tìm các chữ
Ví dụ 4: Khi dạy unit 8: SPORTS AND GAMES- Looking back.
Để giúp học sinh ôn tập và củng cố vốn từ vựng về chủ đề vừa học, GV cho
HS chơi trò chơi theo đội để giải ô chữ Chia lớp thành 2 đội Hai đội lần lượt chọncác ô chữ theo hàng ngang, dựa vào gợi ý hoăc câu hỏi để trả lời Đội nào giải được
ô chữ hàng dọc trước sẽ thắng