Đề tài nhằm cải tiến phương pháp để nâng cao chất lượng bộ môn Tiếng Anh đặc biệt là chất lượng học sinh yếu kém, góp phần nâng cao chất lượng đại trà, đồng thời giúp học sinh yếu, kém yêu thích bộ môn Tiếng Anh, tự tin hơn và có thái độ học tập tích cực trong tất cả các giờ học.
Trang 1PHÒNG GD & ĐT ……….
TRƯỜNG THCS ………
BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG CHUYÊN ĐỀ Tên chuyên đề:
PHƯƠNG PHÁP PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU KÉM MÔN TIẾNG ANH
Tác giả chuyên đề:
Năm học 2019-2020
Trang 21 Tác giả sáng kiến:
- Họ và tên: ………
- Chức vụ: Giáo viên
- Đơn vị công tác: Trường THCS ………
2 Tên chuyên đề: Phương pháp phụ đạo học sinh yếu, kém môn Tiếng Anh.
I Đặt vấn đề.
Tiếng Anh là một ngôn ngữ quan trọng trên thế giới và là chìa khóa để mở mang tri thức, hiểu biết cho toàn thể nhân loại trong lĩnh vực khoa học tự nhiên cũng như xã hội Chính vì lẽ đó mà phong trào học Tiếng Anh của mọi lứa tuổi, dưới nhiều hình thức khác nhau đã và đan được lan rộng khắp mọi nơi Ở các trường phổ thông nói chung và Trung học cơ sở nói riêng, Tiếng Anh là một môn học cần thiết, quan trọng, là công cụ giúp các em khám phá thế giới, mở mang kiến thức về nhiều lĩnh vực khác nhau Tuy nhiên đây là một môn học khó, đòi hỏi sự phát huy toàn diện về trí và lực của cả thầy và trò Xuất phát từ thực tiễn về môn học Tiếng Anh trong trường THCS là hầu hết đầu vào của các em học sinh chất lượng chưa cao, nhiều "lỗ hổng" kiến thức, kĩ năng, rất hạn chế trong việc tiếp thu kiến thức, hình thành kĩ năng chậm, năng lực tư duy yếu, phương pháp học tập chưa tốt, chưa phù hợp, thờ ơ với giờ học trên lớp, thường xuyên không học từ vựng và lười học ngữ pháp, vì thế mà kết quả học tập của các em ngày càng giảm sút khiến các em trở nên chán nản Vì lý do đó mà giáo viên cần nghiên cứu tìm ra những phương pháp giảng dạy phù hợp để giúp các em yêu thích môn học hơn, chăm chỉ học tập hơn nhằm phát huy được khả năng tự học, trí sáng tạo, biết vận dụng những kiến thức sẵn có để làm tốt các dạng bài tập, thu được kết quả cao trong các kỳ thi, đặc biệt là kỳ thi THPT
Trong quá trình giảng dạy, để hạn chế số lượng học sinh yếu, kém thì công tác phụ đạo học sinh yếu, kém là một hoạt động thường xuyên và không thể thiếu được trong bất kỳ trường THCS nào Đây chính là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của người thầy, của nhà trường để góp phần giúp cho các học sinh không theo kịp bạn bè có
Trang 3thể nắm bắt được kiến thức cơ bản của nội dung bài học, nhận thức được tầm quan trọng của việc học ngoại ngữ để từ đó yêu thích bộ môn và chăm chỉ học tập hơn
Tôi đã chọn nghiên cứu đề tài này với mong muốn tìm tòi những phương pháp giảng dạy phù hợp giúp học sinh yếu, kém trường tôi học tập tốt hơn, cảm thấy tự tin hơn khi học môn Tiếng Anh trong một lớp học đông học sinh
Đề tài nhằm cải tiến phương pháp để nâng cao chất lượng bộ môn Tiếng Anh đặc biệt là chất lượng học sinh yếu kém, góp phần nâng cao chất lượng đại trà, đồng thời giúp học sinh yếu, kém yêu thích bộ môn Tiếng Anh, tự tin hơn và có thái độ học tập tích cực trong tất cả các giờ học
II Thực trạng chất lượng giáo dục cả nhà trường so với toàn huyện và toàn tỉnh năm học 2018-2019.
1 Chất lượng chung của toàn trường.
Trong năm học qua nhà trường đã thực hiện nghiêm túc Quyết định số 2086/QĐ-UBND ngày 25/7/2017 của Chủ tịch 2086/QĐ-UBND tỉnh về việc ban hành Kế hoạch thời gian từ năm học 2017-2018 đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên tỉnh Vĩnh Phúc; Công văn số: 526/HD-GDĐT ngày 18/9/2018 về hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục THCS năm học 2018-2019 của Phòng GD&ĐT Vĩnh Tường Triển khai đồng bộ và hiệu quả các cuộc vận động và các phong trào thi đua của ngành phát động Thực hiện giảng dạy theo đúng chương trình, nội dung theo hướng tinh giảm, đáp ứng mục tiêu giáo dục, chú trọng lồng ghép, tích hợp giáo dục đạo đức, giáo dục ngoài giờ lên lớp, giáo dục hướng nghiệp, giáo dục kỹ năng sống cho học sinh qua các môn học và các hoạt động giáo dục Tăng cường vận động và yêu cầu GV thực hiện đổi mới PPDH, ứng dụng CNTT trong dạy học…
Kết quả đạt được trong năm qua được đánh giá qua bảng thống kê sau:
* Học lực
Trang 4* Hạnh kiểm
2 Kết quả thi vào THPT của trường So sánh trong phạm vi huyện và trong phạm
vi toàn tỉnh Sự tiến bộ so với kỳ thi năm trước 2018-2019:
- Năm học 2019-2020, số học sinh thi vào THPT là 87/93 đạt tỉ lệ 93.55% So với
kì thi vào THPT năm học 2018-2019 tăng trưởng là 8,33% (năm học 2018-2019 có 98/115 HS dự thi đạt 85,2%) Kết quả thi ở từng môn cụ thể như sau:
+ Môn Toán: Kết quả thi đạt ĐTB là 4,8 điểm, xếp thứ 26 trong huyện, thứ 82 toàn tỉnh.
So với năm học 2018-2019 thì ĐTB giảm 0,04 điểm, giảm 6 bậc trong huyện,
giảm 12 bậc so với toàn tỉnh ĐTB môn thi so sánh với ĐTB toàn huyện thì kém 0,83 điểm; So với ĐTB toàn tỉnh thì kém 0,26 điểm
78 toàn tỉnh So với năm học 2018-2019 thì ĐTB tăng 0,81 điểm, giảm 5 bậc trong huyện, giảm 24 bậc so với toàn tỉnh
ĐTB môn thi so sánh với ĐTB toàn huyện thì kém 0,35 điểm; So với ĐTB toàn tỉnh thì kém 0,06 điểm
86 toàn tỉnh So với năm học 2018-2019 thì ĐTB giảm 0,36 điểm, tăng 5 bậc trong huyện, tăng 17 bậc so với toàn tỉnh
ĐTB môn thi so sánh với ĐTB toàn huyện thì kém 0,22 điểm; So với ĐTB toàn tỉnh thì cao hơn 0,2 điểm
+ Môn Vật lý: Kết quả thi đạt ĐTB là 6,9 điểm, xếp thứ 15 trong huyện, thứ 52
toàn tỉnh So với năm học 2018-2019 (môn Sinh học) thì ĐTB tăng 0,24 điểm, giảm 6 bậc trong huyện, giảm 15 bậc so với toàn tỉnh
ĐTB môn thi so sánh với ĐTB toàn huyện thì kém 0,29 điểm; So với ĐTB toàn tỉnh thì cao hơn 0,27 điểm
Trang 5+ Môn Lịch sử: Kết quả thi đạt ĐTB là 6,8 điểm, xếp thứ 6 trong huyện, thứ 15
toàn tỉnh So với năm học 2018-2019 thì ĐTB tăng 0,82 điểm, giảm 3 bậc trong huyện, giảm 8 bậc so với toàn tỉnh
ĐTB môn thi so sánh với ĐTB toàn huyện thì cao hơn 0,67 điểm; So với ĐTB toàn tỉnh thì cao hơn 1,06 điểm
Tổng hợp 5 môn: Kết quả thi đạt ĐTB là 5,9 điểm, xếp thứ 15 trong huyện, thứ
40 toàn tỉnh So với năm học 2018-2019 thì ĐTB tăng 0,33 điểm, giảm 5 bậc trong huyện, giảm 10 bậc so với toàn tỉnh
ĐTB 5 môn thi so sánh với ĐTB toàn huyện thì kém 0,17 điểm; so sánh với ĐTB toàn tỉnh thì cao hơn 0,28 điểm
3 Nguyên nhân dẫn đến học sinh yếu kém
Để nâng dần chất lượng học sinh không phải là chuyện một sớm một chiều mà nó đòi hỏi phải có sự kiên nhẫn và lòng quyết tâm của người giáo viên Phụ đạo học sinh yếu kém phải được giáo viên quan tâm, nhất là trong tình hình học tập hiện nay của học sinh, nhưng phụ đạo như thế nào, phương pháp ra sao thì đó cũng là một vấn đề đòi hỏi giáo viên cần phải không ngừng tìm hiểu
3.1 Về phía học sinh
Học sinh là người học, là người lĩnh hội những tri thức thì nguyên nhân học sinh yếu kém có thể kể đến là do :
- Học sinh lười học: Qua quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy rằng các em học sinh yếu đa số là những học sinh cá biệt, trong lớp không chịu chú ý chuyên tâm vào việc học, về nhà thì không xem bài, không chuẩn bị bài, không làm bài tập, cứ đến giờ học thì cắp sách đến trường Còn một bộ phận nhỏ thì các em chưa xác định được mục đích của việc học Các em chỉ đợi đến khi lên lớp, nghe giáo viên giảng bài rồi ghi vào những nội dung đã học để sau đó về nhà lấy ra “học vẹt” mà không hiểu được nội dung
đó nói lên điều gì Đối tượng học sinh yếu có những khác biệt về cách nhận thức, chưa
có phương pháp và động cơ học tập đúng đắn, điều này đã ảnh hưởng nhiều đến vấn
đề học tập của học sinh, từ đó dẫn đến các em chán nản việc học, hổng kiến thức
Trang 6- Học sinh bị hổng kiến thức từ lớp dưới Đây là một điều không thể phủ nhận với chương trình học tập hiện nay Đa số học sinh chưa có sự nhận thức đúng đắn của việc học tập bộ môn Tiếng Anh trong nhà trường Điều này dẫn đến ý thức tự giác học tập của nhiều em chưa cao Để đối phó với giáo viên các em thường dùng sách “Học tốt Tiếng Anh” mà không chịu khó học từ vựng, ngữ pháp hay thực hành các kỹ năng
- Một số học sinh chưa thực sự tự giác trong học tập, chưa có động cơ học tập, mất kiến thức cơ bản ngay từ lớp dưới, hoặc còn bị ảnh hưởng bởi trò chơi điện tử, chưa
tự xây dựng cho mình phương pháp tự học, chưa dành nhiều thời gian cho việc thực hành tiếng anh hàng ngày, nhiều học sinh không theo kịp bạn để rồi sinh ra chán học, sợ học
- Một số em thiếu tìm tòi, sáng tạo trong học tập, không có sự phấn đấu vươn lên,
có thói quen chờ đợi lười suy nghĩ hay dựa vào giáo viên, bạn bè hoặc xem lời giải sẵn trong sách giải một cách thụ động
Học sinh ít có môi trường giao tiếp bằng Tiếng Anh nên kỹ năng nói nghe còn hạn chế Học sinh còn chưa mạnh dạn trong học tập do chưa hiểu sâu, hoặc đọc chậm, viết chậm, viết sai, không có khả năng vận dụng kiến thức
Một số học sinh đi học thất thường, ham chơi, không chịu đi học
- Ngoài môn học Tiếng Anh học sinh còn phải học, soạn bài và làm bài tập những
bộ môn khác nên đối với những em không biết phân phối thời gian để luyện các kỹ năng như nghe, viết, làm bài tập về ngữ pháp hay học kỹ từ vựng
3.2 Về phía giáo viên
Nguyên nhân học sinh học yếu không phải hoàn toàn là ở học sinh mà một phần ảnh hưởng không nhỏ là ở người giáo viên:
Còn một số giáo viên chưa thực sự chú ý đúng mức đến đối tượng học sinh yếu Chưa theo dõi sát sao và xử lý kịp thời các biểu hiện sa sút của học sinh
- Tốc độ giảng dạy kiến thức mới và luyện tập còn nhanh khiến cho học sinh yếu không theo kịp
Trang 7- Một số giáo viên chưa thật sự chịu khó, tâm huyết với nghề, chưa thật sự giúp
đỡ các em thoát khỏi yếu kém, như gần gũi, tìm hiểu hoàn cảnh để động viên, hoặc khuyến khích các em khi các em có chút tiến bộ trong học tập như là khen thưởng các
em Từ đó các em cam chịu, dần dần chấp nhận với sự yếu kém của chính mình và nhụt chí không tự vươn lên
- Nội dung bài dạy nhiều, thời lượng dạy hạn chế nên giáo viên chỉ tập trung dạy theo nội dung tiết học trong khung phân phối chương trình, không đủ thời gian để quan tâm đến hết đối tượng học sinh trong lớp nhất là học sinh yếu, kém
3.3 Về phía phụ huynh
- Còn một số phụ huynh học sinh thiếu quan tâm đến việc học tập ở nhà của con
em, phó mặc mọi việc cho nhà trường và thầy cô
- Một số gia đình học sinh gặp nhiều khó khăn về kinh tế hoặc đời sống tình cảm khiến trẻ không chú tâm vào học tập
- Một số cha mẹ quá nuông chiều con cái, quá tin tưởng vào các em nên học sinh lười học, xin nghỉ để làm việc riêng (như đi chơi, giả bệnh, ) cha mẹ cũng đồng ý cho phép nghỉ học, vô tình là đồng phạm góp phần làm học sinh lười học, mất dần căn bản
Từ đó dẫn đến tình trạng yếu kém
Trên đây chỉ là một số nguyên nhân chủ quan dẫn đến tình trạng học sinh yếu mà bản thân trong quá trình giảng dạy nhận thấy
Qua thực tế cho thấy, học sinh là nhân tố quyết định chất lượng và tay nghề của người thầy vì dù thầy giáo có giỏi đến đâu mà học sinh không có năng khiếu bộ môn, học tập chưa tích cực, không có lòng đam mê và yêu thích môn học thì công tác bồi dưỡng phụ đạo cũng sẽ không thể đạt được kết quả như mong muốn Năng khiếu về môn học, tính tích cực, sự kiên nhẫn và lòng đam mê môn học và được hướng dẫn học tập bởi một giáo viên giỏi về kiến thức, phương pháp và tâm huyết với nghề là những nhân tố tạo nên kết quả của quá trình phụ đạo học sinh yếu, kém Học sinh cần có phương pháp tự học để nâng cao kiến thức và kỹ năng làm bài tập của môn học Tích cực học thầy, học bạn, tăng cường hoạt động theo cặp, nhóm nhằm trao đổi ý kiến, ôn
Trang 8bài, kiểm tra kiến thức hoặc chấm chữa bài kiểm tra cho nhau, biết chia sẻ kinh nghiệm
và giúp đỡ bạn mình cùng tiến bộ Biết rõ tầm quan trọng của bộ môn Tiếng Anh để đầu
tư thời gian học tập bộ môn một cách nhiệt tình và có hiệu quả Có kế hoạch học tập cụ thể và điều quan trọng nhất là các học sinh tham gia bồi dưỡng phải có các phương pháp học tập tích cực, khoa học và có hiệu quả
Như vậy, khi giáo viên tổ chức phụ đạo phải lưu ý tránh cho học sinh những phản ứng không tích cực và nếu có xảy ra thì kịp thời sửa chữa, cố gắng khuyến khích, động viên khen thưởng để học sinh có những phản ứng tích cực
4 Một số giải pháp phụ đạo học sinh yếu
4.1 Giải pháp chung
4.1.1 Xây dựng môi trường học tập thân thiện.
- Sự thân thiện của giáo viên là điều kiện cần để những biện pháp đạt hiệu quả cao Thông qua cử chỉ, lời nói, ánh mắt, nụ cười… giáo viên tạo sự gần gũi, cảm giác an toàn nơi học sinh để các em bày tỏ những khó khăn trong học tập, trong cuộc sống của bản thân mình
- Giáo viên luôn tạo cho bầu không khí lớp học thoải mái, nhẹ nhàng, không mắng hoặc dùng lời thiếu tôn trọng với các em, đừng để cho học sinh cảm thấy sợ giáo viên mà hãy làm cho học sinh thương yêu, gần gũi và tôn trọng mình
- Bên cạnh đó, giáo viên phải là người đem lại cho các em những phản hồi tích cực Ví dụ như giáo viên nên thay chê bai bằng khen ngợi, giáo viên tìm những việc làm
mà các em đã hoàn thành dù là những việc nhỏ để khen ngợi, hoặc cho điểm cao để khuyến khích các em
4.1.2 Khuyến khích động viên, tạo hứng thú học tập.
Để giúp HS yếu kém vươn lên khi học bộ môn Tiếng Anh, điều đầu tiên là cá thể hóa đối tượng HS trong quá trình giảng dạy: Dạy không chú ý tới số đông mà truyền đạt kiến thức có chất lượng đến từng HS Muốn vậy, phải nắm được năng lực tiếp nhận và
cá đặc điểm tâm sinh lý của từng em
Trang 9Với đối tượng HS hiếu động, cần thường xuyên nhắc nhở các em tập trung vào bài, HS thụ động cần động viên khuyến khích, tránh mắng hay là phê bình các em Đồng thời chọn các bài tập vừa sức để các em có thể làm bài, có thêm tự tin trong học tập Mỗi tiết học chỉ nên truyền đạt cho HS một lượng kiến thức vừa phải để tiếp thu chứ không nên nhồi nhét Kiến thức phải được lặp đi lặp lại nhiều lần để HS ghi nhớ
Không nên yêu cầu cao đối với đối tượng HS yếu kem khi các em chưa đạt được một chuẩn kiến thức nhất định, đi từ bài tập cơ bản Khi giải bài tập, nếu có kiến thức liên quan cần dừng lại yêu cầu HS nhắc lại kiến thức, giúp các em tập trung vào bài đồng thời ôn lại kiến thức cũ
Cùng với đó, không dồn quá nhiều bài tập trong một tiết học, không dạy quá nhanh, cần dạy chắc kiến thức, quan sát thái dộ học tập của HS để có hướng điều chỉn kịp thời Khi thấy HS có biểu hiện mệt mỏi, nên thay đổi dạng bài tập đơn giản hơn
Tạo hứng thú học tập là điều rất quan trọng, HS yếu kém thường dễ nản, ít động não, gặp câu hỏi khó thường buông xuôi
GV cũng nên luôn đi lại, quan sát từng HS làm bài Nếu thấy HS nào không làm được bài sẽ trực tiếp chỉ cho HS chỗ sai sót Ngoài ra, cần động viên HS yếu lên bảng trình bày Đây là một trong những cách giúp các em nhắc lại để các em ghi nhớ cấu trúc Luôn động viên tuyên dương khi các em làm được bài để động viên tinh thần các em
4.1.3 Phân loại đối tượng học sinh
- Giáo viên cần xem xét, phân loại những học sinh yếu đúng với những đặc điểm vốn có của các em để lựa chọn biện pháp giúp đỡ phù hợp với đặc điểm chung và riêng của từng em Một số khả năng thường hay gặp ở các em là: Sức khoẻ kém, khả năng tiếp thu bài, lười học, thiếu tự tin, nhút nhát…
- Trong quá trình thiết kế bài học, giáo viên cần cân nhắc các mục tiêu đề ra nhằm tạo điều kiện cho các em học sinh yếu được củng cố và luyện tập phù hợp
- Trong dạy học cần phân hóa đối tượng học tập trong từng hoạt động, dành cho đối tượng này những câu hỏi dễ, những bài tập đơn giản để tạo điều kiện cho các em
Trang 10được tham gia trình bày trước lớp, từng bước giúp các em tìm được vị trí đích thực của mình trong tập thể
- Ngoài ra, giáo viên tổ chức phụ đạo cho những học sinh yếu khi các biện pháp giúp đỡ trên lớp chưa mang lại hiệu quả cao Có thể tổ chức phụ đạo 1 buổi trong một tuần Tuy nhiên, việc tổ chức phụ đạo có thể kết hợp với hình thức vui chơi nhằm lôi cuốn các em đến lớp đều đặn và tránh sự quá tải, nặng nề
4.1.4 Xếp chỗ ngồi cho HS
Việc sắp xếp chỗ ngồi cho HS yếu cũng rất quan trọng Xếp các em ngồi cùng những học sinh khá giỏi để các em khá giỏi có thể giúp đỡ các em học tập, và xếp các
em ngồi ở vị trí tiện cho GV tiếp cận như đầu bàn, cạnh lối đi, tránh xếp các em ngồi bàn cuối sẽ hạn chế sự tiếp thu kiến thức, ảnh hưởng kết quả học tập
4.1.5 Giáo dục ý thức học tập cho học sinh
- Giáo viên phải giáo dục ý thức học tập của học sinh, tạo cho học sinh sự hứng thú trong học tập, từ đó sẽ giúp cho học sinh có ý thức vươn lên Trong mỗi tiết dạy, giáo viên nên liên hệ nhiều kiến thức vào thực tế để học sinh thấy được ứng dụng và tầm quan trọng của môn học trong thực tiễn Từ đây, các em sẽ ham thích và say mê khám phá tìm tòi trong việc chiếm lĩnh tri thức
- Bên cạnh đó, giáo viên phải tìm hiểu từng đối tượng học sinh về hoàn cảnh gia đình, tính cách, sở thích và nề nếp sinh hoạt, bảo ban các em về thái độ học tập, tổ chức các trò chơi có lồng ghép việc giáo dục các em về ý thức học tập tốt và ý thức vươn lên trong học tập, làm cho các em thấy tầm quan trọng của việc học Đồng thời, giáo viên phối hợp với gia đình giáo dục ý thức học tập của học sinh Do hiện nay, có một số phụ huynh luôn gò ép việc học của con em mình, sự áp đặt và quá tải sẽ dẫn đến chất lượng không cao Bản thân giáo viên cần phân tích để các bậc phụ huynh thể hiện sự quan tâm đúng mức Nhận được sự quan tâm của gia đình, thầy cô sẽ tạo động lực cho các em để các em có ý chí phấn đấu vươn lên
4.1.6 Tổ chức kèm cặp học sinh yếu kém