* Trang thiết bị dạy học: Để giảng dạy môn mĩ thuật trong chương trình đào tạo được thành công, điều này phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố như: tài liệu, phương tiện, đồ dùng trực quan
Trang 11.Lời giới thiệu.
Trong môn học Mĩ thuật, đây là một môn năng khiếu, đòi hỏi các em phải có tính sáng tạo, độc lập trong học tập Vì thế, làm thế nào để các em chủ động trong học tập là điều mà những giáo viên như tôi luôn trăn trở
1 1 / Thuận lợi:
Môn Mĩ thuật là môn học nghệ thuật, thu hút rất nhiều học sinh
Cho đến nay các trường đã có giáo viên dạy mĩ thuật, phong trào học Mĩ thuật ngày càng một sôi nổi, hầu hết các em học sinh hào hứng với môn học và môn học
đã được chú ý Tất cả mọi người đã hiểu được đây là một môn học nghệ thuật Vì vậy không ít giáo viên và học sinh, các bậc phụ huynh luôn coi trọng và đầu tư cho môn học Qua đó các em thấy rằng Mĩ thuật là môn học bổ ích, lý thú và tươi vui,
có tính giáo dục đạo đức, thẩm mĩ cao và là môn học bổ trợ tích cực cho các môn học khác Vì thế các em đón nhận tiết học một cách nhiệt tình và hào hứng
* Trang thiết bị dạy học:
Để giảng dạy môn mĩ thuật trong chương trình đào tạo được thành công, điều này phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố như: tài liệu, phương tiện, đồ dùng trực quan
Có một số đồ dùng cần thiết cho việc giảng dạy Mĩ thuật cho học sinh như: bộ
đồ dùng dạy học các phân môn từ lớp 1 đến lớp 5 sách tham khảo
* Cơ sở vật chất:
Nhà trường quan tâm đầu tư công nghệ thông tin cho dạy học Vì thế góp phần thuận tiện cho việc dạy và học của giáo viên, học sinh Học sinh lúc nào cũng có
đủ đồ dùng, không bị quên ở nhà
1.2/ Khó khăn:
- Bên cạnh đó còn có một số phụ huynh chua quan tâm đến môn mĩ thuật.
* Trang thiết bị dạy học:
- Còn thiếu thốn như: vật mẫu cho giáo viên và học sinh, phương tiện, đồ dùng trực quan,
- Vì vậy, là một giáo viên luôn tâm huyết với nghề tôi luôn trăn trở làm như thế nào để nâng cao chất lượng
Trang 22 Tên sáng kiến:
- Tôi suy nghĩ, nghiên cứu để viết Báo cáo kinh nghiệm này với mục đích tìm ra một số giải pháp tốt nhất góp phần nhằm nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà
trường Từ những lí do trên, tôi chọn tên sáng kiến:
“ Ứng dụng Công nghệ thông tin trong giảng dạy phân môn Vẽ Theo Nhạc.”
3 Tác giả, đồng tác giả sáng kiến:
- Họ và tên: Hoàng Thị Thanh Hiệp
- Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường Tiểu học Khe Mo
4 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: (Nêu rõ lĩnh vực có thể áp dụng sáng kiến và vấn đề mà sáng kiến giải quyết)
- Lĩnh vực Sư phạm.
* Các bài dạy có ứng dụng công nghệ thông tin.
Bài dạy Mĩ thuật lớp 4
5 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử, (ghi ngày nào sớm hơn)
Qua quá trình giảng dạy cùng với các năm đổi mới theo chương trình thay sách giáo khoa tôi nghiên cứu và áp dụng các nội dung trong phạm vi của đề tài này
6 Mô tả bản chất của sáng kiến:
- Về nội dung của sáng kiến: Mô tả đầy đủ và rõ ràng các bước thực hiện giải pháp cũng như các điều kiện cần thiết để áp dụng giải pháp; nếu là giải pháp cải tiến giải pháp đã biết trước đó tại cơ sở thì cần nêu rõ tình trạng của giải pháp
đã biết, những nội dung đã cải tiến, sáng tạo để khắc phục những nhược điểm của giải pháp đã biết Bản mô tả nội dung sáng kiến có thể minh họa bằng các bản vẽ, thiết kế, sơ đồ, ảnh chụp mẫu sản phẩm nếu cần thiết;
- Về khả năng áp dụng của sáng kiến: Nêu rõ về việc giải pháp đã được áp dụng, kể cả áp dụng thử trong điều kiện kinh tế - kỹ thuật tại cơ sở và mang lại lợi
Trang 3ích thiết thực; ngoài ra có thể nêu rõ giải pháp còn có khả năng áp dụng cho những đối tượng, cơ quan, tổ chức nào;
1 Cơ sở lý luận:
Ngày nay công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Ngành giáo dục đã có những chuyển biến về việc đổi mới PPDH, chương trình dạy học để phù hợp với những thành tựu khoa học thực tiển Trong thời đại công nghệ thông tin phát triển, để đáp ứng nhu cầu học tập thì đòi hỏi việc dạy học phải thay đổi phương pháp, phương tiện
Ứng dụng công nghệ thông tin góp phần đổi mới PPDH, hình thành phương pháp tư duy mới, đưa phương pháp dạy học vào quỹ đạo sử dụng sức mạnh của công cụ hiện đại để chuyển tải những khối lượng kiến thức lớn mở rộng tầm nhận thức của học sinh, làm thay đổi căn bản cách dạy, cách học Ứng dụng công nghệ thông tin sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho công tác dạy học những bộ môn có yêu cầu
về tính trực quan, phương pháp phân tích, hướng dẫn cụ thể Bởi vì giáo viên có điều kiện thu thập thông tin liên quan đến bài dạy một cách dễ dàng nhanh chóng trên các trang Web, các kênh thông tin trong và ngoài nước Qua quá trình xử lý những thông tin đó giáo viện đã tự tạo cho mình một thư viên tư liệu cần thiết cho
bộ môn để giảng dạy có hiệu quả
Với mục tiêu chung và chương trình cụ thể, việc dạy học mĩ thuật ở TH không chỉ là vẽ mà lấy hoạt động mĩ thuật để năng cao hiểu biết cho học sinh giúp các em
có thêm kiến thức, kỹ năng trong quá trình hoàn thiện nhân cách Đức - Trí - Thể -
Mỹ Dạy học mĩ thuật là tổ chức và thực hiện các hoạt động giúp học sinh năng cao sự hiểu biết về giáo dục thẩm mĩ, rèn luyện kỹ năng để ứng dụng sự hiểu biết thẩm mĩ vào cuộc sống Ứng dụng công nghệ thông tin sẽ giúp giáo viên thực hiện tốt những mục tiêu đã đề ra của bộ môn
- Dạy học mĩ thuật tuy đã có nội dung cụ thể nhưng cần bổ sung kịp thời tài liệu,
đồ dùng dạy học thì việc dạy học mới có hiệu quả đó cũng là một yêu cầu cấp thiết
Với mục tiêu thực tiễn trên việc ứng dụng CNTT vào dạy học là điều cần thiết
để năng cao chất lượng các bộ môn nói chung và môn Mĩ thuật nói riêng
Trang 42 Nội dung chính:
2.1 Ứng dụng Công nghệ thông tin vào dạy học Mĩ thuật trong Nhà trường:
* Các bài dạy có ứng dụng công nghệ thông tin.
Bài dạy mĩ thuật lớp 4
Mĩ thuật có Quy trình sau:
- Quy trình vẽ theo nhạc
- Quy trình vẽ biểu cảm
- Quy trình vẽ 3D
- Quy trình Vẽ cùng nhau, Xây dựng cốt truyện, Tạo hình con rối, tạo hình ba chiều
- Quy trình Tạo hình ba chiều, điêu khắc, tạo hình không gian…
* Hiệu quả khi ứng dụng CNTT vào giảng dạy các phân môn:Vẽ Theo Nhạc.
Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học Phát huy hiệu quả khi thực hiện các hoạt động: Quan sát, nhận xét, phân tích, hướng dẫn học sinh làm bài tập Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học Phát huy hiệu quả cao trong các hoạt động dạy và học
- Phân môn:Vẽ Theo Nhạc:
Chủ yếu mang tính giáo dục thẩm mĩ, tạo điều kiện cho học sinh tiếp xúc làm quen cái đẹp của thiên nhiên, của các tác phẩm mĩ thuật Qua đó các em vận dụng hiểu biết về cái đẹp vào cuộc sống thường ngày và để có thêm tình yêu quê hương đất
nước Vì vậy khi dạy học môn Vẽ Theo Nhạc giáo viên cần phải sử dụng đồ dùng
dạy học, tranh dạy học phải có tính thẩm mĩ cao
2.2 Ứng dụng Công nghệ thông tin vào dạy học phân môn Vẽ Theo Nhạc
* - Phân môn:Vẽ Theo Nhạc:
- Ý nghĩa quan trọng trong dạy và học
- Có vai trò rất thực tiễn
Trang 5- Giáo dục các em phát triển tài năng về môn học qua đó các em nhìn nhận được cái hay,cái đẹp trong cuộc sống
- Phân môn:Vẽ Theo Nhạc: Âm nhạc luôn đóng vai trò quan trọng trong đời
sống của người dân Việt Nam Âm nhạc và giai điệu luôn gây hứng khởi cho học sinh, có thể làm cho các em năng động hơn, (có khi nhảy múa theo giai điệu, tiết tấu) Trong quy trình dạy - học mĩ thuật này, âm nhạc và mĩ thuật được kết hợp với nhau để tạo cho học sinh sự thích thú, trí tưởng tượng, sáng tạo trong việc trang trí Quy trình dạy - học mĩ thuật: Tạo tác phẩm nghệ thuật dựa trên âm nhạc
* Để ứng dụng Công nghệ thông tin vào dạy học - Phân môn:Vẽ Theo Nhạc cần phải có các thiết bị dạy học sau:
- Máy vi tính
- Máy chiếu Projector, Overhat, Bộ chuyển sang TV cỡ lớn
- Loa vi tính
* Chuẩn bị bài dạy:
- Giáo viên tìm hiểu nội dung, yêu cầu bài dạy
- Sưu tầm tài liệu, tranh ảnh liên quan đến bài dạy, thông qua các kênh như sách, báo, truyền hình địa chỉ các trang Web…rồi lưu vào máy tính
Trang 6BÀI QUY TRÌNH 3 – VẼ THEO ÂM NHẠC
Âm nhạc luôn đóng vai trò quan trọng trong đời sống của người dân Việt Nam
Âm nhạc và giai điệu luôn gây hứng khởi cho học sinh, có thể làm cho các em năng động hơn, (có khi nhảy múa theo giai điệu, tiết tấu) Trong quy trình dạy -học mĩ thuật này, âm nhạc và mĩ thuật được kết hợp với nhau để tạo cho -học sinh
sự thích thú, trí tưởng tượng, sáng tạo trong việc trang trí
Quy trình dạy - học mĩ thuật: Tạo tác phẩm nghệ thuật dựa trên âm nhạc
1.Mục tiêu:
Thông qua quy trình dạy - học mĩ thuật này học sinh sẽ học được cách:
• Lắng nghe và vận động, di chuyển theo giai điệu của âm nhạc
• Chuyển âm thanh và giai điệu thành những đường nét từ sự hứng khởi
• Phát triển trí tưởng tượng trong quá trình tạo ra sản phẩm
• sáng tạo những sản phẩm mới từ bức tranh nhiều màu sắc được tạo ra theo giai điệu của âm nhạc
• Biết chọn lọc và sử dụng hình ảnh từ bức tranh lớn để trang trí, giao tiếp… chuẩn bị
Vật liệu: Giấy a0 hoặc a2, bọt biển, bút lông, bột màu nghiền, màu nước, bảng pha màu, băng dính, xô đựng nước Bút dạ, bút sáp chì màu phù hợp với giấy a3, a4, a5 Lấy một mảnh giấy để lót bảng trước khi vẽ, điều này giúp làm sạch dễ dàng sau khi sử dụng màu nước hoặc màu bột nghiền
Âm nhạc: Vẽ khi có âm nhạc, băng, đĩa hát Trong trường hợp không có băng, đĩa hát, giáo viên hướng dẫn học sinh tự chuẩn bị bài hát tập thể
2.Quy trình 3 vẽ theo Âm nhạc:
Mút xốp, bút lông, bảng màu, màu vẽ Bút sáp, bút dạ và bút chì màu
tài liệu dạy học mĩ thuật dành cho giáo viên tiểu học
I/ Âm nhạc
1.Hoạt động 1: Nghe Nhạc hoặc các Nhịp Điệu, tiết tấu và vẽ theo Giai Điệu
GV tạo nhóm sao cho phù hợp với điều kiện của lớp học khoảng 8-10 Hs/ nhóm Khởi động: GV bật nhạc nhẹ nhàng, Hs lắng nghe và cảm nhận giai điệu của âm nhạc Hs bắt đầu vẽ những nét màu trên giấy theo thứ tự các màu từ sáng
Trang 7đến đậm (Nếu sử dụng màu bột nghiền hoặc màu nước thì chú ý hạn chế màu đen
vì màu này dễ làm cho bức tranh bị xỉn màu) Âm nhạc tăng dần sang tiết tấu nhanh tạo cảm xúc mạnh mẽ cho Hs Các em chuyển động cơ thể và vẽ theo giai điệu của âm nhạc
Hoạt động này kéo dài khoảng 5 đến 7 phút Thực hiện quy trình này cần linh
hoạt và sáng tạo với nhiều chất liệu màu, kích cỡ giấy, âm nhạc… theo điều kiện của trường/ địa phương mình Có thể thay nhạc bằng bài hát hoặc tiết tấu gõ đệm nhẹ nhàng, từ tiết tấu chậm đến nhanh, sôi nổi, mạnh mẽ…
II/ Mục tiêu:
Giáo viên sẽ khuyến khích học sinh:
• Tập trung và nghe nhạc ;
• Sử dụng âm nhạc, xúc giác và các giác quan thẩm mỹ;
• Trải nghiệm âm nhạc và giai điệu tạo cảm xúc;
• Trải nghiệm mối liên hệ giữa giai điêu, hoạt động cơ thể và hình ảnh;
• Yêu thích quy trình dạy - học mĩ thuật hợp tác
III/ Kết Quả
Cuối hoạt động này học sinh có khả năng:
• Nghe nhạc;
• sử dụng tất cả các giác quan để học tập;
• Vẽ màu sắc, đường nét và các mảng màu dựa trên nền nhạc;
• kết nối âm nhạc, hội họa và hoạt động cơ thể;
• Hợp tác trong suốt quy trình dạy - học mĩ thuật
3.Các quy trình Mĩ thuật:
Khi kết thúc, học sinh trưng bày và thưởng thức bức tranh mình vừa tạo ra từ khổ giấy lớn (vẽ theo nhóm) hoặc giấy nhỏ (vẽ cá nhân)
Một số hình ảnh nghe nhạc và vẽ màu theo nhịp điệu Tài liệu dạy học mĩ thuật dành cho giáo viên tiểu học
4.Suy nghĩ:
Quy trình nên được thực hiện một cách linh hoạt, sáng tạo khi lựa chọn màu sắc,
cỡ giấy và thể loại âm nhạc Điều quan trọng là giáo viên xây dựng kế hoạch, thực
Trang 8hiện và đánh giá quy trình dạy - học mĩ thuật này tùy vào khả năng của học sinh, vật liệu sẵn có và tùy vào từng địa phương Vì vậy, giáo viên có thể tổ chức hoạt động 2 hoặc 3 tùy vào độ tuổi, thời gian và khả năng học sinh
2.Hoạt động 2: Từ vẽ tranh đến thưởng thức, cảm nhận về màu sắc:
a.Mục tiêu:
Giáo viên sẽ khuyến khích học sinh:
• Chia sẻ kinh nghiệm từ ý kiến cá nhân;
• Tập trung, giao tiếp và lắng nghe nhau;
• Hiểu biết nhiều hơn về màu sắc, đường nét
b.Kết quả:
Cuối hoạt động này học sinh có khả năng:
• Biểu đạt được kinh nghiệm và ý kiến của bản thân;
• Nghe tập trung vào những bài thuyết trình của bạn;
• Nói về hình mảng, màu sắc và đường nét biểu cảm qua âm nhạc
Hs quan sát bức tranh và suy nghĩ, đưa ra những nhận xét và chia sẻ cảm nhận
về hoạt động vừa thực hiện Các em tưởng tượng ra những hình ảnh/ đề tài từ bức tranh lớn đó
• Em có cảm nhận như thế nào trong suốt quá trình di chuyển xung quanh bàn và
vẽ màu?
• Em nghĩ như thế nào về bức tranh tập thể? Em thích gì trong bức tranh đó?
• Em có nghĩ là bức tranh này lộn xộn không? Em có hứng thú với hoạt động vừa thực hiện không?
• Trong khi quan sát tranh em liên tưởng tới hình ảnh gì?
• Từ những hình ảnh đó em nghĩ đến những đề tài nào?
c Câu hỏi gợi ý
d.Các quy trình Mĩ thuật
Giáo viên khuyến khích học sinh phản hồi và ghi chép lại ý kiến thành một bản
đồ tư duy ở trên bảng Giáo viên có thể tập trung vào màu sắc và lần lượt giới thiệu
về một số khái niệm màu như:
3.Hoạt động 3: Lựa chọn hình ảnh trong thế giới tưởng tượng:
Trang 9a.Mục tiêu
Giáo viên sẽ khuyến khích học sinh:
• Phát huy trí tưởng tượng của mình;
• Tự tìm hình ảnh trong bức tranh lớn;
• khuyến khích các em phát triển câu chuyện từ một mảng nhỏ của cả bức tranh;
• Thúc đẩy hình thức thuyết trình, tập trung lắng nghe
b.Kết quả:
Cuối hoạt động này học sinh có khả năng:
• Chọn được một phần bức tranh dựa theo 1 chủ đề;
• sáng tác câu chuyện liên quan đến phần đã cắt khỏi bức tranh lớn;
• Thuyết trình bức tranh đã chọn và kể câu chuyện sáng tác cho cả lớp
Mỗi học sinh dùng một khung giấy theo các hình tùy ý được trổ từ khổ giấy a4 và dịch chuyển trên bức tranh lớn để tìm kiếm phần màu sắc, đường nét mình thích rồi dán khung giấy vào vị trí đó trên bức tranh lớn Học sinh tưởng tượng và lần lượt kể trước lớp về câu chuyện trong bức tranh mình đã lựa chọn
Giáo viên sử dụng câu hỏi nhằm gợi ý, phát triển trí tưởng tượng của Hs
Ví dụ về một câu chuyện tưởng tượng:
• Sáng tối • Nóng lạnh • Bổ túc • Tương phản • Hòa sắc
“Ngày xửa ngày xưa có một con chim hiếm sống ở nước ta Người ta nói rằng
nó đã quay lại Bạn lấy camera là khung tìm hình được trổ ra từ giấy và đi tìm con chim đó, “chụp hình” và kể cho chúng ta nghe về nguồn gốc, đặc điểm, điều kiện sống,.thức ăn, hoàn cảnh khi nó được tìm ra…”
tài liệu dạy học mĩ thuật dành cho giáo viên tiểu học
Giáo viên chuẩn bị một khung tìm hình được trổ ra từ giấy cho từng học sinh hoặc để các em tự làm các khung tìm hình của riêng mình tùy vào sở thích và lứa tuổi của học sinh
Với ví dụ trên, mỗi học sinh sẽ tìm cho mình con chim đặc biệt đó Các em suy nghĩ và tự tìm ra cho mình những câu chuyện để kể Các em sẽ lần lượt kể câu chuyện đó cho cả lớp, khi kết thúc mỗi câu chuyện, người kể sẽ chỉ định bức hình
Trang 10tiếp theo của bạn khác để trình bày và cứ thế tiếp tục, các em đều có cơ hội kể câu chuyện của mình
4.Hoạt động 4: Tạo bức tranh theo tưởng tượng hoặc các sản phẩm trang tri
như: bưu thiếp, thiệp Mời hoặc bìa Sách, bìa Lịch…
a.Mục tiêu
Giáo viên sẽ khuyến khích học sinh:
• Xây dựng ý tưởng từ khung màu, lựa chọn để tạo ra một bức tranh theo tưởng tượng, bìa sách, bưu thiếp hoặc thiệp mời;
• Gợi mở và hỗ trợ học sinh thực hiện trang trí bìa sách, thiệp và các sản phẩm ứng dụng theo ý thích…
• Tạo cơ hội cho học sinh vận dụng kiến thức trang trí vào sản phẩm
c.Kết quả:
Cuối hoạt động này học sinh có khả năng:
• Có ý tưởng hay, phù hợp với chủ đề để tạo được một bức tranh theo tưởng tượng, bìa sách, bưu thiếp, thiệp mời từ khung màu đã chọn;
• Lựa chọn được cách sắp xếp hình ảnh minh họa và chữ viết phù hợp, sáng tạo trong trang trí bìa, thiệp;
• Thảo luận về hiệu quả của các cách trình bày khác nhau
GV hướng dẫn và hỗ trợ các nhóm trang trí sản phẩm của mình với các câu hỏi mang tính chất gợi mở để Hs chủ động, sáng tạo theo ý thích và khả năng riêng Học sinh tự làm các sản phẩm của riêng mình một cách sáng tạo Các em sẽ viết các chữ cái trang trí hoặc những dòng chữ viết tay thật đẹp tùy theo khả năng của từng em vào những vị trí phù hợp ở bìa sách, bìa lịch, bưu thiếp hoặc thiệp mời
Giáo viên sẽ hỗ trợ các em trong suốt quy trình này
Các quy trình mĩ thuật
• Em muốn tạo ra sản phẩm gì?
• Trong khung hình đã chọn, em muốn giữ lại và muốn lược đi chi tiết nào? Tại sao? • Bố cục sản phẩm của em có theo những gì em muốn thể hiện không? Em có muốn thay đổi hay chỉnh sửa gì không?
• Em có gặp khó khăn gì trong thể hiện chữ viết trên sản phẩm không?