1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

Lịch sử Việt Nam từ 1919 đến nay

120 30 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 120
Dung lượng 1,37 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Tài liệu trình bày những nội dung chính của chương trình khai thác thuộc địa của thực dân Pháp; sự biến chuyển dưới tác động của chính sách khai thác thuộc địa của Pháp, các giai cấp ở Việt Nam; tóm tắt hoạt động yêu nước của người Việt Nam ở nước ngoài trong những năm 1919-1925...

Trang 1

N I DUNG II: L CH S  VI T NAM T  1919 Đ N NAY.Ộ Ị Ử Ệ Ừ Ế

I. D ng câu h i tái h n ki n th cạ ỏ ỉệ ế ứ

1. Trình bày nh ng n i dung chính c a chữ ộ ủ ương trình khai thác thu c đ a c a th cộ ị ủ ự  dân Pháp?

* B i c nhố ả

Sau chi n tranh th  gi i th  nh t, nế ế ớ ứ ấ ước Pháp b  t n th t n ng n : hàngị ổ ấ ặ ề  lo t nhàạ  máy, đường sá, c u c ng và làng m c b  tàn phá, s n xu t công nghi pầ ố ạ ị ả ấ ệ  b  đình tr , l mị ệ ạ  phát tràn lan, giá c  gia tăng.ả

Đ  nhanh chóng kh c ph c nh ng thi t h i,  n đ nh tìnhể ắ ụ ữ ệ ạ ổ ị  hình kinh t  – xã h i, chínhế ộ  quy n Pháp đã ra s c khôi ph c và thúc đ y s nề ứ ụ ẩ ả  xu t trong nấ ước, đ ng th i tăng cồ ờ ườ  ng

đ u t  khai thác cácầ ư  nước thu c đ a c a Pháp   Đông Dộ ị ủ ở ương và Châu Phi

* Chính sách khai thác c a Pháp   Đông Dủ ở ương

Sau chi n tranh th  gi i th  nh t, th c dân Pháp đãế ế ớ ứ ấ ự  chính th c tri n khai chứ ể ươ  ngtrình khai thác l n th  hai   Đông Dầ ứ ở ương, trong đó có Vi t Nam.ệ

T  b n Pháp đã tăng cư ả ường đ u t  vào Vi t Nam v i quyầ ư ệ ớ  mô l n, trung ch  y u vàoớ ủ ế  lĩnh v c nông nghi p và khai thác khoáng s n: trong 6ự ệ ả  năm (1924 – 1929), t ng s  v n đ uổ ố ố ầ  

t  vào Đông Dư ương, trong đó ch  y u là Vi tủ ế ệ  Nam lên đ n 4 t  Ph  – răng (tăng 6 l n soế ỉ ờ ầ  

v i 20 năm trớ ước chi n tranh).ế  

Chươ  trình khai thác l n th  hai đã làm bi n đ i m nh m  n n kinh t  Vi t Nam.ng ầ ứ ế ổ ạ ẽ ề ế ệ

*Ho t đ ng đ u t  khaiạ ộ ầ ư  thác l n th  hai   Vi t Namầ ứ ở ệ

­ Trong nông nghi p: ệ Năm 1927, s  v n đ u t  vào nông nghi p mà ch  y u làố ố ầ ư ệ ủ ế  l pậ  các đ n đi n cao su lên đ n 400 tri u ph ­răng, tăng 10 l n so v i trồ ề ế ệ ờ ầ ớ ướ  chi n tranh; di nc ế ệ  tích cao su năm 1930 tăng lên 120.000 ha (năm 1918: 15.000 ha) và nhi u công ty cao su m iề ớ  

ra đ i nh : Đ t Đ , Mis lanh, Công ty tr ng tr tờ ư ấ ỏ ơ ồ ọ  cây nhi t đ i…ệ ớ

­ Trong lĩnh v c khai mự ỏ T  b n Pháp t p trung đ u t  vào lĩnh v c khaiư ả ậ ầ ư ự  thác than và khoáng s n:  

+ Các công ty than đã có tr ướ c  đây: tăng c ng đ u t  và khai thác.ườ ầ ư

+ L p thêm nhi u công ty than m i: ậ ề ớ  Công ty than H  Long – Đ ngạ ồ  Đăng; Công ty than và kim khí Đông Dương; Công ty than Tuyên Quang; Công ty than Đông Tri u.ề  

­ Ti u th  công nghi p:ể ủ ệ  Th c dân Pháp m  thêm nhi u c  s  gia công, ch  bi n:ự ở ề ơ ở ế ế  + Nhà máy s iợ    Nam Đ nh, H i Phòng; nhà máy rở ị ả ượ ởu   Hà N i, Nam Đ nh, Hàộ ị  Đông; nhà máy diêm ở Hà N i, Hàm R ng, B n Th y.ộ ồ ế ủ

+ Nhà máy đường Tuy Hòa, nhà máy xay xác, ch  bi n g o Ch  L n….ế ế ạ ợ ớ

­ Thương nghi p:ệ   Giao l u buôn bán n i đ a đư ộ ị ược đ y m nh, đ c bi t làẩ ạ ặ ệ  ngo iạ  

thương: trước chi n tranh, hàng hóa Pháp nh p vào Đông Dế ậ ương chi m 37%,ế  đ n nămế  

1930 đã lên đ n 63%.ế

Trang 2

Pháp th c hi n chính sách đánh thu  n ng đ i v i hàngự ệ ế ặ ố ớ  hoá nước ngoài nh p vàoậ  

Vi t Namệ  đ  t o thu n l i cho hàng hóa Pháp nh p kh u vào Vi t Nam.ể ạ ậ ợ ậ ẩ ệ

­ Giao thông v n t i:ậ ả  ti p t c đ c đ u t  phátế ụ ượ ầ ư  tri n, đ c bi t là h  th ng để ặ ệ ệ ố ườ  ng

s t và đắ ường th y nh m ph c v  cho công cu củ ằ ụ ụ ộ  khai thác, v n chuy n v t li u và hàngậ ể ậ ệ  hoá. Các đô th  đị ược m  r ng và c  dânở ộ ư  thành th  cũng tăng nhanh.ị

­ Tài chính ngân hàng: Ngân hàng Đông D ng n m quy n ch  huy n n kinhươ ắ ề ỉ ề  

tế Đông Dương: n m quy n phát hành gi y b c và có nhi u c  ph n trong h u h t cácắ ề ấ ạ ề ổ ầ ầ ế  công ty t  b n Pháp ư ả

­ Ngoài ra, th c dân Pháp còn bóc l t nhân dânự ộ  ta b ng các lo i thu  khóa n ng n ằ ạ ế ặ ề  

Nh  v y, ngân sách Đông Dờ ậ ương thu được năm 1930 tăng g p 3 l n so v i năm 1912.ấ ầ ớ

Nhìn chung các ngành kinh t  nế ước ta có s  chuy n bi n h n so v i trự ể ế ơ ớ ước nh ngư  

b n ch t c a cu c khai thác không thay đ i, h t s c h n ch  s  phát tri n công nghi p,ả ấ ủ ộ ổ ế ứ ạ ế ự ể ệ  

nh t là công nghi p n ng nh m c t ch t nấ ệ ặ ằ ộ ặ ước ta l  thu c vào Pháp, tr  thành th  trệ ộ ở ị ườ  ng

đ c chi m c a Pháp.ộ ế ủ

2. Dưới tác đ ng c a chính sách khai thác thu c đ a c a Pháp, các giai c p   Vi tộ ủ ộ ị ủ ấ ở ệ  Nam có s  chuy n bi n ra sao?ự ể ế

Công cu c khai thác l n th  hai c a th c dân Pháp đãộ ầ ứ ủ ự  làm cho xã h i Vi t Nam cóộ ệ  

s  phân hoá sâu s c, bên c nh các giai c p cũ (Đ aự ắ ạ ấ ị  ch  – phong ki n và nông dân) đã xu tủ ế ấ  

hi n các giai c p m i (T  s n, ti u tệ ấ ớ ư ả ể ư s n và công nhân) v i quy n l i, đ a v  và thái đả ớ ề ợ ị ị ộ chính tr  khác nhau.ị

­ Giai c p đ a ch  b  phân hoá thành ba b  ph n là đ i đ a ch , trung đ a ch , ti uấ ị ủ ị ộ ậ ạ ị ủ ị ủ ể  

đ a ch  Đ i đ a ch  tăng cị ủ ạ ị ủ ường chi m đo t ru ng đ t c a nông dân, đàn áp, bóc l t nôngế ạ ộ ấ ủ ộ  dân v  kinh t , chính tr , làm t y sai cho Pháp, đi ngề ế ị ạ ượ ạ ợc l i l i ích dân t c. Ph n l n đ iộ ầ ớ ạ  

đ a ch  tr  thành k  thù c a cách m ng. Hình thành và phát tri n trong m t dân t c cóị ủ ở ẻ ủ ạ ể ộ ộ  truy n th ng ch ng ngo i xâm, nên m t b  ph n ti u và trung đ a ch  có ý th c dân t cẻ ố ố ạ ộ ộ ậ ể ị ủ ứ ộ  

ch ng đ  qu c và tay sai.ố ế ố

­ Giai c p nông dân là l c lấ ự ượng đông nh t, chi m trên 90 ấ ế % dân s  H  b  đ  qu cố ọ ị ế ố  

và phong ki n tế ước đo t ru ng đ t, b  th ng tr , b n cùng hoá nh ng không có l i thoát.ạ ộ ấ ị ố ị ầ ư ố  Mâu thu n gi a nông dân Vi t Nam v i đ  qu c Pháp và tay sai h t s c gay g t. Đó là cẫ ữ ệ ớ ế ố ế ứ ắ ơ 

s  c a s  bùng n  các cu c đ u tranh c a nông dân trong s  nghi p đ u tranh giành t  doở ủ ự ổ ộ ấ ủ ự ệ ấ ự  

r t hãng hái tham gia các cu c đ u tranh gi i phóng dân t c.ấ ộ ấ ả ộ

­ Giai c p t  s n Vi t Nam ra đ i sau Chi n tranh th  gi i th  nh t và phân hoáấ ư ả ệ ờ ế ế ớ ứ ấ  thành hai b  ph n: t  s n m i b n là nh ng ch  t  b n l n m  xí nghi p đ  gia công,ộ ậ ư ả ạ ả ữ ủ ư ả ớ ở ệ ể  

nh n th u cho đ  qu c, có quy n l i g n bó v i đ  qu c. T  s n dân t c có đ a v  kinh tậ ầ ế ố ề ợ ắ ớ ế ố ư ả ộ ị ị ế 

nh  bé, s  v n ít, h  là l c lỏ ố ố ọ ự ượng có khuynh hướng dân t c và dân ch ộ ủ

­ Giai c p công nhân ngày càng đông đ o. Trấ ả ước Chi n tranh th  gi i th  nh t, sế ế ớ ứ ấ ố 

lượng công nhân kho ng 10 v n ngả ạ ười, đ n năm 1929 trên 22 v n ngế ạ ười

Trang 3

Công nhân Vi t Nam có đ c đi m gi ng công nhân th  gi i: đ i bi u cho l c lệ ặ ể ố ế ớ ạ ể ự ượ  ng

s n xu t ti n b  c a xã h i, đi u ki n lao đ ng và sinh s ng t p trung ả ấ ế ộ ủ ộ ề ệ ộ ố ậ

Đ c đi m riêng c a công nhân Vi t Nam là ch u 3 t ng áp b c: đ  qu c, t  s n,ặ ể ủ ệ ị ầ ứ ế ố ư ả  phong ki n nên đ i s ng h t s c c c kh  Có m i quan h  g n gũi v i nông dân, t o đi uế ờ ố ế ứ ự ổ ố ệ ầ ớ ạ ể  

ki n thu n l i đ  hình thành m i liên minh công nông. V a ra đ i, công nhân Vi t Nam đãệ ậ ợ ể ố ừ ờ ệ  

được ti p thu truy n th ng yêu nế ề ố ước b t khu t c a dân t c. Công nhân Vi t Nam khôngấ ấ ủ ộ ệ  

có công nhân quý t c, đ ng nh t v  văn hoá và ngôn ng  nên có tinh th n đoàn k t cao.ộ ồ ấ ề ữ ầ ế  Công nhân Vi t Nam s m ti p thu ch  nghĩa Mác ­ Lênin do Nguy n Ái Qu c truy n bá,ệ ớ ế ủ ễ ố ề  

vì v y nhanh chóng vậ ươn lên tr  thành m t đ ng l c m nh m  c a phong trào dân t cở ộ ộ ự ạ ẽ ủ ộ  theo khuynh hướng cách m ng tiên ti n c a th i đ i.ạ ế ủ ờ ạ

Tóm l i,ạ  T  sau chi n tranh th  gi i th  nh t đ n cu i nh ngừ ế ế ớ ứ ấ ế ố ữ  năm 20 c a th  kủ ế ỉ 

XX, Vi t Nam có nh ng chuy n bi n quan tr ng trên t t c  cácệ ữ ể ế ọ ấ ả  lĩnh v c: kinh t , xã h i,ự ế ộ  văn hóa, giáo d c. Nh ng mâu thu n trong xã h i Vi tụ ữ ẫ ộ ệ  Nam ngày càng sâu s c, đ c bi t làắ ặ ệ  mâu thu n gi a dân t c Vi t Nam v i th c dânẫ ữ ộ ệ ớ ự  Pháp và tay sai, đ y tinh th n cách m ngẩ ầ ạ  

c a đ i b  ph n nhân dân Vi t Nam lênủ ạ ộ ậ ệ  m t đ  cao m i.ộ ộ ớ

3. Tóm t t ho t đ ng yêu nắ ạ ộ ướ ủc c a người Vi t Nam   nệ ở ước ngoài trong nh ng năm  

1919 ­ 1925?

Ho t đ ng c a ng ạ ộ ủ ườ i Vi t Nam   n ệ ờ ướ c ngoài:

­ Ho t đ ng cùa Phan Châu Trinh và nh ng Vi t ki u yêu nạ ộ ữ ệ ể ướ ạc t i Pháp:

+ Năm 1922, Phan Châu Trinh ho t đ ng   Pháp, Phan Châu Trinh vi tạ ộ ở ế

“Th t đi u th ” ấ ề ư  v ch ra 7 t i đáng chém c a Kh i Đ nh. Phan Châu Trinh còn t  ch cạ ộ ủ ả ị ổ ứ  

di n thuy t lên án ch  đ  quân ch  và quan trễ ế ế ộ ủ ường   Vi t Nam, ti p t cở ệ ế ụ

hô hào “Khai dân trí, ch n dân khí, h u dân sinh”  Tháng 6/1925, Phan Châu Trinh vấ ậ ề 

nước ti p t c ho t đ ng, đ  phá ch  đ  quân ch , đ  cao dân quy n.ế ụ ạ ộ ả ế ộ ủ ề ể

+ Vi t Ki u t i Pháp đã tham gia ho t đ ng yêu nệ ề ậ ạ ộ ước, chuy n tài li u, sách báo ti nể ệ ế  

b  v  nộ ề ước. M t s  thu  th  Vi t Nam đã ho t đ ng trong H iộ ố ỷ ủ ệ ạ ộ ộ   Liên hi p Thu c đ a.ệ ộ ị  Nhi ú trí th c và lao đ ng Vi t Nam   Pháp đã đoàn kêt t p h p trong các t  ch c yêuể ứ ộ ệ ở ậ ợ ổ ứ  

nước. Năm 1925, H i Nh ng ng ộ ữ ườ i Lao đ ng Trí ộ  óc   Đông Dở ương ra đ i. M t sô thanhờ ộ  niên, sinh viên yêu nước xu t thân trong các gia đinh đ a ch , t  s n l p ra Đ ng Vi t Namấ ị ủ ư ả ậ ả ệ  

đ c l p, xu t b n báo ộ ậ ấ ả Tái sinh.

­ Ho t đ ng c a Phan B i Châu và m t s  thanh niên Vi t Nam t i Trungạ ộ ủ ộ ộ ố ệ ạ  

Qu c:

+ Năm 1913, Phan B i Châu b  quân phi t Trung Quôc b t, đ n năm 1917 độ ị ệ ắ ế ược thả 

t  do. Gi a lúc đó,  nh hự ữ ả ưởng c a Cách m ng tháng Mủ ạ ưởi và s  ra đ i c a nự ờ ủ ước Nga Xô 

vi t đã b t đ u đ n v i ông nh  m t ánh sáng m i. Cu i năm 1920, Phan B i Châu vi tế ắ ầ ế ớ ư ộ ớ ố ộ ế  truy n Ph m H ng Thái, ng i ca tinh th n yêu nệ ạ ồ ợ ầ ước, hi sinh anh dũng c a ngủ ười thanh niên h  Ph m. Tháng 6/1925, Phan B i Châu b  th c dân Pháp b t t i Hàng Châu (Trungọ ạ ộ ị ự ắ ạ  

Qu c) đ a v  nố ư ề ước, b  k t án tù r i đ a v  an trí   Hu  T  đó tr  đi, Phan B i Châuị ế ồ ư ề ở ế ừ ở ộ  

Trang 4

+ Nhóm thanh niên Vi t Nam yêu nệ ước sang Qu ng Châu (Trung Qu c) tìm đả ố ườ  ng

c u nứ ước, trong đó có Lê H ng S n, H  Tùng M u, Nguy n Công Vi n  Năm 1923, hồ ơ ổ ậ ễ ể ọ 

l p ra t  ch c ậ ổ ứ Tâm tâm xã. Tâm tâm xã c  Ph m H ng Thái th c hi n m u sát toàn quy nử ạ ồ ự ệ ư ể  Méclanh   Sa Di n (Qu ng Châu) ngày 19/6/1924. S  vi c không thành, Ph m H ng Tháiở ệ ả ự ệ ạ ồ  

đã anh dũng hi sinh trên dòng Châu Giang. Ti ng bom Ph m H ng Thái đã nhóm l i ng nế ạ ồ ạ ọ  

l a chi n đ u, khích l  tinh th n đ u tranh c a nhân dân ta, nh t là thanh niên. S  ki nử ế ấ ệ ầ ấ ủ ấ ự ệ  

l ch s  đó tuy nh  nh ng nó ị ử ỏ ư nh  chim én nh  báo hi u mùa xuân ư ỏ ệ

(Ph n v  Nguy n Ái Qu c n u dài quá có th  ko ghi ho c ghi tóm t t theo ph n in ầ ề ễ ố ế ể ặ ắ ầ   nghiêng d ướ i cùng)

­ Ho t đ ng c a Nguy n Ái Qu c:ạ ộ ủ ễ ố

Cu i 1917, sau 8 năm bôn ba kh p các châu l c trên th  gi i, Nguy t T t Thành tố ắ ụ ế ớ ế ấ ừ Anh chuy n v  Parí, th  đô nể ề ủ ước Pháp. Người ho t đ ng trong phong trào công nhân Pháp,ạ ộ  gia nh p Đ ng Xă h i Pháp (1919) là m t chính Đ ng ti n b  nh t   Pháp lúc n y, thamậ ả ộ ộ ả ế ộ ấ ở ả  gia v  lãnh đ o h i Vi t ki u yêu nả ạ ộ ệ ề ước

Ngày 18/6/1919 l y tên là Nguy n Ái Qu c, Ngấ ễ ố ườ ử ếi g i đ n H i ngh  Vécxai b n yêuộ ị ả  sách c a nhân dân An Nam đòi quy n l i cho Vi t Nam. Tuy không đủ ề ợ ệ ược châp nh n nh ngậ ư  

s  ki n đó đã th c t nh nhân dân ta, v ch tr n lu n đi u tuyên truy n l a b p c a các nự ệ ứ ỉ ạ ầ ậ ệ ề ừ ị ủ ướ  c

đê qu c, nh t là “Chố ấ ương trình 14 đi m" c a Uynx n. Ngể ủ ơ ườ ếi k t lu n: các dân t c mu nậ ộ ố  

được gi i phóng phai d a vào s c mình là chính.ả ự ứ

Mùa hè năm 1920, Nguy n  i Qu c đ c “S  th o l n th  nh t nh ng lu n cễ Ả ố ọ ơ ả ầ ứ ấ ữ ậ ươ  ng

c a Lênin v  v n đ  dân t c và thu c đ a”. Lu n củ ề ấ ề ộ ộ ị ậ ương Lênin đ n v i Nguy n  i Qu cế ớ ễ Ả ố  

nh  m t lu ng gió m i đ y l c quan, tin tư ộ ồ ớ ầ ạ ưởng, t  đó Nguy n Ái Qu c tìm ra con đừ ễ ố ườ  ng

gi i phóng dân t c đúng đ n.ả ộ ắ

Tháng 12/1920, t i đ i h i Tua c a Đàng Xã h i Pháp, Nguy n Ái Qu c đã ạ ạ ộ ủ ộ ễ ố cùng v iớ  

đa s  b  phi u tán thành Qu c t  III cùa Lênin và tham ố ỏ ế ố ể gia sáng l p Đàng C ng sán Pháp,ậ ộ  

tr  thành ngở ườ ội c ng sàn Vi t Nam đ u ệ ầ tiên

Năm 1921, Nguy n Ái Qu c cùng v i các nhà cách m ng   châu Phi s ng l p raễ ố ớ ạ ờ ả ậ  

“H i Liên hi p thu c đ a” nh m ph i h p đ u tranh. C  quan ngôn lu n là t  báo ộ ệ ộ ị ằ ố ợ ấ ơ ậ ờ “Ngườ  icùng kh ” do Nguy n Ái Qu c làm chú nhi m, kiêm chù bút. Ngoài ra, Nguy n Ái Qu cồ ễ ố ệ ễ ố  còn vi t nhi u bài cho báo “Nhân đ o”, “Đ i s ng công nhân” (1922), đ c bi t là tác ế ề ạ ờ ổ ặ ệ ph mẩ  

“B n án ch  đ  th c dân Pháp” (1925).ả ế ộ ự

Tháng 6/1923, Nguy n Ái Qu c bí m t r i Pháp đ n Liên Xô, d  H i ngh  Qu c tễ ố ậ ờ ế ự ộ ị ố ế nông dân (10/1923) và được b u vào ban ch p hành. Sau đ  Ngầ ấ ỏ ườ ơ ại   l i Liên Xô m t th iộ ờ  gian, v a h c t p, v a vi t bài cho b o “S  ừ ọ ậ ừ ế ả ự Th t” ậ c a Đáng C ng Sán Liên Xô, t p chíủ ộ ạ  

“Th  tín qu c t ” c a Qu c t  C ng sàn. T i Đ i h i V (6­ 7/1924) cùa Qu c t  C ngư ố ế ủ ố ẻ ộ ạ ạ ộ ố ế ộ  sàn, Nguy n Ái Qu c đã nêu lên chi n lễ ố ế ược, sách lược cùa cách m ng gi i phóng dàn t c,ạ ả ộ  môi quan h  gi a c ch m ng vô s n chính qu c và cách m ng gi i phóng thu c đ a, ệ ữ ả ạ ả ố ạ ả ộ ị v  ịtrí 

c a v n đ  nông dân ủ ấ ề ở các n  ước thu c đ a.ộ ị

Ngày 11/11/1924, Nguy n Ái Qu c chuy n sang ho t đ ng   Qu ng Châu, Trungễ ố ể ạ ộ ờ ả  

Qu c đ  tr c ti p đào t o cán b , xây d ng t  ch c cách m ng, truy n bá lí lu n cáchố ể ự ế ạ ộ ự ổ ứ ạ ề ậ  

m ng gi i phóng dân t c vào Vi t Nam. Nh ng chuyên bi n v  kinh t  ­ chinh tr  ­ xã h iạ ả ộ ệ ữ ế ề ế ị ộ  

Trang 5

Vi t Nam dệ ưới ách th ng tr  c a th c dán Pháp đã t o đi u ki n đ  “chú nghĩa xã h i chiố ị ủ ự ạ ề ệ ể ộ  còn làm c i vi c là gieo h t gi ng ả ệ ạ ố c a ủ công cu cộ  gi i phóg n a mà thôi”.ả ữ

Tháng 6/1925, Nguy n Ái Qu c thành l p H i Vi t Nam cách m ng Thanh niên đễ ố ậ ộ ệ ạ ể trang b  ch  nghĩa Mác – Lênin cho h ị ủ ọ

Ho t đ ng c a Nguy n Ái Qu c: ạ ộ ủ ễ ố

­ Năm 1917, Nguy n T t Thành tr  l i Pháp, gia nh p Đ ng Xã h i Pháp 1919 ễ ấ ở ạ ậ ả ộ

­ Ngày 18/6/1919, Nguy n Ái Qu c g i t i h i ngh  Vécxai ễ ố ử ớ ộ ị  “B n yêu sách c a ả ủ   nhân dân An Nam” đòi Pháp và Đ ng minh th a nh n quy n t  do, dân ch , quy n ồ ừ ậ ề ự ủ ề   bình đ ng c a nhân dân An Nam ẳ ủ

­ Tháng 7/1920 Nguy n Ái Qu c đ c b n ễ ố ọ ả  S  th o l n th  nh t Lu n c ơ ả ầ ứ ấ ậ ươ ng v  

v n đ  dân t c và thu c đ a ấ ề ộ ộ ị  c a V.I. Lênin, kh ng đ nh con đ ủ ẳ ị ườ ng giành đ c l p, t ộ ậ ự  

do c a nhân dân Vi t Nam ủ ệ

­ Ngày 25/12/1920, Nguy n Ái Qu c tham d  Đ i h i Đ i bi u c a Đ ng Xã h i ễ ố ự ạ ộ ạ ể ủ ả ộ   Pháp   Tua, gia nh p Qu c t  C ng s n, tr  thành đ ng viên C ng s n và tham gia ở ậ ố ế ộ ả ở ả ộ ả   thành l p Đ ng C ng s n Pháp ậ ả ộ ả

­ Năm 1921, Ng ườ ậ i l p  H i liên hi p các dân t c thu c đ a ộ ệ ộ ộ ị    Paris đ  đoàn k t ở ể ế   các l c l ự ượ ng cách m ng ch ng ch  nghĩa th c dân, ra báo “Ng ạ ố ủ ự ườ i cùng kh ” là c ổ ơ   quan ngôn lu n c a H i ậ ủ ộ

­ Tháng 6/1923, Ng ườ ế i đ n Liên Xô d  H i ngh  Qu c t  nông dân (10/1923) và ự ộ ị ố ế  

M c dùặ  còn nhi u h n ch , nh ng v i tinh th n dân t c, dân ch , ch ng đ  qu c vàề ạ ế ư ớ ầ ộ ủ ố ế ố  

ch ng phong ki n, giai c p t  s n; ti u t  s n Vi t Nam đã bố ế ấ ư ả ể ư ả ệ ước lên vũ đài chính tr  v iị ớ  

m t phong trào yêu nộ ước sôi n i, r ng l n, lôi cu n đông đ o qu n chúng tham gia v iổ ộ ớ ố ả ầ ớ  

nh ng hình th c đ u tranh phong phú.ữ ứ ấ

– Ho tạ  đ ng c a tộ ủ ư s n: Do mâu thu n v  quy n l i nên t  s n Vi t Nam đã cóả ẫ ề ề ợ ư ả ệ  

nh ng ho t đ ng đ u tranh ch ng th c dân Pháp và tay sai.ữ ạ ộ ấ ố ự

+ Từ năm 1919, tư s n Vi t Nam tả ệ ổ ch c t y chay hàngứ ẩ  Hoa Ki u, v n đ ng “ch nề ậ ộ ấ  

h ng n i hóa”, “bài tr  ngo i hóa”.ư ộ ừ ạ

+ Năm 1923, m t sộ ố tư s n vàả  đ a chị ủ  l nớ  ở Nam Kì đ u tranh ch ng đ c quy nấ ố ộ ề  

c ng Sài Gòn vàả  xu t c ng lúa g oấ ả ạ  ở Nam Kì

Trang 6

+ Năm 1923, m t sộ ố tư s n vàả  đ i đ a chạ ị ủ ở Nam Kì (đ i bi u là Bùi Quang Chiêu,ạ ể  Nguy n Phan Long )ễ  thành l pậ  Đ ng L p hi n,ả ậ ế  đ a ra m t s  kh u hi u đòi t  do dânư ộ ố ẩ ệ ự  

ch , nh m tranh th  qu n chúng. Nh ng khi đủ ằ ủ ầ ư ược th c dân Pháp nhự ượng b  m t sộ ộ ố quy n (nh  cho tham gia H i đ ng qu n h t Nam K ) thì h  l i th a hi p v i chúng.ề ư ộ ồ ả ạ ỳ ọ ạ ỏ ệ ớ

+ Ngoài ra còn có nhóm Nam phong c a Ph m Qu nh c  vũ thuy t “Quân ch  l pủ ạ ỳ ổ ế ủ ậ  

hi n” vàế  nhóm Trung B c tân văn c a Nguy n Văn Vĩnh đ  cao t  tắ ủ ễ ề ư ưởng “tr c tr ”ự ị  

ho tạ  đ ng ộ ở B c Kì, m  các cu c v n đ ng đòi t  do đi l i, t  do ngôn lu n, t  do buônắ ở ộ ậ ộ ự ạ ự ậ ự  bán

– Ho tạ  đ ng c a ti u tộ ủ ể ư s nả

Sau chi n tranh th  gi i th  nh t, các t ng l p ti u t  s n trí th c sôi n i đ u tranhế ế ớ ứ ấ ầ ớ ể ư ả ứ ổ ấ  đòi quy n t  do dân ch , hăng hái ch ng l i cề ự ủ ố ạ ường quy n áp b c.ề ứ

+ Năm 1923, m t sộ ố  thanh niên yêu nước ho tạ  đ ng ộ ở Qu ng Châuả   – Trung Qu c,ố  trong đó có Lê H ng S n, H  Tùng M u… l p ra t  ch c Tâm tâm xã. Năm 1924, Tâm tâmồ ơ ồ ậ ậ ổ ứ  

xã c  Ph m H ng Thái th c hi n m u sát Toàn quy n Đông Dử ạ ồ ự ệ ư ề ương Méc­lanh   Sa Di nở ệ  (Qu ng Châu), tuy không thành công, nh ng đã khích l  tinh th n đ u tranh c a nhân dân,ả ư ệ ầ ấ ủ  

nh t là t ng l p thanh niên yêu nấ ầ ớ ước

+ Ở trong nước, t ng l p ti u tầ ớ ể ư  s n tríả  th c sôi n iứ ổ  đ u tranh đòi quy n tấ ề ự  do dân 

ch ; thành l p m t sủ ậ ộ ố tổ ch c chính trứ ị (như Ph c Vi t, H ng Nam, Vi t Nam nghĩaụ ệ ư ệ   đoàn, Thanh niên cao v ng), xu t b n nhi u t  báo ti n b  (b ng ti ng Pháp có:ọ ấ ả ề ờ ế ộ ằ ế  An Nam 

Tr ,   Ngẻ ười   nhà   quê,   Chuông   rè, báo   b ng   ti ng   Vi t:   H u   Thanh,   Đông   Pháp   th iằ ế ệ ữ ờ  báo…). M t s  nhà xu t b n nhộ ố ấ ả ư Nam đ ng th  xãồ ư  (Hà N i),ộ  Cường h c th  xãọ ư  (Sài Gòn), Quan h i tùng thả ư (Hu )…đã phát hành nhi u sách ti n b ế ề ế ộ

+ M t s  phong trào đ u tranh chính tr  nh  cu c đ u tranh đòi th  Phan B i Châuộ ố ấ ị ư ộ ấ ả ộ  (1925), truy đi u và đ  tang Phan Châu Trinh, đòi th  nhà yêu nệ ể ả ước Nguy n An Ninhễ  (1926). Ngoài ra, ti u t  s n Vi t Nam còn ti n hành nh ng ho t đ ng văn hoá ti n b ,ể ư ả ệ ế ữ ạ ộ ế ộ  tuyên truy n t  tề ư ưởng t  do dân ch  và c  vũ lòng yêu nự ủ ổ ước. Càng v  sau, phong trào c aề ủ  

ti u t  s n càng b  phân hoá m nh, có b  phân đi sâu h n n a vào khuynh hể ư ả ị ạ ộ ơ ữ ướng t  s n,ư ả  

có b  ph n chuy n d n sang khuynh hộ ậ ể ầ ướng vô s n.ả

Nhìn chung Phong trào yêu nước theo khuynh hướng dân ch  t  s n t  năm 1919 –ủ ư ả ừ  

1925 n ng v  kinh t , mang tính c i lặ ề ế ả ương, h p pháp, công khai.ợ

5. H i Vi t Nam Cách m ng Thanh niên ra đ i và ho t đ ng nh  th  nào?ộ ệ ạ ờ ạ ộ ư ế

* Sự thành l pậ

+ Sau chi n tranh thế ế gi i thớ ứ nh t cóấ  nhi u thanh niên tríề  th c, ti u tứ ể ư s n yêuả  

nước sang Trung Qu c ho tố ạ  đ ng c u nộ ứ ước, tuy nhiên họ  ch a cóư  phương hướng chính trị đúng đ n, vìắ   thế họ r t c nấ ầ  được trang bị về  lý lu n cách m ng.ậ ạ

+ Tháng 11/1924, Nguy n Ái Qu c t  Liên Xô v  Qu ng Châu (Trung Qu c), liênễ ố ừ ề ả ố  

l c v i nh ng ngạ ớ ữ ười Vi t Nam yêu nệ ước. T i đây Ngạ ười ch n m t s  thanh niên tích c cọ ộ ố ự  trong Tâm tâm xã đ  t  ch c thành nhóm C ng s n đoàn (2/1925).ể ổ ứ ộ ả

+ Tháng 6/1925, Nguy nễ  Ái Qu c thành l p H i Vi t Nam Cách m ng thanh niên,ố ậ ộ ệ ạ  

nh m t  ch c, lãnh đ o qu n chúng đ u tranh đánh đ  th c dân Pháp và tay sai đ  gi iằ ổ ứ ạ ầ ấ ổ ự ể ả  phóng dân t c.ộ

Trang 7

– Ho tạ  đ ngộ

­ Xây d ng h  th ng t  ch c cùa H i   trong nự ộ ố ổ ứ ộ ờ ước ngày càng phát tri n và hoànể  

ch nh, t  c  quan lãnh đ o cao nh t là T ng b  xu ng KI b  đ n t  ch c c  s  là chi b ,ỉ ừ ơ ạ ấ ổ ộ ố ộ ế ổ ứ ơ ở ộ

­ Hu n luy n, tuyên truy n :ấ ệ ẻ

+ H i phái ngộ ười v  trong nề ước đ a nh ng ngư ữ ười yêu nước sang Qu ng Châuả  (Trung Qu c) d  các l p hu n luy n do Nguý n Ái Qu c t  ch c. Đa s  là h c sinh, sinhố ự ớ ấ ệ ẽ ố ổ ứ ố ọ  viên, trí th c Vi t Nam yêu nứ ệ ước. H  h c làm cách m ng, h c cách ho t đ ng bí m t.ọ ọ ạ ọ ạ ộ ậ

+ Tham d  các l p hu n luy n chính tr  c a Nguy n Ái Qu c   Qu ng Châu. Sauự ớ ấ ệ ị ủ ễ ố ở ả  khi d  các l p hu n luy n này, m t s  ti p t c h c   Liên Xô, m t s  khác ti p t c h c ự ớ ấ ệ ộ ố ế ụ ọ ở ộ ố ế ụ ọ ở 

Trường Quân s  Hoàng Ph , còn ph n l n tr  v  nự ố ầ ớ ở ề ước xây d ng t  ch c H i và tuyênự ổ ứ ộ  truy n lí lu n gi i phóng dân tôc trong nhân dân.ề ậ ả

+ C  quan ngôn lu n là báo Thanh niên, n i dung ch  y u là lí lu n cách m ng gi iơ ậ ộ ủ ế ậ ạ ả  phóng dân t c c a Nguy n Ái Qu c, s  báo đ u tiên ra ngày 21­6­1925.ộ ủ ễ ố ố ầ

+ Đ u năm 1927, tác ph m "Đầ ẩ ường Kách m nh"c a Nguy n Ái Qu c đệ ủ ễ ố ược xu tấ  

b n. Báo Thanh niên và tác ph m "Đả ẩ ường Kách m nh" đã trang b  lí lu n gi i phóng dânệ ị ậ ả  

t c cho cán b  H i. B ng nhi u con độ ộ ộ ằ ề ường, báo Thanh niên và tác ph m "Đẩ ường Kách 

m nh" đã đệ ược đ a v  nư ề ước, đ n tay nhân dân yêu nế ước, góp ph n quan tr ng vào vi cầ ọ ệ  chu n b  v  t  tẩ ị ề ư ưởng cho s  thành l p Đ ng C ng s n Vi t Nam.ự ậ ả ộ ả ệ

­ Phát tri n h i viên :ể ộ

+ Năm 1928, H i có g n 300 h i viên, năm 1929 có 1700 h i viên. H i đã xây d ngộ ầ ộ ộ ộ ự  

t  ch c c  s  c a mình   kh p c  nổ ứ ơ ở ủ ở ắ ả ước. Các kì b  B c Kì, Trung Kì Nam Kì c a H i l nộ ắ ủ ộ ầ  

lượt ra đ i. H i còn xây d ng c  s  trong Vi t ki u   Xiêm (Thái Lan).ờ ộ ự ơ ở ệ ề ở

+ Cu i năm 1928, sau khi có ch  trố ủ ương "vô s n hoá", nhi u cán b  c a H i đã điả ề ộ ủ ộ  sâu vào các nhà máy, xí nghi p, đ n đi n  cùng lao đ ng và s ng v i công nhân đ  tuyênệ ồ ề ộ ố ớ ể  truy n cách m ng.ề ạ

­ Đ u tranh trong n i bấ ộ ộ đ  thành l pể ậ  Đ ng C ng s n: Trả ộ ả ước sự phát tri n c aể ủ  phong trào công nhân và phong trào yêu nước, đòi h i ph i cóỏ ả  sự lãnh đ o c a m t Đ ngạ ủ ộ ả  

C ng s n. Trong n i b  H i Vi t Nam Cách m ng Thanhộ ả ộ ộ ộ ệ ạ   niên đã di n ra cu c đ u tranh,ễ ộ ấ  

d n đ n s  phân hóa tích c c, hình thành nên hai t  ch c c ng s n: Đông Dẫ ế ự ự ổ ứ ộ ả ương c ng s nộ ả  

đ ng (6­1929) và An nam c ng s n đ ng (8­1929).ả ộ ả ả

6. Tóm t t nh ng ho t đ ng tiêu bi u c a lãnh t  Nguy n Ái Qu c t  năm 1919 đ n nămắ ữ ạ ộ ể ủ ụ ễ ố ừ ế  1930

Ho t  đ ng c a lãnh t  Nguy n Ái Qu c trong nh ng năm tộ ủ ụ ễ ố ữ ừ 1919 – 1930

– Sau nh ng năm bôn ba h u h t các châu l c trên th  gi i, cu i năm 1917 Nguy nữ ầ ế ụ ế ớ ố ễ  

T t Thành tr  l i Pháp. Đ u năm 1919, Nguy nấ ở ạ ầ ễ  Ái Qu c gia nh pố ậ  Đ ng Xãả  h i Phápộ  

vì đây là tổ ch c chính trứ ị ti n bế ộ duy nh tấ  ở Pháp lúc  đó

– Tháng 6/1919, thay m t cho nh ng ngặ ữ ười Vi t Nam yêu nệ ước, Nguy nễ  Ái Qu cố  

g i đ n H i ngh  Vecxai B n yêu sách c a nhân dân An Nam, đòi các t  do, dân ch ,ử ế ộ ị ả ủ ự ủ  quy n bình đ ng cho dân t c. M c dù không đề ẳ ộ ặ ược ch p nh n, nh ng nó là đòn t n côngấ ậ ư ấ  

Trang 8

tr c di n đ u tiên c a Nguy n Ái Qu c vào b n đ  qu c, có ti ng vang l n t i Pháp, vự ệ ầ ủ ễ ố ọ ế ố ế ớ ạ ề 

Vi t Nam và trên th  gi i. Ngệ ế ớ ườ ếi k t lu n: Mu n đậ ố ược gi i phóng, các dân t c ch  có thả ộ ỉ ể trông c y vào l c lậ ự ượng c a b n thân mình.ủ ả

– Gi a tháng 7/1920, khi đ cữ ọ  S  th o l n th  nh t nh ng lu n cơ ả ầ ứ ấ ữ ậ ương v  v n đề ấ ề dân t c và v n đ  thu c đ aộ ấ ề ộ ị  c a V.I. Lênin, Nguy n Ái Qu c kh ng đ nh: “Đây là cái c nủ ễ ố ẳ ị ầ  thi t cho chúng ta. Đây là con đế ường gi i phóng cho chuíng ta”.ả

– Tháng 12/1920, t iạ  Đ i h iạ ộ  Đ ng Xãả  h i Pháp (h p t i Tua), Nguy nộ ọ ạ ễ  Ái Qu cố  

bỏ phi u tán thành gia nh p Qu c tế ậ ố ế C ng s n vàộ ả  tham gia thành l pậ  Đ ngả  C ng s nộ ả  Pháp, tr  thành ngở ườ ội c ng s n Vi t Nam đ u tiên. S  ki n này đánh d u bả ệ ầ ự ệ ấ ước ngo tặ  quy t đ nh trong cu c đ i ho t đ ng c a Nguy n Ái Qu c.ế ị ộ ờ ạ ộ ủ ễ ố

– Sau khi tìm th y con đấ ường c u nứ ước đúng đ n, Nguy nắ ễ   Ái Qu c ra s c ho tố ứ ạ  

đ ng đ  xây d ng và truy n bá lý lu n cách m ng gi i phóng dân t c theo khyunh hộ ể ự ề ậ ạ ả ộ ướ  ng

vô s n vào Vi t Nam, đ ng th i tích c c chu n b  đi u ki n v  t  tả ệ ồ ờ ự ẩ ị ề ệ ề ư ưởng chính tr  và tị ổ 

ch c cho s  thành l p Đ ng C ng s n   Vi t Nam.ứ ự ậ ả ộ ả ở ệ

– Ho t đ ng   Phápạ ộ ở  (1921 – 1923):

+ Nguy nễ  Ái Qu c cùng v i m t số ớ ộ ố người yêu nước c a các nủ ước trong kh iố  thu cộ  đ a Pháp thành l pị ậ  H i liên hi p thu c đ aộ ệ ộ ị  (1921). C  quan ngôn lu n c a H i làơ ậ ủ ộ  báo Người cùng khổ do Nguy n Ái Qu c làm ch  nhi m kiêm ch  bút.ễ ố ủ ệ ủ

+ Người vi t bài cho nhi u báo:ế ề  Nhân đ oạ  c a Đ ng C ng s n Pháp,ủ ả ộ ả  Đ i s ng côngờ ố  nhân c a T ng Liên đoàn lao đ ng Pháp. Đ c bi t, ngủ ổ ộ ặ ệ ười vi t tác ph mế ẩ  B n án ch  đả ế ộ 

th c dân Phápự  (được xu t b n l n đ u tiên t i Pari năm 1925).ấ ả ầ ầ ạ

đ  qu c v i phong trào cách m ng   các nế ố ớ ạ ở ước thu c đ a, v  vai trò và s c m nh to l nộ ị ề ứ ạ ớ  

c a giai c p nông dân   các nủ ấ ở ước thu c đ a.ộ ị

– Ho tạ  đ ng   Trung Qu c và Đông B c Xiêm (1924 – 1929):ộ ở ố ắ

+ Ngày 11/11/1924, Nguy nễ  Ái Qu cố  đ n Qu ng Châu Trung Qu cế ả ố  đ  tr c ti pể ự ế  đào 

t o cán b , xây d ng tạ ộ ự ổ ch c cách m ng, truy n báứ ạ ề  lý lu n cách m ng gi i phóng dân t cậ ạ ả ộ  vào Vi t Nam.ệ

+ Nguy n Ái Qu c l a ch n m t s  thanhễ ố ự ọ ộ ố   niên trong Tâm tâm xã đ  t  ch c thànhể ổ ứ  nhóm C ng s n đoàn (2/1925) làm nòng c t đ  thành l p H i Vi t Nam Cách m ng thanhộ ả ố ể ậ ộ ệ ạ  niên (6­1925) nh m chu n b  đi u ki n ti n t i thành l p Đ ng C ng s n; xu t b nằ ẩ ị ề ệ ế ớ ậ ả ộ ả ấ ả  báo Thanh niên đ  tuyên truy n t  tể ề ư ưởng cách m ng cho qu n chúng.ạ ầ

+ Nguy nễ  Ái Qu c mố ở nhi u l p hu n luy nề ớ ấ ệ    đào t o cán b  Tạ ộ ừ năm 1925 đ nế  năm 1927 đã đào t o đạ ược 75 người. Nh ng bài gi ng c a Ngữ ả ủ ườ ượi đ c xu t b n thànhấ ả  

cu nố  Đường kách m nhệ  (1927)

Trang 9

– Nh ng năm 1928­1929, Ngữ ười còn ho t đ ng   Đông B c Xiêm, tuyên truy n lýạ ộ ở ắ ề  

lu n cách m ng và t  ch c Vi t ki u yêu nậ ạ ổ ứ ệ ề ước

– Đ u năm 1930, Nguy n Ái Qu c ch  đ ng tri u t p H i ngh  h p nh t các nhómầ ễ ố ủ ộ ệ ậ ộ ị ợ ấ  

c ng s n thành Đ ng C ng s n Vi t Nam. Ngộ ả ả ộ ả ệ ười so n th o raạ ả  Cương lĩnh chính tr  đ uị ầ  tiên c a Đ ngủ ả  (bao g mồ  Chính cương v n t t và Sách lắ ắ ược v n t t), đắ ắ ược H i ngh  thôngộ ị  qua

7. Trình bày s  thành l p và ho t đ ng c a t  ch c Vi t Nam qu c dân Đ ng?ự ậ ạ ộ ủ ổ ứ ệ ố ả

* S  thành l pự ậ

­ Trong nh ng nãmT919 ­ 1926, phong trào dân t c, dân ch  c a b  ph n t  s n dânữ ộ ủ ủ ộ ậ ư ả  

t c và ti u t  s n phát tri n m nh m , t o c  s  cho s  ra đ i c a các t  ch c cách m ngộ ể ư ả ể ạ ẽ ạ ơ ở ự ờ ủ ổ ứ ạ  theo khuynh hướng t  s n.ư ả

­ Sau Chi n tranh th  gi i th  nh t, nh ng trào l u dân ch  t  s n ti p t c  nhế ế ớ ứ ấ ữ ư ủ ư ả ế ụ ả  

hưởng đ n nế ước ta, trong đó đ c bi t là ch  nghĩa tam dân c a Tôn Trung S n. Nh ngặ ệ ủ ủ ơ ữ  trào l u t  s n đó tác đ ng đ n m t b  ph n t  s n dân t c và ti u t  s n Vi t Nam.ư ư ả ộ ế ộ ộ ậ ư ả ộ ể ư ả ệ

­ Trên c  s  h t nhân là nhà xu t b n Nam đ ng th  xã, ngày 25­12­1927, Nguy nơ ở ạ ấ ả ồ ư ễ  Thái H c, Phó Đ c Chính, Ph m Tu n Tài thành l p Vi t Nam Qu c dân đ ng. Đây là tọ ứ ạ ấ ậ ệ ố ả ổ 

ch c đ i di n cho t  s n dân t c theo khuynh hứ ạ ệ ư ả ộ ướng cách m ng dân ch  t  s n.ạ ủ ư ả

* Ho t đ ngạ ộ

­ Tôn ch  m c đích:ỉ ụ

+ Khi m i thành l p, Đ ng ch a có chính cớ ậ ả ư ương rõ ràng mà ch  nêu chung chung làỉ  

"trước làm dân t c cách m ng sau làm th  gi i cách m ng".ộ ạ ế ớ ạ

+ Năm 1928, Đ ng nêu lên ch  nghĩa c a đ ng là "ch  nghĩa xã h i dân ch ", m cả ủ ủ ả ủ ộ ủ ụ  đích là đoàn k t l c lế ự ượng đ  đ y m nh cách m ng dân t c, xây d ng n n dân ch , giúpể ẩ ạ ạ ộ ự ề ủ  

đ  các dân t c b  áp b c.ỡ ộ ị ứ

+ Trong b n chả ương trình hành đ ng c a Đ ng công bô năm 1929 đã nêu nguyên t cộ ủ ả ắ  

t  tư ưởng là "t  do — bình đãng — bác ái”, chư ương trinh g m 4 th i kì, th i kì cu i cùng làồ ờ ờ ố  

b t h p tác v i Pháp và tri u đình. C  đ ng bãi công, đánh đu i gi c Pháp, đánh đ  ngôiấ ợ ớ ề ổ ộ ổ ặ ổ  vua thi t l p dân quy n.ế ậ ề

­ Vi t Nam Qu c dân đ ng ch  trệ ố ả ủ ương th c hi n "cách m ng b ng s t và máu" chúự ệ ạ ằ ắ  

tr ng đ n binh lính ngọ ế ười Vi t Nam trong quân đ í Pháp.ệ ộ

­ Thành ph n: trí th c, h c sinh, giáo viên, công ch c, nh ng ngầ ứ ọ ứ ữ ười làm ngh  t  do,ề ự  

m t s  thân hào   nông thôn, m t s  binh lính ngộ ố ở ộ ố ười Vi t trong quân đ i Pháp.ệ ộ

­ T  ch c c  s  trong qu n chúng r t ít, đ a bàn ho t đ ng ch  bó h p trong m t sôổ ứ ơ ở ầ ấ ị ạ ộ ỉ ẹ ộ  

t nh   B c Kì,   Trung Kì và Nam Kì không đáng k ỉ ở ắ ở ể

­ T  ch c kh i nghĩa Yên Bái:ổ ứ ở

Trang 10

+ Đ ng thành l p ch a đả ậ ư ược bao lâu, h  th ng t  ch c m i xây d ng   m t s  đ aệ ố ổ ứ ớ ự ở ộ ố ị  

phương b  th c dân Pháp kh ng b  d  d i, nguy c  tan rã đang đ n g n.ị ự ủ ố ữ ộ ơ ế ầ

+ Thang 2­1929, Vi t Nam Qu c dân đ ng t  ch c ám sát tên trùm m  phu Badanhệ ố ả ổ ứ ộ  (Hà N i), sau đó th c dân Pháp ti n hành kh ng b  dã man, hàng lo t đ ng viên b  b t, n iộ ự ế ủ ố ạ ả ị ắ ộ  

b  lãnh đ o c a Đ ng b  chia r  B  đ ng trộ ạ ủ ả ị ẽ ị ộ ước tình th  đó, nh ng cán b  lãnh đ o còn l iế ữ ộ ạ ạ  

đã quy t đ nh th c hi n cu c b o đ ng cu i cùng v i ý tế ị ự ệ ộ ạ ộ ố ớ ương không thành công cũng thành nhân"

+ Cu c kh i nghĩa Yên Bái n  ra ngày 9­2­1930. Cùng đêm đó, kh i nghĩa n  ra ộ ở ổ ở ổ ở Phú Th , S n Tây, sau đó là H i Dọ ơ ả ương, Thái Bình    Hà N i có cu c đánh bom c aỞ ộ ộ ủ  quân kh i nghĩa đ  ph i h p.ở ể ố ợ

+ T i Yên Bái, quân kh i nghĩa ch  chi m đạ ở ỉ ế ược tr i lính Pháp, làm t n thạ ổ ương m tộ  

s  sĩ quan và h  sĩ quan Pháp. Song không làm ch  đố ạ ủ ượ ỉc t nh l  nên hôm sau b  quân Phápị ị  

ph n công và d p t t. Các n i khác, nghĩa quân ch  t m th i làm ch  huy n l  nh  nh ngả ậ ắ ơ ỉ ạ ờ ủ ệ ị ỏ ư  

b  gi c Pháp nhanh chóng chi m l i.ị ặ ế ạ

* Ý nghĩa l ch sị ử

­ Cu c kh i nghĩa c a Vi t Nam Qu c dân đ ng b  th t b i đã kéo theo s  tan rãộ ở ủ ệ ố ả ị ấ ạ ự  hoàn toàn c a Vi t Nam Qu c dân đ ng, k  t  đó vai trò l ch s  c a Vi t Nam Qu c dânủ ệ ố ả ể ừ ị ử ủ ệ ố  

đ ng v i t  cách là. chính đ ng trong phong trào gi i phóng dân t c đã ch m d t v i sả ớ ư ả ả ộ ấ ứ ớ ự 

th t b i c a kh i nghĩa Yên Bái.ấ ạ ủ ở

­ Ho t đ ng c a Vi t Nam Qu c dân đ ng đã c  vũ lòng yêu nạ ộ ủ ệ ố ả ổ ước c a nhân dânủ  

Vi t Nam, hành đ ng yêu nệ ộ ước là t m gấ ương trong l ch s  dân t c.ị ử ộ

8. Nêu nh ng ho t đ ng c a Nguy n Ái Qu c nh m chu n b  đi u ki n v  t  tữ ạ ộ ủ ễ ố ằ ẩ ị ề ệ ề ư ưởng, chính tr  và t  ch c cho s  thành l p Đ ng c ng s n Vi t Nam?ị ổ ứ ự ậ ả ộ ả ệ

Sau khi tìm th y con đấ ường c u nứ ước, Nguy n Ái Qu c đã nh n th c đễ ố ậ ứ ược vai trò 

c a Đ ng C ng s n, t  đó Ngủ ả ộ ả ừ ười tích c c chu n b  v  t  tự ẩ ị ề ư ưởng chính tr  và t  ch c ti nị ổ ứ ế  

t i thành l p Đ ng C ng s n   nớ ậ ả ộ ả ở ước ta

* Chu n b  v  chính tr  t  tẩ ị ề ị ư ưởng:

­ Nguy n Ái Qu c đã v n d ng và phát tri n sáng t o ch  nghĩa Mác ­ Lênin vàoễ ố ậ ụ ể ạ ủ  

đi u ki n l ch s  c  th  c a nề ệ ị ử ụ ể ủ ước Vi t Nam thu c đ a, xây d ng nên lí lu n cách m ngệ ộ ị ự ậ ạ  

gi i phóng dân t c, di n đ t nó thành ti ng nói c a dân t c Vi t Nam đ  truyén bá choả ộ ễ ạ ế ủ ộ ệ ể  nhân dân Vi t Nam.ệ

­ Nh ng t  tữ ư ưởng cách m ng c a Ngạ ủ ườ ượi đ c th  hi n qua nhi u t  báo và các bàiể ệ ề ờ  tham lu n t i Qu c t  C ng s n :ậ ạ ố ế ộ ả

+ Các báo   Pháp (t  nãm 1921 đ n tháng 6­1923) : báo Ngở ừ ế ười cùng kh  (c a H iổ ủ ộ  Liên hi p thu c đ a   Pari), Nhân đ o (c a Đ ng C ng s n Pháp), Đ i sôhg công nhânệ ộ ị ở ạ ủ ả ộ ả ờ  (c a T ng Liên đoàn Lao đ ng Pháp).ủ ổ ộ

+   Liên X  (t  nãm 1923 H 1924) : báo S  th t (c a Đ ng C ng s n Liên Xô) t pỞ ồ ừ ự ậ ủ ả ộ ả ạ  chí Th  tín Qu c t  (c a Qu c t  C ng s n). Qua m t s  bài tham lu n t i h i ngh , đ iư ố ế ủ ố ế ộ ả ộ ố ậ ạ ộ ị ạ  

h i qu c t  nh  : H i ngh  Qu c t  Nông dân (10­1923), nh t là Đ i h i V c a Qu c tộ ố ế ư ộ ị ố ế ấ ạ ộ ủ ố ế 

C ng s n (t i Liên Xô, năm 1924).ộ ả ạ

Trang 11

+ Đ c bi t qua hai tác ph m : B n án ch  đ  th c dân Pháp (1925) và Đặ ệ ẩ ả ế ộ ự ường Kách 

m nh (1927).ệ

Nh ng t  tữ ư ưởng đó là ánh sáng soi đường cho l p thanh niên yêu nớ ước Vi t Namệ  

đ u th  k  XX đang đi tìm chân lí c u nầ ế ỉ ứ ước, là ng n c  họ ờ ướng đ o phong trào cách m ngạ ạ  

Vi t Nam trong th i kì v n đ ng thành l p Đ ng, là s  chu n b  v  m t t  tệ ờ ậ ộ ậ ả ự ẩ ị ề ặ ư ưởng, chính 

tr  cho s  ra đ i cùa Đ ng C ng s n Vi t Nam, đ ng th i cũng đ t n n móng đê xây d ngị ự ờ ả ộ ả ệ ổ ờ ặ ề ự  

cương lĩnh cách m ng Vi t Nam sau này.ạ ệ

­ V  m t t  ch c:ề ặ ổ ứ

+ Sáng l p H i Vi t Nam Cách m ng Thanh niên (6­1925). Đây là t  ch c yêu nậ ộ ệ ạ ổ ứ ướ  c

c  khuynh hỏ ướng c ng s n, m t t  ch c quá đ  đ  ti n t i thành l p Đ ng C ng s n,ộ ả ộ ổ ứ ộ ể ế ớ ậ ả ộ ả  

m t bộ ưởc chu n bi có ý nghĩa quy t đ nh v  m t t  ch c cho s  ra đ i c a Đ ng C ngẩ ế ị ề ặ ổ ứ ự ờ ủ ả ộ  

qu n chúng và xây d ng h  th ng t  ch c c a H i Vi t Nam Cách m ng Thanh niên.ầ ự ệ ố ổ ứ ủ ộ ệ ạ

Nh  v y v i s  chu n b  đi u ki n v  t  tư ậ ớ ự ẩ ị ề ệ ề ư ưởng, chính tr  và t  ch c Nguy n Áiị ổ ứ ễ  

Qu c đã t o ti n đ  cho s  thành l p Đ ng c ng s n Vi t Nam v  sau.ố ạ ề ề ự ậ ả ộ ả ệ ề

9. Trình bày hoàn c nh l ch s  và n i dung c a H i ngh  thành l p Đ ng C ng s n Vi tả ị ử ộ ủ ộ ị ậ ả ộ ả ệ  Nam?

* Hoàn c nh l ch sả ị ử

­ Năm 1929, ba t  ch c c ng s n ra đ i và tích c c lãnh đ o qu n chúng đ u tranh.ổ ứ ộ ả ờ ự ạ ầ ấ  Tuy nhiên, các t   ch c đó ho t đ ng riêng r , tranh giành  nh hổ ứ ạ ộ ẽ ả ưởng c a nhau làm choủ  phong trào cách m ng trong c  nạ ả ước có nguy c  b  chia r  l n. Tình hình đó đ t ra yêu c uơ ị ẽ ớ ặ ầ  

c p thi t là ph i th ng nh t các t  ch c thành m t đ ng.ấ ế ả ố ấ ổ ứ ộ ả

­ V i t  cách là phái viên c a Qu c t  C ng s n có quy n quy t đ nh m i v n đớ ư ủ ố ế ộ ả ề ế ị ọ ấ ề 

c a cách m ng Đông Dủ ạ ương, Nguy n Ái Qu c ch  đ ng tri u t p đ i bi u c a Đôngễ ố ủ ộ ệ ậ ạ ể ủ  

Dương c ng s n đ ng và An Nam c ng s n đ ng đ  bàn v  vi c th ng nh t đ ng. H iộ ả ả ộ ả ả ể ề ệ ố ấ ả ộ  ngh  b t đ u h p ngày 6/1/1930 t i C u Long (Hị ắ ầ ọ ạ ử ương C ng – Trung Qu c) do Nguy n Áiả ố ễ  

Qu c ch  trì.ố ủ

*  N i dung H i ngh :ộ ộ ị

­ T i H i ngh , Nguy n Ái Qu c đã phê phán nh ng quan đi m sai l m c a m i tạ ộ ị ễ ố ữ ể ầ ủ ỗ ổ 

ch c c ng s n riêng r  và nêu chứ ộ ả ẽ ương trình H i Ngh ộ ị

­ H i ngh  th o lu n vàộ ị ả ậ  nh t tríấ  ý ki n c a Nguy nế ủ ễ    Ái Qu c làố  th ng nh t thànhố ấ  

m tộ  đ ng c ng s n duy nh t l y tên làả ộ ả ấ ấ  Đ ng C ng s n Vi t Nam.ả ộ ả ệ

­ Thông qua Chính cương v n t t, Sách lắ ắ ược v n t tắ ắ  c a Đ ng do Nguy n Ái Qu củ ả ễ ố  

so n th o. Đó là Cạ ả ương lĩnh chính tr  đ u tiên c a Đ ng, có giá tr  lí lu n và th c ti n lâuị ầ ủ ả ị ậ ự ễ  dài đ i v i cách m ng Vi t Nam.ố ớ ạ ệ

Trang 12

N i dung Cộ ương lĩnh chính trị đ u tiên c a Đ ngầ ủ ả

+ Xác đ nh đị ường l i chi n lố ế ượ  c a cách m ng Vi t Nam là làm “t  s n dânc ủ ạ ệ ư ả  quy n cách m ng và th  đ a cách m ng đ  đi t i xã h i c ng s n”.ề ạ ổ ị ạ ể ớ ộ ộ ả

+ Nhi m vệ ụ trong giai đo n cách m ng trạ ạ ước m t là: đánh đ  đ  qu c Pháp, b nắ ổ ế ố ọ  phong ki n và ph n cách m ng làm cho nế ả ạ ước Vi t Nam đệ ược đ c l p t  do; l p chínhộ ậ ự ậ  

ph  công nông binh; t  ch c quân đ i công nông, t ch thu h t s n nghi p l n c a đ  qu c;ủ ổ ứ ộ ị ế ả ệ ớ ủ ế ố  

t ch thu ru ng đ t c a đ  qu c và ph n cách m ng chia cho dân cày nghèo.ị ộ ấ ủ ế ố ả ạ

+ L c lự ượng cách m ng là: Công nhân, nông dân, ti u tạ ể ư s n, tríả  th c. Đ i v iứ ố ớ  phú nông, trung ti uể  đ a chị ủ và tư b n ph i l i d ng ho c trung l p.ả ả ợ ụ ặ ậ

+ Lãnh đ o cách m ng: Đ ng c ng s n Vi t Nam, đ i quân tiên phong c a giai c pạ ạ ả ộ ả ệ ộ ủ ấ  

vô s n sả ẽ giữ  vai trò lãnh đ o cách m ng.ạ ạ

+ Về quan hệ v i cách m ng thớ ạ ế gi i: Đ ng ph i liên l c v i các dân t c bớ ả ả ạ ớ ộ ị áp b cứ  

và  giai c p vôấ  s n thả ế gi i, nh t là giai c p vô s n Pháp.ớ ấ ấ ả

Cương lĩnh chính tr  đ u tiên c a Đ ng là m t cị ầ ủ ả ộ ương lĩnh gi i phóng dân t c sángả ộ  

t o, k t h p đúng đ n v n đ  dân t c và v n đ  giai c p. Đ c l p t  do là t  tạ ế ợ ắ ấ ề ộ ấ ề ấ ộ ậ ự ư ưởng c tố  lõi c a củ ương lĩnh này

­ H i ngh  bàn kộ ị ế ho ch h p nh t các tạ ợ ấ ổ ch c c ng s n trong nứ ộ ả ước và thành l pậ  Ban ch p hành trung ấ ương lâm th i g m 7  y viên, ti p đó các x   y B c kì, Trung Kì,ờ ồ ủ ế ứ ủ ắ  Nam Kì cũng được thành l p.ậ

­ H i nghộ ị có ý nghĩa như m tộ  đ i h i thành l pạ ộ ậ  Đ ng. Ngày 08/2/1930, các đ i bi uả ạ ể  

d  h i ngh  lên đự ộ ị ường v  nề ước

­ Nhân d pị  Đ ng ra đ i, Nguy nả ờ ễ  Ái Qu c ra l i kêu g iố ờ ọ  công nhân, nông dân, binh lính, thanh niên, h c sinh, anh ch  em b  áp b c bóc l t đ u tranh. ọ ị ị ứ ộ ấ

­   Ngày   24/2/1930   theo   đ   nghề ị   c aủ  Đông   Dương   C ng   s n   liênộ ả  đoàn,   tổ ch cứ  này được gia nh p vàoậ  Đ ng C ng s n Vi t Nam.ả ộ ả ệ

H i ngh  h p nh t các t  ch c C ng s n mang t m vóc to l n, có ý nghĩa nh  đ iộ ị ợ ấ ổ ứ ộ ả ầ ớ ư ạ  

h i thành l p Đ ng. Thành công c a h i ngh  h p nh t trộ ậ ả ủ ộ ị ợ ấ ước h t là đáp  ng đế ứ ược yêu c uầ  khách quan c a cách m nh Vi t Nam nh ng đ ng th i cho th y vai trò to l n c a Nguy nủ ạ ệ ư ồ ờ ấ ớ ủ ễ  

Ái Qu c.ố

10. Hãy nêu th c tr ng kinh t  ­ xã h i Vi t Nam trong nh ng năm kh ng ho ng kinh tự ạ ế ộ ệ ữ ủ ả ế 

th  gi i (1929 ­ 1933).ế ớ

* Tình hình kinh t : ế

Cu c kh ng ho ng kinh t  th  gi i 1929­1933 h t s c n ng n  Th c dân Pháp tăngộ ủ ả ế ế ớ ế ứ ặ ề ự  

cường v  vét, bóc l t đ  bù đ p nh ng t n th t do kh ng ho ng gây ra   chính qu c. Vìơ ộ ể ắ ữ ổ ấ ủ ả ở ố  

th  Vi t Nam và các nế ệ ước thu c đ a khác ph i gánh ch u c  nh ng h u qu  c a cu cộ ị ả ị ả ữ ậ ả ủ ộ  

kh ng ho ng kinh t    Pháp.ủ ả ế ở

+ T  năm 1930, kinh t  Vi t Nam bừ ế ệ ước vào th i k  kh ng ho ng, suy thoái, b t đ uờ ỳ ủ ả ắ ầ  

t  nông nghi p. Lúa g o s t giá, ru ng đât b  b  hoang, năm 1930 là 200.000 ha đ n 1933ừ ệ ạ ụ ộ ị ỏ ế  

là 500.000 ha. 

Trang 13

Sau nông nghi p là công nghi p, các nhà máy xí nghi p ph i đóng c a ho c s nệ ệ ệ ả ử ặ ả  

xu t c m ch ng. Giá tr  s n ph m công nghi p khai khoáng năm 1929 là 18 tri u đ ng.ấ ầ ừ ị ả ẩ ệ ệ ồ  

­ Tác đ ng:ộ

+ Mâu thu n xã h i ngày càng sâu săc, trong đó có hai mâu thu n c  b n là mâuẫ ộ ẫ ơ ả  thu n gi a dân t c Vi t Nam v i th c dân Pháp và mâu thu n gi a nông dân v i đ a chẫ ữ ộ ệ ớ ự ẫ ữ ớ ị ủ phong ki n, mâu thu n chú y u là gi a dân t c ta v i đ  qu c tay sai.ế ẫ ế ữ ộ ớ ế ố

+ Đ u năm 1930, cu c kh i nghĩa Yên Bái do Vi t Nam Qu c dân đ ng lãnh đ o đãầ ộ ở ệ ố ả ạ  

b  th t b i. Chính quy n th c dân ti n hành m t chi n d ch kh ng b  dã man ngị ấ ạ ề ự ế ộ ế ị ủ ố ười yêu 

nước

Tình hình kinh tê và chính tr  trên đây làm cho mâu thu n gi a c  dân t c Vi t Namị ẫ ữ ả ộ ẹ  

v i th c dân Pháp xâm lớ ự ược và tay sai phát tri n vô cùng gay g t, đây là nguyên nhân sâuể ắ  

xa và tr c ti p d n đ n phong trào đ u tranh c a qu n chúngự ế ẫ ế ấ ủ ầ

11. Trình bày di n bi n phong trào cách m ng 1930 ­1931.ễ ế ạ

Gi a lúc cu c kh ng ho ng k nh t  th  gi i đang tác đ ng n ng n  đ n nừ ộ ủ ả ỉ ế ế ớ ộ ặ ề ế ước ta thỉ Đáng C ng s n Vi t Nam ra đ i đâ k p th i phát đ ng m t phong trào cach m ng trongộ ả ệ ờ ị ờ ộ ộ ạ  

nh ng năm 1930­1931.ữ

T  đ u nàm 1930, nhi u cu c đ u tranh c a côngnhân, nông dân đã n  ra trên ph mừ ầ ề ộ ấ ủ ổ ạ  

vi c  nả ướ Ởc.   Hà N i, truy n đ n, c  đ  búa li m đã xu t hi n trên cac độ ề ơ ờ ỏ ề ấ ệ ường ph  Bênố  

c nh các yêu sách kinh t , còn có khâu hi u chính tr  nh : “Đá đ o đ  qu c'*, “Đ  đ oạ ế ệ ị ư ả ế ố ả ả  phong ki n“, “ th  tù chính tr ”.ế ả ị

Nhân ngày qu c t  lao đ ng 1/5/1930, phong trào ti p t c lên cao. L n đ u tiên ố ế ộ ế ụ ầ ẩ ờ 

nước ta, công nhân và nông dân lao đ ng dộ ướ ự ỉẵi s   nh đ o c a Đáng đã ki ni m ngàyạ ủ ệ  

Qu c t  lao đ ng nh m bi u dố ế ộ ằ ế ương s c m nh c a mình và đoàn k t v i vô s n th  gi i.ứ ạ ủ ế ớ ả ế ớ  Các cu c đ u tranh này đánh d u bộ ấ ấ ước ngo t cùa phong trào. T  sau tháng 5 có hàng trămặ ừ  

cu c đ u tranh c a công nhân, nông dân và các t ng l p nhân dân khác n  ra trên ph m viộ ấ ủ ầ ớ ổ ạ  

cà nước

Trang 14

Đ n tháng 9/1930, phong trào lên t i đ nh cao, tiêu bi u là   Ngh  An Hà Tĩnh. Nôngế ớ ỉ ể ở ẹ  dân các huy n nh  Nam Đàn, Thanh Chệ ư ương, Anh S n, Can L c, Đô Lơ ộ ương đã bi u tìnhể  

vũ trang kéo đ n các huy n l , đ a yêu sách, đ p phá các công s , nhà lao  Ngày 12/9/1930ế ệ ị ư ậ ờ  

đă di n ra cu c bi u tình kh ng l  c a nông dân huy n H ng Nguyên, b  th c dân Phápễ ộ ể ố ồ ủ ệ ư ị ự  cho máy bay ném bom đàn áp làm 217 người ch t, 125 ngế ườ ị ươi b  th ng. Các cu c bi u tìnhộ ể  

đó c  s   ng h  c a công nh n Vinh­ B n Thu ỏ ự ủ ộ ủ ả ế ỷ

Trước khi th  cách m ng, nhi u tên lí trế ạ ề ường, chánh t ng phài b  tr n ho c đ uồ ỏ ố ặ ầ  hàng. Chính quy n đ ch   nhi u huy n b  tê li t, nhi u xã tan râ. Dề ị ờ ề ệ ị ệ ề ướ ựi s  lãnh đ o c a cácạ ủ  

t  ch c Đàng, nhân dân đã đ ng ra làm chù m i ho t đ ng   đ a phổ ứ ứ ọ ạ ộ ờ ị ương mình, th c hi nự ệ  

ch c năng chính quyên cách m ng theo ki u Xô Vi t.ứ ạ ể ế

Th c dân Pháp đã đ a binh lính v  đóng   nhi u n i Ngh  An, Hà Tĩnh, ti n hànhự ư ề ở ề ơ ệ ế  '"kh ng b  tr ng” k t h p v i các th  đo n mua chu c, chia r  T  n a sau 1931, phongủ ố ắ ế ợ ớ ủ ạ ộ ẽ ừ ử  trào thu h p d n r i ch m d t.ẹ ầ ồ ấ ứ

Tuy ch  t n t i trong m t th i gian ng n nhung phong trào cách m ng 1930­1931 màỉ ồ ạ ộ ờ ắ ạ  

đ nh cao là Xô Vi t Ngh  Tĩnh là s  ki n tr ng đ i trong l ch s  nỉ ế ệ ự ệ ọ ạ ị ử ước ta. K  t c truy nế ụ ề  

th ng đ u tranh b t khu t c a dân t c, phong trào đã vùng lên v i m t khí th  ti n côngố ấ ấ ấ ủ ộ ớ ộ ế ế  

ch a t ng có, giáng đòn n ng n  vào b  máy th ng tr  c a đ  qu c phong ki n.ư ừ ặ ề ộ ố ị ủ ế ố ế

Phong trào cách m ng 1930­1931 đã kh ng đ nh s  đúng đ n v  đạ ắ ị ự ắ ề ường l i chính trố ị 

và vai trò lãnh đ o c a Đ ng trong th c ti n, biêu dạ ủ ả ự ễ ương s c m nh to l n c a công nhân,ứ ạ ớ ủ  nông dân liên minh v i các t ng l p nhân dân khác. Kh i liên minh công nông đớ ầ ớ ố ược hình thành

Phong trào cách m ng 1930­1931 và Xô Vi t Ngh  Tĩnh đã đạ ế ệ ược đánh gíá cao trong phong trào c ng sàn và công nhân qu c t  Qu c t  c ng sàn đã công nh n Đ ng C ng s nộ ố ế ố ế ộ ậ ả ộ ả  Đông Dương là m t phân b  tr c thu c Qu c t  c ng sán.ộ ộ ự ộ ố ế ộ

Qua phong trào cách m ng 1930­1931, Đ ng C ng s n Đông Dạ ả ộ ả ương đâ rút ra nhi uề  bài h c kinh nghi m quý báu nh  v  công tác t  tọ ệ ư ề ư ưởng, v  liên minh công ­ nông, v  lãnhề ề  

đ o đ u tranh  Đây là cu c t p dạ ấ ộ ậ ượt đâu tiên cho T ng kh i nghĩa tháng Tám sau này.ố ớ

 12. Xô vi t Ngh  Tĩnh đã ra đ i và ho t đ ng nh  th  nào?ế ệ ờ ạ ộ ư ế

* S  ra đ iự ờ

­ Tháng 9­1930, qu n chúng nhân dân   haí t nh Ngh  An và Hà Tĩnh đã t  ch cầ ở ỉ ệ ổ ứ  nhi u cu c bi u tình có vũ trang ch ng th c dân phong ki n. Trong đó tiêu bi u là cu cề ộ ể ố ự ế ể ộ  

bi u tình c a 8000 nông dân huy n H ng Nguyên kéo đ n phá huy n để ủ ệ ư ế ệ ường

­ Nh ng cu c bi u tình đó làm h  th ng chính quy n th c dân phong ki n b  tê li t,ữ ộ ể ệ ố ế ự ế ị ệ  tan rã   nhiéu xã, các c p u  Đ ng thôn xã đã lãnh đ o nhân dân qu n lý đ i s ng chính  ,ở ấ ỷ ả ạ ả ờ ố ưị  kinh t  làm ch c năng chính quy n cách m ng theo hình th c Xô vi t.ế ứ ể ạ ứ ế

­ T i Ngh  An, Xô vi t ra đ i t  tháng 9­1930   các xã thu c huy n Thanh Chạ ệ ế ờ ừ ở ộ ệ ương, Nam Đàn, m t s  xã thu c huyên Anh S n, H ng Nguyên, Di n Châu,   Hà Tĩnh, các xãộ ố ộ ơ ư ễ ở  thu c huy n Can L c, Nghi Xuân  các xô vi t th c hi n quy n làm ch  c a nhân dân laoộ ệ ộ ế ự ệ ề ủ ủ  

đ ng.ộ

* Ho t đ ng;ạ ộ

Trang 15

­ V  chính tr , qu n chúng để ị ầ ượ ực t  do tham gia ho t đông trong các đoàn th  cáchạ ể  

m ng, t  do h i h p. Các đ i t  v  đ  và toà án nhân dân đạ ự ộ ọ ộ ự ệ ỏ ược thành l p.ậ

­ V  kinh t , thi hành các biên pháp chia ru ng đ t công, lúa công cho dân cày nghèo,ề ế ộ ấ  bãi b  thu  thân, thu  ch , thu  đò, thu  mu i; xoá n  cho ngỏ ế ế ợ ế ế ố ợ ười nghèo, chú tr ng đ p đê,ọ ắ  

tu s a c u c ng, đử ầ ố ường giao thông; l p các t  ch c đ  nông dân giúp đ  nha  s n xu t.ậ ổ ứ ể ỡ ụ ả ấ

­V  văn hoá ­ xã h i, chính quy n cách m ng m  l p d y ch  Qu c ng  cho cácề ộ ề ạ ở ớ ạ ữ ố ữ  

t ng l p nhân dân, xoá b  các t  n n mê tín d  đoan, gi  v ng an ninh tr t t  xã h i, tinhầ ớ ỏ ệ ạ ị ữ ữ ậ ự ộ  

th n đoàn k t, giúp đ  l n nhau.ầ ế ỡ ẫ

Ho ng s  trả ợ ước phong trào cách m ng, th c dân Pháp đã ti n hành kh ng b  tr ng,ạ ự ế ủ ố ắ  

k t h p v i các th  đo n mua chu c, chia r  thâm đ c. Tuy t n t i đế ợ ớ ủ ạ ộ ẽ ộ ổ ạ ược 4­5 tháng nh ngư  

Xô Vi t Ngh  Tĩnh đã th c s  mang l i quy n l i cho nhân dân lao đ ng. Đây là chínhế ệ ự ự ạ ề ợ ộ  quy n c a dân, do dân, là ngu n c  vũ đ ng viên to l n cho cu c đ u tranh c a nhân dânề ủ ồ ổ ộ ớ ộ ấ ủ  ta

13. Nêu nh ng n i dung c  b n c a Lu n cữ ộ ơ ả ủ ậ ương chính tr  (10/1930) c a Đ ng c ng s nị ủ ả ộ ả  Đông Dương

Gi a  úc phong trào cách m ng c a qu n chúng đang di n ra quy t li t, Ban ch pữ ỉ ạ ủ ầ ễ ế ệ ấ  hành trung ương lâm th i Đ ng c ng s n Vi t Nam h p h i ngh  l n th  nh t t i Hờ ả ộ ả ệ ọ ộ ị ầ ứ ấ ạ ươ  ng

C ng (Trung Qu c) vào tháng 10/1930. H i ngh  quy t đ nh đ i tên Đ ng C ng s n Vi tả ố ộ ị ế ị ổ ả ộ ả ệ  Nam thành Đ ng C ng s n Đông Dả ộ ả ương, c  Ban Ch p hành Trung ử ấ ương chính th c, doứ  

Tr n Phú làm T ng Bí th  Thông qua Lu n cầ ổ ư ậ ương chính tr  c a Đ ng.ị ủ ả

N i dung c  b n c a Lu n cộ ơ ả ủ ậ ương chính tr  

­ Xác đ nh phị ương hướng chi n lế ược c a cách m ng Đông Dủ ạ ương: lúc đ u là cu cầ ộ  cách m ng t  s n dân quy n, sau đó ti p t c phát tri n, b  qua th i kì t  b n ch  nghĩa,ạ ư ả ề ế ụ ể ỏ ờ ư ả ủ  

ti n th ng lên con đế ẳ ường xã h i ch  nghĩa.ộ ủ

­ Hai nhi m v  chi n lệ ụ ế ược c a cách m ng đánh đ  phong ki n và đ  qu c có quanủ ạ ổ ế ế ố  

h  khăng khít v i nhau.ệ ớ

­ Đ ng l c cách m ng là giai c p công nhân và giai c p nông dân.ộ ự ạ ấ ấ

­ Lãnh đ o cách m ng là giai c p vô s n v i đ i tiên phong c a nó là Đ ng c ngạ ạ ấ ả ớ ộ ủ ả ộ  

s n.ả

­ Xác đ nh hình th c, phị ứ ương pháp đ u tranh và m i quan h  gi a cách, m ng Vi tấ ố ệ ữ ạ ệ  Nam và cách m ng th  gi i.ạ ế ớ

Lu n cậ ương chính tr  đã   kh ng d nh đẳ ị ược nh ng v n đ  chi n lữ ấ ề ế ược c a cáchủ  

m ng. Tuy nhiên, ch a nêu đạ ư ược mâu thu n ch  y u c a xã h i Đông Dẫ ủ ế ủ ộ ương, không đ aư  

ng n c  dân t c lên hàng đ u, n ng v  đ u tranh giai c p và cách m ng ru ng đ t. Đánhọ ờ ộ ầ ặ ề ấ ấ ạ ộ ấ  giá không đúng kh  năng cách m ng c a ti u t  s n, kh  năng ch ng đ  qu c và phongả ạ ủ ể ư ả ả ố ế ố  

ki n c a t  s n dân t c, kh  năng lôi kéo b  ph n trung, ti u đ a ch  tham gia m t tr nế ủ ư ả ộ ả ộ ậ ể ị ủ ặ ậ  dân t c ch ng đ  qu c và tay sai.ộ ố ế ố

Trang 16

14. Phong trào dân ch  1936 — 1939 đã di n ra trong b i c nh l ch s  nào?ủ ễ ố ả ị ử

B i c nh l ch số ả ị ử

a. Tĩnh hình th  gi iế ớ

­ Đ u ầ nh ng năm 30ữ  c a th  k  20 các th  l c phát xít lên c m quy n Đ c, ủ ế ỷ ế ự ầ ề ứ Italia, 

Nh t B n đã ráo ri t ch yậ ả ế ạ  đua vũ trang đ  chu n b  chi n tranh th  gi i.ể ẩ ị ế ế ớ

­ Tháng 7/1935 qu c t  c ng s n ti n hành đ i h i l n th  VII đã quy t ố ế ộ ả ế ạ ộ ầ ứ ể đ nh nh ngị ữ  

v n đấ ề quan tr ng nh : xác đ nh k  thù ch  y u trọ ư ị ẻ ủ ế ước m t là ch  ắ ủ nghĩa Phát xít và nhi mệ  

v  trụ ước m t c a giai c p công nhân là ch ng ch  nghĩa ắ ủ ấ ố ủ phát xít,m c tiêu đ uụ ấ  tranh là giành dân ch , b o v  hòa bình, thành l p m t ủ ả ệ ậ ặ tr n nhân dân r ngậ ộ  r ẩỉ

­ Tháng 6/1936 chính phủ c a m t tr n nhân dân Pháp đã lên n m quy n ủ ặ ậ ắ ề chính phủ này đã thi hành nh ngữ  c i cách ti n b    thu c đ a. ả ế ộ ở ộ ị

b. Tình hình trong nước 

* v  tình hình chính tr ề ị

­ Đ i v i Đông Dố ớ ương, chính ph  Pháp c  phái viên sang đi u tra tình ủ ử ề hình c  toànử  quy n m i s aề ớ ử   đ i lu t b u c  vào vi n dân bi u, ân xá m t s  ổ ậ ầ ử ệ ể ộ ố tù  chính tr , n i r ngị ớ ộ  quy n t  ề ự do báo chí

­ Lúc này   Vi t Nam có nhi u đ ng phái chính tr  ho t đ ng, có đ ng cách m ng,ở ệ ề ả ị ạ ộ ả ạ  

có đ ng c i lả ả ương, c  đ ng ph n đ ng. Tuy nhiên ch  có Đ ng C ng s n Đông Dỏ ả ả ộ ỉ ả ộ ả ương là 

m nh nh t, có ch  trạ ấ ủ ương rõ ràng

* Tình hình kinh tế

­ Sau cu c kh ng ho ng k nh t  th  gi  (1929­1933), th c dân Pháp   Đông Dộ ủ ả ỉ ế ế ớỉ ự ở ươ  ng

t p trung đ u t  khai thác thu c đ a đ  bù đ p s  thi u h t cho kinh t , “chính qu c”.ậ ầ ư ộ ị ể ắ ự ế ụ ế ố

+ v  nông nghi p: t  b n Pháp ra s c chi m đo t ru ng đ t c a nông dân, làm choề ệ ư ả ứ ế ạ ộ ấ ủ  2/3 nông dân không có ru ng ho c ch  có ít ru ng.ộ ặ ỉ ộ

+ v  công nghi p, ngành khai m  đề ệ ỏ ược đ y m nh. S n lẩ ạ ả ượng các ngành d t, s nệ ả  

xu t xi măng, ch  c t rấ ế ấ ượu tăng. Các ngành ít phát tri n là đi n, nể ệ ước, c  khí, đơ ường, 

gi y, diêm.ấ

+ v  thề ương nghi p, chính quy n th c dân đ c quy n bán thu c phi n, rệ ề ự ộ ề ố ệ ượu, mu i,ố  thu đượ ợc l i nhu n r t cao; nh p kh u máy móc và hàng công nghi p tiêu dung. Hàng xu tậ ấ ậ ẩ ệ ấ  

kh u ch  y u là khoáng s n, nông s n.ẩ ủ ế ả ả

Nhìn chung nh ng năm 1936 ­1939 là giai đo n ph c h i và phát tri n c a kinh tữ ạ ụ ồ ể ủ ế 

Vi t Nam. Tuy nhiên, n n kinh t  v n l c h u và l  thu c vào Pháp.ệ ề ế ẫ ạ ậ ệ ộ

* Tình hình xã h i.ộ

­ Đ i s ng các t ng l p nhân dân v n g p khó khăn do chính sách tăng thu  c aờ ố ầ ớ ẫ ặ ế ủ  chính quy n thu c đ a. s  công nhân th t nghi p v n còn nhi u. Nh ng ngề ộ ị ố ấ ệ ẫ ề ữ ười có vi c làmệ  

nh n m c lậ ứ ương ch a b ng th i kì trư ằ ờ ước kh ng ho ng.ủ ả

­ Nông dân không đ  ru ng cày. H  ch u m c đ a tô cao và nhi u th  đo n bóc l tủ ộ ọ ị ứ ị ề ủ ạ ộ  khác c a đ a ch , củ ị ủ ường hào

Trang 17

­ T  s n dân t c có ít v n nên ch  l p đư ả ộ ố ỉ ậ ược nh ng công ti nh , ph i ch u thu  cao,ữ ở ả ị ế  

b  t  b n Pháp chèn ép.ị ư ả

­ Nhi u ngề ười trong gi i ti u t  s n trí th c th t nghi p. Công ch c nh n đớ ể ư ả ứ ấ ệ ứ ậ ượ  c

m c lứ ương th p. Các t ng l p lao đ ng khác ph i ch u thu  kh a n ng n , giá c  sínhấ ầ ớ ộ ả ị ế ỏ ặ ề ả  

ho t đ t đ ạ ắ ỏ

­ Đ i s ng c a đa s  nhân dân khó khăn, c c kh  Chính vì th  h  hang hái tham giaờ ố ủ ố ự ổ ế ọ  phong trào đâu tranh đòi t  do, c m áo dự ơ ướ ựi s  lãnh đ o c a Đ ng c ng s n Đông Dạ ủ ả ộ ả ương

15. Nêu nh ng n i dung c  b n c a ngh  quy t H i ngh  Trung ữ ộ ơ ả ủ ị ế ộ ị ương Đ ng tháng 07/1936?ả

Tháng 7/1936, H i ngh  Ban ch p hành Trung ộ ị ấ ương Đ ng c ng s n Đông Dả ộ ả ương do 

Lê H ng Phong ch  trì h p   Thồ ủ ọ ở ượng H i (Trung Qu c). H i ngh  d a trên ngh  quy t đ iả ố ộ ị ự ị ế ạ  

h i l n th  VII c a Qu c t  I c ng s n, căn c  vào tình hình c  th  cộ ầ ứ ủ ố ế ộ ả ứ ụ ể ủả ệ vi t Nam đ  đ nhể ị  

ra đường l i, phố ương pháp đ u tranh th i k  m i:ấ ờ ỳ ớ

­ Nhi m v  chi n lệ ụ ế ượ ủc c a Đông dương là ch ng đ  qu c, ch ng phong kiênố ế ố ố

­ Nhi m v  tr c ti p, trệ ụ ự ế ước m t là ch ng ch  đ  ph n đ ng thu c đ a, ch ng phátắ ố ế ộ ả ộ ộ ị ố  xít, ch ng chi n tranh đòi t  do dân ch  c m áo hoà bình.ố ế ự ủ ơ

­ Phương pháp đ u tranh là k t h p các hình th c công khai, bí m t, h p pháp và b tấ ế ợ ứ ậ ợ ấ  

­ Ti p đó H i ngh  trung ế ộ ị ương các năm 1937, 1938 đã b  sung và phát tri n n i dungổ ể ộ  

c  b n c a ngh  quy t h i ngh  trung ơ ả ủ ị ế ộ ị ương tháng 7/1936. Đ n tháng 3/1938 m t tr n th ngế ặ ậ ố  

nh t nhân dân ph n đ  đông dấ ả ế ương đ i tên thành M t tr n dân ch  Đông Dổ ặ ậ ủ ương

16. Trình bày nh ng nét di n bi n chính c a phong trào dân ch  1936 ­1939?ữ ễ ế ủ ủ

Di n bi n chính c a phong trào dân ch  1936 ­1939ễ ế ủ ủ

T  1936­1939 dừ ưới ánh hướng cúa t nh hình th  gi i, trong nỉ ế ớ ước, th c hi n chuự ệ  

trương cua Đ ng, m t phong tr o dân chú có quy mô r ng l n, hình th c đ u tranh phongả ộ ả ộ ớ ứ ấ  phú đã đi n ra trên ca nề ước

Mùa hè năm 1936, được tin chính ph  Pháp c  uý ban sang điêu tra thu c đ a, Đ ngủ ử ộ ị ả  

đã kêu g i các t ng l p nhân dân nêu yêu sách ki n ngh  ti n t i di n đàn Đông Dọ ầ ớ ế ị ế ớ ễ ươ  ng

Đ i h i (8/1936). Các uý ban hành đ ng đạ ộ ộ ược thành l p kh p cá nậ ắ ước, đ c bi t l    Namặ ệ ả ớ  

Ki. Các cu c h i h p, mít tinh độ ộ ọ ượ ổc t  ch c nh m thu th p ch  kí, nguy n v ng c a nhânứ ầ ậ ữ ệ ọ ủ  dán

Trước quy mô c a phong trào, th c dân Pháp đã c m các  y ban ho t đ ng, gi i tánủ ự ấ ủ ạ ộ ả  các cu c h i h p. M c dù phái đoàn đi u tra thu c đ a không sang và phong trào b  đàn áp,ộ ộ ọ ặ ề ộ ị ị  

Trang 18

nh ng phong trào Đông Dư ương Đ í h í có ý nghĩa to l n: Nh n dán đạ ộ ớ ả ược giác ng  vộ ề cách m ng, Đáng C ng sán Đông Dạ ộ ương thu được nhi u bài h c kính nghi m quý báuề ọ ệ  

nh t l  đ u tranh h p pháp, công khai. Th c dân Pháp bu c ph i nhân nhấ ả ấ ợ ự ộ ả ượng m t sộ ố quy n l i dân sinh dân ch  nh  ân xá tù chính tr ể ợ ủ ư ị

Song song v i phong tr o Đông Dớ ả ương Đ i h i và cà khi phong trào Đông Dạ ộ ươ  ng

Đ i h i b  c m ho t đ ng, các cu c đ u tranh cùa còng nhân và nhân d n ta di n ra m nhạ ộ ị ấ ạ ộ ộ ấ ả ễ ạ  

m , Ch  riêng 6 tháng cu i nám 1936 đă có 361 cu c bãi công cùa công nhân,ẽ ỉ ố ộ

Sang năm 1937, c  nả ước có 400 cu c đ u tranh cuá công nhân năm 1937, nhân d pộ ấ ị  toàn quy n Đông Dề ương m i Brévié và phái viên chính phù Gô Đa sang nớ ước ta, Đ ng đãả  lănh đ o các cu c "đón rạ ộ ước" ti p t c d a yên sách ki n ngh ế ự ư ế ị

Tháng 3, 7 năm 1937, Ban ch p hành Trung ấ ương đã h p, đ a ra các ngh  quy t vọ ư ị ế ề công tác m t tr n, thay công h i đó báng công h i, đoàn TNCS bàng đoàn thanh niên phànặ ậ ộ ộ  

đ , c u t  đò b ng c u t  binh dân.   nông thôn, các h i c y, h i cày, h i hi u hi  đế ứ ế ằ ứ ế Ở ộ ấ ộ ộ ế ượ  c

th nh l p v i nh ng hinh th c linh ho t, m m d o.ả ậ ớ ữ ứ ạ ề ẻ

Năm 1938, các cu c đ u tranh c a công nhân có giám đi vê m t sô lộ ấ ủ ậ ượng nh ng ch tư ấ  

lượng l i đạ ược phát tri n lên (131 cu c).   Nam ki di n ra n n đ i đ a đ n cu c bi uể ộ Ớ ẻ ạ ỏ ư ế ộ ể  tình   1000 nông dân tinh C  Mau. Đ c bi t là nhân ngày Qu c t  lao đ ng 1/5/1938, l nở ả ặ ệ ố ế ộ ầ  

đ u tiên các cu c mít tính đã đầ ộ ượ ồc t  ch c công khai   nhi u n i trong c  nứ ở ề ơ ả ước, nh t là ấ ở 

Hà N i, Sàí Gòn.ộ

Sang năm 1939, các cu c đ u tranh di n ra ch  y u   các thành ph  l n.ộ ấ ễ ủ ế ờ ố ớ

Đi m m i c a phong trào cách m ng Vi t Nam th i ki này là đáu tranh ngh  vi n.ế ớ ủ ạ ệ ờ ị ệ  Trong các cu c b u c  vào c  quan l p pháp, H i đ ng quan h t Nam kì, Vi n Dân bi uộ ầ ử ơ ậ ộ ồ ạ ệ ể  

B c Kì, Trung Ki, H i đ ng kinh t  lí t i Đông Dắ ộ ồ ế ả ương, Đ ng và m t tr n Dân ch  Đôngả ặ ậ ủ  

Dương đã đ a ngư ười cua mình ra  ng c  va giành th ng l i nh    B c kì, Trung kì. L iứ ử ắ ợ ư ở ắ ợ  

d ng di n đàn h p pháp công khai này, Đ ng đã đ u tranh đ  bác bó nh ng d  lu t ph nụ ễ ợ ả ấ ế ữ ự ậ ả  

đ ng cúa đ  qu c, bênh v c cho quy n l i c a nhân dân.ộ ế ố ự ề ợ ủ

Đ u tranh trên lĩnh v c báo chí công khai cùng là nét m i c a cách m ng Vi t Nam.ấ ự ớ ủ ạ ệ  Nhi u t  báo ti n b , nhi u sách báo lý lu n gi i thi u v  Li n Xô, ve Qu c t  c ng sàn,ề ờ ế ộ ề ậ ớ ệ ề ẻ ố ế ộ  

v  ch  nghĩa Mác ­ Lênìn nói chung đ  đề ủ ẵ ược xu t bàn công khai băng ti ng Vi t và ti ngấ ế ệ ế  Pháp, nh : "Tin t c", "Tiên phong", "Dân chúng"  Các tác ph m văn h c hi n th c phêư ứ ấ ọ ệ ự  phán được xu t ban nh  "T t đèn", "Bấ ư ắ ước đường cùng”, "S  đò ", th  cách m ng c a Tố ơ ạ ủ ố 

Trang 19

17. Nêu ý nghĩa l ch s  và bài h c kinh nghi m c a phong trào dân ch  1936­1939? ị ử ọ ệ ủ ủ

Là m t phong trào cách m ng doộ ạ  Đ ng C ng s n Đông Dả ộ ả ương lãnh đ o, di n raạ ễ  trên qui mô r ng l n, lôi cu n đông đ o qu n chúng tham gia, v i nh ng hình th c t  ch cộ ớ ố ả ầ ớ ữ ứ ổ ứ  

và đ u tranh phong phú; bu c chính quy n th c dân ph i nhấ ộ ề ự ả ượng b  m t s  yêu sách vộ ộ ố ề dân sinh, dân ch ủ

– M c dùặ  khi Chi n tranh thế ế gi i thớ ứ hai bùng nổ (9­1939), thế   l c ph nự ả  đ ngộ  thu c đ a đàn áp cách m ng. Cu c v n đ ng dân ch  k t thúc, nh ng v n có ý nghĩa l chộ ị ạ ộ ậ ộ ủ ế ư ẫ ị  

+ Qua đ u tranh, đấ ường l i c a Đ ng. ch  nghĩa Mác – Lê nin có đi u ki n truy nố ủ ả ủ ề ệ ề  

bá sâu r ng trong qu n chúng nhân dânộ ầ

+ Đ i ngũ cán b , đ ng viên có s  phát tri n v  s  lộ ộ ả ự ể ề ố ượng, được hu n luy n và ngàyấ ệ  càng trưởng thành. Đ ng thêm trả ưởng thành m t bộ ước v  ch  đ o chi n lề ỉ ạ ế ược và tích lũy thêm nhi u kinh nghi m quy báu.ề ệ

– Bài h c kinh nghi m:ọ ệ  

Phong trào dân ch  1936 – 1939 đ  l i nhi u bài h c kinh nghi m v  xây d ng M tủ ể ạ ề ọ ệ ề ự ặ  

tr n dân t c th ng nh t; kinh nghi m t  ch c, lãnh đ o qu n chúng đ u tranh công khai,ậ ộ ố ấ ệ ổ ứ ạ ầ ấ  

h p pháp.ợ

Trong quá trình đ u tranh, Đ ng th y đấ ả ấ ược h n ch  c a mình trong công tác m tạ ế ủ ặ  

tr n, trong gi i quy t v n đ  dân t c.ậ ả ế ấ ề ộ

– Phong trào dân chủ 1936­ 1939 là m t cu c t p dộ ộ ậ ượt chu n b  l c lẩ ị ự ượng cho cu cộ  

T ng kh i nghĩa tháng Tám sau này.ổ ở

18. Tình hình nước ta trong nh ng năm 1939 ­ 1945 c  chuy n bi n nh  th  nào?ừ ỏ ể ể ư ể

Tình hình Vi t Nam trong nh ng năm 1939 — 1945ệ ữ

* Tình hình ch nh trỉ ị

­ Đ u tháng 9/1939, Chi n tranh th  gi i th  hai bùng n    châu Âu, quân đ i phátầ ế ế ớ ứ ổ Ở ộ  xít Đ c kéo vào nứ ước Pháp. Chính ph  Pháp đ u hàng phát xít Đ c, th c hi n chính sáchủ ầ ứ ự ệ  thù đ ch đôi v i các l c lị ớ ự ượng tiên b  trong nộ ước và phong trào cách m ng các nạ ước thu cộ  

đ a.ị

­   Đông DỞ ương, tháng 6/1940, đô đ c G. Đ CU đố Ờ ược c  làm Toàn quy n thay G.ử ề  Cat ru. Chính quy n m i th c hiên m t lo t chính sách nh m v  vét s c ngơ ề ớ ự ộ ạ ằ ơ ứ ười, s c c a ứ ủ ở Đông Dương đ  d c vào cu c chi n tranh.ể ố ộ ế

Trang 20

­ Cu i tháng 9/1940, quân Nh t vố ậ ượt biên gi i Vi t ­ Trung ti n vào mi n B c V tớ ệ ế ề ắ ỉệ  Nam. Quân Pháp nhanh chóng đ u hàng. Dầ ưới ách th ng tr  c a Nh t ­ Pháp,   Vi t Namố ị ủ ậ ở ệ  lúc này không ch  có nh ng đ ng phái chính tr  thân Pháp mà còn c  nh ng đ ng phái thânỉ ữ ả ị ả ữ ả  

Nh t. Quân Nh t và tay sai ra s c tuyên truy n l a b p v  văn minh và s c m nh c a Nh tậ ậ ứ ề ừ ị ề ứ ạ ủ ậ  

B n, v  thuy t Đ i Đông Á, d n đả ề ế ạ ọ ường cho vi c h t c ng Pháp sau này.ệ ấ ẳ

­ Tháng 6/1941 Đ c t n công Liên Xô, cu c chi n tranh gi  nứ ấ ộ ế ữ ướ ủc c a nhân dân Liên 

Xô đã c  vũ cho phong trào đ u tranh c a nhân dân ta.ổ ấ ủ

­ Bước sang năm 1945 trên chi n trế ường châu Âu, phát xít Đ c b  th t b i n ng n ứ ị ấ ạ ặ ề  

 m t tr n Châu Á ­ Thái Bình D ng, quân Nh t thua to t i nhi u n i

­   Đông DỞ ương, ngày 09/03/1945, Nh t đ o chính Pháp. L i d ng c  h i đ , cácậ ả ợ ụ ơ ộ ỏ  

đ ng phái chính tr    Vi t Nam tăng cả ị ở ệ ường ho t đ ng. Qu n chúng nhân dân sôi s c khíạ ộ ầ ụ  

th  cách m ng, s n sang vùng lên kh i nghĩa.ế ạ ẵ ở

* Tình hình kinh t  ­ xã h iế ộ

­ Đ u tháng 09/1939, toàn quy n Cat ru ra l nh T ng đ ng viên nh m cung c p choầ ề ơ ệ ổ ộ ằ ấ  

“m u qu c” ti m l c t i đa c a Đông Dẫ ố ề ự ố ủ ương v  quân s , nhân l c, các s n ph m vàề ự ự ả ẩ  nguyên li u.ệ

­ Th c dân Pháp thi hành chính sách “Kinh t  ch  huy”, tăng m c thu  cũ, đ t thêmự ế ỉ ứ ế ặ  thu  m i, đ ng th i sa th i b t công nhân, viên ch c, gi m ti n lế ớ ồ ờ ả ớ ứ ả ề ương, tăng gi  làm ờ  Chúng ki m soát g t gao vi c s n xu t và phân ph i,  n đ nh giá c ể ắ ệ ả ấ ố ấ ị ả

­ Khi Nh t vào Đông Dậ ương, Pháp bu c ph i đ  cho Nh t s  d ng các sân bay,ộ ả ể ậ ử ụ  

phương ti n giao thông, ki m soát h  th ng đệ ể ệ ố ường s t và các tàu bi n. Hàng năm, Nh tắ ể ậ  

b t chính quy n th c dân Pháp ph i n p cho chúng m t s  ti n l n. Trong 4 năm 6 tháng,ắ ề ự ả ộ ộ ố ề ớ  Pháp ph i n p m t kho n ti n g n 742 tri u đ ng.ả ộ ộ ả ề ầ ệ ồ

­ Quân Nh t cậ ướp ru ng đ t c a nông dân, b t nông dân nh  lúa, ngô đ  tr ng đay,ộ ấ ủ ắ ổ ể ồ  

th u d u ph c v  cho nhu c u chi n tranh.ầ ầ ụ ụ ầ ế

­ Nh t yêu c u chính quy n th c dân Pháp xu t các nguyên li u chi n lậ ầ ề ự ấ ệ ế ược sang 

Nh t B n nh  than, S t, cao su, xi măng ậ ả ư ắ

­ M t s  công ty c a Nh t dã đ u t  vào nh ng ngành ph c v  cho nhu c u quân sộ ố ủ ậ ầ ư ữ ụ ụ ầ ự 

nh : khai thác măng ­ gan, s t   Thái Nguyên, a­pa­tít   Lào Cai, crôm   Thanh Hóa.ư ắ ở ở ở

­ Chính sách v  vét, bóc l t c a Pháp ­ Nh t đã đ y nhân dân ta t i ch  cùng c c.ơ ộ ủ ậ ẩ ớ ỗ ự  

H u qu  là cu i năm 1944 đ u năm 1945 g n hai tri u đ ng bào ta ch t đói.ậ ả ố ầ ầ ệ ồ ế

Tóm l i, T t c  các giai c p, các t ng l p nạ ấ ả ấ ầ ớ ước ta, tr  các th  l c tay sai đ  qu c,ừ ế ự ế ố  

đ i đ a ch  và t  s n m  b n, đ u b   nh hạ ị ủ ư ả ạỉ ả ề ị ả ưởng b i chính sách bóc l t c a Pháp ­ Nh t.ở ộ ủ ậ  Mâu thu n gi a toàn th  dân t c Vi t Nam v i đ  qu c xâm lẫ ữ ể ộ ệ ớ ế ố ược và tay sai phát tr n vôỉể  cùng gay g t. Vì v y, khi Đ ng nêu cao ng n c  dân t c thì đông đ o nhân dân đã đ ngắ ậ ả ọ ờ ộ ả ứ  lên, hăng hái tham gia

19. Ch  trủ ương c a Đ ng đủ ả ược đ  ra t i các h i ngh  Ban ch p hành Tning ề ạ ộ ị ấ ương tháng 11/1939 và l n th  8 (05/1941) nh  th  nào?ầ ử ư ế

*H i ngh  Ban ch p hành Trung ộ ị ấ ương Đ ng tháng 11/1939:

Trang 21

Đ ng trứ ước nh ng thay đôi cua tinh hình th  gi i v  trong nữ ế ớ ả ướ ừc t  khi chi n tranhế  

th  gi i II bùng nô. Đang C ng san Đông Dế ớ ộ ương đã k p th i có ch  trị ờ ủ ương, nhi m v  đ uệ ụ ấ  tranh thích h p. Hai tháng sau khi chi n tranh bùng n , Ban ch p hành Trung ợ ề ồ ấ ương đ  h pẵ ọ  

t i Bà Đi m, Hóc Môn, Gia Đ nh t  6 đ n 8/11/1939, dạ ể ị ừ ế ướ ựi s  ch  tri cua Tông bí thủ ư Nguy n Vãn Cễ ừ

Sau khi đánh gi  tinh hình, phân tích tính ch t c a chi n tranh. H i ngh  xác đ nhả ấ ủ ế ộ ị ị  nhi m v  chi n lệ ụ ế ược trước m t c a cách m ng Đông Dắ ủ ạ ương là giai phóng dân t c nh mộ ằ  làm cho các dân t c Đông Dộ ương giành đ c l p. Kh u hi u cách m ng ru ng đ t t m th iộ ậ ẩ ệ ạ ộ ấ ạ ờ  gác l i, chi nêu t ch thu ru ng đ t c a đ  quôc tay sai, ch ng tô cao, thu  n ng. Kh u hi uạ ị ộ ấ ủ ế ố ế ặ ẩ ệ  thành l p chính quy n Công ­ nông ­ binh đậ ề ược thay b ng Chính ph  Dân ch  c ng hòa.ằ ủ ủ ộ

Vê hình th c đ u tranh: Đ ng ch  trứ ấ ả ủ ương chuv n t  đ u tranh h p pháp công khaiể ừ ấ ợ  đòi dân sinh, dân ch  sang đ u tranh bí m t, b t h p pháp, tr c tiêp l t đ  ách th ng trủ ấ ậ ấ ợ ự ậ ổ ố ị 

c a đ  qu c, phong ki n, giành đ c l p dân t c.ủ ế ố ế ộ ậ ộ

V  l c lề ự ượng: Đ ng ch  trả ủ ương thành l p m t tr n th ng nh t dân t c phàn đậ ậ ậ ố ấ ộ ế Đông Dương, g i t t là M t tr n phán đ  Đông Dọ ắ ặ ậ ế ương thay cho M t tr n dân ch  Đôngặ ậ ủ  

Dương không còn phù h p, đoàn k t r ng rãi các t ng l p nhân dân c  tinh th n yêu nợ ế ộ ầ ớ ỏ ầ ướ  c.Các đoàn thê qu n chúng đ u l y tên là "H i ph n đ ”.ầ ề ấ ộ ả ế

H i ngh  Trung ộ ị ương 11/1939 đánh d u s  chuyên hấ ự ướng đâu tranh đúng đ n c aắ ủ  

Đ ng, đ t nhi m v  gi i phóng dân t c lên hàng đ u, đ a nhân dân bả ặ ệ ụ ả ộ ầ ư ước vào giai đo nạ  

tr c ti p v n đ ng c u nự ế ậ ộ ứ ước

Các h i ngh  Trung ộ ị ương 11/1940, đ c bi t H i ngh  Trung ặ ệ ộ ị ương 8 tháng 5/1941 ti pế  

t c phát tri n, b  sung và hoàn chinh chu trụ ể ố ương chuyên hướng đ u tranh đấ ược đ  ra tề ừ 

H i ngh  Trung ộ ị ương 11/1939

*H i ngh  Ban ch p hành Trung ộ ị ấ ương Đ ng l n th  8 (05/1941)ả ầ ử

Sang năm 1941, chi n tranh th  gi i lan r ng. Tháng 6/1941, Đ c tân công Liên Xô,ế ế ớ ộ ứ  tính ch t c a chi n tranh đã có s  thay đ i.   trong nấ ủ ế ự ồ Ở ước, dưới hai t ng áp b c bóc l t,ầ ứ ộ  

Nh t ­ Pháp, mâu thu n dân t c h t s c gay găt.ậ ẫ ộ ế ứ

Đ ng trứ ước tinh hình th  gi i trong nế ớ ước chuyên biên ngày m t khân trộ ương, ngày 28/1/1941, Nguy n Ái Qu c v  nễ ố ề ước tr c ti p lãnh đ o cách m ng. Ngự ế ạ ạ ườ ặi đ t chân lên 

đ t Hà Qu ng sau đ  chuy n v  ho t đ ng   hang Pác B , Cao B ng. Sau m t th i gianấ ả ỏ ể ề ạ ộ ờ ỏ ằ ộ ờ  chu n b , H i ngh  Trung ẩ ị ộ ị ương VIII được tri u t p t i Pác Bó, Cao B ng dệ ậ ạ ằ ướ ựi s  ch  trìủ  cúa Nguy n Ái Qu c t  10­19/5/1941.ễ ố ừ

H i ngh  kh ng đ nh nhi m v  ch  y u trộ ị ẳ ị ệ ụ ủ ế ước m t c a cách m ng là gi i phóng dânấ ủ ạ ả  

t c, ti p t c t m gác kh u hi u ru ng đ t, ch  nêu t ch thu ru ng đ t c a đ  qu c v  tayộ ế ụ ạ ẩ ệ ộ ấ ỉ ị ộ ấ ủ ế ố ả  sai chia cho dân nghèo, chia l i ru ng công, gi m tô, gi m t c, ti n t i th c hi n “ngạ ộ ả ả ứ ế ớ ự ệ ườ  icày có ru ng”.ộ

H i ngh  cũng nh n m nh sau khi đánh đ  đ  qu c phát xít s  thành l p chính phộ ị ấ ạ ổ ế ố ẽ ậ ủ nhân dân c a nủ ước Vi t Nam dân ch  c ng hoà.ệ ủ ộ

Theo sáng ki n c a Nguy n Ái Qu c, h i ngh  quy t đ nh thành l p m t tr n “Vi tế ủ ễ ố ộ ị ế ị ậ ặ ậ ệ  Nam đ c l p đ ng minh” thay cho m t tr n ph n đ  Đông Dộ ậ ồ ặ ậ ả ế ương, thành l p các “H i c uậ ộ ứ  quôc” thay cho “H i ph n đ ”, đ ng th i giúp đ  Lào và Campuchia thành l p m t tr nộ ả ế ổ ờ ỡ ậ ặ ậ  riêng

Trang 22

H i ngh  xác đ nh h nh thái c a cu c kh i nghĩa là đi t  kh i nghĩa t ng ph n lênộ ị ị ỉ ủ ộ ở ừ ở ừ ầ  

t ng kh i nghĩa, đ ng th i nh n m nh coi chu n b  kh i nghĩa ổ ở ồ ờ ấ ạ ấ ị ở là nhi m v  trung tâm c aệ ụ ủ  toàn Đ ng, toàn dân trong giai đo n hi n t i.ả ạ ệ ạ

H i ngh  b u BCH Trung ộ ị ầ ương m i do Trớ ường Chinh làm T ng bí th ố ư

Ngày 19/5/1941, Vi t Nam đ c l p đ ng minh (g i t t là Vi t Minh) ra đòi. Nămệ ộ ậ ồ ọ ắ ệ  tháng sau, Tuyên ngôn, Chương trình, Đi u l  c a Vi t Minh đề ệ ủ ệ ược công b  chính th c.ố ứ  

Chương trình c u nứ ướ ủc c a Vi t Minh đệ ược đông đ o các t ng l p nhân dân hả ầ ớ ưởng  ng.ứ

H i ngh  Trung ộ ị ương 8 có ý nghĩa l ch s  to l n đã hoàn ch nh ch  trị ử ớ ỉ ủ ương chuy nế  

hướng đ u tranh c a Đ ng đấ ủ ả ược đ  ra t  tháng 11/1939 nhám gi i quy t m c tiêu s  m tề ừ ả ế ụ ố ộ  

c a cách m ng l  dân t c giái phóng và đê ra nhi u ch  trủ ạ ả ộ ề ủ ương sáng t o đ  th c hi n m cạ ế ự ệ ụ  tiêu  y. H i nghi có vai trò quy t đ nh, đ ng viên toàn Đàng, toàn dân tích c c chuân bi l cấ ộ ế ị ộ ự ự  

lượng m i m t ti n t i t ng kh i nghĩa.ọ ặ ế ớ ổ ở

20. Trình bày quá trình chu n b  l c lẩ ị ự ượng ti n t i T ng kh i nghĩa giành chính quy nế ớ ổ ờ ề  trong Cách m ng Tháng Tám.ạ

Trên c  s  l c lơ ở ự ượng cách m ng đạ ược nuôi dưỡng t  trừ ước, bước vào giai đo nạ  

tr c ti p v n đ ng c u nự ế ậ ộ ứ ước 1939­1945, vi c chu n b  l c lệ ẩ ị ự ượng m i m t đọ ặ ược đ yẩ  

m nh ti n t i kh i nghĩa giành chính quy n.ạ ế ớ ở ề

* Chu n bẩ ị l c lự ượng chính trị

G n li nắ ề  v i quá trình xây d ng và phát tri n c a Vi t Minh (bao g m các đoàn thớ ự ể ủ ệ ồ ể 

qu n chúng mang tên “c u qu c”). Chầ ứ ố ương trình c a Vi t Minh đáp  ng nguy n v ng c uủ ệ ứ ệ ọ ứ  

nướ ủc c a m i gi i đ ng bào, nên phong trào Vi t Minh ngày càng phát tri n m nh.ọ ớ ồ ệ ể ạ

+ M t trong nh ng nhi m v  c p bách c a Đ ng là v n đ ng qu n chúng tham giaộ ữ ệ ụ ấ ủ ả ậ ộ ầ  

Vi t Minh. Cao B ng làệ ằ  n i thíơ   đi m cu c v nể ộ ậ  đ ng xây d ng các h iộ ự ộ  “C u qu c”ứ ố  trong 

m t tr n Vi t Minh. Đ n năm 1942 kh p các châu   Cao B ng đ u có H i c u qu c trongặ ậ ệ ế ắ ở ằ ề ộ ứ ố  

đó có 3 châu “hoàn toàn” (Hoà An, Hà Qu ng và Nguyên Bình). Trên c  s  đó, U  ban Vi tả ơ ở ỷ ệ  Minh t nh Cao B ng và U  ban Vi t Minh lâm th i Liên t nh Cao – B c – L ng đỉ ằ ỷ ệ ờ ỉ ắ ạ ược thành 

l p.ậ

+ B c S n – Võ Nhai cũng là m t trung tâm chu n b  kh i nghĩa. S  ra đ i và ho tắ ơ ộ ẩ ị ở ự ờ ạ  

đ ng c a l c lộ ủ ự ượng vũ trang B c S n làm cho các t  ch c c u qu c đắ ơ ổ ứ ứ ố ược xây d ng r ngự ộ  

Trang 23

+   Báo   chí c aủ  Đ ng   vàả  c a   m t   tr n   Vi t   Minh   đã   góp   ph n   vào   vi c   tuyênủ ặ ậ ệ ầ ệ  truy nề  đường l i chính sách c aố ủ  Đ ng, hả ướng d n qu n chúng đ u tranh.ẫ ầ ấ

L c lự ượng chính tr  qu n chúng là l c lị ầ ự ượng đông đ o nh t, m t l c lả ấ ộ ự ượng c  b n,ơ ả  

gi  vai trò quy t đ nh trong t ng kh i nghĩa giành chính quy n. Vi t Minh là n i t  ch c,ữ ế ị ổ ở ề ệ ơ ổ ứ  giác ng  và rèn luy n l c lộ ệ ự ượng chính tr , đ ng th i t o đi u ki n đ  xây d ng l c lị ồ ờ ạ ề ệ ể ự ự ượ  ng

vũ trang và căn c  đ a cách m ng.ứ ị ạ

– Chu n bẩ ị  l c lự ượng vũ  trang

Cùng v i quáớ  trình chu n bẩ ị l c lự ượng chính tr , Đ ng t ng bị ả ừ ước ch  đ o xây d ngỉ ạ ự  

đ n tháng 2/1942). Ngày 15/9/1941, Trung đ i c u qu c quân II ra đ i.ế ộ ứ ố ờ

+ Ở Cao B ng, trên c  s  l c lằ ơ ở ự ượng chính tr  phát tri n m nh, các đ i t  v  c uị ể ạ ộ ự ệ ứ  

qu c ra đ i. Cu i năm 1941, Nguy n Ái Qu c ch  th  thành l p đ i t  v  g m 12 chi n sĩ,ố ờ ố ễ ố ỉ ị ậ ộ ự ệ ồ ế  làm các nhi m v : b o v  c  quan đ u não, giao thông liên l c và hu n luy n t  v  c uệ ụ ả ệ ơ ầ ạ ấ ệ ự ệ ứ  

qu c. Ngố ười biên so n nhi u tài li u đ  hu n luy n cán b  quân s  nhạ ề ệ ể ấ ệ ộ ự ư Cách đánh du kích, Kinh nghi m du kích Nga,ệ  Kinh nghi m du kích Tàu…ệ

+ Ngày 22 – 12 – 1944,  th c hi n chự ệ ỉ  thị c a Nguy nủ ễ  Ái Qu c,ố  Đ i Vi t Nam tuyênộ ệ  truy n gi i phóng quânề ả  được thành l p, lúc đ u có 34 chi n sĩ, do Võ Nguyên Giáp chậ ầ ế ỉ huy. Ba ngày sau, đ i đánh th ng hai tr n liên ti p   Phai Kh t và Nà Ng n.ộ ắ ậ ế ở ắ ầ

+ Tháng 4 – 1945, H i nghộ ị quân sự cách m ng B c Kìạ ắ  quy tế  đ nh th ng nh t l cị ố ấ ự  

lượng vũ trang, phát tri n l c lể ự ượng bán vũ trang và xây d ng 7 chi n khu trong c  nự ế ả ước

+   Ngày   15   – 5   – 1945,   C u   qu c   quân   vàứ ố  Vi t   Nam   Tuyên   truy n   gi i   phóngệ ề ả  quân được th ng nh t thành Vi t Nam gi i phóng quân.ố ấ ệ ả

+ L c lự ượng bán vũ trang cũng được xây d ng r ng kh p,   c  nông thôn và thànhự ộ ắ ở ả  

th , g m các đ i du kích, t  v  và t  v  chi n đ u.ị ồ ộ ự ệ ự ệ ế ấ

L c lự ượng vũ trang tuy còn ít v  s  lề ố ượng, thi u th n v  trang b , non y u v  trìnhế ố ề ị ế ề  

đ  tác chi n, nh ng có vai trò r t quan tr ng trong ho t đ ng vũ trang tuyên truy n, gópộ ế ư ấ ọ ạ ộ ề  

ph n phát tri n l c lầ ể ự ượng chính tr ; ti n công quân s    m t s  n i gây thanh th  cho cáchị ế ự ở ộ ố ơ ế  

m ng, đ ng th i là l c lạ ồ ờ ự ượng xung kích, l c lự ượng nòng c t, h  tr  qu n chúng n i d yố ỗ ợ ầ ổ ậ  

t ng kh i nghĩa giành chính quy n khi th i c  đ n.ổ ở ề ờ ơ ế

Cả l c lự ượng chính tr  và l c lị ự ượng vũ trang đ u là c  s  c a b o l c cách m ng, làề ơ ở ủ ạ ự ạ  

đi u ki n đ  k t h p đ u tranh chính tr  v i đ u tranh vũ trang trong t ng kh i nghĩa toànề ệ ể ế ợ ấ ị ớ ấ ổ ở  dân, đ p tan chính quy n c a đ  qu c và tay sai, thi t l p chính quy n cách m ng.ậ ề ủ ế ố ế ậ ề ạ

– Xây d ng căn cự ứ đ aị

Đ  ti n hành kh i nghĩa ph i xây d ng căn c  đ a. Đó là n i gi i quy t v n đ  ti mể ế ở ả ự ứ ị ơ ả ế ấ ề ề  

l c c a cách m ng.ự ủ ạ

Trang 24

+ Năm 1940, sau cu c kh i nghĩa B c S n, Vùng B c S n – Võ Nhai độ ở ắ ơ ắ ơ ược xây d ngự  thành m t trung tâm căn c  đ a, g n li n v i s  ra đ ì và ho t đ ng c a l c lộ ứ ị ắ ề ớ ự ơ ạ ộ ủ ự ượng vũ trang B c S n.ắ ơ

+ Năm 1941 Nguy nể  Ái Qu c vố ề nước, tr c ti p lãnh đ o cách m ng. Ngự ế ạ ạ ười ch nọ  Cao B ng làm n i đ u tiên đ  xây d ng căn c  đ a. T  đó, căn c  đ a cách m ng ngàyằ ơ ầ ể ự ứ ị ừ ứ ị ạ  càng m  r ng, phát tri n thành căn c  Cao – B c – L ng.ở ộ ể ứ ắ ạ

+ Năm 1943, Uỷ ban Vi t Minh Liên t nh Cao – B c – L ng l p ra 19 banệ ỉ ắ ạ ậ  “xung phong Nam ti n” đ  phát tri n l c lế ể ể ự ượng xu ng các t nh mi n xuôi.ố ỉ ề

+ Trong nh ng vùng căn cữ ứ cách m ng di n ra các ho tạ ễ ạ   đ ng s n xu t, xây d ng,ộ ả ấ ự  chi nế  đ u, ho tấ ạ    đ ng c a cácộ ủ  đoàn thể c u qu c vàứ ố  l c lự ượng vũ trang. Ngày 16 – 4 – 1945, T ng bổ ộ  Vi t Minh ra ch  th  thành l p U  ban Dân t c gi i phóng các c p.ệ ỉ ị ậ ỷ ộ ả ấ

+ Tháng 5 – 1945, Hồ Chí Minh r i Cao B ng vờ ằ ề Tuyên Quang. Người ch n Tânọ  Trào làm trung tâm chỉ  đ o cách m ng.ạ ạ

+ Tháng 6 – 1945, Khu gi i phóng Vi t B c chính th cả ệ ắ ứ  được thành l p, th c hi n 10ậ ự ệ  chính sách l n c a Vi t Minh. Đó là căn c  đ a chung c a cách m ng c  nớ ủ ệ ứ ị ủ ạ ả ước, là hình  nhả  thu nh  c a nỏ ủ ước Vi t Nam m i trong tệ ớ ương lai. Tân Trào là th  đô Khu gi i phóng. Uủ ả ỷ ban ch  huy lâm th i khu gi i phóng đỉ ờ ả ược thành l p.ậ

Công cu c chu n bộ ẩ ị l c lự ượng được ti n hành chu đáo. Toàn Đ ng, toàn dân s nế ả ẵ  sàng đón ch  th i c  vùng d y T ng kh i nghĩa.ờ ờ ơ ậ ổ ở

21. Nêu hoàn c nh l ch s  và di n bi n c a kh i nghĩa t ng ph n t  th ng 03 đ n gi aả ị ử ễ ế ủ ở ừ ầ ừ ả ế ữ  tháng 08/1945

Kh i nghĩa t ng ph n (tháng 3/1945 đ n gi a tháng 8/1945)ở ừ ầ ế ữ

– Hoàn c nh l ch sả ị ử

+ Từ khi Nh t vàoậ  Đông Dương (9 – 1940), Nh t và Pháp hoà hoãn v i nhau, nh ngậ ớ ư  

đó ch  là s  hoà hoãn t m th i, vì hai tên đ  qu c không th  chung m t x  thu c đ a.ỉ ự ạ ờ ế ố ể ộ ứ ộ ị

+ Đ u năm 1945, Chi n tranh thầ ế ế gi i thớ ứ hai bước vào giai đo n k t thúc, H ngạ ế ồ  quân Liên Xô gi i phóng các nả ước Đông Âu và ti n vào nế ước Đ c. Quân Anh – Mĩ gi iứ ả  phóng nước Pháp, r i ti p t c ti n công vào Đ c t  phía Tây.   m t tr n châu Á – Tháiồ ế ụ ế ứ ừ Ở ặ ậ  Bình Dương, quân Đ ng minh ph n công, giáng cho phát xít Nh t nh ng đòn n ng n  Sauồ ả ậ ữ ặ ề  khi Mĩ chi m l i Philipin, đế ạ ường bi n c a Nh t đi xu ng các căn c    phía Nam b  c tể ủ ậ ố ứ ở ị ắ  

đ t, ch  còn đứ ỉ ường b  duy nh t qua Đông Dộ ấ ương. Vì th  Nh t c n đ c chi m Đôngế ậ ầ ộ ế  

Dương b ng m i giá.ằ ọ

+ Sau khi nước Pháp được gi i phóng kh i s  chi m đóng c a Đ c, l c lả ỏ ự ế ủ ứ ự ượng Pháp  Đông D ng ráo ri t chu n b , ch  quân Đ ng minh vào đánh Nh t, thì s  khôi ph c l i

quy n th ng tr  c a mình nh  trề ố ị ủ ư ước tháng 9 – 1940

+ Đ  tr  h u ho  b  đánh sau l ng và gi  Đông Dể ừ ậ ạ ị ư ữ ương làm c u n i đi t  Trungầ ố ừ  

Qu c xu ng các căn c  phía Nam, ngày 9/3/1945, Nh t đ o chính l t đ  Pháp, đ c chi mố ố ứ ậ ả ậ ổ ộ ế  Đông Dương. S  ki n đó t o nên m t cu c kh ng ho ng chính tr    Đông Dự ệ ạ ộ ộ ủ ả ị ở ương. Sau khi đ o chính thành công, Nh t thi hành m t lo t bi n pháp nh m c ng c  quy n th ng trả ậ ộ ạ ệ ằ ủ ố ề ố ị 

c a chúng   Đông Dủ ở ương

Trang 25

+ Ngày 9/3/1945, Ban Thường vụ Trung ương Đ ng h pả ọ   ở Từ S n (B c Ninh)ơ ắ  để đánh giá tình hình và đ  ra ch  trề ủ ương m i. Ngày 12/3/1945, Ban Thớ ường v  Trung ụ ươ  ng

Đ ng ra ch  thả ỉ ị Nh t – Pháp b n nhau và hành đ ng c a chúng ta, xác đ nh phát xít Nh t làậ ắ ộ ủ ị ậ  

k  thù chính; thay kh u hi u “Đánh đu i Pháp – Nh t” b ng kh u hi u “Đánh đu i phátẻ ẩ ệ ổ ậ ằ ẩ ệ ổ  xít Nh t”; ch  trậ ủ ương “phát đ ng m t cao trào kháng Nh t c u nộ ộ ậ ứ ước m nh m  làm ti nạ ẽ ề  

đ  cho cu c t ng kh i nghĩa”, đ ng th i s n sàng chuy n qua hình th c t ng kh i nghĩaề ộ ổ ở ồ ờ ẵ ể ứ ổ ở  khi có đ  đi u ki n.ủ ề ệ

– Di n bi nễ ế

+ Ở vùng r ng núi vàừ  trung du B c Kì, chi n tranh du kích phát tri n m nh. T i Caoắ ế ể ạ ạ  – B c – L ng, Vi t Nam tuyên truy n gi i phóng quân và C u qu c quân ph i h p v i l cắ ạ ệ ề ả ứ ố ố ợ ớ ự  

lượng chính tr  gi i phóng hàng lo t châu, huy n, xã.ị ả ạ ệ

+ Ở B c Kì, Trung Kì, trắ ước th c tự ế n nạ   đói di n ra tr m tr ng do chính sách cễ ầ ọ ướ  pbóc c a Pháp – Nh t, Đ ng đ  ra kh u hi u “Phá kho thóc gi i quy t n n đói”. Phong tràoủ ậ ả ề ẩ ệ ả ế ạ  thu hút hàng tri u ngệ ười tham gia. Có n i qu n chúng đã giành đơ ầ ược chính quy n.ề

+ Làn sóng kh i nghĩa t ng ph n dâng lênở ừ ầ  ở  nhi u n i. Vi t Minh lãnh đ o qu nề ơ ệ ạ ầ  chúng n i d y   Tiên Du (B c Ninh), B n Yên Nhân (H ng Yên)…ổ ậ ở ắ ầ ư

+ Ở các thành ph , nh t làố ấ  Hà N i, Hu , Sài Gòn, ho tộ ế ạ  đ ng vũ trang truyên truy n,ộ ề  

di t ác tr  gian đệ ừ ược đ y m nh, t o đi u ki n phát tri n các đoàn th  c u qu c và xâyẩ ạ ạ ề ệ ể ẻ ứ ố  

d ng l c lự ự ượng t  v  c u qu c.ự ệ ứ ố

+ Ở Qu ng Ngãi, tùả  chính trị ở nhà  lao Ba Tơ n i d y, lãnh đ o qu n chúng kh iổ ậ ạ ầ ở  nghĩa (3­1945), thành l p chính quy n cách m ng, tậ ề ạ ổ ch cứ   đ i du kích Ba T  và xây d ngộ ơ ự  căn c  Ba T ứ ơ

+ Tù chính trị trong các nhà tù  đ  qu c đã đ u tranh đòi t  do ho c n i d y phá tr iế ố ấ ự ặ ổ ậ ạ  giam, vượt ng c ra ngoài ho t đ ng.ụ ạ ộ

+ Ở Nam Kì, phong trào Vi t Minh ho tệ ạ  đ ng m nh nh tộ ạ ấ  ở Mĩ Tho và H u Giang.ậ+ Báo chí cách m ngạ  đ u ra công khai và gây  nh hề ả ưởng chính tr  vang d i.ị ộ

* Ý nghĩa

– Cao trào kháng Nh t c u nậ ứ ước thể hi n tinh th nệ ầ   n  l c đ u tranh giành đ c l pỗ ự ấ ộ ậ  

c a nhân dân Vi t Nam; đ ng th i góp s c cùng Đ ng minh tiêu di t ch  nghĩa phát xít.ủ ệ ồ ờ ứ ồ ệ ủ

– Làm cho kẻ thù ngày càng suy y u, thúcế  đ y th i cẩ ờ ơ t ng kh i nghĩa mau đ n.ổ ở ế– Qua cao trào kháng Nh t, l c lậ ự ượng cách m ngạ  được tăng cường, tr n đ a cáchậ ị  

m ng đạ ược m  r ng, t o ra đ y đ  nh ng đi u ki n ch  quan cho m t cu c t ng kh iở ộ ạ ầ ủ ữ ề ệ ủ ộ ộ ổ ở  nghĩa

– Là m t cu c t p dộ ộ ậ ượt vĩ đ i, làm cho toàn đ ng, toàn dân s n sàng, ch  đ ng ti nạ ả ẵ ủ ộ ế  lên ch p th i c  t ng kh i nghĩa.ớ ờ ơ ổ ở

Trang 26

22. Nêu hoàn c nh l ch s  và di n bi n T ng kh i nghĩa tháng Tám năm 1945?ả ị ử ễ ế ổ ở

* Đi u ki n bùng n  (th i c  hoàn c nh)ề ệ ổ ờ ơ ả

M t cu c t ng kh i nghĩa chộ ộ ổ ở ỉ có thể th ng l i khi cóắ ợ  đ  nh ng đi u ki n ch  quan,ủ ữ ề ệ ủ  khách quan và n  ra đúng th i c ổ ờ ơ

– Về chủ quan:

+ Đ ng đã có s  chu n b  đ y đ  v  đả ự ẩ ị ầ ủ ề ường l i và phố ương pháp cách m ng, thạ ể 

hi n t p trung   H i ngh  l n th  tám Ban Ch p hành Trung ệ ậ ở ộ ị ầ ứ ấ ương Đ ng (5 – 1941)…ả

+ L c lự ượng cách m ng cũng đạ ược chu n b  chu đáo trong 15 năm k  t  khi Đ ng raẩ ị ể ừ ả  

đ i, đờ ược rèn luy n qua nhi u phong trào cách m ng.ệ ề ạ

Đ n tháng 8 – 1945, toàn Đ ng, toàn dân đã s n sàng, ch  đ ng, kiên quy t hi sinhế ả ẵ ủ ộ ế  

ph n đ u giành đ c l p t  do.ấ ấ ộ ậ ự

+ T ng l p trung gian, khi Nh tầ ớ ậ  đ o chính Pháp m i ch  hoang mang, dao đ ng,ả ớ ỉ ộ  

nh ng đ n lúc này đã th y rõ b n ch t xâm lư ế ấ ả ấ ược c a Nh t, chán ngán nh ng chính sáchủ ậ ữ  

c a Nh t, nên đã ng  h n v  phía cách m ng.ủ ậ ả ẳ ề ạ

– Về khách quan:

+ Sau khi phát xít Đ c bứ ị tiêu di t, Liên Xôệ   tuyên chi n v i Nh t,ế ớ ậ  đánh tan đ o quânạ  Quan Đông c a Nh t   Đông B c Trung Qu c. Mĩ ném 2 qu  bom nguyên t  xu ng cácủ ậ ở ắ ố ả ử ố  thành ph  Hirôsima và Nagaxaki c a Nh t B n. Ngày 9 – 8 – 1945, H i đ ng t i coa chi nố ủ ậ ả ộ ồ ố ế  tranh c a Nh t h p bàn v  các đi u ki n đ u hàng theo Tuyên b  P txđam. Ngày 14 – 8 –ủ ậ ọ ề ề ệ ầ ố ố  

1945, H i đ ng t i cao chi n tranh và N i các Nh t B n thông qua quy t đ nh đ u hàng.ộ ồ ố ế ộ ậ ả ế ị ầ  Ngày 15/8/1945, Nh t hoàng tuyên b  đ u hàng Đ ng minh không đi u ki n. Quân Nh t ậ ố ầ ồ ề ệ ậ ở Đông Dương r u rã, chính ph  Tr n Tr ng Kim hoang mang, lo s  đ n c c đi m. Đi uệ ủ ầ ọ ợ ế ự ể ề  

ki n khách quan thu n l i cho T ng kh i nghĩa đã đ n. Th i c  cách m ng xu t hi n.ệ ậ ợ ổ ở ế ờ ơ ạ ấ ệ

+ Tuy nhiên, m t nguy c  m i đang d n đ n. Quân đ i các nộ ơ ớ ầ ế ộ ước đ  qu c v i danhế ố ớ  nghĩa đ ng minh chu n b  vào Đông Dồ ẩ ị ương đ  gi i giáp quân đ i Nh t. Nh ng th  l cể ả ộ ậ ữ ế ự  

ph n đ ng trong nả ộ ước cũng đang tìm cách thay th y đ i ch  Chính vì th , v n đ  giànhầ ổ ủ ế ấ ề  chính quy n đề ược đ t ra nh  m t cu c ch y đua nặ ư ộ ộ ạ ước rút v i quân Đ ng minh mà nhânớ ồ  dân Vi t Nam không th  ch m tr ệ ể ậ ễ

– Đ ng k p th i phátả ị ờ  đ ng kh i nghĩa:ộ ở

+ Ngày 13/8/1945, Trung ương Đ ng vàả  T ng bổ ộ  Vi t Minh thành l p Uệ ậ ỷ ban kh iở  nghĩa toàn qu c. 23 giố ờ cùng ngày, Uỷ ban kh i nghĩa toàn qu c ban bở ố ố Quân l nh sệ ố 1, chính th c phát l nh T ng kh i nghĩa trong c  nứ ệ ổ ở ả ước

+ Từ ngày 14 đ n 15/8/1945, H i nghế ộ ị toàn qu c c aố ủ  Đ ng h pả ọ  ở Tân Trào, thông qua kế  ho ch lãnh đ o toàn dân t ng kh i nghĩa.ạ ạ ổ ở

+ Ti pế  đó, từ ngày 16 đ n ngày 17/8/1945, Đ i h i qu c dânế ạ ộ ố  ở Tân Trào tán thành chủ trương T ng kh i nghĩa c aổ ở ủ  Đ ng, thông qua 10 chính sách c a Vi t minh, c  ra Uả ủ ệ ử ỷ ban gi i phóng dân t c Vi t Nam do H  Chí Minh làm ch  t ch.ả ộ ệ ồ ủ ị

* Di n bi nễ ế

– Từ ngày 14 – 8 – 1945, tuy ch a nh n đư ậ ượ ệc l nh t ng kh i nghĩa, nh ng căn cổ ở ư ứ vào tình hình c  th  c a đ a phụ ể ủ ị ương và v n d ng ch  th  “Nh t – Pháp b n nhau và hànhậ ụ ỉ ị ậ ắ  

Trang 27

đ ng c a chúng ta”, m t s  c p b  Đ ng và Vi t Minh đã phát đ ng t ng kh i nghĩa vàộ ủ ộ ố ấ ộ ả ệ ộ ổ ở  giành được th ng l i.ắ ợ

– Chi u 16/8/1945, theo l nh c aề ệ ủ   y ban kh i nghĩa, m tỦ ở ộ  đ n vơ ị c aủ  Đ i Vi t Namộ ệ  

Gi i phóng quân do Võả  Nguyên Giáp ch  huy ti n v  gi i phóng th  xã Thái Nguyên.ỉ ế ề ả ị

– Ngày 18/8/1945, nhân dân B c Giang, H i Dắ ả ương, Hà   Tĩnh, Qu ng Nam giànhả  chính quy nề  ở t nh lỉ ị  s m nh t trong cớ ấ ả nước

– T i Hàạ  N i, ngày 19/8/1945, hàng v n nhân dânộ ạ    đánh chi m cế ơ quan đ u nãoầ  

c aủ  đ chị   như  Ph  Khâm sai, tr i B o an binh, Tòa Th  chính. T i 19/8, cu c kh i nghĩaủ ạ ả ị ố ộ ở  giành chính quy n   Hà N i th ng l i.ề ở ộ ắ ợ

– Ngày 23/8, hàng v n nhân dân Huạ ế bi u tình thể ị  uy, chi m công s  Chính quy nế ở ề  

về tay nhân dân

– Ngày 25/8, t ng kh i nghĩa th ng l iổ ở ắ ợ  ở Sài Gòn

– Kh i nghĩa th ng l iở ắ ợ  ở 3 thành phố l n: Hàớ  N i, Hu , Sài Gònộ ế  đã tác đ ng đ nộ ế  các đ a phị ương trong nước, qu n chúng các t nh còn l i n i ti p nhau kh i nghĩa. Hàầ ỉ ạ ố ế ở  Tiên 

và Đ ng Nai Thồ ượng là nh ng n i giành chính quy n mu n nh t (28/8).ữ ơ ề ộ ấ

– Chi u 30/8 vua B o Đ a thoái v , tri u đình phong ki n nhà Nguy n hoàn toàn s pề ả ị ị ề ế ễ ụ  

đ ổ

23. Nước Vi t Nam Dân ch  C ng hòa đệ ủ ộ ược thành l p nh  th  nào? N i dung c  b n c aậ ư ế ộ ơ ả ủ  Tuyên ngôn Đ c l p (02/09/1945).ộ ậ

S  thành l p nự ậ ước Vi t Nam Dân chệ ủ C ng hòaộ  (2/9/1945)

– Ngày 25/8/1945, Chủ tich Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đ ng vàả  Uỷ ban Dân t cộ  

gi i phóng Vi t Nam tả ệ ừ Tân Trào về đ n Hàế  N i.ộ

– Ngày 28/8/1945, U  ban Dân t c gi i phóng Vi t Nam c i t  thành Chính ph  lâmỷ ộ ả ệ ả ổ ủ  

th i nờ ước Vi t Nam Dân ch  C ng Hòa.ệ ủ ộ

– Ngày 2/9/1945, t i Qu ng trạ ả ường Ba Đình, Chủ t ch Hị ồ Chí Minh thay m t Chínhặ  phủ lâm th iờ   đ c “Tuyên ngônọ  đ c l p”, tr nh tr ng tuyên bộ ậ ị ọ ố v iớ  toàn th  qu c dân và cể ố ả 

th  gi i: Nế ớ ước Vi t Nam dân ch  c ng hoà thành l p. ệ ủ ộ ậ

N i dung c  b n c a B n Tuyên ngôn đ c l p:ộ ơ ả ủ ả ộ ậ

+ Kh ng đ nh quy nẳ ị ề  đ c l p tộ ậ ự do là  quy n thiêng liêng b t khề ấ ả xâm ph m màạ  m iọ  dân t c ph iộ ả  được hưởng trong đó có quy n s ng, quy n sung sề ố ề ướng và quy n t  do.ề ự

+ Nêu rõ: “Pháp ch y, Nh t hàng, vua B oạ ậ ả   đ i thoái v  Dân ta đã đánh đ  các xi ngạ ị ổ ề  xích th c dân g n 100 năm nay đ  xây d ng nên nự ầ ể ự ước Vi t Nam đ c l p. Dân ta l i đánhệ ộ ậ ạ  

đ  ch  đ  quân ch  m y mổ ế ộ ủ ấ ươi th  k  mà l p nên ch  đ  dân ch  c ng hoà”ế ỉ ậ ế ộ ủ ộ

+ Kh ng đ nh ýẳ ị  chí s t đá c a nhân dân Vi t nam quy t gi  n n đ c l p t  do v aắ ủ ệ ế ữ ề ộ ậ ự ừ  giành được: “Nước Vi t Nam có quy n hệ ề ưởng t  do và đ c l p, và s  th t đã tr  thànhự ộ ậ ự ậ ở  

m t nộ ướ ực t  do, đ c l p. Toàn th  dân Vi t Nam quy t đem t t c  tinh th n và l c lộ ậ ể ệ ế ấ ả ầ ự ượng, tính m ng và c a c i đ  gi  v ng quy n t  do đ c l p  y”.ạ ủ ả ể ữ ữ ề ự ộ ậ ấ

Trang 28

24. Tình hình nước ta sau Cách m ng tháng Tám năm 1945 có nh ng thu n l i và khó khănạ ữ ậ ợ  gì?

a. Nh ng thu n l i ữ ậ ợ

Thu n l i c a chúng ta lúc b y gi  là r t c  b n: ậ ợ ủ ấ ờ ấ ơ ả

– Cách m ng tháng Tám thành công, nạ ước Vi t Nam Dân ch  C ng hoà ra đ i.ệ ủ ộ ờ  

Đ ng và nhân dân Vi t Nam có b  máy chính quy n nhà nả ệ ộ ề ước làm c ng c  đ  xây d ngộ ụ ể ự  

và b o v  đ t nả ệ ấ ước

– Nhân dân Vi t Nam có truy n th ng yêu nệ ề ố ước và truy n th ng cách m ng, đề ố ạ ượ  c

hưởng nh ng thành qu  c a cách m ng, nên có quy t tâm b o v  ch  đ  m i.ữ ả ủ ạ ế ả ệ ế ộ ớ

– Đ ng đ ng đ u là ch  t ch H  Chí Minh d n dày kinh nghi m lãnh đ o, đã trả ứ ầ ủ ị ồ ạ ệ ạ ở thành đ ng c m quy n, là trung tâm đoàn k t toàn dân trong công cu c đ u tranh đ  xâyả ầ ề ế ộ ấ ể  

d ng và b o v  ch  đ  c ng hoà dân ch ự ả ệ ế ộ ộ ủ

– H  th ng xã h i ch  nghĩa hình thành, phong trào gi i phóng dân t c dâng cao ệ ố ộ ủ ả ộ ở các nước thu c đ a và ph  thu c, phong trào đ u tranh vì hoà bình, dân ch  phát tri n ộ ị ụ ộ ấ ủ ể ở nhi u nề ướ ư ảc t  b n ch  nghĩa.ủ

b. Nh ng khó khăn ữ

N ướ c Vi t Nam dân ch  c ng hòa v a ra đ i đã ph i đ i m t v i muôn vàn khó ệ ủ ộ ừ ờ ả ố ạ ớ   khăn, th  thách. C  th : ủ ụ ể

– Gi c ngo i xâm và n i ph n: Quân đ i các nặ ạ ộ ả ộ ước đ  qu c, dế ố ưới danh nghĩa quân 

Đ ng minh gi i giáp quân đ i Nh t B n, lũ lồ ả ộ ậ ả ượt kéo vào Vi t Nam.ệ

+ T  vĩ tuy n 16 tr  ra B c có g n 20 v n quân Trung Hoa dân qu c. Theo sauừ ế ở ắ ầ ạ ố  Trung Hoa Dân qu c là Vi t Nam Qu c dân Đ ng (Vi t Qu c), Vi t Nam cách m ngố ệ ố ả ệ ố ệ ạ  

đ ng minh h i (Vi t Cách) v i âm m u xúc ti n thành l p m t chính ph  bù nhìn. Dã tâmồ ộ ệ ớ ư ế ậ ộ ủ  

c a chúng là tiêu di t Đ ng C ng s n, phá tan Vi t Minh, l t đ  chính quy n cách m ngủ ệ ả ộ ả ệ ậ ổ ề ạ  còn non tr  c a nhân dân Vi t Nam.ẻ ủ ệ

+ T  vĩ tuy n 16 tr  vào Nam có h n 1 v n quân Anh kéo vào, t o đi u ki n choừ ế ở ơ ạ ạ ề ệ  Pháp tr  l i xâm lở ạ ược Vi t Nam.ệ

+ Ngoài ra còn quân Nh t đang ch  đ  gi i giáp. M t b  ph n theo l nh đ  qu cậ ờ ể ả ộ ộ ậ ệ ế ố  Anh đánh l i l c lạ ự ượng vũ trang cách m ng, t o đi u ki n cho quân Pháp m  r ng chi mạ ạ ề ệ ở ộ ế  đóng Nam B ộ

Ch a bao g  trên đ t nư ờ ấ ước Vi t Nam l i có nhi u lo i k  thù đ  qu c cùng xu tệ ạ ề ạ ẻ ế ố ấ  

Trang 29

+ N n kinh t  nông nghi p nề ế ệ ước ta v n l c h u, l i b  chi n tranh tàn phá n ng n ố ạ ậ ạ ị ế ặ ề+ N n đói cu i năm 1944 đ u năm 1945 ch a đạ ố ầ ư ược kh c ph c. N n l t l n, làm vắ ụ ạ ụ ớ ỡ 

đê   9 t nh B c B , ti p theo đó là h n hán kéo dài làm cho h n m t n a di n tích ru ngở ỉ ắ ộ ế ạ ơ ộ ử ệ ộ  

đ t không th  cày c y đấ ể ấ ược

+ Ngân sách Nhà nước h u nh  tr ng r ng, Chính quy n cách m ng ch a qu n líầ ư ố ỗ ề ạ ư ả  

được ngân hàng Đông Dương. Trong khi đó quân Trung Hoa Dân qu c tung ra th  trố ị ườ  ngcác lo i ti n c a Trung Qu c đã m t giá, càng làm cho n n tài chính thêm r i lo n.ạ ề ủ ố ấ ề ố ạ

25. Hãy nêu nh ng k t qu  ch  y u đ t đữ ế ả ủ ế ạ ược trong năm đ u xây d ng chính quy n cáchầ ự ề  

m ng, gi i quy t khó khăn c a đ t nạ ả ế ủ ấ ước sau Cách m ng tháng Tám.ạ

Cách m ng tháng Tám thành công, nạ ước Vi t Nam Dân ch  Công hoà ra đ i 1 trongệ ủ ờ  tình hình th  gi i có nhi u chuy n bi n, đ t nế ớ ề ể ế ấ ướ ởc   vào tình th  "ngàn cân treo s i tóc".ế ợ  Trong hoàn c nh đó, vi c "giành chính quy n đã khó, nh ng gi  chính quy n còn khóả ệ ề ư ữ ề  

h n". Đ ng và Ch  t ch H  Chí Minh đã xác đ nh xây d ng, c ng c  ch  đ  dân ch  nhânơ ả ủ ị ồ ị ự ủ ố ế ộ ủ  dân là nhi m v  c p bách, đ ng th i lãnh đ o nhân dân gi i quy t nh ng khó khăn trệ ụ ấ ồ ờ ạ ả ế ữ ướ  c

m t c a đ t nắ ủ ấ ước

a) Vi c xây d ng chính quy n cách m ng ệ ự ề ạ

Ngày 6­1­1946, Chính ph  nủ ước Vi t Nam Dân ch  C ng hoà t  ch c cu c T ngệ ủ ộ ổ ứ ộ ổ  tuy n c  b u Qu c h i trong c  nể ử ầ ố ộ ả ước th ng l i. K t qu , h n 90% c  tri c  nắ ợ ế ả ơ ử ả ước đã đi 

b u c , 333 đ i bi u kh p B c ­ Trung ­ Nam đầ ử ạ ể ắ ắ ược b u vào Qu c h i đ u tiên c a nầ ố ộ ầ ủ ướ  c

Vi t Nam Dân ch  C ng hoà. Sau cu c b u c  Qu c h i, t i các đ a phệ ủ ộ ộ ầ ử ố ộ ạ ị ương B c B  vàấ ộ  

B c Tr ng B  đã ti n hành b u c  H i đ ng nhân dân các c p theo nguyên t c ph  thôngắ ụ ộ ế ầ ử ộ ồ ấ ắ ổ  

đ u phi u, thành l p u  ban hành chính các c p. Nh  v y, b  máy chính quy n dân chầ ế ậ ỷ ấ ư ậ ộ ề ủ nhân dân các c p đấ ược xây d ng, bự ước đ u đầ ượ ủc c ng c  và ki n toàn. ố ệ

Ngày 2­3­46, Qu c h i nố ộ ước Vi t Nam Dân ch  C ng hoà đã h p phiên đ u tiên vàệ ủ ộ ọ ầ  thông qua danh sách Chính ph  liên hi p kháng chi n do H  Chí Minh làm ch  t ch và l pủ ệ ế ổ ủ ị ậ  

ra Ban d  th o Hi n pháp. Ngày 9­11­ 46 Hi n pháp đ u tiên c a nự ả ế ế ầ ủ ước Vi t Nam Dân chệ ủ 

C ng hoà độ ược Qu c h i thông qua.ố ộ

­ L c lự ượng vũ trang được chú tr ng xây d ng: Vi t Nam gi i phóng quân (thànhọ ự ệ ả  

l p tháng 5/4945) đậ ược ch n ch nh và đ i thành V  qu c  đoàn (tháng 9/1945). Ngàyấ ỉ ổ ệ ố  22/8/1946, V  qu c đoàn đệ ố ược đ i tên thành Quân đ i qu c gia Vi t Nam. Cu i năm 1945,ổ ộ ố ệ ố  

l c lự ượng dân quân t  v  đã tăng lên hàng ch c v n ngự ệ ụ ạ ười, có m t   h u h t các thôn xã,ặ ở ầ ế  

đường ph , xí nghi p trong c  nố ệ ả ước

Trang 30

Nh ng th ng l i trên, đ c bi t là cu c T ng tuy n c  b u Qu c h i có ý nghĩa toữ ắ ợ ặ ệ ộ ổ ể ử ầ ố ộ  

l n, đã giáng m t đòn m nh m  vào âm m u chia r , l t đ  và xâm lớ ộ ạ ẽ ư ẽ ậ ổ ược c a các th  l củ ế ự  

đ  qu c và tay sai, nâng cao uy tín c a nhà nế ố ủ ước Vi t Nam Dân ch  C ng hoà trên trệ ủ ộ ườ  ng

qu c t , t o c  s  pháp lí v ng ch c cho nhà nố ế ạ ơ ở ữ ắ ước cách m ng đ  th c hi n nhi m v  đ iạ ể ự ệ ệ ụ ố  

n i, đ i ngo i trong th i kì m i.ộ ố ạ ờ ớ

b) K t qu  trong vi c gi i quy t khó khăn c a đ t n ế ả ệ ả ế ủ ấ ướ c

­ Gi i quy t n n đói ả ế ạ

+ Bi n pháp trệ ước m t: Đ  gi i quy t n n đói, đ ng bào c  nắ ể ả ế ạ ồ ả ước hưởng  ng ứ l i

kêu g i c a Ch  tich H  Chí Minh và noi gọ ủ ủ ồ ương Ngườ ậi: l p "Hũ g o c u đói”, t  ch cạ ứ ổ ứ  

"Ngày đ ng tâm" đ  có thêm g o c u đói, không dùng lồ ể ạ ứ ương th c đ  n u rự ể ấ ượu. Chính quy n cách m ng còn đ  ra nh ng bi n pháp tích c c đ  đi u hoà thóc g o cho các đ aế ạ ể ữ ệ ự ể ề ạ ị  

phương, nghiêm tr  n n đ u c  tích tr  thóc g o.ị ạ ầ ơ ữ ạ

+ Bi n pháp lâu dài: kêu g i toàn dân thi đua hăng hái tham gia s n xu t. Chínhệ ọ ả ấ  quy n cách m ng bãi b  thu  thân và các th  thu  vô lí khác, gi m tô 25%, chia l i ru ngể ạ ỏ ế ứ ế ả ạ ộ  

đ t công m t cách công b ng dân ch ấ ộ ằ ủ

Nh  có nh ng bi n pháp tích c c nói trên, ch  sau m t th i gian ng n n n đói đã bờ ữ ệ ự ỉ ộ ờ ắ ạ ị 

đ y lùi m t bẩ ộ ước, s n xu t nông nghi p c  nả ấ ệ ả ước nhanh chóng được ph c h i. Nhân dânụ ồ  

ph n kh i tin tấ ỏ ưởng vào chính quy n cách m ng.ể ạ

­ V  vãn hoá ­ giáo d c ề ụ

+ Ngày 8­9­1945, Ch  t ch H  Chí Minh đã kí s c l nh thành l p Nha bình dân h củ ị ồ ắ ệ ậ ọ  

v  ­ C  quan chuyên trách vi c ch ng "gi c d t" và n n mù ch  K t qu , ch  sau 1 năm,ụ ơ ệ ố ặ ố ạ ữ ế ả ỉ  trên toàn qu c đã t  ch c g n 76.000 l p h c và có trên 2,5 tri u ngố ổ ứ ầ ớ ọ ệ ười đã được xoá n nạ  

mù ch  Các trữ ường ph  thông và đ i h c s m đổ ạ ọ ớ ược khai gi ng nh m đào t o công dân,ả ằ ạ  cán b  trung thành có năng l c ph ng s  T  qu c. N i dung và phộ ự ụ ự ổ ố ộ ương pháp giáo d c đ iụ ổ  

m i theo tinh th n dân t c, dân ch ớ ầ ộ ủ

+ V  vãn hoá, vi c bài tr  các t  n n xã h i nh  mê tín d  đoan đề ệ ừ ệ ạ ộ ư ị ược qu n chúngầ  nhân dân hưởng  ng sôi n i.ứ ổ

­ Gi i quy t ả ế nh ng khó khăn v  tài chính ữ ề

Chính ph  phát đ ng "Tu n l  vàng", "Qu  đ c l p" nh m đ ng viên tinh th n tủ ộ ầ ễ ỹ ộ ậ ằ ộ ầ ự nguy n đóng góp c a nhân dân c  nệ ủ ả ước. K t qu , ch  sau m t th i gian ng n nhân dân cế ả ỉ ộ ờ ắ ả 

nước đóng góp được 370 kg vàng, 20 tri u đ ng vào Qu  đ c l p, 40 tri u đ ng cho Quệ ồ ỹ ộ ậ ệ ồ ỹ 

đ m ph  qu c phòng. Ngày 23­11­1946, t i kì h p th  2 c a Qu c h i khoá I đã quy tả ụ ố ạ ọ ứ ủ ố ộ ế  

đ nh l u hành ti n Vi t Nam trong c  nị ư ề ệ ả ước

Ý nghĩa :

­ Các  bi n pháp gi i quy t khó khăn nh m ph c v  quy n l i c a nhân dân laoệ ả ế ằ ụ ụ ề ợ ủ  

đ ng, th  hi n tính  u vi t c a ch  đ  m i.ộ ể ệ ư ệ ủ ế ộ ớ

­ Qua đó, xây d ng đự ược kh i liên minh công ­ nông v ng ch c, làm cho nhân dân tinố ữ ắ  

tưởng, g n bó v i chính quy n m i.ắ ớ ề ớ

­ Th  hi n tinh th n yêu nể ệ ầ ướ ủc c a dân t c ta.ộ

­ T o ra s c m nh t ng h p đ  b o v  thành qu  c a Cách m ng tháng 8, đ u tranhạ ứ ạ ổ ợ ể ả ệ ả ủ ạ ấ  

ch ng thù trong, gi c ngoài.ố ặ

Trang 31

26. Quá trình bước đ u xây d ng chính quy n cách m ng, gi i quy t n n đói, n n d t vàầ ự ề ạ ả ế ạ ạ ố  khó khăn v  tài chính sau Cách m ng Tháng Tám di n ra nh  th  nào?ề ạ ễ ư ế

Cách m ng tháng Tám thành công, nạ ước Vi t Nam Dân ch  Công hoà ra đ i 1 trongệ ủ ờ  tình hình th  gi i có nhi u chuy n bi n, đ t nế ớ ề ể ế ấ ướ ởc   vào tình th  "ngàn cân treo s i tóc".ế ợ  Trong hoàn c nh đó, vi c "giành chính quy n đã khó, nh ng gi  chính quy n còn khóả ệ ề ư ữ ề  

h n". Đ ng và Ch  t ch H  Chí Minh đã xác đ nh xây d ng, c ng c  ch  đ  dân ch  nhânơ ả ủ ị ồ ị ự ủ ố ế ộ ủ  dân là nhi m v  c p bách, đ ng th i lãnh đ o nhân dân gi i quy t nh ng khó khăn trệ ụ ấ ồ ờ ạ ả ế ữ ướ  c

m t c a đ t nắ ủ ấ ước

a) Vi c xây d ng chính quy n cách m ng ệ ự ề ạ

Ngày 6­1­1946, Chính ph  nủ ước Vi t Nam Dân ch  C ng hoà t  ch c cu c T ngệ ủ ộ ổ ứ ộ ổ  tuy n c  b u Qu c h i trong c  nể ử ầ ố ộ ả ước th ng l i. K t qu , h n 90% c  tri c  nắ ợ ế ả ơ ử ả ước đã đi 

b u c , 333 đ i bi u kh p B c ­ Trung ­ Nam đầ ử ạ ể ắ ắ ược b u vào Qu c h i đ u tiên c a nầ ố ộ ầ ủ ướ  c

Vi t Nam Dân ch  C ng hoà. Sau cu c b u c  Qu c h i, t i các đ a phệ ủ ộ ộ ầ ử ố ộ ạ ị ương B c B  vàấ ộ  

B c Tr ng B  đã ti n hành b u c  H i đ ng nhân dân các c p theo nguyên t c ph  thôngắ ụ ộ ế ầ ử ộ ồ ấ ắ ổ  

đ u phi u, thành l p u  ban hành chính các c p. Nh  v y, b  máy chính quy n dân chầ ế ậ ỷ ấ ư ậ ộ ề ủ nhân dân các c p đấ ược xây d ng, bự ước đ u đầ ượ ủc c ng c  và ki n toàn. ố ệ

Ngày 2­3­46, Qu c h i nố ộ ước Vi t Nam Dân ch  C ng hoà đã h p phiên đ u tiên vàệ ủ ộ ọ ầ  thông qua danh sách Chính ph  liên hi p kháng chi n do H  Chí Minh làm ch  t ch và l pủ ệ ế ổ ủ ị ậ  

ra Ban d  th o Hi n pháp. Ngày 9­11­ 46 Hi n pháp đ u tiên c a nự ả ế ế ầ ủ ước Vi t Nam Dân chệ ủ 

C ng hoà độ ược Qu c h i thông qua.ố ộ

­ L c lự ượng vũ trang được chú tr ng xây d ng: Vi t Nam gi i phóng quân (thànhọ ự ệ ả  

l p tháng 5/4945) đậ ược ch n ch nh và đ i thành V  qu c  đoàn (tháng 9/1945). Ngàyấ ỉ ổ ệ ố  22/8/1946, V  qu c đoàn đệ ố ược đ i tên thành Quân đ i qu c gia Vi t Nam. Cu i năm 1945,ổ ộ ố ệ ố  

l c lự ượng dân quân t  v  đã tăng lên hàng ch c v n ngự ệ ụ ạ ười, có m t   h u h t các thôn xã,ặ ở ầ ế  

đường ph , xí nghi p trong c  nố ệ ả ước

Nh ng th ng l i trên, đ c bi t là cu c T ng tuy n c  b u Qu c h i có ý nghĩa toữ ắ ợ ặ ệ ộ ổ ể ử ầ ố ộ  

l n, đã giáng m t đòn m nh m  vào âm m u chia r , l t đ  và xâm lớ ộ ạ ẽ ư ẽ ậ ổ ược c a các th  l củ ế ự  

đ  qu c và tay sai, nâng cao uy tín c a nhà nế ố ủ ước Vi t Nam Dân ch  C ng hoà trên trệ ủ ộ ườ  ng

qu c t , t o c  s  pháp lí v ng ch c cho nhà nố ế ạ ơ ở ữ ắ ước cách m ng đ  th c hi n nhi m v  đ iạ ể ự ệ ệ ụ ố  

n i, đ i ngo i trong th i kì m i.ộ ố ạ ờ ớ

b) K t qu  trong vi c gi i quy t khó khăn c a đ t n ế ả ệ ả ế ủ ấ ướ c

­ Gi i quy t n n đói ả ế ạ

+ Bi n pháp trệ ước m t: Đ  gi i quy t n n đói, đ ng bào c  nắ ể ả ế ạ ồ ả ước hưởng  ng ứ l i

kêu g i c a Ch  tich H  Chí Minh và noi gọ ủ ủ ồ ương Ngườ ậi: l p "Hũ g o c u đói”, t  ch cạ ứ ổ ứ  

"Ngày đ ng tâm" đ  có thêm g o c u đói, không dùng lồ ể ạ ứ ương th c đ  n u rự ể ấ ượu. Chính quy n cách m ng còn đ  ra nh ng bi n pháp tích c c đ  đi u hoà thóc g o cho các đ aế ạ ể ữ ệ ự ể ề ạ ị  

phương, nghiêm tr  n n đ u c  tích tr  thóc g o.ị ạ ầ ơ ữ ạ

+ Bi n pháp lâu dài: kêu g i toàn dân thi đua hăng hái tham gia s n xu t. Chínhệ ọ ả ấ  quy n cách m ng bãi b  thu  thân và các th  thu  vô lí khác, gi m tô 25%, chia l i ru ngể ạ ỏ ế ứ ế ả ạ ộ  

đ t công m t cách công b ng dân ch ấ ộ ằ ủ

Trang 32

Nh  có nh ng bi n pháp tích c c nói trên, ch  sau m t th i gian ng n n n đói đã bờ ữ ệ ự ỉ ộ ờ ắ ạ ị 

đ y lùi m t bẩ ộ ước, s n xu t nông nghi p c  nả ấ ệ ả ước nhanh chóng được ph c h i. Nhân dânụ ồ  

ph n kh i tin tấ ỏ ưởng vào chính quy n cách m ng.ể ạ

­ V  vãn hoá ­ giáo d c ề ụ

+ Ngày 8­9­1945, Ch  t ch H  Chí Minh đã kí s c l nh thành l p Nha bình dân h củ ị ồ ắ ệ ậ ọ  

v  — C  quan chuyên trách vi c ch ng "gi c d t" và n n mù ch  K t qu , ch  sau 1 năm,ụ ơ ệ ố ặ ố ạ ữ ế ả ỉ  trên toàn qu c đã t  ch c g n 76.000 l p h c và có trên 2,5 tri u ngố ổ ứ ầ ớ ọ ệ ười đã được xoá n nạ  

mù ch  Các trữ ường ph  thông và đ i h c s m đổ ạ ọ ớ ược khai gi ng nh m đào t o công dân,ả ằ ạ  cán b  trung thành có năng l c ph ng s  T  qu c. N i dung và phộ ự ụ ự ổ ố ộ ương pháp giáo d c đ iụ ổ  

m i theo tinh th n dân t c, dân ch ớ ầ ộ ủ

+ V  vãn hoá, vi c bài tr  các t  n n xã h i nh  mê tín d  đoan đề ệ ừ ệ ạ ộ ư ị ược qu n chúngầ  nhân dân hưởng  ng sôi n i.ứ ổ

­ Gi i quy t ả ế nh ng khó khăn v  tài chính ữ ề

Chính ph  phát đ ng "Tu n l  vàng", "Qu  đ c l p" nh m đ ng viên tinh th n tủ ộ ầ ễ ỹ ộ ậ ằ ộ ầ ự nguy n đóng góp c a nhân dân c  nệ ủ ả ước. K t qu , ch  sau m t th i gian ng n nhân dân cế ả ỉ ộ ờ ắ ả 

nước đóng góp được 370 kg vàng, 20 tri u đ ng vào Qu  đ c l p, 40 tri u đ ng cho Quệ ồ ỹ ộ ậ ệ ồ ỹ 

đ m ph  qu c phòng. Ngày 23­11­1946, t i kì h p th  2 c a Qu c h i khoá I đã quy tả ụ ố ạ ọ ứ ủ ố ộ ế  

đ nh l u hành ti n Vi t Nam trong c  nị ư ề ệ ả ước

Ý nghĩa :

­ Các  bi n pháp gi i quy t khó khăn nh m ph c v  quy n l i c a nhân dân laoệ ả ế ằ ụ ụ ề ợ ủ  

đ ng, th  hi n tính  u vi t c a ch  đ  m i.ộ ể ệ ư ệ ủ ế ộ ớ

­ Qua đó, xây d ng đự ược kh i liên minh công ­ nông v ng ch c, làm cho nhân dân tinố ữ ắ  

tưởng, g n bó v i chính quy n m i.ắ ớ ề ớ

­ Th  hi n tinh th n yêu nể ệ ầ ướ ủc c a dân t c ta.ộ

­ T o ra s c m nh t ng h p đ  b o v  thành qu  c a Cách m ng tháng 8, đ u tranhạ ứ ạ ổ ợ ể ả ệ ả ủ ạ ấ  

ch ng thù trong, gi c ngoài.ố ặ

27. Đ ng và Chính ph  cách m ng đã th c hi n nh ng ch  trả ủ ạ ự ệ ữ ủ ương, sách lược nh  th  nàoư ế  

đ i v i quân Trung Hoa Dân qu c và b n ph n cách m ng   phía B c sau Cách m ngố ớ ố ọ ả ạ ờ ắ ạ  Tháng Tám năm 1945? Nêu ý nghĩa cùa vi c th c hi n nh ng gi i pháp đó.ệ ự ệ ữ ả

Chi n tranh th  gi i th  hai v a k t thúc, 20 v n quân Trung Hoa Dân qu c kéo vàoế ế ớ ứ ừ ế ạ ố  

Hà N i và kh p các t nh t  vĩ tuy n 16 tr  ra B c làm nhi m v  gi i giáp 1 quân Nh t.ộ ắ ỉ ừ ế ở ắ ệ ụ ả ậ  Theo sau chúng là b n tay sai n m trong các t  ch c ph n đ ng: Vi t Qu c, Vi t Cách.ọ ằ ổ ứ ả ộ ệ ố ệ  

Âm m u c a chúng là tiêu di t Đ ng C ng s n, phá tan M t tr n Vi t Minh, l t đ  chínhư ủ ệ ả ộ ả ặ ậ ệ ậ ổ  quy n cách m ng nề ạ ước ta, l p chính quy n bù nhìn làm tay sai cho chúng.ậ ề

Trong hoàn c nh ph i đ i phó v i dã tâm xâm lả ả ố ớ ược tr  l i c a th c dân Pháp t iở ạ ủ ự ạ  Nam B , s  uy hi p c a quân Trung Hoa Dân qu c   ngoài B c hòng l t đ  chính quy nộ ự ế ủ ố ở ắ ậ ổ ề  cách m ng, Đ ng, Chính ph  ch  trạ ả ủ ủ ương: tránh trường h p m t mình đ i phó v i nhi uợ ộ ố ớ ề  

l c lự ượng k  thù cùng m t lúc, t  đó ch  trẻ ộ ừ ủ ương t m th i hoà hoãn, tránh xung đ t vũạ ờ ộ  trang v i quân Trung Hoa Dân qu c.ớ ố

Trang 33

­ Bi n pháp th c hi n (ch  trệ ự ệ ủ ương, sách lượ ủc c a Đ ng và Chính Ph ):ả ủ+ Ta đã ch p nh n m t s  yêu sách v  kinh t , tài chính c a quân đ i Trung Hoaấ ậ ộ ố ề ế ủ ộ  Dân qu c nh  cung c p m t ph n lố ư ấ ộ ầ ương th c, th c ph m, phự ự ẩ ương ti n giao thông, ch pệ ấ  

nh n cho chúng đậ ượ ưc l u hành ti n "quan kim" và "qu c t " trên th  trề ố ệ ị ường Vi t Nam.ệ

+ Qu c h i khoá I đ ng ý nhố ộ ồ ường cho tay sai c a Trung Hoa Dân qu c 70 gh  trongủ ố ế  

Qu c h i không qua b u c , 4 gh  trong Chính ph  liên hi p, trong đó có 1 gh  Phó Chố ộ ầ ử ế ủ ệ ế ủ 

t ch nị ước

+ Đ i v i các t  ch c ph n cách m ng, tay sai c a Trung Hoa Dân qu c (Vi t Qu c,ố ổ ổ ứ ả ạ ủ ố ệ ố  

Vi t Cách), chính quy n cách m ng d a vào qu n chúng đã kiên quy t v ch tr n âm m uệ ề ạ ự ầ ế ạ ầ ư  

và hành đ ng chia r , phá ho i c a chúng. Nh ng k  phá ho i có đ  b ng ch ng thì bộ ẽ ạ ụ ữ ẻ ạ ủ ằ ứ ị 

Ch  trủ ương, sách lược c a Đ ng và chính ph  cách m ng đ i v i Pháp trongủ ả ủ ạ ố ớ  

th i gian trờ ước ngày 06/03 và t  ngày 06/03/1946:

* Trước Hi p đ nh S  b  (6­3­1946), ta ch  trệ ị ơ ộ ủ ương hòa hoãn v i quân Tớ ưởng 

và tay sai   mi n B c, t o đi u ki n c ng c  chính quy n, t p trung kháng chi nở ề ắ ạ ề ệ ủ ố ề ậ ế  

ch ng Pháp   mi n Nam.ố ở ề

Kháng chi n ch ng Pháp tr  l i xâm lế ố ở ạ ượ ởc   mi n Nam:ề

– Ngày 23/9/1945, đượ ực s  giúp s c c a quân Anh, th c dân Pháp n  súng đánh úpứ ủ ự ổ  

tr  s  U  ban Nhân dân Nam B  và c  quan t  v  Sài Gòn, m  đ u cu c chi n tranh xâmụ ở ỷ ộ ơ ự ệ ở ầ ộ ế  

lược Vi t Nam l n hai.ệ ầ

– Ngay khi th c dân Pháp tr  l i xâm lự ở ạ ược, nhân dân Sài Gòn – Ch  L n cùng nhânợ ớ  dân Nam B  đ ng lên kháng chi n. L c lộ ứ ế ự ượng vũ trang đ t nh p sân bay Tân S n Nh t,ộ ậ ơ ấ  phá kho tàng, tri t phá ngu n ti p t , d ng chệ ồ ế ế ự ướng ng i v t trên đạ ậ ường ph , bao vây vàố  

t n công quân Pháp trong thành ph ấ ố

– Trung ương Đ ng và Ch  t ch H  Chí Minh quy t tâm lãnh đ o kháng chi n, huyả ủ ị ồ ế ạ ế  

đ ng l c lộ ự ượng c  nả ước chi vi n cho Nam B  và Nam Trung B , cùng nhân dân c  nệ ộ ộ ả ướ  c

hướng v  “Thành đ ng t  qu c”.ề ồ ổ ố

+ Hàng v n thanh niên hăng hái tham gia vào các đoàn quân “Nam ti n”.ạ ế

Trang 34

+ Nh ng cán b  và chi n sĩ hăng hái, có kinh nghi m chi n đ u, nh ng vũ khí, trangữ ộ ế ệ ế ấ ữ  

b  t t nh t c a ta đ u giành cho đoàn quân “Nam ti n”.ị ố ấ ủ ề ế

+ Nhân dân B c b  và B c Trung b  thắ ộ ắ ộ ường xuyên t  ch c quyên góp ti n, g o,ổ ứ ề ạ  

qu n áo, thu c men   ng h  nhân dân Nam B  kháng chi n.ầ ố ủ ộ ộ ế

+ Đ ng th i tích c c chu n b  đ i phó v i âm m u c a Pháp mu n m  r ng chi nồ ờ ự ẩ ị ố ớ ư ủ ố ở ộ ế  tranh ra c  nả ước. 

­ Cu c chi n đ u c a quân dân Nam B  đã ngăn ch n độ ế ấ ủ ộ ặ ược bước ti n c ng đ u tiênế ồ ầ  

c a đ ch, gi  v ng và m  r ng l c lủ ị ữ ữ ở ộ ự ượng, tích lu  đỹ ược nhi u kinh nghiêm chi n đ u, gópề ế ấ  

ph n b o v  và c ng c  chính quy n cách m ng, t o đi u ki n đ  c  nầ ả ệ ủ ố ề ạ ạ ề ệ ể ả ước chu n b  m iẩ ị ọ  

m t cho cu c kháng chi n toàn qu c v  sau.ặ ộ ế ố ề

*Sau Hi p đ nh S  b  (6­3­1946): Đ ng, Chính ph  ch  trệ ị ơ ộ ả ủ ủ ương hòa hoãn, nhân 

nhượng v i quân Pháp đ  đu i quân Tớ ể ổ ưởng và tay sai v  nề ước

­ Sau khi chi m đóng các đô th    Nam B  và Nam Trung B , th c dân Pháp chu nế ị ở ộ ộ ự ẩ  

b  ti n công ra B c đ  thôn tính c  nị ế ắ ể ả ước ta. Đ  th c hi n âm m u đó, Pháp dùng th  đo nể ự ệ ư ủ ạ  chính tr  đi u đình v i Chính ph  Trung Hoa Dân qu c đ  đ a quân ra mi n B c, v  phíaị ề ớ ủ ố ể ư ề ắ ề  Trung Hoa Dân qu c, lúc đó cán ph i rút quân vé nố ả ước, t p trung đ i phó v i phong tràoậ ố ớ  cách m ng do Đ ng C ng s n Trung Qu c lãnh đ o. Vì vây, ngày 28­2­1946 Hiêp ạ ả ộ ả ố ạ ướ  cHoa ­ Pháp đã được kí k t. Theo đó, Pháp đ a quân ra B c thay th  quân Trung Hoa Dânế ư ắ ế  

qu c làm nhiêm v  gi i giáp quân Nh t. Đ i l i, Trung Hoa Dân qu c đố ụ ả ậ ổ ạ ố ược Pháp tr  l iả ạ  

m t s  quy n l i trên đ t Trung Qu c, độ ố ề ợ ấ ố ược v n chuy n hàng hoá qua c ng H i Phòngậ ể ả ả  vào Hoa Nam không ph i đóng thu ả ế

­ Hi p ệ ước Hoa ­ Pháp đ t nhân dân V t Nam ph i ch n m t trong hai con đặ ỉệ ả ọ ộ ường, 

ho c là c m vũ khí ch ng l i th c dân Pháp khi chúng ra mi n B c, ho c hoà hoãn v iặ ầ ố ạ ự ể ắ ặ ớ  Pháp đ  nhanh chóng g t 20 v n quân Trung Hoa Dân qu c ra kh i mi n B c, tranh thể ạ ạ ố ỏ ề ắ ủ 

th i gian hoà hoãn, chu n b  đ i phó v i cu c chi n tranh xâm lờ ẩ ị ố ớ ộ ế ượ ủạ ực c  th c dân Pháp về sau

­ Trên c  s  phân tích toàn di n, ngày 3­3­1946, H i ngh  Ban Thơ ở ệ ộ ị ường v  Trungụ  

ng Đ ng do Chù t ch H  Chí Minh ch  trì đã ch n gi i Pháp "hoà đ  ti n". Ngày 6­3­

1946, đ i di n c a Chính ph  cách m ng nạ ệ ủ ủ ạ ước ta là H  Chí Minh đã kí k t v i đ i di nổ ế ớ ạ ệ  Chính ph  Pháp là G. Xanht ni b n Hi p đ nh S  b  t i Ha N i v i nh ng n i dung:ủ ơ ả ệ ị ơ ộ ạ ộ ớ ữ ộ

+ Chính ph  Pháp công nh n nủ ậ ước Vi t Nam Dân ch  C ng hoà là m t qu c gia tệ ủ ộ ộ ố ự 

do, có chính ph  riêng, ngh  vi n riêng, quân đ i riêng, tài chính riêng và là thành viên c aủ ị ệ ộ ủ  Liên bang Đông Dương, n m trong kh i Liên hi p Pháp.ằ ố ệ

+ Chính ph  Vi t Nam đ ng ý đ  cho 15 nghìn quân Pháp ra mi n B c thay chânủ ệ ồ ể ề ắ  quân Trung Hoa Dân qu c gi i giáp quân đ i Nh t, s  quân này s  đóng   nh ng đ a đi mố ả ộ ậ ố ẽ ở ữ ị ể  quy đ nh và rút d n sau 5 năm.ị ẩ

+ Hai bên ng ng xung đ t   Nam B , t o đi u ki n thu n l i cho cu c đàm phánừ ộ ở ộ ạ ề ệ ậ ợ ộ  chính th c sau này.ứ

­ Sau Hi p đ nh S  b , ta ti p t c đ u tranh ngo i giao v i Pháp đ  đi đ n kí k tệ ị ơ ộ ế ụ ấ ạ ớ ể ế ế  

m t hi p đ nh chính th c. Cu c đàm phán chính th c gi a hai chính ph  Vi t Nam và Phápộ ệ ị ứ ộ ứ ữ ủ ệ  

đã đượ ổc t  ch c   Phôngtenn blô (7­1946). Cu c đàm phán th t b i vì phía Pháp khôngứ ở ơ ộ ấ ạ  

ch u công nh n đ c l p và th ng nh t c a nị ậ ộ ậ ố ấ ủ ước ta. 

Trang 35

­ V i t  cách là thớ ư ượng khách sang thăm nước Pháp theo l i m i c a Chính phờ ờ ủ ủ Pháp, Ch  t ch H  Chí Minh đã ch  đ ng kí v i Mute (đ i di n c a Chính ph  Pháp) b nủ ị ồ ủ ộ ớ ạ ệ ủ ủ ả  

T m ạ ước 14­9­1946, ta ti p t c nhân nhế ụ ượng cho Pháp m t s  quy n l i v  kinh t  ­ vănộ ố ề ợ ề ế  hoá   Vi t Nam. ở ệ

Vi c kí hi p đ nh S  b  và b n T m ệ ệ ị ơ ộ ả ạ ước 14­9­1946 nh m m c đích kéo dài thòiằ ụ  gian hoà hoãn, tích c c chu n b  l c lự ẩ ị ự ượng cho cu c kháng chi n. Qua đó, còn th  hi nộ ế ể ệ  thiên chí hoà bình c a Chính ph  và nhân dân Vi t Nam trong vi c gi i quy t cu c xungủ ủ ệ ệ ả ế ộ  

đ t Vi t ­ Pháp.ộ ệ

­ Đ n ngày 19/12/1946 trế ước nh ng hành đ ng khiêu khích mu n xâm lữ ộ ố ược nước ta 

m t l n n a c a th c dân Pháp, Đ ng và Chính ph  và H  ch  t ch đã phát đ ng toànộ ầ ữ ủ ụ ả ủ ồ ủ ị ộ  

qu c kháng chi n.ố ế

29. Cu c chi n đ u c a quân dân ta trong nh ng tháng đ u kháng chi n toàn qu c ch ngộ ế ấ ủ ữ ầ ế ố ố  

th c dân Pháp di n ra nh  th  nào?ự ễ ư ế

Đô th  là trung tâm kinh t  ­ chính tr  và là n i đóng quân c a th c dân Pháp sau khiị ế ị ơ ủ ự  chúng ra B c. Vì v y, cu c kháng chi n toàn qu c đã m  đ u b ng cu c chi n đ u   Hàắ ậ ộ ế ố ở ầ ằ ộ ế ấ ờ  

N i và các đô th ộ ị

T i Hà N i, t  kho ng 20h ngày 19/12/1946, sau khi công nhân nhà máy đi n Yênạ ộ ừ ả ệ  

Ph  phá máy, pháo ta t  Láng, Xuân Canh b n vào thành. Ti ng súng c a quân dân Hà N iụ ừ ẳ ế ủ ộ  đêm 19/12/1946 đã m  đ u cho cu c kháng chi n toàn qu c.ở ầ ộ ế ố

Nhân dân Hà N i v a tham gia chi n đ u v a ph c v  chiên đâu. Bàn gh , giộ ừ ế ấ ừ ụ ụ ế ườ  ng

t , các bao cát đủ ược v­ t ra đứ ường làm v t chan lôi, cây cao c t đi n đậ ộ ệ ược ng  xu ng,ả ố  công nhân đ y xe đi n ra các ngã ba, ngă t ẩ ệ ư

Các l c lự ượng vũ trang chính quy, t  v  thành ph  đã gianh nhau v i đ ch qua t ngự ệ ố ớ ị ừ  ngôi nhà, góc ph , ti n hành hàng trăm tr n đánh l n nh  nh  B c B  Phù, ph  Hàng Đ u,ố ế ậ ớ ỏ ư ắ ộ ố ậ  

ch  Đ ng Xuân, ga Hà N i, sân bay B ch Mai  v i tinh th n “quy t t  cho t  qu c quy tợ ồ ộ ạ ớ ầ ế ử ổ ố ế  sinh”

Trong quá trinh chi n đ u, Trung đoàn th  đô đế ấ ủ ược thành l p.ậ

Sau khi hoàn thành xu t s c nhi m v , t i 17/2/1947, các chiên sĩ đã phá vòng vây,ấ ắ ệ ụ ố  rút lui an toàn

 các đô th  khác   mi n B c và B c trung b  nh  B c Giang, Bãc Ninh, Nam

Đ nh, Vinh, Hu , Đà N ng, cu c chi n đ u cũng di n ra tị ế ằ ộ ế ấ ễ ương t ự

Nhìn chung, đ n 17/2/1947 cu c chi n đ u   các thành ph , th  xã đã k t thúc vàế ộ ế ấ ờ ố ị ế  

cu c kháng chi n chuy n sang giai đo n m i. Trong 60 ngày đêm chi n đ u, quân dân Hàộ ế ế ạ ớ ế ấ  

N i và các thành ph  th  xã mi n B c đã tiên hành hàng nghìn tr n đánh l n nh , tiêu di tộ ố ị ề ắ ậ ớ ỏ ệ  

m t b  ph n sinh l c đ ch, vù khí đ n dộ ộ ậ ự ị ạ ược, hoàn thành xu t s c nhi m v  giam chân đ chấ ắ ệ ụ ị  trong các đô th , ngán ch n bị ặ ước ti n c a chúng, t o đi u ki n cho c  nế ủ ạ ề ệ ả ước bước vào 

cu c kháng chi n toàn qu c.ộ ế ố

Trang 36

30. Nh ng di n bi n chính c a chi n d ch Vi t B c thu ­ đông năm 1947? Nêu k t qu  vàữ ễ ế ủ ế ị ệ ắ ế ả  

ý nghĩa c a chi n d ch.ủ ế ị

* Th c dân Pháp ti n công căn c  đ a Vi t B cự ế ứ ị ệ ắ

– Tháng 3/1947, Chính ph  Pháp c  Bô­la­e sang làm cao u  Pháp   Đông Dủ ử ỷ ở ương, thay cho Đác­giăng­li  Bô­la­e v ch ra k  ho ch ti n công Vi t B c.ơ ạ ế ạ ế ệ ắ

– Âm m u: xoá b  căn c  đ a, tiêu di t c  quan đ u não kháng chi n và quân chư ỏ ứ ị ệ ơ ầ ế ủ 

l c, tri t đự ệ ường liên l c qu c t ; ti n t i thành l p chính ph  bù nhìn toàn qu c và nhanhạ ố ế ế ớ ậ ủ ố  chóng k t thúc chi n tranh.ế ế

– Ngày 7/10/1947, Pháp đã huy đ ng 12.000 quân, g m c  không quân, l c quân, vàộ ồ ả ụ  thu  quân v i h u h t máy bay có   Đông Dỷ ớ ầ ế ở ương chia thành ba cánh ti n công lên Vi tế ệ  

B c.ắ

* Di n bi n c a chi n d ch Vi t B cễ ế ủ ế ị ệ ắ

Khi đ ch v a t n công Vi t B c, Trung ị ừ ấ ệ ắ ương Đ ng ra ch  th : “ph i phá tan cu cả ỉ ị ả ộ  

ti n công mùa đông c a gi c Pháp”.ế ủ ặ

­ Trên kh p các m t tr n, quân dân ta anh dũng chi n đ u, t ng bắ ặ ậ ế ấ ừ ước đ y lùi cu cẩ ộ  

ti n công c a đ ch.ế ủ ị

+ Quân ta ch  đ ng bao vây ti n công đ ch   B c K n, Ch  M i, Ch  Đ n, Chủ ộ ế ị ở ắ ạ ợ ớ ợ ồ ợ 

Rã, bu c Pháp ph i rút kh i Ch  Đ n, Ch  Rã (cu i tháng 11/1947).ộ ả ỏ ợ ồ ợ ố

+   m t tr n hỞ ặ ậ ướng đông: ch n đánh đ ch trên đặ ị ường s  4, tiêu bi u là   đèo Bôngố ể ở  Lau (30/10/1947)

+   hỞ ướng Tây: ph c kích, đánh đ ch trên sông Lô, tiêu bi u là tr n Đoan Hùng, Kheụ ị ể ậ  Lau, b n chìm nhi u tàu chi n, tiêu di t hàng trăm tên đ ch.ắ ề ế ệ ị

– K t qu :ế ả

+ Sau 75 ngày đêm chi n đ u, ta đã bu c đ i b  ph n quân Pháp ph i rút ch y kh iế ấ ộ ạ ộ ậ ả ạ ỏ  

Vi t B c (ngày 19/12/1947); b o toàn đệ ắ ả ượ ơc c  quan đ u não c a cu c kháng chi n; b  đ iầ ủ ộ ế ộ ộ  

ch  l c thêm trủ ự ưởng thành

+ Lo i kh i vòng chi n đ u h n 6.000 quân đ ch; b n r i 16 máy bay, b n chìm vàạ ỏ ế ấ ơ ị ắ ơ ắ  cháy 11 tàu chi n, ca nô; phá hu  nhi u xe quân s  và pháo các lo i, thu nhi u vũ khí vàế ỷ ề ự ạ ề  hàng ch c t n quân trang quân d ng.ụ ấ ụ

Trang 37

31. Chi n d ch Biên Gi i thu ­ đông năm 1950 c a ta đế ị ớ ủ ược m  trong hoàn c nh nh  thở ả ư ế nào? Nêu di n bi n, k t qu  và ý nghĩa c a chi n d ch? ễ ế ế ả ủ ế ị

 + Th c hi n k  ho ch R ve, Pháp tăng cự ệ ế ạ ơ ường h  th ng phòng th  trên đệ ố ủ ường s  4,ố  

l p hành lang Đông – Tây: H i Phòng – Hoà Bình – S n La, chu n b  ti n công Vi t B cậ ả ơ ẩ ị ế ệ ắ  

l n th  hai, mong mu n giành th ng l i đ  nhanh chóng k t thúc chi n tranh.ầ ứ ố ắ ợ ể ế ế

* Ch  trủ ương c a Đ ng và Chính phủ ả ủ

– Tháng 6/1950, Đ ng, Chính ph  quy t đ nh m  chi n d ch Biên gi i nh m tiêu haoả ủ ế ị ở ế ị ớ ằ  

m t b  ph n sinh l c đ ch; khai thông độ ộ ậ ự ị ường sang Trung Qu c và th  gi i; m  r ng vàố ế ớ ở ộ  

c ng c  căn c  đ a Vi t B c, đ ng th i t o nh ng thu n l i m i thúc đ y cu c khángủ ố ứ ị ệ ắ ồ ờ ạ ữ ậ ợ ớ ẩ ộ  chi n ti n lên.ế ế

* Di n bi n:ễ ế

+ M  màn chi n d ch, sáng s m ngày 16/9/1950 các đ n v  quân đ i ta n  súng t nở ế ị ớ ơ ị ộ ổ ấ  công   c m   c   đi m   Đông   Khê   c a   th c  dân   Pháp   Sau  h n  2   ngày  chi n   đ u,   sángụ ứ ể ủ ự ơ ế ấ  18/9/1950 ta đã tiêu di t hoàn toàn c  đi m Đông Khêệ ứ ể

+ M t Đông Khê, quân đ ch   Th t Khê b  uy hi p, Cao B ng b  cô l p. Trấ ị ở ấ ị ế ằ ị ậ ước nguy 

c  b  tiêu di t, quân Pháp rút lui kh i Cao B ng theo đơ ị ệ ỏ ằ ường s  4.ố

Đ  y m tr  cho cu c rút quân, Pháp huy đ ng quân t  Th t Khê lên ti n công nh mể ể ợ ộ ộ ừ ấ ế ằ  chi m l i Đông Khê và đón quân t  Cao B ng rút v ế ạ ừ ằ ề

+ N m đắ ược ý đ  c a chúng, quân ta đã ch n đánh nhi u n i trên đồ ủ ặ ề ơ ường s  4, tiêuố  

di t và b t s ng toàn b  hai cánh quân c a đ ch. ệ ắ ố ộ ủ ị

+   Đ n   lế ượt   Th t   Khê   b   uy   hi p,   quân   Pháp   bu c   ph i   rút   v   Na   S m   ngàyấ ị ế ộ ả ề ầ  8/10/1950 và ngày 13/10/1950 rút kh i Na S m v  L ng S n. Trong khi đó cu c hành quânỏ ầ ề ạ ơ ộ  

c a đ ch lên Thái Nguyên cũng b  ta ch n đánhủ ị ị ặ

+ Quân Pháp tr  nên ho ng lo n ph i rút ch y, đ n ngày 22/10/1950, quân Pháp ph iở ả ạ ả ạ ế ả  rút kh i hàng lo t v  trí trên đỏ ạ ị ường s  4.ố

* K t qu : Lo i kh i vòng chi n đ u h n 8.000 quân đ ch. Gi i phóng đế ả ạ ỏ ế ấ ơ ị ả ường biên 

gi i t  Cao B ng đ n Đình L p v i 35 v n dân, ch c th ng hành lang Đông – Tây. Thớ ừ ằ ế ậ ớ ạ ọ ủ ế bao vây c a đ ch đ i v i căn c  Vi t B c b  phá v , k  ho ch R ve b  phá s n.ủ ị ố ớ ứ ệ ắ ị ỡ ế ạ ơ ị ả

Trang 38

+ Là chi n d ch ti n công l n đ u tiên c a b  đ i ch  l c Vi t Nam trong cu cế ị ế ớ ầ ủ ộ ộ ủ ự ệ ộ  kháng chi n.ế

+ M  đở ường liên l c qu c t , làm cho cu c kháng chi n thoát kh i tình th  b  baoạ ố ế ộ ế ỏ ế ị  vây cô l p.ậ

+ M  r ng và c ng c  căn c  đ a Vi t B c; b  đ i thêm trở ộ ủ ố ứ ị ệ ắ ộ ộ ưởng thành và tích luỹ 

được nhi u kinh nghi m.ề ệ

+ Giành được th  ch  đ ng trên chi n trế ủ ộ ế ường chính B c B , m  ra bắ ộ ở ước phát tri nể  

m i c a cu c kháng chi n.ớ ủ ộ ế

32. Khái quát quá trình xây d ng h u phự ậ ương kháng chi n c a quân dân ta trong khángế ủ  chi n ch ng Pháp.ế ố

* Xây d ng h u phự ậ ương kháng chi nế

Ngày 19/12/1946, cu c kháng chi n ch ng th c dân Pháp bùng n  Song song v iộ ế ố ự ổ ớ  

cu c chi n đ u   các đô th , Đ ng vàộ ế ấ ở ị ả  Chính ph  cũng đã th c hi n th ng l i cu c t ng diủ ự ệ ắ ợ ộ ổ  chuy n ra các vùng căn cể ứ kháng chi n.ế

Đ n tháng 3/1947, Ch  t ch H  Chí Minh và các c  quanế ủ ị ồ ơ  Trung ương đã chuy n lênể  căn c  Vi t B c an toàn.ứ ệ ắ

Di chuy n để ược hàng v n t n máy móc, nguyên li u,ạ ấ ệ  lương th c – th c ph m raự ự ẩ  vùng căn c  ph c v  cho cu c kháng chi n.ứ ụ ụ ộ ế  Cùng v i vi c di chuy n, ta th c hi n chớ ệ ể ự ệ ủ 

trương phá ho i đ  kháng chi n lâu dài.ạ ể ế

Bên c nh đó, Chính ph  còn ch  trạ ủ ủ ương b ng m i cáchằ ọ  ph i duy trì s n xu t đả ả ấ ể 

đ m b o đ i s ng nhân dân và đáp  ng nhu c u ngày càngả ả ờ ố ứ ầ  tăng c a cu c kháng chi n.ủ ộ ế

* C ng c  và phát tri n h u ph ủ ố ể ậ ươ ng kháng chi n ế

– Ngày 3/3/1951, đ i h i Vi t Minh và Liên Vi t th ng nh t hai m t tr n thành m tạ ộ ệ ệ ố ấ ặ ậ ặ  

tr n Liên Vi t, c ng c  và tăng cậ ệ ủ ố ường kh i đ i đoàn k t toàn dân.ố ạ ế

– Năm 1952, Đ i h i chi n sĩ thi đua và cán b  gạ ộ ế ộ ương m u toàn qu c l n th  I đẫ ố ầ ứ ượ  c

t  ch c và ch n đổ ứ ọ ược 7 anh hùng và hàng ch c chi n sĩ thi đua toàn qu c tiêu bi u cho cácụ ế ố ể  ngành công, nông, binh, trí th c, c  vũ m nh m  phong trào thi đua yêu nứ ổ ạ ẽ ước trong các ngành, các gi i.ớ

– V  kinh t  – tài chínhề ế

+ Năm 1952, Chính ph  m  cu c đ i v n đ ng s n xu t và ti t ki m.ủ ở ộ ạ ậ ộ ả ấ ế ệ

+ Năm 1953, vùng t  do và vùng căn c  du kích t  Liên khu IV tr  ra s n xu t đự ứ ừ ở ả ấ ượ  c2.757.000 t n thóc và 650.000 t n hoa màu.ấ ấ

+ S n xu t th  công nghi p và công nghi p c  b n đáp  ng nh ng nhu c u v  côngả ấ ủ ệ ệ ơ ả ứ ữ ầ ề  

c  s n xu t và hàng tiêu dùng c n thi t: thu c men, quân trang, quân d ng.ụ ả ấ ầ ế ố ụ

+ Chính ph  đ  ra nh ng chính sách thu , xây d ng n n tài chính, ngân hàng,ủ ề ữ ế ự ề  

thương nghi p phát tri n đ c l p. Năm 1953 l n đ u tiên đ t cân b ng v  thu chi.ệ ể ộ ậ ầ ầ ạ ằ ề

Trang 39

+ T  tháng 4/1953 đ n 7/1954, th c hi n 5 đ t gi m tô và 1 đ t c i cách ru ng đ từ ế ự ệ ợ ả ợ ả ộ ấ  

 53 xã thu c vùng t  do Thái Nguyên, Thanh Hoá… Đ n cu i năm 1953, t  Liên khu IV

– Ý nghĩa đ i v i cu c kháng chi n ch ng Phápố ớ ộ ế ố

+ C ng c  và phát tri n h u phủ ố ể ậ ương kháng chi n v ng m nh, m t nhân t  thế ữ ạ ộ ố ườ  ngxuyên quy t đ nh th ng l i c a chi n tranh.ế ị ắ ợ ủ ế

+ T o c  s  kinh t , văn hoá cho ch  đ  dân ch  nhân dân, gây m m m ng cho chạ ơ ở ế ế ộ ủ ầ ố ủ nghĩa xã h i.ộ

33. Trình bày nguyên nhân th ng l i và ý nghĩa l ch s  c a cu c kháng chi n ch ng Pháp.ắ ợ ị ử ủ ộ ế ố

* Nguyên nhân th ng l i:ắ ợ

­ Nh  s  lãnh đ o c a Đ ng, chính ph  và H  Ch  t ch v i đờ ự ạ ủ ả ủ ồ ủ ị ớ ường l i chính tr ,ố ị  quân s , ngo i giao đ c l p, t  ch , đúng đ n, sáng t o. Đó là đự ạ ộ ậ ự ủ ắ ạ ường l i chi n tranh toànố ế  dân, toàn di n, lâu dài, t  l c cánh sinh, phát huy th  tr n c  nệ ự ự ế ậ ả ước đánh gi c.ặ

­ Nhân dân ta có tinh th n yêu nầ ước n ng nàn, cãm thù gi c sâu sác, c n cù trong laoồ ặ ầ  

đ ng, dũng càm trong chi n đ u, không qu n hi sinh, gian kh , quy t đem t t cà tinh th nộ ế ấ ả ổ ế ấ ầ  

và l c lự ượng, tính m ng và c a c i đ  b o v  đ c l p, t  do.ạ ủ ả ể ả ệ ộ ậ ự

­ Đó là th ng l i c a chính quy n dân chú nhân dân và kh i đoàn k t toàn dân trongắ ợ ủ ề ố ế  

m t tr n dân t c th ng nh t, c a l c lặ ậ ộ ố ấ ủ ự ượng vũ trang nhân dân v i 3 th  quân, s m đớ ứ ớ ượ  cxây d ng và không ng ng l n m nh, c a h u phự ừ ớ ạ ủ ậ ương v ng ch c, cung c p k p th i s cữ ắ ấ ị ờ ứ  

người, s c c a cho ti n tuyên.ứ ủ ề

­ Đó còn là th ng l i c a liên minh chi n đ u Vi t – Lào ­ Campuchia ch ng k  thùắ ợ ủ ế ấ ệ ố ẻ  chung, s  giúp đ  to l n c a Liên Xô, Trung Qu c và các nự ỡ ớ ủ ố ước XHCN, s  đ ng tình vàự ồ  

ng h  c a nhân dân th  gi i, k  c  nhân dân ti n b  Pháp

* Ý nghĩa l ch s :ị ử

­ Tr i qua 9 năm kháng chi n, v i chi n th ng đi n Biên Ph  và Hi p đ nh Gí nevả ế ớ ế ắ ệ ủ ệ ị ơ ơ 

ta đã đánh b i cu c chi n tranh xâm lạ ộ ế ược c a th c dân Pháp có M  giúp s c, ch m d tủ ự ỹ ứ ấ ứ  

g n m t th  ki th ng tr  c a th c dân Pháp, làm th t b i âm m u kéo dài và m  r ngầ ộ ế ố ị ủ ự ấ ạ ư ở ộ  chi n tranh Đông Dế ương cùa chúng, b o v  và phát tri n đả ệ ể ược thành qu  c a Cách m ngả ủ ạ  tháng 8

Mi n B c hoàn toàn đề ắ ược gi i phóng chuy n sang giai đo n cách m ng XHCN, t oả ế ạ ạ ạ  

đi u ki n cho cu c kháng chi n ch ng M  c u nề ệ ộ ế ố ỹ ứ ước sau này

Trang 40

­ Th ng l i đó cùng đã giáng đòn n ng n  vào tham v ng xâm lắ ợ ặ ề ọ ược c a ch  nghĩaủ ủ  

đ  qu c, góp ph n làm suy y u h  th ng thu c đ a c a chúng, c  vũ và t o đi u ki nế ố ầ ế ệ ố ộ ị ủ ổ ạ ề ệ  thu n l i cho phong trào gi i phóng dân t c trên th  gi i.ậ ợ ả ộ ế ớ

34. Tóm t t tình hình và nhi m v  cách m ng nắ ệ ụ ạ ước ta sau khi hi p đ nh Gi nev  1954 vệ ị ơ ơ ề Đông Dương được kí k t.ế

* Tình hình Vi t Nam sau khi k  Hi p đ nh Gi nev  năm 1954ệ ỉ ệ ị ơ ơ

  ­ Hi p đ nh Giomeva năm 1954 v  Đông Dệ ị ề ương được kí k t đã ch m d t cu cế ẩ ử ộ  chi n tranh xâm lế ược ba nước Vi t Nam, Lào, Campuchia cùa th c dân Pháp có s  giúpệ ự ự  

s c c a đ  qu c Mĩ.ứ ủ ế ố

­ Th c hi n Hi p đ nh Gi nev , ngày 10/10/1954, quân ta ti n vào ti p qu n Hà N iự ệ ệ ị ơ ơ ế ế ả ộ  trong không khí t ng b ng c a ngày h i gi i phóng. Ngày 01/01/1955, Trung ư ừ ủ ộ ả ương Đ ng,ả  Chính ph  và ch  t ch H  Chí Minh ra m t nhân dân Th  đô. Toán lính Pháp cu i cùng rútủ ủ ị ồ ắ ủ ố  

kh i đ o C t Bà (H i Phòng) ngày 16/05/1955. Mi n B c nỏ ả ả ả ề ắ ước ta được hoàn toàn gi iả  phóng

­ Gi a tháng 05/1956, Pháp rút quân kh i mi n Nam khi ch a th c hi n cu c hi pữ ỏ ề ư ự ệ ộ ệ  

thương t ng tuy n c  th ng nh t hai mi n Nam ­ B c theo đi u kho n c a Hi p đ nhổ ể ử ố ấ ề ắ ề ả ủ ệ ị  

* Nhi m v  c a cách m ng Vi t Nam và m i quan h  gi a cách m ng hai mi nệ ụ ủ ạ ệ ố ệ ữ ạ ề

­ Nhi m v : s  nghi p cách m ng dân t c dân ch  nhân dân trên c  nệ ụ ự ệ ạ ộ ủ ả ước ch a hoànư  thành, nhân dân ta v a ph i hàn g n v t thừ ả ắ ế ương chi n tranh, khôi ph c kinh t    mi nế ụ ế ở ề  

B c, đ a mi n B c ti n lên ch  nghĩa xã h i, v a ph i ti p t c cu c cách m ng dân chắ ư ề ắ ế ủ ộ ừ ả ế ụ ộ ạ ủ nhân dân   mi n Nam, th c hi n hòa bình thông nh t nở ề ự ệ ấ ước nhà

­ Đ c đi m: ti n hành đ ng th i hai chi n lặ ể ế ồ ờ ế ược cách m ng   hai mi n là cách m ngạ ở ề ạ  

xã h i ch  nghĩa   mi n B c và cách m ng dân t c dân ch  nhân dân   mi n Nam, ti nộ ủ ở ề ắ ạ ộ ủ ở ề ế  

t i hòa bình th ng nh t T  qu c. Đ y là đ c đi m l n nh t, đ c đáo nh t c a cách m ngớ ố ấ ổ ố ậ ặ ể ớ ấ ộ ấ ủ ạ  

Vi t Nam th i k  1954 ­ 1975.ệ ờ ỳ

­ Vai trò và m i quan h  c a cách m ng hai mi n:ố ệ ủ ạ ề

+ Mi n B c có vai trò quy t đ nh nh t đ i v i cách m ng c  nề ắ ế ị ấ ố ớ ạ ả ước

+ Mi n Nam có vai trò quy t đ nh tr c ti p trong cu c đ u tranh l t d  ách th ng trề ế ị ự ế ộ ấ ậ ồ ố ị 

c a đ  qu c Mĩ và tay sai, gi i phóng mi n Nam, b o v  mi n B c, tiên t i thông nhât Tôủ ế ố ả ề ả ệ ề ắ ớ  quôc

+ Cách m ng hai mi n có quan h  g n bó ch t ch  v i nhau, ph i h p v i nhau, t oạ ề ệ ắ ặ ẽ ớ ố ợ ở ạ  

đi u ki n cho nhau phát tri n. Đó là quan h  gi a h u phề ệ ể ệ ữ ậ ương v i tuy n tuy n.ớ ề ế

Ngày đăng: 05/11/2020, 23:21

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

w