Đề cương chi tiết học phần: Công nghệ sinh sản

Học phần Công nghệ sinh sản giúp sinh viên mô tả, liệt kê một cách chính xác các đặc điểm liên quan đến hoạt động sinh dục ở gia súc đực và cái; các phương pháp khai thác, kiểm tra, pha chế, bảo tồn tinh dịch; kỹ thuật dẫn tinh và cấy truyền phôi cho vật nuôi; hiểu và vận dụng được kiến thức đã học để có thể tiến hành kiểm tra đánh giá chất lượng tinh dịch, pha môi trường bảo tồn tinh dịch. Cùng tham khảo đề cương chi tiết học phần để biết thêm các thông tin về môn học.

Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

KHOA: CHĂN NUÔI THÚ Y

TS TRẦN VĂN THĂNG

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

Học phần: CÔNG NGHỆ SINH SẢN

Số tín chỉ: 2 TC

Mã số: TAR 321

(Dùng cho chuyên ngành CNTY - chương trình đào tạo POHE)

Thái Nguyên, năm 2017

Trang 2

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

1 Tên học phần: Công nghệ sinh sản

- Mã số học phần: TAR 321

- Số tín chỉ: 2TC

- Tính chất của học phần: Tự chọn

- Học phần thay thế, tương đương: Truyền giống nhân tạo vật nuôi

- Ngành (chuyên ngành) đào tạo: Chăn nuôi thú y (POHE)

2 Phân bổ thời gian học tập:

- Số tiết học lý thuyết trên lớp: 26 tiết

- Số tiết làm bài tập, thảo luận trên lớp: lồng ghép học lý thuyết

- Số tiết thực hành: 4 tiết

- Số tiết sinh viên tự học: 60 tiết

3 Đánh giá học phần

- Điểm thứ 1: 20% (0,2) điểm chuyên cần

- Điểm thứ 2: 30% (0,3) điểm kiểm tra giữa kỳ

- Điểm thứ 3: 50% (0,5) điểm thi kết thúc học phần

4 Điều kiện học

- Học phần học trước: Động vật học, Hóa sinh, Sinh lý động vật, Giải phẫu động vật, Di truyền động vật, Tổ chức và phôi thai học, Vi sinh vật đại cương

- Học phần song hành: Chọn giống và nhân giống vật nuôi

5 Mục tiêu của học phần:

5.1 Kiến thức: Kết thúc học phần sinh viên có khả năng

- Mô tả, liệt kê một cách chính xác các đặc điểm liên quan đến hoạt động sinh dục

ở gia súc đực và cái; các phương pháp khai thác, kiểm tra, pha chế, bảo tồn tinh dịch;

kỹ thuật dẫn tinh và cấy truyền phôi cho vật nuôi

- Hiểu và vận dụng được kiến thức đã học để có thể tiến hành kiểm tra đánh giá chất lượng tinh dịch, pha môi trường bảo tồn tinh dịch

- Hiểu và thao tác được quy trình dẫn tinh cho trâu, bò, lợn

- Hiểu và vận dụng được các kỹ thuật cơ bản trong điều khiển sinh sản ở vật nuôi

5.2 Kỹ năng: Kết thúc học phần, người học có khả năng:

- Quan sát và đánh giá được chất lượng đối với mẫu tinh dịch của gia súc

- Thành thạo các thao tác trong việc làm tiêu bản và kiểm tra đánh giá chất lượng tinh tinh trùng trong tinh dịch

- Thành thạo các thao tác trong quy trình pha chế môi trường

- Thao tác được theo quy trình kỹ thuật dẫn tinh cho lợn/bò cái

Trang 3

6 Nội dung kiến thức và phương pháp giảng dạy

6.1 Phần lý thuyết

TT Nội dung kiến thức Số tiết học

trên lớp

Phương pháp giảng dạy Bài mở đầu

1 Thuyết trình

1 Một số khái niệm

2 Môn học công nghệ sinh sản vật nuôi

3 Cơ sở khoa học của công nghệ sinh sản

vật nuôi

4 Lợi ích của công nghệ sinh sản

5 Lịch sử về sự phát triên của công nghệ

trong sinh sản ở vật nuôi

Chương 1 Sinh lý sinh dục đực 4

1.1 Cấu tạo giải phẫu và chức năng sinh

lý của cơ quan sinh dục đực

1 Thuyết trình, phát

vấn

1.1.1 Bao dịch hoàn

1.1.2 Dịch hoàn

1.1.3 Dịch hoàn phụ

1.1.4 Ống dẫn tinh ra

1.1.5 Tuyến sinh dục phụ

1.1.6 Dương vật

1.1.7 Bao dương vật

1.2 Phản xạ sinh dục đực

1

Thuyết trình có minh họa + phát vấn

1.2.1 Sự thành thục tính dục ở gia súc đực

1.2.2 Các phản xạ sinh dục của gia súc đực

1.3 Tinh dịch và đặc điểm sinh hóa học

của tinh dịch

1.3.1 Khái niệm tinh dịch

1.3.2 Thành phần hóa học của tinh dịch

1.3.3 Tinh trùng

1

1.3.3.1 Sự hình thành tinh trùng

1.3.3.2 Hình thái, cấu trúc tinh trùng

1.3.3.3 Đặc tính của tinh trùng

1.3.3.4 Trao đổi chất của tinh trùng

1.3.3.5 Quá trình thụ tinh

minh họa + phát vấn

1.3.5 Các yếu tố ngoại cảnh ảnh hưởng tới sức

sống của tinh trùng

1.4 Điều hòa hoạt động sinh dục

Chương 2 Sinh lý sinh dục cái 2

2.1 Cơ quan sinh dục cái

1

2.1.1 Buồng trứng

2.1.2 Ống dẫn trứng

2.1.3 Tử cung

2.1.4 Cổ tử cung

Trang 4

trên lớp

Phương pháp giảng dạy

2.1.6 Tiền đình

2.1.7 Âm môn

2.1.8 Âm vật

2.2 Sự hình thành trứng và rụng trứng

0,5

Thuyết trình có minh họa + phát

vấn

2.2.1 Sự hình thành trứng

2.2.2 Sự rụng trứng

2.2.3 Cấu tạo tế bào trứng

2.3 Chu kỳ động dục của gia súc cái

0,5

vấn

2.3.1 Sự thành thục tính dục

2.3.2 Chu kỳ động dục

2.3.3 Điều hòa chu kỳ động dục ở gia súc

Chương 3 Kỹ thuật khai thác tinh dịch 3

3.1 Các phương pháp khai thác tinh dịch

1

vấn

3.2 Âm đạo giả và yêu cầu kỹ thuật của

âm đạo giả trong khai thác tinh dịch

1 Thuyết trình có

minh họa + phát vấn 3.2.1 Cấu tạo âm đạo giả

3.2.2 Yêu cầu kỹ thuật của âm đạo giả trong

khai thác tinh dịch

3.3 Khai thác tinh dịch một số loài vật

nuôi bằng âm đạo giả

3.3.1 Khai thác tinh dịch lợn

3.3.2 Khai thác tinh dịch trâu, bò

3.3.3 Khai thác tinh dịch ngựa

3.3.4 Khai thác tinh dịch dê, cừu

Tự học 3.3.5 Khai thác tinh dịch gà trống

3.3.6 Khai thác tinh dịch ngỗng

3.4 Huấn luyện gia súc đực nhảy giá trong

khai thác tinh dịch

1

3.4.1 Huấn luyện lợn đực nhảy giá

3.4.2 Huấn luyện trâu, bò đực nhảy giá

3.4.3 Huấn luyện ngựa đực nhảy giá

3.4.4 Huấn luyện dê, cừu đực nhảy giá

3.4.5 Một số chú ý khi huấn luyện gia súc đực

nhảy giá

3.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới phẩm chất

tinh dịch

3.5.1 Dinh dưỡng

3.5.2 Kỹ thuật khai thác

3.5.3 Chế độ khai thác

3.5.4 Mùa vụ

3.5.5 Chăm sóc, quản lý

Trang 5

trên lớp

Phương pháp giảng dạy Chương 4 Kỹ thuật kiểm tra phẩm chất

tinh dịch

4

4.1 Các chỉ tiêu kiểm tra thường xuyên và

phương pháp tiến hành

1

vấn

4.1.1 Lượng tinh

4.1.2 Màu sắc

4.1.3 Mùi

4.1.4 Độ vẩn

4.1.5 Độ pH

4.1.6 Hoạt lực của tinh trùng

4.2 Các chỉ tiêu kiểm tra định kỳ

2

vấn

4.2.1 Sức kháng của tinh trùng

4.2.2 Sức kháng thẩm thấu của tinh trùng

4.2.3 Nồng độ tinh trùng

4.2.4 Tỷ lệ tinh trùng kỳ hình

4.2.5 Kiểm tra phẩm chất thể acrosome

4.2.6 Khả năng làm phai màu dung dịch xanh

methylen

minh họa + phát vấn

4.2.7 Tổng số tinh trùng tiến thẳng trong một

lần xuất tinh

4.2.8 Đánh giá tỷ lệ sống, chết của tinh trùng

4.2.9 Chỉ số tuyệt đối sức sống của tinh trùng

ngoài cơ thể

4.2.10 Hệ số giảm hoạt lực của tinh trùng

4.2.11 Độ nhớt và tỷ trọng của tinh dịch

Chương 5 Kỹ thuật pha chế và bảo tồn

tinh dịch

3

5.1 Các nguyên tắc của môi trường pha

chế, bảo tồn tinh dịch

1

vấn

5.2 Các chất chủ yếu cấu tạo môi trường

pha loãng, bảo tồn tinh dịch

5.2.1 Chất cung cấp năng lượng

5.2.2 Chất đệm

5.2.3 Chất chống choáng lạnh

5.2.4 Chất kháng khuẩn

5.2.5 Chất “rửa sạch” môi trường

5.3 Pha loãng tinh dịch

1

vấn

5.3.1 Yêu cầu của tinh dịch đem pha loãng và

kỹ thuật pha môi trường

5.3.2 Xác định bội số pha loãng tinh dịch

5.3.3 Kỹ thuật pha loãng và phân liều đối với

tinh dịch một số loài vật nuôi

5.4 Bảo tồn tinh dịch 1 Thuyết trình có

Trang 6

trên lớp

Phương pháp giảng dạy

vấn

5.4.2 Các phương pháp bảo tồn tinh dịch

5.5 Vận chuyển tinh dịch

Chương 6 Thụ tinh nhân tạo 4

6.1 Xác định thời điểm phối giống thích

hợp ở gia súc cái

1

vấn

6.1.1 Ý nghĩa của việc xác định thời điểm

phối giống thích hợp

6.1.2 Cơ sở khoa học của việc xác định thời

điểm phối giống thích hợp

6.1.3 Các phương pháp xác định thời điểm

phối giống thích hợp

6.2 Kỹ thuật dẫn tinh

minh họa + phát

vấn + Video

6.2.1 Dẫn tinh cho lợn cái

6.2.2 Dẫn tinh cho bò cái

minh họa + phát

vấn + video

6.2.3 Dẫn tinh cho trâu cái

6.2.4 Dẫn tinh cho ngựa cái

minh họa + phát

vấn + video

6.2.5 Dẫn tinh cho dê, cừu cái

6.2.6 Dẫn tinh cho gà

Chương 7 Cấy truyền phôi 3

7.1 Khái niệm

1

vấn

7.2 Ý nghĩa của cấy truyền phôi

7.3 Nguyên tắc cơ bản của công nghệ cấy

truyền phôi

7.4 Các bước cơ bản trong công nghệ cấy

truyền phôi

7.4.1 Gây siêu bài noãn

7.4.2 Gây động dục đồng pha

1

vấn

7.4.3 Khai thác phôi

1

vấn

7.4.4 Kiểm tra chất lượng phôi

7.4.5 Bảo quản phôi bằng phương pháp đông

vấn

7.4.6 Cấy truyền phôi

Chương 8 Giới thiệu một số công nghệ sinh

sản khác trong chăn nuôi

1

vấn

8.1 Tách giới tính tinh trùng

8.2 Thụ tinh ống nghiệm

8.3 Nhân bản vô tính động vật

Trang 7

6.2 Phần thực hành

TT Nội dung thực hành Số tiết

thực hành

Phương pháp giảng dạy Bài 1 Đánh giá phẩm chất tinh dịch lợn và thu

tinh nhân tạo cho lợn

2

Bài 2 Nhận biết các dạng tinh đông lạnh và

truyền tinh nhân tạo cho bò

2

7 Tài liệu học tập:

Nguyễn Mạnh Hà, Đào Đức Thà, Nguyễn Đức Hùng (2012), Giáo trình công nghệ

sinh sản vật nuôi, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội

8 Tài liệu tham khảo:

1 Nguyễn Đức Hùng, Nguyễn Mạnh Hà, Trần Huê Viên, Phan Văn Kiểm (2003), Truyền

giống nhân tạo vật nuôi, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội

2 Đào Đức Thà (1998), Cẩm nang kỹ thuật thụ tinh nhân tạo gia súc – gia cầm, Nxb

nông nghiệp, Hà Nội

3 Hoàng Toàn Thắng, Cao Văn (2006), Giáo trình sinh lý học vật nuôi, Nxb Nông

nghiệp, Hà Nội

4 Nguyễn Thiện, Đào Đức Hà (1999), Cẩm nang kỹ thuật thụ tinh nhân tạo gia súc - gia

cầm, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội

5 Nguyễn Quang Tuyên, Trần Văn Thăng (2007), Giáo trình sinh lý bệnh thú y, Nxb

Nông Nghiệp, Hà Nội 2007

9 Cán bộ giảng dạy:

STT Họ và tên giảng viên Thuộc đơn vị quản lý Học vị, học hàm

1 Nguyễn Đức Hùng Đại học Thái Nguyên Tiến sĩ

Thái Nguyên, ngày 16 tháng 03 năm 2017

Trưởng khoa Trưởng Bộ môn Giảng viên

Trần Văn Thăng

Định dạng
Số trang	7
Dung lượng	561,27 KB