Bài giảng Kỹ thuật lập trình nâng cao: Chương 1 - Trần Minh Thái

Bài giảng Kỹ thuật lập trình nâng cao - Chương 1: Tổng quan về kỹ thuật lập trình và các bước xây dựng chương trình cung cấp cho người học các kiến thức cơ bản về kỹ thuật lập trình, các bước xây dựng chương trình. Mời các bạn cùng tham khảo.

CÁC BƯỚC CƠ BẢN ĐỂ XÂY DỰNG

HỆ THỐNG CHƯƠNG TRÌNH

• B1: Phân tích và xác định rõ bài toán

• B2: Xây dựng thuật toán

• B3: Viết chương trình

• B4: Chạy và kiểm tra chương trình

• B5: Bảo trì

ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG CỦA MỘT

HỆ THỐNG CHƯƠNG TRÌNH

• Đúng đắn, chính xác (correctness).

• Chắc chắn (robustness).

• Thân thiện (user friendliness).

• Khả năng thích nghi (adapability): Chương

trình có khả năng để phát triển tiến hóa theoyêu cầu

• Tính tái sử dụng (reuseability): Chương trình

có thể dùng để làm một phần trong một chương

ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG CỦA MỘT

HỆ THỐNG CHƯƠNG TRÌNH

• Tính hiệu quả (efficiency).

• Tính khả chuyển (porability): Khả năng

chuyển đổi dễ dàng giữa các môi trường

• Tính an toàn (security).

• Tính dừng (halt).

PHƯƠNG PHÁP TOP - DOWN

• Phân rã vấn đề một cách có hệ thống từ trênxuống, được sử dụng chủ yếu cho quá trìnhphân tích và thiết kế hệ thống

• Quá trình phân rã bài toán được thực hiện theotừng mức khác nhau Mức thấp nhất gọi là mứctổng quan, mức này cho thấy chức năng của hệthống một cách tổng thể (hệ thống làm đượcnhững gì?) Mức tiếp theo là phân tích các chứcnăng chính Quá trình phân tích tiếp tục phân rã

PHƯƠNG PHÁP BOTTOM - UP

• Được sử dụng cho quá trình cài đặt hệ thống

• Ngược lại với phương pháp Top-down, phươngpháp này đi từ cái riêng cho tới cái chung, từcác đối tượng thành phần ở mức cao tới mứcthấp, từ mức mođun đến mức tổng thể, từnhững mođun có sẵn lắp ghép thành mođunmới

VÍ DỤ

Hãy phân tích và viết chương trình giải và biệnluận phương trình bậc hai

CÁC NGUYÊN LÝ KHI LẬP TRÌNH

• Nguyên lý tối thiểu

Nắm vững các cấu trúc lệnh, kiểu dữ liệu cùngvới phép toán trên nó để viết chương trình.Tiếp theo, mới tìm hiểu những thư viện tiện íchcủa ngôn ngữ

VD: thay vì

• Nguyên lý địa phương

Hạn chế sử dụng biến toàn cục

đã được khai báo

Gọi thực hiện các hàm theo

KHÁI NIỆM

• Hàm là một đoạn chương trình độc lập thực hiện trọn vẹn một công việc nhất định sau đótrảvềgiá trị cho chương trình gọi nó, hay nói cách kháchàm là sựchia nhỏcủa chương trình

Mẫu tổng quát của hàm

<Kiểu dữliệu> TênHàm([ds các tham số ]);

Trong đó:

• Kiểu dữ liệu trả về của hàm (kết quả của hàm/

đầu ra), gồm 2 loại

• void: Không trả về giá trị

• float / int / long / char */ kiểu cấu trúc / … :

Trả về giá trị kết quả có kiểu dữ liệu tươngứng với bài toán (chỉ trả về được 1 giá trị theokiểu dữ liệu)

• TênHàm: Đặt tên theo qui ước sao cho phảnánh đúng chức năng thực hiện của hàm

• Danh sách các tham số (nếu có): đầu vào của

hàm (trong một số trường hợp có thể là đầu vào

và đầu ra của hàm nếu kết quả đầu ra có nhiều giá trị - Tham số này gọi là tham chiếu)

HÀM KHÔNG TRẢ VỀ GIÁ TRỊ

Cài đặt

void TênHàm([danh sách các tham số ])

{

Khai báo các biến cục bộ

Các câu lệnh / khối lệnh hay lời gọi đến hàm

khác.

}

Gọi hàm: TênHàm(danh sách tên các đối số);

Những phương thức loại này thường rơi vào những

nhóm chức năng: Nhập / xuất dữliệu , thống kê, sắp xếp, liệt kê

<Kiểu dữ liệu trả về> kq;

Khai báo các biến cục bộ

Các câu lệnh / khối lệnh hay lời gọi đến hàm

khác.

return kq;

HÀM TRẢ VỀ GIÁ TRỊ

Gọi hàm

<KDL trả về của hàm> Tên biến = TênHàm

(danh sách tên các đối số);

Những phương thức này thường rơi vào các

nhóm: Tính tổng, tích, trung bình, đếm, kiểm

tra, tìm kiếm

THAM SỐ LÀ THAM CHIẾU

• Tham số làm kết quả đầu ra

• Tham số vừa làm đầu vào và đầu ra

• Dùng dấu & phía trước tên tham số khi cài đặt hàm

VD:

void Nhap(int &n);

NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG HÀM

Ứng với mỗi thông tin đã xác định, xác địnhxem đã có giá trị trước khi vào hàm chưa,

- Nếu chưa có à Tham chiếu

- Nếu có mà sau khi thực hiện xong hàm vẫnkhông thay đổi à Tham trị (không là thamchiếu)

- Nếu có mà sau khi thực hiện xong hàm thì giá

TẠO PROJECT TRONG MS VISUAL C++

Nhằm dễ dàng trong quản lý source code theophương pháp lập trình hàm, mỗi project trong VSC++ thường gồm 3 file:

• Thư mục Header Files, tạo file khaibao.h: chứacác khai báo thư viện hàm, khai báo hằng số,biến toàn cục, khai báo hàm, …

• Thư mục Source Files, tạo file caidat.cpp vàmain.cpp: chứa các cài đặt hàm và hàm main()

CẤU TRÚC FILE KHAIBAO.H

#pragma once

Khai báo thư viện, hàm, hằng số, …

CẤU TRÚC FILE CAIDAT.CPP

CẤU TRÚC FILE MAIN.CPP

VÍ DỤ

Viết chương trình nhập vào 2 số nguyên a, b.Tính tổng và xuất ra màn hình

FILE KHAIBAO.H

FILE CAIDAT.CPP

FILE MAIN.CPP

Q&A