Bệnh do chó mèo cắn

Trừ những trường hợp cấp cứu như bị chảy máu nhiều, còn ngoài ra khi bị chó mèo cắn thì có mấy vấn đề chính: vết thương bị nhiễm trùng, bệnh uốn ván và vấn đề bệnh chó dại.. Khi cắn ngườ

1 Bị Chó Mèo Cắn

Gs Vũ Quí Đài, M.D., Ph.D., Cựu Giáo Sư và Khoa Trưởng Y Khoa Đại Học Sàigòn

Vài con số thống kê ở Mỹ

Số gia đình Mỹ có nuôi chó là 32 phần trăm, nuôi mèo là 27 phần trăm Chó mèo nuôi trong nhà nhiều như vậy, nên tự nhiên số người bị cắn cũng không ít

Cứ hai người, thì có một người đã từng bị chó hay mèo cắn ít ra là một lần Mỗi năm có gần 5 triệu người bị chó cắn, trong số đó có chừng nửa triệu phải đi phòng mạch bác sĩ,

và độ 300 ngàn người phải vào phòng cấp cứu Mười ngàn người cần nhập viện để chữa trị, kết quả là chừng 20 người bị chết vì chó cắn

Thế còn mèo thì sao? Mèo ít cắn người ta hơn, nhưng vết thương lại hay nhiễm trùng hơn Mỗi năm có khoảng 400 ngàn người bị mèo cắn và tỉ số vết thương bị nhiễm trùng

là từ 30 đến 80 phần trăm tùy theo thống kê (vết thương chó cắn bị nhiễm trùng ước độ từ

5 đến 15 phần trăm)

Thường thường thì không phải bỗng dưng chó hay mèo tấn công người ta Nạn nhân thường là người gây ra cớ sự, dù là vô tình, thí dụ như người chạy bộ thể dục ở lề đường (chó nó tưởng mình xông lại nó), người làm thân vuốt ve con chó, con mèo của bạn Cũng có khi chính chủ nhân biến thành nạn nhân khi can hai con chó cắn nhau

Có tới 10 phần trăm nạn nhân là nhân viên làm về dịch vụ như người phát thư, người kiểm đồng hồ điện nước Có một ông chuyên về tâm lý loài vật đặt câu hỏi tại sao người phát thư hay bị chó cắn Rồi ông đồ chừng là con chó thấy bạn bè bà con ai đến cửa đều được chủ mời vô nhà, chỉ có ông phát thư là không bao giờ được mời vô, cho nên nó nghĩ cái ông này chắc không phải là người lương thiện! Thực hư ra sao thì chỉ có con chó nó biết mà thôi

Phần lớn những vết thương do chó mèo cắn là vào mùa hè, nhất là ngày cuối tuần từ 3 đến 5 giờ chiều Trẻ con hay bị cắn hơn người lớn Đàn ông con trai hay bị chó cắn hơn, trái lại mèo lại hay cắn đàn bà con gái Phần lớn vết thương do mèo cắn là ở hai tay, còn chó thì một nửa trường hợp cắn ở tay, những trường hợp còn lại là ở đầu, cổ và hai chân Thời nay, dân Mỹ hay nuôi loại chó to con, cho nên những vết cắn cũng trầm trọng hơn Người ta tính ra rằng, hàm một con chó lực lưỡng cắn phập mạnh vào thì cái sức bằng

250 psi (pounds per square inch), có nghĩa là một khoảng cỡ 2 đốt ngón tay phải chịu một sức nén là hơn một trăm kí lô Nói một cách khác, cái sức phập mạnh như vậy có thể đâm thủng phiến kim loại mỏng Những vụ chó cắn chết người, nạn nhân phần lớn là con nít nhỏ, mà chó thì là những giống chó to con, như chó bẹc giê, mastiff, pit bull terrier, cắn vào những mạch máu lớn ở đầu và cổ

Nguyên tắc săn sóc vết thương

Phần lớn chó mèo cắn chỉ gây thương tích xoàng, nhưng cũng có nhiều khi vết thương cần khâu lại hoặc là cần vô bệnh viện Dù sao, thì khi bị chó mèo cắn nên đi khám bác sĩ Trừ những trường hợp cấp cứu như bị chảy máu nhiều, còn ngoài ra khi bị chó mèo cắn thì có mấy vấn đề chính: vết thương bị nhiễm trùng, bệnh uốn ván và vấn đề bệnh chó dại

Sau đây là những cái mà bác sĩ và y tá thường làm để săn sóc vết thương Ta cũng nên biết qua để phòng khi hữu sự ở chỗ xa xôi có thể có khi cần dùng đến

Đầu tiên là rửa sạch sẽ kỹ càng vết cắn bằng nước và xà bông

Sau đó xối rửa cho kỹ bằng " nước biển", nghĩa là nước vô trùng

Nếu có những mẩu da thịt nho nhỏ bị bầm vập trong vết thương thì bác sĩ sẽ lấy đi cho vết thương dễ lành

Giữ vết thương cho cao hơn tầm tim , thí dụ dùng khăn buộc đỡ để bàn tay bị cắn áp lên

vai, hoặc là khi nằm ngời gác chân cĩ vết cắn cho cao lên giúp cho vết thương mau lành hơn

Bác sĩ sẽ cho thuốc bơi cĩ trụ sinh, và néu cần thì cho uống trụ sinh phịng ngừa khỏi nhiễm trùng vết thương, hoặc là vết thương sinh ra nhiễm trùng máu rất nguy hiểm Nếu vết thương sinh mủ, thì cĩ khi bác sĩ phải cho cấy mủ để tìm trụ sinh thích hợp

Vấn đề bệnh uốn ván (phong địn gánh)

Khi bị vết cắn dù là chĩ, mèo (hay là người chăng nữa) thì bao giờ cũng cĩ nguy cơ bị uốn ván Vì vậy nếu chưa chích ngừa uốn ván bao giờ, thì ngồi việc chích thuốc chủng ngừa, đủ 3 lần, bác sĩ cịn cho chích thêm kháng thể chống uốn ván vì sợ chích ngừa khơng bảo vệ kịp thời Nếu đã chích ngừa trong vịng 10 năm trước thì thơi (nếu vết thương quá sâu, quá nặng thì cĩ khi người ta kể là 5 năm) Nếu lần chĩt chích ngừa đã quá 10 năm thì phải chích thêm một mũi, gọi là mũi thuốc "nhắc nhở" cho cơ thể tạo kháng thể kịp thời

Vi trùng sinh bệnh uốn ván là một loại vi trùng gọi là yếm khí (sợ khơng khí) vì nĩ chỉ sinh sơi nẩy nở được ở những vết thương sâu khơng cĩ khơng khí lọt vào nhiều Vì vậy

mà khi vết cắn hở nhiều cần khâu lại, bác sĩ cũng khơng khâu cho thật kín như những vết cắt thường, mà cố tình để cho cĩ khe hở

Vấn đề bệnh chĩ dại

Chĩ, mèo hay bất cứ con thú nào khác đều cĩ thể lây bệnh chĩ dại Khi cắn người ta, cĩ thể nĩ chưa phát bệnh, nhưng đã cĩ mang cực vi trùng chĩ dại trong nước rãi của nĩ, vậy nên khi nĩ cắn người thì làm lây bệnh cho người Cơ quan y tế địa phương tùy theo tình hình dịch tễ tại chỗ mà khuyến cáo về vấn đề chích ngừa chĩ dại Nếu bị chĩ mèo hay thú hoang cắn, thì chích ngừa là chính, vì khi bệnh đã phát thì coi như khơng cĩ thuốc chữa Bây giờ người ta khơng chích liên tiếp 15-18 mũi thuốc như ngày xưa nữa Chỉ chích cĩ

5 mũi vào các ngày 0 (ngày đầu), 3, 7, 14, 28 Ngày đầu tiên cĩ chích thêm kháng thể chống chĩ dại

Thuốc ngừa ngày nay được cấy từ tế bào người ta nên rất hiếm phản ứng nguy hiểm như những thuốc ngày xưa cấy trong tủy sống con thỏ

Thay đoạn kết: Mấy lời cùng các cháu nhỏ

- Đừng chọc chĩ mèo khi chúng đang ngủ, hay đang ăn

- Đừng laị gần ổ chĩ mèo cái đang chăm bầy con

- Cĩ muốn vuốt ve chĩ mèo, thì đợi chính nĩ lại gần làm thân và ngửi ngửi mình trước

- Đừng làm thân với chĩ lạ ngồi đường, cũng tránh đừng nhìn trừng trừng vào mắt nĩ

- Chơi với chĩ, nhất là ở nhà bà con bè bạn khơng phải chĩ nhà mình, lúc nào cũng phải

cĩ người lớn gần quanh

- Khi bị chĩ mèo cắn thì cho người lớn biết liền

Trang Web này chỉ nhằm cung cấp những thơng tin cõ bản về sức khỏe và y tế Nếu cần

chữa bệnh, xin liên lạc trực tiếp với bác sĩ của bạn (Gs Vũ Quí Đài)

2 Chim Chĩc Và Súc Vật Truyền Bệnh

Trần Mạnh Ngơ, M.D., Ph.D

Ở ViệtNam, chúng ta thích nuơi gia súc như mèo, chĩ Khi cịn nhỏ, chúng ta thường nuơi dế Tuy nhiên, người Việt nuơi thỏ để ăn và thú chơi chim thường dành cho một số người sành điệu Nuơi gà chọi là thứ tiêu khiển đặc biệt dành riêng cho giới ăn chơi, đỏ đen Ít ai để ý nuơi súc vật cĩ thể truyền bệnh lây sang người

Ở Hoa Kỳ, 60% gia đình Mỹ nuơi súc vật trong nhà, phần lớn thích nuơi chĩ (32%) và mèo (27%) Tính ra cĩ tới hơn một trăm triệu chĩ và mèo với cả hàng 100 thứ bệnh cĩ

thể truyền nhiễm vào cơ thể chúng ta

Bệnh truyền vào người từ chó:

Mỗi năm người Mỹ bị chó cắn hơn 100 triệu lần Và khi bị chó cắn, dễ bị truyền nhiễm nhiều loại vi trùng như: Staphyloccocus, Streptococcus, Corynebacterium, Pasterurella, v v

Vi trùng Capnocytophaga canivorsus đặc biệt có trong nước miếng của chó, rất độc

Vi trùng C canivorsus có thể gây tử vong cho chúng ta (25%), nhất là trường hợp nếu bệnh nhân bị bệnh không có lá lách Vi trùng Pasteurella cũng gây tử vong cao (31%), đặc biệt cho bệnh nhân bị xơ gan, bướu mọc trong gan, hay bệnh ung thư máu

Chó là nguồn cung cấp vi trùng Streptococcus A, thường hay gây bệnh sưng cuống họng cho người

Vi trùng Bordetella bronchiseptica truyền từ người chăn nuôi súc vật (breeders) sang những người khác Triệu chứng như ho hay đau phổi kinh niên Khi phát bệnh, chúng ta

bị nóng lạnh, đổ mồ hôi, đau nhức khớp xương, cơ thể yếu và nhức đầu

Nấm Mmalassezia pachydermatis mọc ngoài da trẻ sơ sinh

Vi trùng Rhodoccocus bronchialis truyền bệnh khi mổ tim

Chó cũng lây loại nấm Microsporum canis và Trichophiton cho chúng ta

Đặc biêt ký sinh trùng Toxocara canis từ chó truyền bệnh sán lải sang người Loại lải Ancylos -toma braziliense và Ancylostoma caninum chui vào bàn chân, gây bệnh ngoài

da

Đặc biệt vi trùng Dirofilaria từ chó gây bệnh nghẹt phổi (pulmonary infarcts)

Bệnh truyền từ mèo vào người:

Mèo chỉ cào và ít cắn người như chó Nhưng khi mèo cắn cũng gây bệnh cho

người(50%), và truyền vi trùng Bệnh mèo cào xẩy ra thường xuyên hơn Nguyên nhân chính là do vi trùng Bartonella Henselae và phân nửa bệnh nhân có kháng thể chống được

vi trùng B Henselae Bọ chét từ chó mèo cũng có thể gây bệnh cho người

Khởi đầu, chỗ mèo cào bị nổi vết đỏ Sau đó khoảng một hay hai tuần lễ sau sẽ nổi hạch nhỏ nằm trong nách, cổ, dưới cằm hay bẹn Hạch có thể sưng lớn và mưng đỏ

Bệnh hhân bị nóng, mệt mỏi, không ăn được và cảm thấy nhức đầu Trường hợp hiếm có phát hiện vết da đỏ như một loại bướu mạch nhỏ (angiomatosis) Tất nhiên phải chữa bằng trụ sinh và Zithromax là thuốc tốt nhất

Mèo cào gây bệnh cho người, do vi trùng Toxoplasma gondii, đặc biệt trường hợp phụ nữ mang bầu Nhiễm Toxoplasma sẽ làm nổi hạch ở cổ Vi trùng có thể chui qua nhau rồi truyền từ người mẹ sang con Toxoplasma cũng gây bệnh viêm phổi (pneumonitis), viêm màng mach võng mạc (chorioretinitis), nhiễm trùng độc, viêm màng óc, viêm hệ thống thần kinh

Đôi lúc, vi trùng còn chui được vào gan, ruột, và xương thịt bệnh nhân

Vi trùng Yersinia Pestis từ mèo phát bệnh dịch hạch

Mèo cũng truyền bọ chét được vào người, thường thấy tại vùng Tây núi Rocky

Mountains và Tây Nam Hoa Kỳ Trước hết, bệnh nhân bị nổi hạch trong nách, dưới háng,

cổ Rồi vi trùng vào máu và phổi Nếu không chữa tử vong lên cao, 50%

Chim vẹt Perretts gây bệnh dại

Vẹt Perretts cũng có thể truyền vi trùng Salmonella và Campylobater Hiện nay, ở

California có luật cấm nuôi Perretts Toàn quốc Mỹ có chừng 5-7 triệu vẹt Perretts Suyễn và bệnh ngoài da phần lớn do chim truyền vào người

Chim gây nhiễm trùng do vi trùng Chlamydia psittaci và Cryptococcus neoformans Vi

trùng C psittaci gây bệnh Psittacosis cho người, có triệu chứng như cảm cúm, sưng phổi nặng, và gây tử vong Nhiều loại chim như vẹt mào cockatiels, vẹt đuôi dài parakeets, macaws, vẹt parrots, đôi khi chim bồ câu, vịt cũng nhiễm phải loại bệnh này

Vi trùng truyền sang người sẽ làm nóng lạnh, mệt mỏi, đau nhức bắp thịt, ho, lá lách sưng lớn Điều trị bằng trụ sinh và doxycycline là tốt nhất

Vi trùng từ chim bồ câu cũng lây bệnh vào người nhưng ít hơn Bởi vậy trẻ em không

nên bắt chim bồ câu khi lạc vào nhà

Loài gậm nhấm cũng truyền được bệnh như chuột hamsters, gerbils, chuột lắt, và chuột

lang guinea pigs Chẳng hạn, chuột truyền vi trùng Streptobacillus moniliformis hay Spirillum minus khi cắn, cào hay vi trùng thấm vào nước trong đồ ăn Từ 3 tới 10 ngày sau sẽ gây nóng, lạnh, nhức đầu đau nhức mình mẩy Phân nửa bệnh nhân bị phong thấp nhiễm trùng, viêm màng trong tim (endocarditis), viêm màng ngoài tim (pericarditis), làm mủ, và đôi khi sinh biến chứng vào ruột và phổi

Phân chuột và chuột lang guinea pigs gây bệnh thương hàn (Salmonella), hay truyền những vi trùng khác như Yersinia pseudotuberculosis, Yersinia enterocolitica, hay

Trixacarus caviae

Còn thỏ, tương đối thỏ ít truyền bệnh sang người, nhưng cũng phải lưu ý vì vi trùng

Pasteu -rella gây nhiễm trùng da và Francisella tularensis gây bệnh tularemia

Sau hết, nuôi cá cũng phải coi chừng Vì cá có vi trùng Mycobacterium gây lở loét da

Nước nuôi cá truyền vi trùng Burkholderia pseudomallei và Erysipelothrix

Tóm lại, rất nhiều súc vật hoang dã hay gia súc nuôi trong nhà truyền vi trùng bệnh tật

cho người, có khi rất trầm trọng Loài vật gậm nhấm gây nhiều thứ bệnh đa dạng và nguy hiểm Vậy tốt hơn hết là nên tránh những loại súc vật kể trên

Bài này viết với mục đích giúp quý vị phụ huynh chú ý bệnh truyền nhiễm do thú chơi

súc vật, thứ hobby mới mà trẻ em Việt ở hải ngoại rất ham thích (Bs Trần Mạnh Ngô) Bệnh Do Động Vật Truyền Sang Người: Mèo cắn

Ds Trịnh Nguyễn Đàm Giang viết:

Kính thưa BS Trần Mạnh Ngô, Trong đoản viết về bệnh truyền từ mèo vào người đính kèm dưới đây, có nói đến Toxoplasma gondii là tác nhân gây bệnh Toxoplasmosis do mèo cào

Vì đã có dịp viết về thuốc trị và bệnh do mèo cào nên xin được phép đường đột đóng góp chút ý kiến trong tinh thần khoa học

Bệnh Toxoplasmosis không được bàn đến ở đây mà chỉ xin bàn vế Toxoplasma gondii Mèo cào (xin nhấn mạnh chữ mèo cào) gây bệnh cho người do vi trùng Bartonella

Henselae trong máu mèo nhiễm qua vết cào hay qua bọ chét (bọ nhảy) Ctenocephalides felis ở mèo mà không thể là T gondii

Vi trùng Toxoplasma gondii không truyền qua người, nhất là đàn bà có thai qua vết cắn

mà là do người ăn thức ăn có nhiễm phải phân mèo mang vi trùng này Ở mèo T.gondii sống trong ruột và sinh sản, những noãn nang (trứng chưa trưởng thành = oocysts) đuợc phóng thích ra từ phân mèo Những noãn nang này cần phải ở ngoài môi trường từ 1 đến

5 ngày để phát triển trước khi có thể gây bệnh

Mèo chỉ thải T gondii vào trong phân cỡ vài tuần sau khi bi nhiễm trùng Những noãn nang này sau khi vào môi trường có thể sống cả năm và đề kháng được với tất cả chất khử trùng thông dụng dùng trong dung dịch chùi rửa hay dung dịch xịt sát trùng

Những noãn nang này sau khi được tác chủ trung gian như loài gậm nhấm, chim, súc vật hay người tiêu thụ, nó có thể di chuyển tới cơ và não Khi mèo tiêu thụ những sản phẩm

của những tác nhân trung gian, ký sinh trùng sẽ phát triển trong ruột mèo và chu kỳ lại tiếp diễn Ở người và động vật có máu ấm, T gondii có thể truyến vào nhau và sữa Như thế, nguồn nhiễm trùng T gondii cho mèo là thịt nấu chưa chín, hay những con mồi

đã có bệnh Nói chung, người, chó, và loài động vật có vú thường trở nên nhiễm bệnh qua thực phẩm nấu chưa chín, sữa tươi vắt từ dê, hay qua một cách tai nạn, như tiêu thụ phân

mèo qua tay hay thức ăn (Trịnh Nguyễn Đàm Giang)

References

1- Hendrix, CM Diagnostic Veterinary Parasitology Mosby, Inc St Louis, MO; 1998: 22-23, 279-280

2- Lappin, MR Toxoplasmosis Perspectives 1993 (Charter Issue): 8-16

3- Lappin, MR Immunodiagnosis and Management of Clinical Feline Toxoplasmosis Presented at the Wisconsin Veterinary Medical Association Convention 1994

4- Lindsay, DS; Blagburn, BL; Dubey, JP Feline toxoplasmosis and the importance of the Toxoplasma gondii oocyst Compendium on Continuing Education for the Practicing Veterinarian 1997; 19(4): 448-461

5- Sherding, RG Toxoplasmosis, Neosporosis, and Other Multisystemic Protozoal

Infections In Birchard, SJ; Sherding, RG (eds.) Saunders Manual of Small Animal

Practice W.B Saunders Co Philadelphia, PA; 1994: 141-145

BS Trần Mạnh Ngô viết: Bệnh truyền từ mèo vào người:

Mèo chỉ cào và ít cắn người như chó Nhưng khi mèo cắn cũng gây bệnh cho

người(50%), và truyền vi trùng Bệnh mèo cào xẩy ra thường xuyên hơn Nguyên nhân chính là do vi trùng Bartonella Henselae và phân nửa bệnh nhân có kháng thể chống được

vi trùng B Henselae Bọ chét từ chó mèo cũng có thể gây bệnh cho người

Khởi đầu, chỗ mèo cào bị nổi vết đỏ Sau đó khoảng một hay hai tuần lễ sau sẽ nổi hạch nhỏ nằm trong nách, cổ, dưới cằm hay bẹn Hạch có thể sưng lớn và mưng đỏ Bệnh nhân

bị nóng, mệt mỏi, không ăn được và cảm thấy nhức đầu Trường hợp hiếm có phát hiện vết da đỏ như một loại bướu mạch nhỏ (angiomatosis) Tất nhiên phải chữa bằng trụ sinh

và Zithromax là thuốc tốt nhất

Mèo cào gây bệnh cho người, do vi trùng Toxoplasma gondii, đặc biệt trường hợp phụ nữ mang bầu Nhiễm Toxoplasma sẽ làm nổi hạch ở cổ Vi trùng có thể chui qua nhau rồi truyền từ người mẹ sang con Toxoplasma cũng gây bệnh viêm phổi (pneumonitis), viêm màng mach võng mạc (chorioretinitis), nhiễm trùng độc, viêm màng óc, viêm hệ thống thần kinh Đôi lúc, vi trùng còn chui được vào gan, ruột, và xương thịt bệnh nhân

Vi trùng Yersinia Pestis từ mèo phát bệnh dịch hạch Mèo cũng truyền bọ chét được vào người, thường thấy tại vùng Tây núi Rocky Mountains và Tây Nam Hoa Kỳ Trước hết, bệnh nhân bị nổi hạch trong nách, dưới háng, cổ Rồi vi trùng vào máu và phổi Nếu

không chữa tử vong lên cao, 50% (Y dược ngày nay - BS Trần Mạnh Ngô)

Thêm Bài Của Ds Trịnh Nguyễn Đàm Giang:

Bệnh do động vật truyền sang người: Mèo cắn

Bài viết ngắn này nói tổng quát về những vi khuẩn liên quan đến bệnh do mèo cào hay cắn cùng thuốc kháng sinh thích hợp để điều trị

1- Vi khuẩn được cô lập từ vết thương do mèo cắn thường là Pasteurella multocida

Hơn 90% trường hợp tìm thấy P multocida ở trong mèo Khi cấy môi trường từ chất lấy

ở vết thương nhiễm trùng do mèo cắn trong 75% trường hợp là P multocida (Talan DA,

et al.Bacteriologic analysis of infected dog and cat bites N.Engl J Med 1993;340:85-92)

2- Nếu một du khách vừa đi chơi vùng Caribbean về bị nổi ngứa trên da, vết ngứa giống

như giun sán màu đỏ hồng nằm dưới da thì là do ấu trùng (larva) loại giun có móc

Ancyclostoma braziliense gây nên

3- Mèo mang nhiều vi trùng gây bệnh đường ruột gồm samonellae, Yersinia,

Campylobacter, Cryptosporidium, và Giardia Tất cả loại này đều có thể truyền từ mèo qua người ngoại trừ Rotavirus Vi trùng có thể truyền bằng đường từ phân đến mồm ở những mèo có triệu chứng hay không triệu chứng mang bệnh

4- Một biểu lộ đặc tính của mèo cào là sự xuất hiện viêm mạch bạch huyết

(lymphadenitis), trong cỡ 85% trường hợp ở gần nơi bị cào Trong sồ này, 25% số người

có thể bị nóng sốt (Maguina C., Gotuzzo E Emerging and re-emerging diseases in Latin

America Infect Dis Clin North Am 2000;14:1-22)

5- Những vết mèo cắn trong 80% đều nổi dầy và nhiễm trùng Người bị mèo cắn nên

được cho điều trị phòng ngừa bằng trụ sinh trong 5 ngày Một nghiên cứu ngẫu nhiên duy nhất để đánh giá trường hợp mèo cào cho dùng trụ sinh phòng ngừa cho thấy tỷ lệ giảm

nhiễm độc từ 67% xuống đến 0% (Elenbass RM, et al.Evaluation of prophylactic

oxacillin in cate bite wounds Ann Emerg Med 1984;13:155-157)

6- Mặc dù hầu hết trường hợp bệnh do mèo gây nên bởi bị mèo cào hay cắn Con bọ nhảy

(flea) của mèo giống Ctenocephalides felis cũng có thể là tác viên (agent) truyền bệnh từ mèo qua người Một vi trùng Bartonella henselae gây bệnh do mèo cào có thể truyền qua người không phải qua phân mà qua máu của mèo lành mạnh không có triệu chứng mang bệnh

7- Thuốc kháng sinh thích hợp để điều trị mèo cắn bị nhiễm độc

Pasteurella multocida, streptococci, staphyloccoci, Moraxella, và vi trùng kị khí là những

vi trùng có thể tìm thấy trong môi trường cấy chất lấy từ vết thương Trong thử nghiệm, cephalo -sporin thế hệ thứ nhất, erythromycin, và clindamycin ít có hiệu nghiệm trên P multocida Hầu hết vi trùng kị khí cô lập từ vết cắn nhiễm trùng đều sản xuất

beta-lactamase Do đó, thuốc kháng sinh có hiệu nghiệm nhất nên dùng là amoxicillin

/clavulanate, azithromycin, hay một quinolone với clindamycin

Ds Trịnh Nguyễn Đàm Giang

Tham khảo thêm

Kravetz JD, Federman DG Cat-associated zoonoses Arch Inter Med

2002;162:1945-1952

Bị Mèo Cắn Mèo Cào

Nguyễn thượng Chánh, DVM

Trước tiên tác giả xin xác định ở đây là bài viết nầy chỉ nói về giống mèo bốn chân mà thôi

Ngày nay rất nhiều gia đình có nuôi mèo Tại Bắc Mỹ, số mèo nuôi cũng ngang ngửa với

số chó nuôi chớ không phải là ít ỏi gì Ít người biết là có rất nhiều bệnh tật có thể từ thú lây sang cho người, người ta gọi những bệnh nầy là zoonoses Mèo cũng không thoát ra khỏi quy luật nầy Có ai mà lại không thương yêu con mèo của mình, nhưng nuôi nó cũng

có lắm nhiêu khê

Mèo Cắn - Vấn đề bị mèo cắn tuy ít khi xảy ra hơn vấn đề chó cắn, nhưng hể bị mèo cắn

thì vết thương rất dễ làm độc do biến chứng nhiễm trùng (20-80%) Lý do chính là vết mèo cắn được ví như một tiêm chích (piqûre) hơn là một vết thương mở (plaie ouverte)

dễ được rửa sát trùng như trường hợp bị chó cắn

Tác nhân gây nhiễm thường hay gặp trong vết cắn là vi khuẩn Pasteurella multocida

Vi khuẩn Pasteurella là vi khuẩn gây bệnh nhưng mèo không hề hấn gì Khi bị mèo cắn,

vi khuẩn P multocida gây viêm sưng vết cắn rất nhanh Trong vết thương người ta có thể tìm thấy vi khuẩn P multocida

Các vi khuẩn khác đôi khi cũng có thể được tìm thấy trong vết thương là: Streptococcus groupe viridans, Clostridium perfringens, Actinobacter calcoaceticus và Escherichia coli Vấn đề bệnh dại (rage) cũng cần được nghĩ đến nếu bị mèo hoang, mèo vô chủ hoặc mèo không được chích ngừa dại cắn phải

Mèo Cào - Mèo cào cũng có thể gây thành bệnh và có tên là bệnh mèo cào (Maladie des

griffes du chat, Cat scratch fewer)…Tác nhân là vi khuẩn Bartonella henselae

Mèo tuy mang vi khuẩn trong mình nhưng không bị bệnh và có thể truyền bệnh cho người qua vết cào hay qua vết cắn Triệu chứng chung là các hạch vùng bị cắn sưng to

cả tháng (lymphadénite régionale), có thể kèm theo sốt nóng, ói mửa, đôi khi viêm mắt (conjonctivite) Trong đa số trường hợp bệnh thuờng tự hết (autolimitante) trong vài tuần hoặc sau vài tháng thì các hạch hết còn sưng

B henselae cũng có thể truyền cho người qua nước bọt, qua phân hoặc qua máu của mèo

bị thương Bọ chét mèo Ctenocephalides felis là vecteur chính để truyền vi khuẩn

Bartonella từ mèo sang cho chúng ta

Trong trường hợp rất hiếm ở những người có sức miễn dịch yếu sẵn, vi khuẩn B

henselae có thể gây ra hai bệnh lý Angiomatose bacillaire và Péliose bacillaire

Angiomatose bacillaire biểu lộ bằng cách gia tăng mạch máu (vasoproliférative) dưới da tạo nên những mảng đỏ bầm như sarcome de kaposi Péliose bacillaire tuy hiếm thấy nhưng cũng không kém phần nguy hiểm, có thể chết Triệu chứng là trên parenchyme của gan có nhiều túi chứa đầy máu

Một số chủng Bartonella khác cũng có thể gây bệnh cho chúng ta Đó là: B bacilliformis (fièvre de Oroya), B elizabethae (endocardite) và B quintana (fièvre des tranchées, endo -cardite) B elizabethae gây cấy từ chuột có thể được xem như một zoonose

Trong một khảo cứu ở Hoa kỳ, 81% mèo của những bệnh nhân bị mèo cào có chứa kháng thể chống B henselae, so với 38% mèo témoins trong phòng mạch thú y

Muốn tránh việc bị mèo cào thì nên đem con vật đến phòng mạch thú y cho Bs cắt bỏ móng (dégriffer) là xong! (Montreal Jan 29, 2007, Nguyễn Thượng Chánh)