Hi nă nayătrênăth ă gi iăcóă nhi uă gi ngăchó,ăđaăd ngă v ătínhă n ng,ăchi uă cao,ăkíchăth c,ăb ălông,ăs călông.ăTrongănh ngăn măg năđơyănhi uăgi ngăchóă ngo i,ăchóăquỦăđƣă đ că nh pă vƠ
Trang 11 M tăs ălỦălu năv ănuôiăd ng,ăch măsócăđƠnăchó,ămèo
1.1.ăNgu năg căloƠiăchó,ămèo
1.2.ăM tăs ăgi ngăchóăhi nănuôiă ăVi tăNam
1.3.ăM tăs ăgi ngămèoăhi nănuôiă ăVi tăNam
1.4 Th că nătrongăch nănuôiăchó,ămèo
1.5.ăPh ngăth căch nănuôiăchó,ămèo
2 Côngătácăphòngăb nhăchoăchó,ămèo
2.1 Tiêm phòng cho chó
2.2 Tiêm phòng cho mèo
3.ăCh ătiêuăsinhălỦăc aăchó,ămèo
3.1.ăThơnănhi tă
3.2.ăT năs ăhôăh p
3.3.ăT năs ătimăm chă
4 B nhăth ng g pă ăchó,ămèo
Trang 21.1.ăM tăs ăđ căđi măt ănhiên,ăkinhăt ăậ xƣăh iăc aăqu năHoƠngăMai
*ăV ătríăđ aălỦ
*ă i uăki năkinhăt ăậ xƣăh i
1.2.ăTìnhăhìnhăphátătri năch nănuôiăchó,ămèoăt iăqu năHoƠngăMai
1.2.1.ăTìnhăhìnhăch nănuôi
1.2.2.ăCôngătácăphòng,ăch ngăd chăb nh
*ăCôngătácăv ăsinhăthúăy
* Công tác tiêm phòng
2.ă i uătra,ătìmăhi uăth cătr ngătìnhăhìnhăch nănuôiă ăqu năHoƠngăMai
2.1.ăS ăl ngăđƠnăchóămèoăt iăthángă4/2007
2.2.ăGi ngăchóămèoăđ cănuôiă ăqu năHoƠngăMai
*ăGi ngăchó
*ăGi ngămèo
2.3.ăTh că năch nănuôiăchó,ămèo
+ăTh că năchoăchóăc aăhƣngăPedigree
+ăTh că năchoămèoăc aăhƣngăWiskas
2.4.ăPh ngăth căch nănuôiăchó,ămèo
2.5 Công tác tiêm phòng
3 K tăqu ăkhámăvƠăđi uătr ăb nhăc aăchó,ămèo
3.1 K tăqu ăkhámăvƠăđi uătr ăb nhăchoăchó
3.2.ăK tăqu ăkhámăvƠăđi uătr ăb nhăchoămèo
Trang 4Vi tăNamălƠăm tăn căcóăn năkinhăt ăđangăphátătri năvƠăcóăs ăđ iăm iăv ă
m iăm t,ătrongăđóăngƠnhăch nănuôiăc ngăkhôngăph iălƠăm tăngo iăl ăCùngăv iă
s ăphátătri năchungăc aăngƠnhăch nănuôi,ăch nănuôiăchó,ămèoăđƣăngƠyăcƠngăđ că
quan tâm và phátătri n.ă
T ă bu iă s ă khaiă chó,ă mèoă đƣă tr ă thƠnhă ng iă b nă đ ngă hƠnhă v iă conă
ng i,ăng iătaănuôiăchúngăv iănhi uăm căđíchăkhácănhau:ălƠmăc nh,ăgi ănhƠ,ă
trôngănomăgiaăsúc,ăđiăs n,ăph căv ăanăninhăqu căphòng.ă căbi t,ă ăcácăn căỂuă
M ,ăng iăgiƠăth ngăs ng đ căthơn,ăkhôngă ăchungăv iăconăcái,ăchóămèoănuôiă
trongănhƠălƠăconăv tăh tăs căg năg iăđ iăv iăh ăCácăthƠnhăph ăl nă ăVi tăNamă
nh ă HƠă N iă vƠă H ă Chíă Minhă lƠă n iă cóă nhi uă h ă giaă đìnhă kháă gi ă cóă khuynhă
h ngăch nănuôiăcácăgi ngăchóăquỦ,ănh păngo iănhơnăgi ng và kinh doanh
Chó,ămèoălƠăloƠiă năth t,ăđ căbi tălƠăcácăgi ngăngo iănh păđòiăh iăm tăch ă
đ ănuôiăd ng,ăch măsócăvƠăphòngăb nhăđ căbi tănh măthíchănghiăv iăđi uăki nă
ăVi tăNam,ănh ngătrongăth căt ăv iăđi uăki nănuôiăd ng,ăch măsócăcònănhi uă
h nă ch ă lƠmă phátă sinhă nhi uă d chă b nh,ă gơyă nhi uă thi tă h i,ă t nă th tă l nă choă
ng iănuôiăvƠăc ăng iăyêuăthíchăchúng
Hi nănayătrênăth ăgi iăh ăth ngăb nhăvi năchó,ămèoăr tăphátătri n.ă ăn că
ta,ăt iăm tăs ăthƠnhăph ăl nălƠăHƠăN iăvƠăH ăChíăMinh,ăcácăb nhăvi n,ăphòng
m chăch aăb nhăchoăchóămèoăđ căl pălênăngƠyăcƠngănhi u.ăSongăho tăđ ngăc ă
th ăc aăcácăphòngăm chăcònăch aăđ cănhi uăng iăbi tăđ n
HoƠngăMaiălƠăm tăqu năm iă ăHƠăN i,ăng iădơnăcóăt păquánăch nănuôiă
vƠăd chăb nhăc aăchóăkhácănhau,ăt ăđóăxu tăhi nănhi uăb nhăc aăchóămèo
Xu tăphátăt ăth căt ătrênăchúngătôiăđƣăti năhƠnhănghiênăc uăđ ătƠi:ă“ i u tra tình hình ch n nuôi và d ch b nh c a chó, mèo m t s ph ng trên
đ a bàn qu n Hoàng Mai - Hà N i”
Trang 5- i uătraătìnhăhìnhăch nănuôiăchó,ămèoăvƠătìnhăhìnhăd chăb nhă ăm tăs ă
ph ngătrênăđ aăbƠnăqu năHoƠngăMai
- i uătraăcôngătácăv ăsinhăphòngăb nhăvƠăm tăs ăb nhăth ngăg pă ăđƠnă
chó,ămèoătrênăđ aăbƠnăqu năHoƠngăMaiă- thƠnhăph ăHƠăN i
- aăraă m tăs ăbi năphápăphòngă vƠăđi uătr ăđ ă khuy năcáoăchoă ng iă
ch nănuôiăchó,ămèo
Trang 6
1.1.ăNgu năg căloƠiăchó,ămèo
B ngănh ngăthƠnhăt uăkhoaăh căt ănhiênăvƠăxƣăh i,ăc năc ăvƠoănh ngătƠiă
li uăv ăkh oăc ăl chăs ,ăthôngăquaăvi căsoăsánhăv ăhìnhătháiăc ăc u,ăc uăt oăc aă
b ăx ng,ăb ănƣoăvƠăcácăkhíăquanătrongăc ăth ăloƠiăchóăcácănhƠăsinhăh cătrênăth ă
gi iăđ uăchoăr ng:ăT ătiênăc aăgi ngăchóăngƠyănayălƠăchóăsói.ăTheoăcácănhƠăkhoaă
h căthìăchóănhƠăđ căsinhăraăt ăs ăt păgiaoăgi aăchóăsói,ăcáoăvƠăđ căconăng iă
nuôiăd ngăthu năhoá,ăch năl căđ ătr ăthƠnhăchóănhƠăthu năch ng
Nhi uănhƠăsinhăh căchoăr ng:ăChóănhƠăđ căconăng iăthu năd ngăt ă30ă
- 40ănghìnăn mătr căđơyăvƠoăgi aăth iăk ăđ ăđá.ăTr iăquaănhi uăth ăh ,ăv iăs ă
tácăđ ngătíchăc căc aăconăng iătrongăvi căthu năd ng,ălaiăt o,ăch năl căchoăt iă
nayăconăng iăđƣăt oăraătrênă500ăgi ngăchóăkhácănhau,ăphơnăb ăkh păth ăgi i.ă
(H ă ìnhăChúc,ăPh măS ăL ng,ăPh măAnhăTu nă(1989).ăK thu t nuôi d y và
phòng b nh cho chó c nh và chó nghi p v ăNXBăNôngănghi p.)
1.2.ăM tăs ăgi ngăchóăhi năđangăđ cănuôiă ăVi tăNam
Hi nă nayătrênăth ă gi iăcóă nhi uă gi ngăchó,ăđaăd ngă v ătínhă n ng,ăchi uă
cao,ăkíchăth c,ăb ălông,ăs călông.ăTrongănh ngăn măg năđơyănhi uăgi ngăchóă
ngo i,ăchóăquỦăđƣă đ că nh pă vƠoăVi tăNamăđ ă nhơnă gi ng,ăkinhădoanh.ăVi că
thamăkh oăđ căđi măc aăm tăs ăgi ngăchóătr căkhiămuaălƠăh tăs căc năthi t.ă
Bênă c nhă đóă vi că n mă đ că nh ngă ki nă th că c ă b nă trongă vi că nuôiă d ng,ă
ch măsócăgiúpăkéoădƠiăđ iăs ngăc aăchó.ăGi ngăchóăđangăđ că nuôiăt iăqu nă
Hoàng Mai - HƠăN iăcóăđ căđi măsau:
- JapeneseăChină(ChóăNh t)
LƠăgi ngăchóăcóăngu năg căt ăNh tăB n.ăB ălôngăcóămƠuătr ngăđ măđen,ă
đ măđ ăCóămõmăng n,ălôngădƠi.ăKhiăđ nătu iătr ngăthƠnhăchóăcóătr ngăl ng
trungăbìnhăt ă2ăậ 4 kg và cóăchi uăcaoătrungăbìnhă23ăcm
JapaneseăChinălƠăgi ngăchóăc nhăđ căyêuăquỦănh tă ăNh tăB n.ăVƠoăbaă
ngƠnăn mătr c,ăkhiăt ătiênăc aăchúngăđ năt ăTrungăQu că(ho căHƠnăQu c),ăcácă
Trang 7nhƠă quỦă t că đƣă choă nă g oă vƠă sakiă nh mă gi ă choă chóă đ ă nh ă đ ă đ ngă trongă
nh ngăl ngăchimăb ngăvƠng.ăJapaneseăChinăthíchăđ căthamăgiaăcácăho tăđ ngă
cùngăv iăgiaăđìnhăch ,ăt ănh ngăb aă nătrongănh ngăchuy năđiăngh ăhèăvƠăcóăth ă
h năd iăchútăítăn uăb ăb ăr i.ăC ngăgi ngănh ănh ngăgi ngăchóăkhác,ăJapaneseă
Chină c ngă c nă s ă ch mă sócă d uă dƠng,ă quană tơm.ă Nh ngă c ă ch ă d uă dƠngă mƠă
chúngănh năđ căt ăch ănhơnăs ătránhăđ cănh ngăthóiăx uămangătínhăb năn ngă
c aăchúng.ăC năch iălôngăhƠngăngƠyăđ ăki mătraălôngăr ngăvƠăgi ăchoăchóăcóăb ă
lôngăr căr
- Gi ngăBergeră că(Germanăsheperd)
LƠă gi ngăchóă cóă ngu nă g căt ă c,ătr căkiaăđ cănuôiă vƠoă vi căch nă
c u.ă Bergeră cóă s că kh eă t t,ă thôngă minh,ă hìnhă dángă “taoă nhƣ”,ă cóă đôiă taiă vƠă
chi că đ uă r tă linhă ho t,ă lanhă l i.ă B nă chơnă ch că kh eă nhanhă nh n.ă Hi nă nayă
gi ngăchóănƠyăđ căphơnăb ă ăr tănhi uăn i,ănh ngănhi uănh tălƠă ăChơuăỂu
Tùyătheoăquáătrìnhăthíchănghiăv iăt ngămôiătr ngăthu năhóaămƠăchóăcóă
b ădƠiălông,ămƠuăs călôngăthayăđ iănh ămƠuăđen,ăđenăvƠng,ăđenăxámầ
Khiătr ngăthƠnhăthơnăhìnhăchóăcaoătrungăbìnhăt ă57ă- 62ăcm,ăth ngăcóătr ngă
l ngăkho ngă35ă- 40 kg
Gi ngăchóăBergeră călƠălo iăchóăvuiăv ăđi măt nh,ăbi tăvơngăl i,ăd ăthơnă
thi năv iăđ ngălo iăvƠăconăng i,ăthu călo iăthôngăminh,ăd ăhu năluy nănh ngă
l iăr tăd ngăc măkhiălƠmănhi măv ăGi ngăchóănƠyăđ cădùngănhi uătrongăană
ninhă qu că phòng.ă că bi tă trongă vi că đánhă h iă truyă lùngă t iă ph m,ă ngoƠiă raă
chúngăcònăđ cădùngătrongănhi uăl nhăv căkhácănhauănh ăh iăquan,ăki mălơm,ă
b oăv ăkhoătƠng,ăc uăh ,ầ
- Gi ngăRottweiler
N mă 1800ă phátă hiênă t iă thƠnhă ph ă nh ă thu că n că c.ă Tr că kiaă
Rottweilerăđ cănuôiăch ăy uăvƠoăvi căch măsóc,ăch năth ăgiaăsúc,ăb oăv ătƠiă
s n.ăTrongăl nhăv căquơnăs ăRottweilerăđángăđ căkhơmăph c:ănóăthamăgiaănh yă
dùăcùngăquơnăđ iăBrazin;ăl căđ aăchơuăỂuăb ăng păl t,ănh ngăconăchóăđƣădiăc ă
cùngă đoƠnă ng iă Ronan,ă nh ngă conă chóă l nă l iă thamă giaă b oă v ă l ngă th c,ă
Trang 8V iăthơnăhìnhăch căvƠă4ăchơnăv ngăch căkhôngăcaoăl m,ăđ uăto,ăm tăsáng,ă
kho ngăcáchă2ăm tăkháăxa,ăchóănƠyătr thƠnhăgi ngăchóăb oăv ăt tăvƠăd năđ că
ch nănuôiăr ngărƣi.ă
Chóăcóăm uălôngăđemăs m,ăhìnhădángăcaoătrungăbìnhăkho ngă58ăậ 70 cm,
tr ngăl ngăt ă41ă- 50 kg
- Gi ngăxùăB căKinh
LƠăgi ngăcóăngu năg căt ăTơyăT ngă- TrungăQu c,ăsauăđóăđ cănuôiăc iă
t oăngo i hìnhătheoăyêuăc uăth ăhi uălƠmăc nhăt iăkhuăv căB căKinhăvƠăd năđ că
g iălƠăgi ngăchóăxùăB căkinh
ơylƠăgi ngăchóăcóăngo iăhìnhănh ,ădƠiăkho ngă40ăcm,ăcaoăkho ngăt ă20ă
ậ 25ăcm,ătr ngăl ngăt ă4ăậ 5ăkg.ăChóăcóăb ălôngădƠi,ătr ngăm t,ăl năsóng,ă
ph ăkínătoƠnăthơn,ăxungăquanhămõmăcóămƠuănơuă(ho căđen),ăđ uănh ,ăm iăgƣy,ă
taiăc p,ălôngăxùă ă4ăchơnănh ăđiă ngăvƠăđ căr tănhi uăng iă aăthích.ă
- Chó Fook
LƠă gi ngăchóăcóă ngu nă g căt ăPháp,ăchóătr ngăthƠnhăcóăđ ăcaoătrungă
bìnhăt ă15ăậ 23ăcmăvƠăcóătr ngăl ngăt ă2ăậ 4 kg
Cóăt tăc ăcácămƠuătrênăchó.ăChóăcóăthơnăhìnhănh ,ălôngăng n,ătaiătoăv nh,ă
m tătoăxinhăx nămõmănh ădƠi.ăV iă2ăđôiăchơnăcaoănóăcóăv ănh ănh yăd ngălên.ă
M cădùăcóăkíchăth cănh ,ănh ngăchúăchóăs năchu tănƠyl iăr tăkh oăm nh,ăd oă
dai, thông minhăvƠănhanhănh n.ăChóănƠyătrôngănhƠăr tăt tăvƠăc ngăđápă ngăv iă
cácănhuăc uăhu năluy n.ăKhôngăc năt nănhi uădi nătíchăđ ănuôiăchó,ănóălƠăm tă
conăchóăn iăthƠnhătuy tăv i,ăm tăng iăb năđ ngăhƠnhăt t
- Dalmatiană(chóă m)
LƠăgi ngăchóăcóăngu năg căt ăNam T ăChóătr ngăthƠnhăcóăđ ăcaoătrungă
bìnhăt ă56ăậ 61ăcmăvƠăcóătr ngăl ngătrungăbìnhăt ă23ăậ 25 kg Có lông màu
tr ngăđ măđen,ădángăcao,ăeoăthon.ă cădùngătrongăvi căchuyênăch
Dalmatianăcóăngu năg căt ăđơuătrênăth ăgi i?ăVƠiăng iăchoăr ngăgi ngă
chó nàyăđ năt ă nă ăđiăcùngăđoƠnăng iăbuônăđ năYougoslavieăth iăTrungăc ă
Trang 9Ng iăkhácăl iăchoăr ngăt ăth iăc ăAiăC păchóăđiătheoăm tăxeăng aănh ălƠăm tă
b ngăch ngăxu tăphátăt ăChơuăPhi.ăTuyănhiênăngu năg cănƠoăc ngăkhôngăquană
tr ng,ăcóăm tăđi uăch căch năl chăs ăc aăDalmatianăch ălƠăchóăđ m.ăTuyănhiên,ă
khiăm iăsinhăraăchóăconăthu nămƠuătr ng.ăB ănh ătinhăt ăvƠăs ăh ngăháiăs ăr tăcóă
íchătrongăvi căhu năluy năm cădùăđôiăkhiănóăkhôngăd ăd y.ăNóăr tăd oădaiăvƠăc nă
đ căv năđ ngănhi u
- Chó Tây Ban Nha
LƠăgi ngăchóăr tăg năg iăvƠăthơnăthi năv iăch ăChóătr ngăthƠnhăcóăđ ă
caoătrungăbìnhăt ă30ăậ 40ăcm,ătr ngăl ngăkho ngă20ăậ 30ăkg.ăNóănh ăm tăngh ă
s ătrênăsơnăkh uăc ngănh ăcôngăvi cănhƠ.ăV iăb ălôngămƠuăcánhădán,ămƠuăvƠngă
hayămƠuăg ,ăthơnăhìnhăm nh,ăđ uădƠi,ătaiăr xu ngăhaiăbên,ăhaiăm tămƠuăăxanhă
sáng
- M tăs ăgi ngăchóăđ aăph ng
Hi nănayăcácăh ăgiaăđìnhăth ngănuôiăchóătaă(gi ngăchóăđƣăđ căng iă
dơnăthu năhoáăt ăhƠngănghìnăn mănay)ănh :
ChóăvƠng:ăcóăb ălôngăvƠngătuy n,ăt măvócătrungăbình,ăbi tăđiăs năvƠăkháă
tinh khôn
Chóăm c:ălôngăđenătuy n,ăt măvócătrungăbình,ălanhăl ăvƠăcóăkh ăn ngăb tă
chu tăgi i
Chóăvá:ălôngăđ mătr ngăđenăho căkhoangăđ cănuôiăđ ăgi ănhƠ
NgoƠiăraăcònăcóăm tăs ăgi ngăchóăkhácănh ăchóăNgaoă c,ăNgaoăItalia,ăTawryă
Boxerầ
1.3.ăăăM tăs ăgi ngăMèoăđangăđ cănuôiă ăVi tăNam
- MèoăM pă(MèoăChơuăỂu).ăăăăăăă
LƠăgi ngămèoăv aăd uădƠng,ăv aăđ căl păl iăv aăr tăngôngăcu ngăvƠă aăn ă
n p.ăThíchăthámăhi mănênăth ngăhayăl pămìnhăđ ărìnhăm i
- MèoăBaăT ă
LƠăgi ngămèoăcóălôngădƠi,ăm tătr ngămu tăbéoăm p,ăm măm m,ăthôngă
minhăvƠăthanhăl ch.ăLoƠiămèoănƠyăđ căcoiălƠălƣnhăchúaătrongăth ăgi iămèo.ăMèoă
BaăT ăr tăd ăg n,ăd uădƠng,ăvuiăv ,ănhanhănh n,ăt tăb ngăvƠăkiênănh n.ăG năbóă
Trang 10v iăch ,ăg năg iăv iăcácăemăbé.ăNh ngăcôngăvi căch măsócăl iăc nănhi uăth iă
gian MèoăBaăT ăcóăth ălƠănh ngăconămèoăcóăm tă2ămƠuă(m tăxanhăvƠăm tănơu.ă
ăph ngă ôngăng iătaăchoăr ngănh ngăconămèoănh ăv yăs ăđemăl iămayăm nă
choăch ănhơn)
- Mèo Abysesin - Mèoămanăx ăAiăC p
Hìnhădángăc aăloƠiămèoănƠyăgi ngăt ngămèoăthiêngăth iăAiăC păc ăđ i.ă
Gi ngămèoănƠyăluônăg năg iăv iăch ănhơnănh ngăl iăkhôngăg năg iăv iăng iăl ,ă
thíchăch yănh yăth ngăb ng
- Mèo Xiêm
Hi uăđ ng,ăthôngăminh,ăthíchăkêuănh ngăl iămangănh ngănétăđ păd ănh nă
th yă ănó.ăMèoăXiêmălƠălo iăíchăk ,ăítăđ ăl ngăv iăcácăconăv tăkhác,ănh ngăl iă
r tăg năg iăv iăch ănhơn,ăbi tăvơngăl i,ăghétă năƠoăvƠăluônăc năs ăyênăt nh
- MèoăMi nă i n
ơyălƠăgi ngămèoăcóăc păm tăxanhăl ălóngălánhămƠuăđáăsaphire.ăV iăt mă
áoă kho că m tă vƠă m ng,ă đôiă bƠnă chơnă nh ă nh nă tr ngă mu t.ă Chúngă r tă thơnă
thi n,ăthíchăđ căơuăy m,ăcóătínhăcáchăônăhoƠ,ăthíchănghiănhanhăv iăcu căs ng
1.4.ăTh că năs ăd ngătrongăch nănuôiăchó,ămèo
Chóămèoăthíchă nănh ngăth că nănóngă mă(38ă- 390C).ăNh ănhi tăđ ăconă
m iăt ănhiên.ăChóăthíchă nănh ngălo iăth că năcóăđ ă măchênhăl chăl nă(10ăậ 75
%),ăth că nănát,ămi ngănh ,ă nănhi uăl năvƠăkhôngăthíchăth că năng t.ăLoƠiămèoă
l iăthíchănh ngălo iăth că năs ngănh ăcá,ăph ăt ngăheo.ăChóăth ngăthíchăcácăc ă
quanăn iăt ngăh nălƠănh ngăth că năđ căn uăchín.ăChúngăcóăth ăthíchăv ăng t,ă
có th ă năđ cărauăc i.ăC ăhaiăloƠiăđ uăd ăb ăth că nălôiăcu n.ă
NgƠyănayăcácănhƠăkhoaăh căđƣăcóănhi uănghiênăc uăvƠăhi uăbi tăv ăkh uă
ph năth că năchoăchó,ămèo.ăTuyănhiênăc ngăcóăítănhi uăkhácăbi tătrongănhuăc uă
c ăđ nhăgi aăcácătácăgi ăvƠăcácăt ăch cănhƠăn c.ă i uăđángăng cănhiênălƠănhuă
c uăc aăloƠiănƠyăkhácăloƠiăkiaăk ăc ăgi aăchóăvƠămèo.ăNg iătaănghiênăc uăđ ă
đ măb oăchoăthúăconăphátătri năm tăcáchăhƠiăhoƠ,ăchoăthúătr ngăthƠnhăduyătrìă
th ătr ngăphòngăng aăt iăđaănh ngăb nhălỦăliênăquanătr căti păho căgiánăti păđ nă
Trang 11cácăy uăt ădinhăd ngăđ ăkéoădƠiăcu căs ngăchoăconăthúăb ngăcáchăt oăraăcácă
lo iăth că năh năh păchoăchóăvƠăchoămèo
* Th c n h n h p cho chó
Cóăbaănhómăth că năch nănuôiăchính:ăchiaăthƠnhă2ălo i
+ăTheoătínhăch tăc aăth că n
- Th că năkhôăcóăm căn ngăl ngă3.500ăkcal/kgăth că n
- Th că năđóngăh pă1300ăkcal/ăkgăth că n
- Th că nă n aăkhô,ă n aă tăđóngă h pă hayătrongăbaoă plastică3000ăkcal/kgă
th că n
+ăăTheoăhìnhăth căc aăth că n
- Th că năd ngăkh i:ăcóăd ngăkh iăđ ngăch t,ăcóăc uătrúcăt ăs tăt iăx p
- Th că nă d ngă látă mi ng:ă đ că s nă xu tă t ă th t,ă gan,ă th nầthƠnhă nh ngă
m ngăkh iăvƠăđóngăh p
- Th că năd ngăh năh pătr năl n:ăg măth tăxayăd ngăviên,ăth tăc tănh ăđ că
nh iăchungăv iăng ăc c,ărauăđ uăn uătrongăn c
Tu ătheoăkh iăl ngăc ăth ămƠăthƠnhăph năth că nătrongăkh uăph n,ăm că
đ ădinhăd ngăvƠăch ăđ ă nă(m căđ ăphơnăph iăth că n)ăkhácănhau
i uăđóăđ căth ăhi nătrongăm tăs ăb ngăd iăđơy:
Trang 48 Nuôi d ng – ch m sóc và phòng tr b nh chó, mèo Nguy nă
Trang 14MèoălƠăloƠiăđ ngăv tă năth t.ăDinhăd ngăchoămèoăgi ngănh ăchóăv iăm tă
vƠiăđ căđi măriêng:ănhuăc uăđ măcao,ăkhôngăcóăkh ăn ngăchuy năhoáăõ_caroteneă
thƠnhăVitaminăAăvƠăcungăc păacidăarachidonic.ăMèoăc năítăx
Nhuă c uă trongă nh ngă thángă đ uă tiênă g nă v iă t ngă tr ng.ă T că đ ă t ngă
tr ngăc aămèoăr tănhanhătrongă3ă- 4ăthángăđ u.ăKh iăl ngătrungăbìnhăc aămèoă
đ cătr ngăthƠnhă(450ăngƠy)ălƠă3.2ă±ă0.9ăkgăvƠăc aămèoăcáiălƠă2.75ă±ă0.5ăkg.ă
Mèoă nănhi uălo iăth că năkhácănhau.ăMèoăconăđangăl năvƠămangăthai,ăchoăcon
búăph iăđ căchoă năt ădoăhayănhi uăl nătrongăngƠyăđ ătho ămƣnănhuăc u.ăCácă
b nhăliênăquanăđ nădinhăd ngănh ăb nhăkỦăsinhătrùng,ăth n,ătuy nătu ,ăgan,ătiêuă
hoáăvƠăh uăh tăcácăr iălo năth că năđ uăcóă nhăh ngăđ năsinhălỦ,ăb nhălỦăc aă
mèo.(Trang 50 Nuôi d ng – ch m sóc – phòng tr b nh chó mèo Nguy nă
Ph căTrungă(2002).ăNXBăNôngănghi p)
+ăTh că năchoămèo
Th că năchoămèoăcóă3ăd ngăkhácănhau:ă óngăh pă(22%ăch tăkhô),ăkhôă
(90 - 94%ăch tăkhô),ăpatêă(70%ăch tăkhô).ăTu ătheoăd ngăth că nămƠăch ăđ ăchoă
u ngăkhácănhau.ăTh că năđóngăh păchi măđ nă78%ăn c.ăVi căs ăd ngăth că nă
nƠyăc nănhi uătriăphíănh ngăđemăl iăl iăíchăcaoăvƠăphòngăng aăh iăch ngăti tă
ni uă ămèo.ăTh că năchoămèoăcóăhƠmăl ngăđ măcaoă(26-28%)
Trang 15Côngăth căth că năchoămèo
Lo iăth că nă(g) Kh iăl ngăc aămèoă(kg)
Trang 16Hi nănay,ătrênăth ăgi iăc ngănh ă ăVi tăNamăngoƠiălo iăthúăs ngăhoangădƣă
ăt ănhiênănh ăcácălo iăchóăsói,ămèoăr ng,ầăthìănh ngăconăv tănuôiăđƣăđ că
thu năd ngăvƠănuôiătrongăgiaăđìnhăđ uăđ cănuôiăd ngătheoăcácăph ngăth că
ch nănuôiăch ăy uăsau:
- Cácăn căỂuăchơu,ăchóămèoăch ăy uănuôiăd ngătheoăph ngăth căl ng,ă
sƠn:ăchóămèoăđ uăcóăphòng,ăchu ng,ănhƠăhayăl ngănh tăriêng,ăđ năgi ăđiăd o,ăđiă
ch iăho căt păth ăd căchúngăs ăđ căth ăraăngoƠi
ăVi tăNamăcácăgiaăđìnhăth ngăhayăxíchăchóăvƠoăch ăriêngăđ ăgi ănhƠ.ă
M tăs ăchóăkhácăđ cănuôiănh tătrongăl ng,ăsƠn,ăchu ng,ăcácăc iăđóngăb ngăg ă
ho căhƠnăb ngăs t CáchănƠyăch ăy uăth căhi nă ăcácătrangătr iăho căm tăs ăgiaă
đìnhăxemăchóănh ăm tăng iăb n.ăTu ătheoăt ngăhoƠnăc nhăriêngămƠăng iăch ă
s ăquy tăđ nhăcáchăki uălƠmăchu ng.ăKi uăchu ngăthíchăh păchoăchóăc năv ngă
vƠng,ăs chăs ,ăkhôăráoăvƠă măáp.ă iăv iăchu ngănuôiănhi uăchó,ăng iăch ăph iă
quanătơmăđ năm căđ ăti năl iăc aăchu ngăđ ăthu năti năchoăho tăđ ngăc aăchó.ă
Chu ngănuôiăph iăsángăs aătr ăch ăng ă(n uăbanăngƠyăcóăchútăánhăn ngăd iăvƠoă
chu ngăthìăt t).ăC aăchu ngăph iălƠmăb ngăthépăv ngăch căkhôngăchoăchóănh yă
raăngoƠi.ăChu ngăchóăkhôngăc năquáăr ng.ăN uăchúngătaăcóăđi uăki nănênăth ă
choăchóăraăngoƠiăt păluy n,ăkhôngănênălƠmăn năchu ngăb ngăbêătôngăvìăd ătr nă
tr t.ăChu ngăph iăkhôăráoă măápăvƠoămùaăđôngăvƠăthoángămátăvƠoămùaăhè
Trang 17S căkho ăc aăthúănuôiăph ăthu căvƠoăs ăch măsócănuôiăd ngăvƠăhi uăbi tă
c aăng iăch nănuôiăv ănh ngăconăthúănuôi.ăDùălƠăchóăhayămèoăđ uăcóănguyăc ă
nhi mănhi uăb nhătruy nănhi măkhácănhauătrongăsu tăcu căđ iăchúng.ăCh ngă
trìnhă vaccină phòngă ng aă s ă giúpă duyă trìă s că kho ă conă v tă nuôiă ch ngă l iă cácă
b nhănƠy.ăDinhăd ngăt tăvƠăluy năt păth ngăxuyênăđ căph iăh păv iăvi că
ki mătraăđ nhăk ăhƠngăn măs ăgiúpăduyătrìăs ăkho ăm nhăchoăthúănuôi.ăNg iă
ch nănuôiămongămu nămangăđ năchoăthúănuôiăm tăs ăch măsócăt t nh t.ăNh ngă
chúăchó,ămèoăkho ăm nh,ăđángăyêuăs ămangăl iănhi uăni măvuiăchoăgiaăch ăvƠă
c ngăđ ng
2.1 Tiêm phòng cho chó
Ch ngătrìnhătiêmăphòngăd aătrênăc ăs :
- Mi năd chăth ăđ ngătruy năt ăm ăquaăs aăđ u:ătu iătiêmăphòngăchoăchóă
conătu ăthu căvƠoăm căđ ămi năd chătruy năt ăm ăsang.ăKhángăth ănƠyăđ că
lo iătr ătrongăkho ngă8ă- 12ătu nătu i
- Giaiăđo nănguyăc ăítăhayănhi uăđ iăv iăt ngăb nhădoăvirusătrongăkho ngă
th iăgianănƠyăchóăkhôngăth ătiêmăphòngăvìăcònăt năt iăkhángăth ăth ăđ ngăt ăm ,ă
nh ngăcóăth đƣăb ănhi măb iăvirusăbênăngoƠi.ăGiaiăđo nănƠyănguyăhi măđ iăv iă
chóăcon,ăb nhăcóăth ăkéoădƠiădoăm tăs ălo iăviusă(đ nă3ătu năđ iăv iăb nhădoă
Parvovirus)
- Tìnhăhìnhăd chăt ătrongăvùngăhayăn iăch nănuôi
- iăv iăchóăconăs ngătrongămôiătr ngăv ăsinh,ăsinhăraăt ăconăm ăđƣăđ că
tiêmăphòng,ăch ngătrìnhăch ngăng aăcóăth ăđ căápăd ngătheoăb ngăd iăđơy.ă
Khiăchóăđƣăđ că12ătu nătu iăthìă1ăm iătiêmăđ uătiênăc ngăđ ăđ ăb oăh
- Trongămôiătr ngăcóănhi m,ăđ căbi tălƠătrongăm tăs ătr iănuôi,ăvi căch ngă
ng aăch ngăb nhăParvoăph iăđ căt ngăc ngăvƠăc năthi tăcóăth ătiêmăhƠngă
Trang 18tu n,ăt ătu nă7ăậ 12,ăchoăđ năkhiăthanhătoánăđ căb nhăthìăm iăchoăphépătr ăl iă
ch ngătrìnhăch ngăng aăbìnhăth ng
Trang 19Kho ngă2ăthángătu i - B nhăParvo
- B nhăxo năkhu năv iăvaccinăHexadog Haiăn mă1ăl n - B nhăparvo
- B nhăCarre
-B nhăviêmăganătruy nănhi mă(Rubarth)
V iăvaccinăTetradog
2.2 Tiêm phòng cho mèo
C năl uăỦăđ năcácăv năđ ăsauăđơy:
- Mi năd chăc aămèoăcònătu ăthu căvƠoăm căđ ămi năd chăt ăs aăm
- Tu ătheoăm căđ ăkhángăth ătruy năt ăm ăsang.ăMi năd chăth ăđ ngănƠyă
s ăbi năăm tăt ă8ătu nătu i
- Tìnhătr ngăd chăt ătrong vùng
Trang 20iăv iămèoăs ngătrongămôiătr ngăv ăsinh,ăch ngătrìnhăch ngăng aăcóă
th ăđ ăngh ătheoăb ngăd iăđơy:ă
Ch ngă ng aă b nhă d iă baoă g mă tiêmă l nă đ uă 2ă m i,ă tiêmă d iă daă cáchă
nhauă1ăthángăvƠăl păl iăhƠngăn m
3.ăCH ăTIểUăSINHăLụăC AăCHịăMỆO
3.1.Thân nhi t
Thơnănhi tălƠănhi tăđ ăc ăth ăgiaăsúcăđ căđoăquaătr cătrƠng.ă ăđi uăki nă
bìnhăth ng,ăm iăgiaăsúcăcóăch ăs ăthơnănhi tă năđ nh.ăS ăđi uăhòaăthơnănhi tă
c aăc ăth ăgiaăsúcăph ăthu căvƠoăhaiăquáătrìnhăsinhănhi tăvƠăth iănhi t.ăHaiăquáă
trìnhănƠyătuyăđ iăl pănhauăv ăb năch tăvƠăch căn ngănh ngăl iăđ căti năhƠnhă
đ ngăth iăv iănhauăd iăs ăđi uăti tăch tăch ăc aăh ăth năkinhăvƠăth ăd ch.ă ăchóă
vƠămèoăs ăđi uăti tăthơnănhi tăch ăy uălƠăquaătuy năm ăhôiăvƠăh ăhôăh p.ă
ChóăvƠămèoăkhôngăcóătuy năm ăhôiă(tr ăm tăph nă ăg ngăm i)ănênăv ă
mùaăhèăchúngăth ngăthèăl iăraăđ ăth iănhi tăquaăđ ngăhôăh p
C ch đi u hòa thân nhi t
Khiămôiătr ngăthayăđ iăs ătácăđ ngălênătrungăkhuăđi uăti tănhi tă ăvùngă
d iăđ iăr iătruy nălênăv ănƣo.ăT ăv ănƣoăcácăkíchăthíchăđ cătruy năđ năc ălƠmă
t ngăho căgi mătraoăđ iăch t.ăM tăkhácăt ăvùngăd iăđ iăcácăkíchăthíchăs ătácă
đ ngălênăh ăth năkinhăth căv t,ăquaăđóăchiăph iăcácătuy năm ăhôi,ăgơyăraăs ăcoă
giƣnăda,ătácăđ ngălênătuy năgiáp,ătuy năth ngăth năgơyăkíchăthíchăho că căch ă
hoocmon thamă giaă đi uă ti tă thơnă nhi tă thôngă quaă s ă t ngă ho că gi mă traoă đ iă
Trang 21ch t.ăKhiăhaiăquáătrìnhăsinhănhi tăvƠăth iănhi tăb ăm tăcơnăb ngăc ăth ăr iăvƠoă
tr ngătháiăb nhălỦ.ă(Nguy năXuơnăT nh,ăTi tăH ngăNgơn,ăNguy năBáăMùi,ăLêă
M ngăLoană(1996).ăSinhălỦăgiaăsúc.ăNXBăNôngănghi p)
3.2.T năs ăhôăh p
T năs ăhôăh pălƠăs ăl năth ăraăhítăvƠoăc aăgiaăsúcătrongăm tăphút.ăT năs ă
hôăh păph ăthu căvƠoătu i,ăt măvóc,ătìnhătr ngăb nhălỦăc aăgiaăsúcăđó.ă ăgiaăsúcă
non,ăc ngăđ ătraoăđ iăch tăm nhănênăt năs ăhôăh păcaoăh nă ăgiaăsúc già
ngăv tăcóăt măvócănh ăthìăt năs ăhôăh păcaoăh nă ăđ ngăv tăcóăt măvócă
l n.ăKhiăgiaăsúcăv năđ ng,ăt năs ăhôăh păc ngăcaoăh năsoăv iătr ngătháiăbìnhă
th ng
T năs ăhôăh păc aăgiaăsúcăt ngăb tăth ngăhayăg pă ăgiaăsúcăb ăb nhă ă
đ ngăhôăh p,ăcácăb nhăgơyăs tă(b nhătruy nănhi m,ăb nhăviêmănƣo,ăb nhăkỦă
sinhătrùng).ăT năs ăhôăh păgi măh năbìnhăth ngăkhiăc ăth ăb ăm tăs ăb nhănh ă
h păkhíăqu n,ătrƠnăd chănƣo,ăch yămáuănƣoăho căkhiăc ăth ăb ănhi măl nhăhayăkhiă
n ngăl ngăd ătr ăc aăc ăth ăb ăthi uădoăr i lo nătraoăđ iăch t.ă(Nguy năXuơnă
T nh,ăTi tăH ngăNgơn,ăNguy năBáăMùi,ăLêăM ngăLoană(1996).ăSinhălỦăgiaăsúc.ă
NXBăNôngănghi p)
3.3.T năs ătimăm ch
T năs ătimăm chălƠăs ăl năcoăbópăc aătimătrongăm tăphútă(l n/phút).ăKhiă
timăđ păthìăm mătimăho căthơnătimăch măvƠoăthƠnhăng c,ăvìăv yămƠătaăcóăth ă
dùngătay,ăápătaiăho cădùngătaiăngheăápăvƠoăthƠnhăng căvùngătimăđ ăngheăđ că
ti ngătim
ăchóămèoăđoăt năs ătimăm chă ăv ătríătimăđ pălƠăkhoangăs nă3ă- 4 phía
bênătrái.ăT năs ătimăth ăhi năt năs ătraoăđ iăch t,ătr ng tháiăsinhălỦ,ăb nhălỦăc aă
timăc ngănh ăc aăc ăth ăT năs ătimăph ăthu căvƠoăt măvócăc aăgiaăsúc,ăđ ăbéoă
g y,ăl aătu i,ăgi ngăloƠi.ăGiaăsúcănonăcóăt năs ătimăđ păl năh năgiaăsúcăgiƠ,ăgiaă
súcăho tăđ ngănhi uăthìăt năs ăm chăđ păt ngălên.ăM chăđ păliênăquanăch tăch ă
t iăph iăvìăv yăt năs ătimăm chăvƠăt năs ăhôăh păt ăl ănhau.ăKhiăgiaăsúcăb ăcácă
b nhătruy nănhi măc pătính,ăviêmăc pătính,ăviêmăc ătim,ăviêmăbaoătim,ăb nhă ă
vanătim,ăcácătr ngăh păthi uămáu,ăh ăhuy tăáp,ănh ngăb nhăđauăđ n,ăth năkinhă
Trang 22b ăkíchăthích,ătrúngăđ c,ăcácăb nhălƠmăt ngăápăl căxoangăb ngă(dƣnăd ădƠy,ăđ yă
h iăru tầ)ăđ uălƠmăchoăt năs ătimăđ păt ng.ăT năs ătimăđ pătrongătr ngăh pă
cácăb nhălƠmăt ngăápăl căs ănƣo,ăt ngăh ngăph năth năkinhăph ăv ăNgoƠiăra,ăt nă
s ătimăđ pă gi mădoă viêmăth năc pă tính,ă huy tăápăt ngă vƠătrúngă đ c.ă(Nguy nă
XuơnăT nh,ăTi tăH ngăNgơn,ăNguy năBáăMùi,ăLêăM ngăLoană(1996).ăSinhălỦă
giaăsúc.ăNXBăNôngănghi )
4.1.B nhăCarreă(FebrisăCarrhalisăCanium)
B nhăCarreălƠăb nhătruy nănhi mălơyălanăr tăd ăd i,ăch ăy uă ăchóănonăăăăăăăăăă
v iăcácăh iăch ngăs t,ăviêmăph i,ăviêmăru t,ăviêmăda,ăniêmăm căvƠăcácăn tăsƠiă ă
ch ădaăítălông.ăCu iăth iăkìăb nhăth ngăcóăh iăch ngăth năkinh.ăS ăk ăphátăcácă
viă khu nă kỦă sinhă s nă ă d ngă tiêuă hoá,ă hôă h pă th ngă lƠmă b nhă tr mă tr ngă
thêm,ălúcăđóăb nhăth ăhi năch ăy uăd iă2ăd ng:ăViêmăph iăvƠăviêmăru t
* Nguyên nhân:
B nhădoăvirusăthu cănhómăParamyxoăgơyănên,ănóăch ăcóăm tăserotypătuyă
đ ngă l căcóăkhácă nhau.ăVirusăcóăkíchă th că100ă -300ăMmă nhơnăch aă ARN.ă
Virus carreăxơmănh păvƠoăc ăth ăthôngăquaăđ ngăhôăh păvƠătiêuăhoá.ăSauăkhiă
vƠoăc ă th ăVirusă nhơnă lênă trongă môă b chăhuy tă ăđ ngă hôă h pătrênăsauăđóă
VirusăvƠoămáuăvƠăđiăkh păc ăth ăM măb nhăđ căđƠoăth iăraăngoƠiăquaăd chă
ti tă ăm t,ăm i,ăn căb t,ăd chămôn,ăn căti u,ăphơn
*ăD chăt ăh c
B nhăx yăraăquanhăn m,ă ăm iăn aătu i,ăđ căbi tă ăchóănonă2- 4 tháng
tu iăhayăm cănh tăvƠăth ngăb ăb nhăn ngănh t.ăT ăl ăch tăkho ngă90-100%
*ăTri uăch ngă
Bi uăhi năb nhăr tăđaăd ngătu ăthu căvƠoătu iăchó m căb nh,ăgi ngăchó,ă
tìnhă tr ngă s că kh o,ă ch ă đ ă ch mă sóc,ă nuôiă d ng,ă đ că l că c aă m mă b nh.ă
B nhăxu tăhi nănhi uăkhiăcóăs ăthayăđ iăth iăti tăđ căbi tă ănh ngăngƠyăm aă
nhi u,ăđ ă măcao
aăs ăchóăb ăb nhă ăth ăc p.ăChóăth ngă ăr ,ăbi ngă n,ă ítăv năđ ng,ă
lôngăkhôngăm t,ăs tăcaoăt ă39,5ăậ 400C.ăViêmăt y,ăxu tăhuy tăniêmăm c,ăch yă
Trang 23n căm t,ăm tăđ ,ăg ngăm iăkhôătrócăv y.ăChóănônănhi u,ăđiăti uăít,ăn căti uă
vƠngăsánh.ăChóăg yămònănhanh,ăsuyăki tăvƠăch t
D aăvƠoăti nătri năb nhăcóăth ăphơnăraăcácăth ăb nh:ăth ăngoƠiăda,ăth ă
tiêuăhoá,ăth ăhôăh păvƠăth ăth năkinh
Th ngoài da: ăcácăvùngădaă(b ng,ăng c,ăháng,ăđùiătrong)ăxu tăhi nă
cácăn tăsƠi,ăcácăn tănƠyălúcăđ uănh ăcóămƠuăđ ,ăsauăb iănhi măviăkhu năm măraă
cóăm ăKhiăv ăcácăn tăsƠiălƠmăchoălôngăb ăb tăl i,ăsauăđóăkhôăvƠăđóngăv y.ă
Th tiêu hoá: Chóăm căb nhăth ngăn măúpăb ngăxu ngăđ t,ăthíchău ngă
n călƣ.ăChóăb ă n,ănôn,ălúcăđ uănônăraăth că năsauănônăkhanăho cănônăraăb tă
mƠuăvƠng.ăChóăb ă aăch yălúcăđ uăphơnăloƣngătanhăkh măsauăđóăphơnăl nămáuă
th ngăcóămƠuăcƠăphêăph t.ăTrongătr ngăh păb nhăn ngăth ngăth yăc ămáuă
t i,ăcóăkhiăc ăniêmăm căru tădoăđóăphơnăcoămùiătanhăkh măr tăkhóăch u.ăDoă
chóăđiăngoƠiănhi uănênăc ăh uămônădƣo
Th hô h p:ăChóăr tăm t,ănh păth ăt ngărõăr t,ăcóăth ăth ăth ăb ng,ăm tă
cóăd ,ăg ngăm iăkhôăn tăhìnhăv yăcá,ăniêmăm căm i,ăniêmăm căđ ngăhôăh pă
viêmăcata.ăHi năt ngăviêmăph iăth ăhi nărõ:ăth ăkhòăkhèăcóăti ngărană t,ăcóă
khiă ăkhoéăm iăcóămáu
Th th n kinh:ăN u b nhăkéoădƠiă10ăngƠyăchóăxu tăhi năcácătri uăch ngă
th năkinhănh :ăcoăgi t,ăli t,ăđơmăvƠoăt ng,ăsùiăb tămép.ă
*ăCh năđoánăă
D aăvƠoătri uăch ngălơmăsƠng:ăS tăcao,ăviêmăđ ngăhôăh p,ăviêmăru t,ă
cácăn tăsƠiă ăda,ăcácăc năcoăgi tăb tăth ng,ănôn
*ăPhòngăb nh
Ch măsócăvƠănuôiăd ngăt t,ăgi ăv ăsinhăs chăs ,ăt yău ăchu ngătr iăđ nhă
k ă(Tr năMinhăChơu,ăH ă ìnhăChúc,ăLêăThanhăH a,ăPh măS ăL ng,ă ƠoăH uă
Thanh,ă D ngă Côngă Thu n,ă (1988).ă B nhă th ngă g pă ă chóă vƠă bi nă phápă
phòngătr NXBăNôngăthôn)
4.2.H iăch ngătiêuăch yă ăchó
B nhădi năbi nă nhanhăcóăth ă lƠmăch tă70ă - 100%ăchóăb nhă(ătríchătheoă
Tr năMinhăChơu,ăH ă ìnhăChúcă(1988)ă[3])
Trang 24- DoăkỦăsinhătrùngăđ ngătiêuăhóa:ăGiunăđ aă(Toxocaraăcanic),ăgiunămócă
(Ancylostomumăcaninum),ăsánăh tăd aă(Diphylliumăcanium)ầ.Cóăth ăđ năbƠoă
ký sinh: Amip (Entamoeba histolitrca), trùng roi (Giardia intestinalis)
- Doă năph iăth că năôiăthiu,ăth că năm căth că năquáăc ngăkhôngătiêuăhóaă
đ c,ă năph iăch tăđ c,ăc măl nh
Trongăt tăc ăcácă nguyênă nhơnătrênăthìă nguyênă nhơnădoă viăkhu nă lƠăch ă
y u
Theoătácăgi ăManninger,ăJanosămocsyầầ đƣăxácănh năcácăvi khu năcóă
th ăgơyăraăh iăch ngăviêmăru tă ăchóălƠ:
+ăNhómăviăkhu năth ngăhƠn:ăSalmonellaăenteritidis,ăS.paratyphiăA,ăB,ăS.ă
murinum.ăNhómăviăkhu nănƠyăcóănhi uăserotypăkhácănhau,ălƠătácănhơnăgơyăb nhă
choăh uăh tăcácăđ ngăv tăcóăvúăk ăc ăng i
+ Nhóm vi khu năE.ăcoli: Nhómăviăkhu nănƠyăr tăphongăphúăs ngătrongă
ru tăgiƠăc aăchóăvƠăt tăc ănh ngăđ ngăv tămáuănóng,ătrongăđóăcóăr tănhi uăch ngă
gơyădungăhuy tăvƠăgơyăb nhă ăđ ngătiêuăhóa.ăB nhă ăchóălƠădoănh ngăE.coliăcóă
khángănguyênăOăvƠăKăchi mă uăth
+ Nhóm t ăc uăvƠăliênăc uăkhu n:ăHaiănhómăviăkhu nănƠyăgơyăb nhăchoă
h uăh tăcácăn iăquanăc aăđ ngăv tămáuănóng,ătrongăđóăcóăchó,ămèo.ă ăchóăb ă
viêmă ru tă c pă ng iă taă xácă minhă đ că tácă nhơnă gơyă b nhă lƠă Staphylococcusă
aureus, Streptococcus fealis, Streptococcus pyogenesầ
+ă Nhómă viă khu nă y mă khí:ă M tă s ă ch ngă viă khu nă y mă khíă c ngă gơyă
b nhăviêmăru tăr tăn ngă ăchó,ănh tălƠăchóănh ănh :ăClostridiumăperfringens,
necrophorus
VƠă m tă s ă viă khu nă khác:ă Proteusă vulgaris,ă Klebsiella,ă Listeriaă
monocitogenes
Trang 25Cóăkho ngă50%ătr ngăh păviêmăru tăc pă ăchóălƠădoănhi măkhu năth ă
phátămƠănguyênănhơnăđ uătiênălƠăcácălo iăkỦăsinhătrùngăgơyăt năth ngăniêmăm că
đ ngătiêuăhóa,ăt oăđi uăki năchoăviăkhu năgơyăb nh
*ăD chăt ăh c:
- B nhăx yăraă ăm iăgi ngăchóăđangăđ cănuôiă ăn cătaăvƠă ăm iăl aă
tu i.ăNh ngăchóăd iă6ăthángătu iăthìăb nhăn ngăvƠăt ăl ăch tăcaoăh năcóăth ălênă
t iăă90ă- 100%.ăChóătr ngăthƠnhăvƠăchóăn iăcóăs căđ ăkhángăv iăb nhăcaoăh nă
nênăt ăl ăch tăth păh nă40ă- 50%
- B nhălơyătruy năch ăy uăquaăcácăđ ngătiêuăhóaădoăchóă năph iăth că n,ă
n cău ngăcóăviăkhu năgơyăb nh
- Chóăth ngăb ăb nhătrongăcácăthángătr iănóngă m.ăDoătr iăm aălƠăđi uă
ki năthu nă l iăchoăcácăviăkhu năđ ngăru tăphátătánăđiă xa,ă vƠoăcácăaoăh ă lơyă
nhi măchoăchó.ăTuyănhiên,ăb nhăv năx yăraăquanhăn măgơyăthi tăh iănhi uăchoă
chóăc nhăvƠăchóănghi păv
*ăTri uăch ngălơmăsƠng:
Tri uăch ngăn iăb tănh tălƠătiêuăch yăkèmătheoănônăm a,ădoăm măb nhăc ă
trúă ăd ădƠy,ăru t.ăChúngăphátătri nănhanhăv ăs ăl ng,ăchúngăti tăraăcácămen,ă
đ căt ăgơyăviêmăpháăh aăniêmăm căru t,d ădƠy,ăkíchăthíchălƠmăt ngănhuăđ ngăd ă
dƠy,ăru t
Trong 1 - 2ăngƠyăđ uăb ăb nh:ăchóă năítăho căb ă n,ăm tăm i,ăhayău ngă
n c,ă thơnă nhi tă t ngă 39,5ă ậ 400C,ă đ că bi tă khiă b ă nhi mă Smonella,ă
Staphyloccus,ăClostridiumăchóăs ăb ăs tăcaoă40ăậ 410
C trong vài ngày
Sauăđóăchóănônăm aăliênăt c,ău ngăn căc ngănôn,ăđ ngăth iă aăch yăd ă
d i,ăđ uătiênăphơnă táoăbónăsauă loƣngă nh ăn c,ăcóă mƠuă xanhă xámă ho că vƠngă
xám,ăcóăl năniêmăm căd ădƠy,ăru tălƠyănh y,ămùiătanhăkh m.ăDoănônăm aăvƠă aă
ch yăliênăt căchóăb ăm tăn căr tănhanhăvƠăgơyăr iălo năcơnăb ngăđi năgi i,ătr yă
timăm chăvƠăch tănhanh,ăbi uăhi năm tătr ngăsơu,ălôngăx ăxác,ădaănh nănheo,ă
b ngăthópăl i
Th iă k ă cu iă c aă b nh:ă Ru tă th ngă b ă xu tă huy tă nênă cóă mƠuă cƠă phêă
ho căđ ăt i
Trang 26Tr căkhiăch tăthơnănhi tăh ăxu ngă36ăậ 370C,ăh ăhuy tăáp,ătimăđ pănhanhă
120 ậ 150ănh p/phút,ăth ăg păvƠănôngă80ăậ 100ăl n/phút.ăChóăb ăki tăs căkhôngă
điăl iăđ c,ăn măm tăch ,ăphơnăl ngăch yăraăh uămônăkhôngăki măch ăđ c.ăKhiă
tiêmăthu căchóăm tăc măgiácăđauăđ n,ăchóăch tătrongătr ngătháiăki tăs c
N uăkhôngăch aăk păth iăchóăch tăv iăt ăl ă70ăậ 100% trong vòng 2 ậ 4
+ăXétănghi măphơnătìmătr ngăgiun,ăđ tăsán
+ăL yăm uăphơnăl păviăkhu năvƠălƠmăkhángăsinhăđ
4.3.ăB nhăviêmăph iă(pneumonia)
B nhăviêmăph iăth ngădoăk ăphátăc aăviêmăph ăqu năhayădoăb iănhi mă
viăkhu năc aăcácăb nhătruy nănhi măkhácănh :ăCarre,ăb nhăviêmăkhíăph ăqu nă
truy nănhi măchó, mèoă(tríchătheoăV ngă căCh t,ăLêăTh ăTƠiă(2004),[4])
* Nguyên nhân
Cóăth ădoănhi uănguyênănhơnăkhácănhau:
- Th ngădoăk ăphátăt ăviêmăđ ngăhôăh pătrên
- K ăphátăt ăb nhăCarre,ăviêmăph ăqu nătruy nănhi m
- Doă kỦă sinhă trùng:ă Giună ph iă (Filaroides,ă Aelustrongylus),ă n mă ph iă
(Aspergillus, Histoplasma, Coccidioids)
*ăTri uăch ngălơmăsƠng
B nhăti nătri nănhanhăt ănh ngăngƠyăđ uăconăv tăb ăs t,ă ăr ,ăniêmăm că
đ ăChóă ítă hoă nh ngă hoăđauăđ n,ăth ăkhó,ă môiă nh tă nh tă vƠătím,ăchóăth ăth ă
b ng,ăth ănhanhăvƠănông sauăvƠiăngƠyăthìăhoănhi uăh n
B nhădi năbi năb tăth ng,ăchóăcóăth ăch tăngayătrongătu năđ uădoăb tăkhíă
trƠnăđ yăđ ngăhôăh p,ăcóăkhiăkéoădƠiătr ăthƠnhămƣnătính.ăCóătr ngăh păb nhă
nh ăch ăkéoădƠiăm yăngƠyăvƠăkhôngăcóătri uăch ngărõăr t
Trang 27Ch n đoánăb nhă viêmăph iăkhôngăkhóă nh ngăđ ăxácăđ nhăđúngă nguyênă
nhơnăc năph iăxétănhi uăy uăt ăph iăquaăxétănghi măd chăti t,ăd chănh y.ăB nhădoă
Virusăth ngăcóăthơnănhi tăcaoă40ăậ 410C.ăB nhădoăn măth ngă ăth ămƣnătínhă
vƠăkhiădùngăkhángăsinhăkhôngăcóăhi uăqu ăB nhăviêmăph ăqu năph iăkèmătheoă
ch ngăviêmăc tăph ăqu n,ăthơnănhi tăkhôngă năđ nhăvƠăb nhăkéoădƠi.ăTr ngăh pă
viêmăph iăvƠămƠngăph iăth ngăxu tăhi năth yăth ngăd iăb ngăvƠăng c,ăcóăth ă
phátăhi năbƠngăch c,ăhútăd ch
4.4.ăB nhădoăxo nătrùngă(leptospirosis)
B nhăxo năkhu nălƠăb nhătruy nănhi măchungăchoănhi uălo iăgiaăsúcătrongă
đóăcóăchó,ăđ ngăv tăhoangădƣăvƠăng i.ăB nhălƠmăhoƠngăđ nătoƠnăthơn,ăviêmă
gan,ăth n,ăviêmănƣo,ăđáiăraăhuy tăs căt ăho cămáu
* Nguyên nhân
- Doăm tălo iăviăkhu năđ căbi tăg iălƠ xo năkhu năgơyăra
*ăD chăt ăh c
- B nhăx yăraăquanhăn mănh ngănhi uăh năvƠoămùaăm a.ăB nhăcóăth ălơyă
tr căti păt ăconă măsangăconăkh e
- Cóăth ălơyăgiánăti păquaăcácăy uăt ătrungăgian:ăth că n,ăn cău ngầầ.ă
Nh ngăquanătr ngănh tălƠădoăchu t
Xo năkhu năcóăth ăxuyênăquaăda,ăniêmăm călƠnhăl năvƠoăgơyăb nhăchoăc ă
th ,ăxo năkhu năcóăs căđ ăkhángăm nhăv iămôiătr ng
- Doăx ălỦăv tăth ng,ăv tăthi n,ăv tăm ăkhôngăđ măb oăyêuăc uăk ăthu t
- Quaăđ ngăgiaoăph i:ăconăđ cătruy năm măb nhăchoăconăcái
- Doăm ătruy năb nhăchoăconăquaăbƠoăthai
M iăliênăquanăgi aăngu năb nh,ăđ ngăv tăc măth ăvƠăy uăt ătrungăgiană
truy nălơyăđ cătómăt tătheoăs ăđ ăsau:
Trang 28*ăTri uăch ngălơmăsƠng
Chóăt tăc ăcácăl aătu iăđ uăm căb nh,ănh ngăchóăd iăm tăn măb ăb nhăăăă
n ngăh n.ăChóăđ căt ăl ăb nhăcaoăh năchóăcái.ăTh iăgianănungăb nhă5ăậ 10 ngày,
đ iăkhiăb nhăphátăraăđ tăng t
- Chóăsuyăy u,ăb ă n,ănôn,ă39.5ă- 40o
C
- Trongăm tăvƠiăngƠyăchóăh tăs t,ăsuyănh c,ăkhóăth ăDoăđ căt ăc aăviă
khuơnătácăđ ngălênăniêmăm căđ ngătiêuăhóaăvƠăđ ngăhôăh păb ăho iăt ,ămi ngă
cóăv tăloétăvƠămùiăr tăhôi,ădaăvƠăniêmăm căcóăxu tăhuy tăđi m,ăchơnăsauăy u,ăth ă
khó,ăvƠngădaăvƠăniêmăm căm t
- N căti uămƠuăcƠăphêăho căđiăti uăraămáu
- N uăb nhă n ng:ăchóăb ărunăc ăb p,ăđauăvùngăb ng,ă nônăraă máu,ăch yă
máuăm i,ăg yănhanh,ăsútăcơn,ădaăkhôăm tătr ng,ăviêmăk tăm c,ăthơnănhi tăh ,ăkhóă
th ,ăkhátăn c,ăđiăti uănhi u,ăm tăn c,ăsuyăki t,ăhônămêăvƠăch t
- Chóă conă b ă b nhă đ tă ng tă cóă th ă nôn,ă m tă n c,ă shockă vƠă ch tă trongă
vòng 3 ngày
- Chóăcóăch aăd ăb ăx yăthai,ăthaiăs yăb ăxu tăhuy tătrênăda
*ăCh năđoán
D aăvƠoătri uăch ngălơmăsƠngălƠăch ăy u:ăvƠngădaătoƠnăthơn,ăniêmăm că
m tăvang,ăh iăth ăr tăhôi.ă ( ƠoăTr ngă t(1990).ăB nhăth ngăth yă ăchóăvƠă
bi năphápăphòngătr ăNXBăNôngăthôn)
4.5.ăB nhăd i
Trang 29B nhăd iăgơyăraăb iăviusăcóăh ngăth năkinh,ăsauăkhiăxơmănh păvƠoăc ăth ă
ng iăvƠăđ ngăv tădiăchuy nătheoădơyăth năkinhăv năđ ngăvƠoătu ăs ngăvƠălênă
não, gây raătr ngătháiăđiênăd iă ăđ ngăv tăvƠăng i.ăViusăd iăđ cătruy nătr că
ti păt ăchóăd iăsangăchóăkho ăvƠăng i.ăTrongăn cădƣiăchóăd iăcóăviusăd iănênă
khiăc năng òiăvƠăthúăv tăkhác,ăviusăd iăs ăt ăn cădƣiăxơmănh păvƠoăv tăth ng
Tr căkhiăchoăphátăraăcácă tri uăch ngăd iăt ă8ăậ 14ăngƠy,ăn cădƣiăc aă
chóăcóăviusăd i.ăMèo,ăchóăsói,ăch n,ăkhiăb ăd iăc ngăcóăviusăd iătrongăn cădƣiă
vƠăc ngătruy năb nhăchoăcácăthúăv tăkhácăvƠăng iăgi ngănh ăchóăd i
*ăTri uăch ng
+ Th điên: Sauăth iăgiană ăb nhăchóălênăc năđiênăd ăd i:ăm tăđ ăng u,ă
ch yădƣiănh ăb tăxƠăbôngăquanhămép,ăkhôngăcònăc măgiác,ălaoăvƠoăm iăng iăk ă
c ăch ănóăvƠăcácăconăv tăkhácăđ ăc năxé.ăTh iăk ănƠyăchóăb ă năho cănhaiănu tă
t tăc ăv tăgìăămƠănóăg pătrênăđ ng.ăChóăs aăcóăti ngăkhƠnăkhƠnăho cărúălênăt ngă
h iăghêăr năkhácăh năv iătr ngătháiăbìnhăth ng.ăVƠiăngƠyăsauăđóăchóăb ănhƠăđiă
ho cărúcăvƠoăb ăb i,ăxóăt iăvƠăch tătrongătr ngătháiăg yăr c,ăs căki t,ăb iăli tăv iă
nh ngăv tăth ngăr mămáuătrênăthơnăth ădoăt ăc năxé
B nhăti nătri nătrongăvòngă2ăậ 5 ngƠyăchóăsuyăki tăr iăch t
+ Th b i li t:
uătiênăchóăth ăhi năcácătr ngătháiăb tăth ng:ăng ăngác,ăb năch n,ăđiă
l i,ă năítăho căb ă n.ăSauăđóăchóăl ngăl ăchuiăvƠoăm tăxóăt iăn măim,ădoăđóăg iălƠă
th ăd iăimăl ngăho căth ăd iăcơm,ăkhácăh năv iăth ăđiênăcu ng.ăVƠiăngƠyăsau,ă
chóăb ăli tăchơn,ăli tăhƠm,ăkhôngăth ăháăm măraăđ cănh ngăn cădƣiăv năch yă
quanhămépănh ăb tăxƠăphòng.ăSauăkhiăphátăb nhăt ă3ăậ 5ăngƠy,ăchóăch tătrongă
tr ngătháiăb iăli tăhoƠnătoƠn
Th ănƠyăr tănguyăhi măvìăng iătaăkhôngăngh ăđ năb nhăd iăvƠăm yăngƠyă
đ uăchóăcóăth ăc năch ănhƠăkhiăđ năch măsócănó.ăTh ăb iăli tăchi mă20ăậ 30%ăs ă
chóăb ăb nhăd i
*ăPhòngăch ngăb nhăd i
B nhăd iăr tănguyăhi măvìăhi nănayăkhôngăcóăthu căđi uătr ăđ căhi u.ă ă
n cătaăvi căphòngăch ngăb nhăd iăđƣăđ aăthƠnhăch ngătrìnhăqu căgiaăphòngă
Trang 30ch ngă b nhă d i.ă Trongă đóă quiă đ nhă t tă c ă chó,ă mèoă nuôiă đ uă ph iă đ că tiêmă
phòngăd iăvƠăl păl iăthƠnhăđ nhăkìăh ngăn m
*X ălỦăv tăth ngăkhiăb ăchóămèoăc n
Nh mătránhăs ălơyătruy năb nhăd i,ăkhiăb ăchóămèoăc năc năth căhi năcác
bi năphápăsau:
R aăs chăv tăth ngăb ngăxƠăbông,ăsauăđóăsátătrùngăl iăb ngăc n.ăKhôngă
dùngăcácăph ngăphápăphòngăb nhădơnăgianănh ăl yăn c,ău ngăthu cănamầ
nă ngayă tr mă v ă sinhă phòngă d chă g nă nh tă tiêmă vaccină phòngă ch ngă
b nhăd i.ăTr ngăh păv tăc năg năvùngăđ uăho căv tăth ngăquáăsơuăph iătiêmă
phòngăb ngăkhángăhuy tăthanhăd iătr căkhiătiêmăphòngăb ngăvaccin.ăTr ngă
h păc năthi tăcóăth ătiêmăthêmăvaccinăphòngău năvánătheoăch ăđ nhăc aăc ăquană
yăt
4.6.ăB nhăgiunăđ aă(Ascariasis)
* Nguyên nhân
- Có 3 lo iăgiunăđ aăgơyăb nhăchoăchó,ămèo:ăToxocaraăcanis,ăToxascarisă
leonia, Toxocara cati
- Toxocaraăcanis:ăTh ngăgơyăm nhă ăchóănon.ăGiunăcoăvòngăđ iăt ă26ă-
28ăngƠy,ăphátătri nă ăniêmăm căru t.ă uătrùngăgiunăcóăth ăchuiăquaănhauăthaiăđ ă
vƠoăthai,ăc ngăcóăth ădiăhƠnhătrongăc ăth ăng i
- Toxascarisăleonia:ăC ăchóăvƠămèoăđ uănhi mănh ngăchóăd iă6ăthángă
tu iăítăth y.ăKhiăxơmănh păvƠoăđ ngătiêuăhóaă uătrùngădiăhƠnhătheoăt nhăm chă
ru tăt iăt nhăm chăc aăr iăvƠoăgan,ătheoăh ătu năhoƠnăđ nătim,ăph i,ăvƠăcácăph ă
nang.ăChóăhoăvƠănu tătr ăl iăvƠoăđ ngătiêuăhóa
- Toxocaraăcati:ăTh ngăkíăsinhătrênămèo,ă uătrùngăcóăth ăquaăs aăđ ăgơyă
nhi măchoămèoăcon
*ăTri uăch ng
B nhăch ăy uăphátăraă ăchóăconăvƠăgơyătácăh iă ăchóă20ăngƠyătu iăđ nă3ă
thángătu i.ăChóăconăm căb nhăcóăbi uăhi nătri uăch ngălơmăsƠngănh ăsau:ăG yă
còm,ălôngăxù,ăb nhăphìnhăto,ăc ngătròn,ăphơnăs tătr ngăxám,ăphơnăb ăb tă ălôngă
xungăquanhăh uămôn.ăB nhăth ngăbi năch ngăthƠnhăcácăth ăb nhăph căt pănh :
Trang 31- Giunăđ aănhi uăgơyăt căru t,ăl ngăru tăd năđ năch t
- Giunăđ aăchuiă ngăm tălƠmăchóăb ăđauăđ n,ănônăkhan,ăb ă n,ăsuyăki tăr iă
ch t
- Chóăconăphìnhăb ngăcóc,ăt ăch căd iădaăth yăth ngăth măd chăthƠnhă
d ngăkeoăbùngănhùng
- N uăb ăb nhăn ngăthìă uătrùngădiăhƠnhălƠmăt năth ngăc ăquanăth căth ă
nh ăgan,ăth n,ăph iăr iăbi năch ngăgơyăraăb nhăbángăn c
*ăCh năđoán
- D aăvƠoătri uăch ngălơmăsƠng
- Xétănghi măphơnătìmătr ngăb ngăph ngăphápăFuleborn
(Nguy nă căHi nă(2001).ăS ătayăh ngăd năk ăthu tăthúăyăvƠănuôiăchóă- mèo
Chiăc căthúăyăt nhăC năTh )
4.7 B nhăsánădơyă(Costodiosis)
* Nguyên nhân
Cóă2ălo iăsánădơyăgơyăb nhă ăchó,ămèoălƠ:ăDiphyllobothiriumămansoniăvƠă
Diphyllidium canium
- Diphyllobothiriumămansoni:ăKhiătr ngăthƠnhăbƠiăxu tătr ngăquaăphơnă
raăngoƠiămôiătr ng.ăTr ngăhìnhăthƠnhă uătrùngăhìnhăc uăcóănhi uălôngăvƠăchuiă
raăkh iătr ngăsauă21ăngƠy.ă uătrùngătrôiăxu ngăn căchuiăvƠoăcácăloƠiăgiápăxác.ă
uătrùngăphátătri năsau20ăngƠyăcóăkh ăn ngăgơyănhi măchoăv tăch ătrungăgianălƠă
cácăloƠiă chănhái.ă chănháiă năph iăcácăloƠiăgiápăxácăcóă uătrùng,ă uătrùngăs ă
chuy năvƠoăs ngă ăphúcăm căho căc ăc aă chănhái.ăChóămèoă năph iă chănháiăcóă
uătrùngăsauă13ăngƠyăs ăcóăsánătr ngăthƠnhă ăru t
- Diphyllidiumăcanium:ă tăsánăgiƠăth iăraăngoƠiăcóămangătheoătr ng.ă tă
sánăv ăraătr ngăth iăraămôiătr ngăđ căv tăch trungăgianălƠăb ăchétăchó,ămèoă
vƠăch yă năph iăs ăphátătri năthƠnhă uătrùng.ăChó,ămèoăvƠăthúă năth tăkhácă nă
ph iăv tăch ătrungăgianăcóă uătrùngăs ăb ănhi măsánădơy
*ăTri uăch ng:ă
B nhădoăDiphyllobothriumămansoni
Trang 32Trong quá trình ký sinh sán bám vào vách ru tăgơyăt năth ngăniêmăm că
kíchăthíchălƠmăchoăchóăhayănônăm a,ăch yămáuăru t.ăTi păđóălƠăquáătrìnhăviêmă
th ăphátădoănh ngăviăkhu năgơyăb nhăđ ngăru t
Chóăb ăcácătri uăch ngăth năkinhădoăđ căt ăc aăsánăgơyăra:ăRunăr y,ăng ă
ngác,ăn măl ăm tăch ăhayătr nênăd ăh n.ăChóăb ălo nătiêuăhóaăth ngăxuyênălúcă
táoăbón,ălúcă aăch y.ăHi năt ngănƠyăx yăraăph ăbi nă ăchóă1ă- 4ăthángătu i.ăChóă
nh ănhi măsánăph năl năb ăviêmăru tăc păch tă60ă - 70%.ăChóătr ngăthƠnhăb ă
b nhămƣnătính:ăg yăd n,ăthi uămáuăkéoădƠiăm cădùăv nă năbìnhăth ng.ăK tăthúcă
chóăb ăch tădoăki tăs c
B nhădoă iphyllidumăcaninum
Sánădơyăgơyăb nhăchoăchóămèoăb ngăcáchăchi măđo tăch tădinhăd ng,ă
gơyăt năth ngăc ăgi iătrênăniêmăm căru t,ăti tăt ăgơyăr iălo năb nhălỦăđ ngă
tiêuăhóa.ăChóămèoăb ăb nhă ă2 th :ăth ăc pătínhăvƠăth ămƣnătính
+ăTh ăc pătính:ăTh ngăg pă ăchóănh ăt ă1ă- 4ăthángătu i.ăChóăth ăhi nă nă
kém,ănônăm aăliênăt cădoăsánăkíchăthíchăvƠoăniêmăm căru t,ă uăsánăcóănhi uă
mócăbámă vƠoă váchăru tă gơyăt năth ngă vƠăch yă máuăru t,ăphơnăcóă m uă xám
ho căđ ăt i.ăTi păđóălƠăquáătrìnhăviêmăru tăc pădoănh ngăviăkhu năcóăs nătrongă
đ ngătiêuăhóa.ăChóă aăliênăt cătrongăphơnăcóăniêmăm căru tătrócăraăcóăl năđ tă
sánăr ngăra.ăN uăkhôngăđi uătr ăt tăchóăs ăch tăv iăt ăl ăcaoă60ă- 90% trong tình
tr ngăm tămáu, m tăn căvƠăm tăch tăđi năgi i
+ăTh ămƣnătính:ăX yăraăph ăbi nă ăchóătr ngăthƠnh.ăChóăcóăbi uăhi nă
nônăm a,ă năkém,ăr iălo nătiêuăhóa,ăviêmăru tămƣn,ăchóăb ăsuyănh c,ăthi uămáuă
dƠi,ăki tăs căr iăch tădoăcácăb nhăđ ngăru tăth ăphát
căbi tătrongăb nh sánădơyă ăchóătr ngăthƠnh,ăchóăv nă năkh eănh ngă
g yăd nătrongăphơnăcóăđ tăsánăgiƠăr ngăra.ă tăsánăgi ngăh tăd a,ăkhiăraăngoƠiă
môiătr ngăv năc ăđ ngăđ căsauăvƠiăgi ănênăg iălƠă“sánăh tăd a”
*ăCh năđoán
- Ki mătraăphơnătìmătr ng
Trang 33- Ki mătraăđ tăsánătrong phân
(Ph măS ăL ngă(2002).ăB nhăsánădơyăc aăchóă ăm tăs ăt nhăphíaăB căVi tăNam.ă
T păchíăKHKTăthúăy.ăT păIXăs ă2)
PH N III
I T NG, N I DUNG VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U
1 I T NG NGHIÊN C U
- Ơnăchó,ămèoăc aăqu năHoƠngăMai
- Cácăcaăb nhătrênăchó,ămèoăt iătr iăchó,ămèoăc nhăs ă176ă- Tr ngă nhă
- Cácăcaăb nhătrênăchó,ămèoăđi uătr ăngo iătrúăt iănhƠădơnătrongăqu n
2.ăN IăDUNGăNGHIểNăC U
2.1.ă i uătraăc ăb nă
+ă căđi măt ănhiênăkinhăt ă- xƣăh iăc aăqu năHoƠngăMai
+ă i uătraătìnhăhìnhăch nănuôiăchó,ămèoăc aăcácăh ăgiaăđìnhătrênăm tăs ă
ph ngă ăqu năHoƠngăMaiă- HƠăN i
- T ngăđƠnăchó,ămèoăquaăcácăn mă2004ă- 2006
- Côngătácăv ăsinhăthúăy
- Công tác tiêm phòng
2.2.ă i uătraăkh oăsátăth cătr ng
+ăS ăl ngăđƠnăchó,ămèoăt ă11/01ăđ nă30/05/2007
+ Gi ngăchó,ămèoăđ cănuôiă ăđ aăbƠnăqu n
+ăCh măsócăvƠănuôiăd ngă
+ăV ăsinhăphòngăb nh
+ăPh ngăth căch nănuôiăchó,ămèo
2.3.ăB nhăchó,ămèoătrongăquáătrìnhăth căt păt ă11/01/07ăđénă30/05/07
- Tri uăch ngăb nhălỦầ
Trang 34- D chăt ăh cămiêuăt
- D chăt ăh căphơnătích
- S ăli uăđ căx ălỦătheoăph ngăphápăth ngăkêăsinhăh c
- T ngăh p,ăphơnătíchăk tăqu ăb ngăph ngăphápăth ngăquy
Trang 351.ă I UăTRAăC ăB N
1.1.ăM tăs ăt ănhiên,ăkinhăt ă- xƣăh iăc aăqu năHoƠngăMai
*ăV ătríăđ aălí
HoƠngăMaiălƠăm tăqu năm iăđ căthƠnhăl păđ uăn mă2003,ăn mă ăphíaă
NamăthƠnhăph ăHƠăN i.ă
- Phíaă ôngăch yăd căb ăsôngăH ngăgiápăv iăGiaăLơm
- PhíaăTơyăgiápăv iăqu năThanhăXuơn
- Phía Nam giápăv iăhuy năThanhăTrì
- PhíaăB căgiápăv iăqu năHaiăBƠăTr ng
NgoƠiăra,ăcònăcóăđ ngăqu căl ă1A,ă1Băch yăd căquaănênăr tăthu năl iăchoă
vi căgiaoăl uăv năchuy năhƠngăhóaănóiăchungăvƠăvi căv năchuy năgiaăsúc,ăgiaă
c m,ă th că ph mă tiêuă dùngă (t iă 80%ă đ că v nă chuy nă quaă qu n).ă HoƠngă Maiăă
cònălƠăvùngătiêuăúngăc aăc ăthƠnhăph ,ăvìăn iăđơyăcóăcácăh ăđi uăhoƠă ăph ngă
YênăS ă ơyălƠănguyăc ăti mă năb nhălơyălan,ăphátăd chăchoăđƠnăv tănuôiăvƠăôă
nhi mămôiătr ng,ăgơyăkhóăkh năchoăcôngătácăphòngăch ngăd chăb nhăchoăđƠnă
giaăsúc,ăgiaăc m
* i uăki năkinhăt ăậ xƣăh i
uăn mă2003ăthƠnhăph ăđƣăti năhƠnhăphơnăchiaăl iăđ aăgi iăhƠnhăchínhă
c aă huy năThanhă Trì,ătáchă9ă xƣă venă n iăthƠnhă vƠă5ăph ngăc aă qu nă Haiă BƠă
Tr ngă thƠnhă l păqu nă HoƠngăMai.ăQu nă HoƠngăMaiăcóă14ăph ngă (B ngă1)
Ph năl năs ăph ngănƠyăđangătrongăgiaiăđo năchuy năđ iăc ăc u,ăhìnhăthƠnhăcácă
khuăph ăđôăth ,ăkinhădoanhăth ngăm iăvƠăbuônăbánănh ăCácăph ngăvùngăvenă
bƣiăsôngăH ngănh ăL nhăNam,ăTr năPhú,ăYênăS ăPhùăh păv iăvi căs năxu tărauă
mƠuăvƠăch nănuôiăđ iăgia súc,ăti uăgiaăsúcă(ăchó,ămèo,ầ),ăthu ăc m
B ngă1.ăTH NGăKểăT NGăH PăPHỂNăLO IăC PăXĩăPH NG
TÊN
DI Nă TÍCH
DỂNăS
T ngă
s ă Phân
lo iă
Trang 36Ti uăth ă công
Trâu,
c m
Chó, mèo
Ghiăchú:ăXălƠăcóănuôiăcácăgi ngăvơtănuôiăđƣănêuă ătrên
0ălƠăkhôngănuôiăcácăgi ngăv tănuôiăđƣănêuă ătrênă
M iăch ăXăđ cătínhăb ngă1ăđi m
TSălƠăch nănuôiăthu ăs n
Nhìnă vƠoăb ngăth ngă kêătrênătaăth yătrongăqu nă HoƠngăMaiăph ngăcóă
di nătíchăl nănh tălƠăYênăS ă(725,17ăha),ănh ănh tălƠăph ngăGiápăBátă(75ăha).ăăăăă
Dơnăs ăbi năđ ngăt ă6722ăng iă(Tr năPhú)ăđ nă27927ăng iă( nhăCông).ăX pă
lo iăcóă10ăph ngăđ tălo iă1;ă3ăph ngăđ tălo iă2;ă1ăph ngălo iă3.ă ăđánhăgiáă
phơnălo iăchoăt ngăph ngăng iătaăd aăvƠoăcácătiêuăchíăsau:
+ăPh ngăđ tălo iă3ălƠ: