Nhật kí trong tù, tập nhật kí bằng thơ ghi lại một cách chân thực nhất hình ảnh người tù cộng sản trong nhà tù Tưởng Giới Thach suốt Mười bốn trăng tê tái gông cùm, ở đó, dù có bị vùi dập tàn nhẫn đến đâu thì người tù cách mạng vẫn vượt lên để chan hòa, giao cảm với vạn vật, để giành tình yêu thương của mình cho hết thảy với một ý chí nghị lực phi thường, một ý chí độc lập tự do đáng trân trọng.
Trang 1Đ bài: Ý chí đ c l p t do đề ộ ậ ự ược th hi n trong "Nh t kí trong tù"ể ệ ậ
Bài làm
"Nh t kí trong tù", t p nh t kí b ng th ghi l i m t cách chân th c nh t hình nh ngậ ậ ậ ằ ơ ạ ộ ự ấ ả ườ i
tù công s n trong nhà tù Tả ưởng Gi i Thach su t "Mớ ố ườ ối b n trăng tê tái gông cùm", đó,ở
dù có b vùi d p tàn nh n đ n đâu thì ngị ậ ẫ ế ười tù cách m ng v n vạ ẫ ượt lên đ chan hoà, giaoể
c m v i v n v t, đ giành tình yêu thả ớ ạ ậ ể ương c a mình cho h t th y v i m t ý chí ngh l củ ế ả ớ ộ ị ự phi thường, m t ý chí đ c l p t do đáng trân tr ng.ộ ộ ậ ự ọ
Mùa thu năm 1942, Nguy n Ái Qu c b b t khi v a đ t chân lên m nh đ t Qu ng Tây.ễ ố ị ắ ừ ặ ả ấ ả Không h xét x , không h lu n t i, Ngề ử ề ậ ộ ườ ịi b chuy n t nhà lao này đ n nhà lao khácể ừ ế không gì ngoài m c đích đày đ a. Chính trong th i gian đó Ngụ ọ ờ ười đã vi t "Nh t kí trongế ậ tù". Đây là t p th cũng là m t t p nh t kí, là nh ng gì Bác ghi chép l i t cu c s ng hàngậ ơ ộ ậ ậ ữ ạ ừ ộ ố ngày b i v y, nó h t s c chân th c và s ng đ ng. Đ c bi t, n i b t lên trong nh ng tácở ậ ế ứ ự ố ộ ặ ệ ổ ậ ữ
ph m y chính là b c chân dung t h a c a m t b c "đ i nhân, đ i trí, đ i dũng", ngẩ ấ ứ ư ọ ủ ộ ậ ạ ạ ạ ườ i không ch khát khao t do cho mình mà cao h n n a còn là t do cho dân t c, cho nhânỉ ự ơ ữ ự ộ
lo i. H Chí Minh đã không ng n ng i v ch tr n b m t phi nhân tính c a nhà tù Tạ ồ ầ ạ ạ ầ ộ ặ ủ ưở ng
Gi i Th ch, đày đ a tớ ạ ọ ước đo t quy n t do c a con ngạ ề ự ủ ườ ởi, đó, người tù vô c bớ ị chuy n đi h t nhà lao này đ n nhà lao khác:ể ế ế
"Qu ng Tây đi kh p lòng oan c ả ắ ứ
Gi i t i bao gi , gi i t i đâu" ả ớ ờ ả ớ
Người tù ph i ch u c nh m đau, đói rét, b n th u:ả ị ả ố ẩ ỉ
"B n tháng c m không no ố ơ
B n tháng đêm thi u ng ố ế ủ
B n tháng áo không thay ố
B n tháng không gi t giũ ( ) ố ặ Gày đen nh qu đói ư ỷ
Gh l m c đ y thân." ẻ ở ọ ầ
Đau kh và khó khăn là th , tổ ế ưởng ch ng nh có th qu t ngã ý chí c a ngừ ư ể ậ ủ ười tù nh ngư không người tù v n không h b khu t ph c mà vẫ ề ị ấ ụ ượt lên t t c v i ý chí đ c l p t do,ấ ả ớ ộ ậ ự
m t khí phách kiên cộ ường
Trang 2Đó là hình nh ngả ười tù v i ớ ước m khát v ng t do đ n cháy b ng c trong nh n th cơ ọ ự ế ỏ ả ậ ứ
l n trong ti m th c. Ngay t đ u bài th ta đã b t g p đi u này:ẫ ề ứ ừ ầ ơ ắ ặ ề
"Ngâm th ta v n không ham ơ ố
Nh ng ng i trong ng c bi t làm chi đây ư ồ ụ ế Tháng ngày ngâm ng i cho khuây ạ
V a ngâm v a đ i đ n ngày t do." ừ ừ ợ ế ự
Câu th cu i cùng nh m t s hi n nhiên, m t l t t y u: ngâm th đ ch ngày t do,ơ ố ư ộ ự ể ộ ẽ ấ ế ơ ể ờ ự
nó th hi n ni m tin s t đá c a H Chí Minh: ngày t do s đ n. Ph i khát khao t do thể ệ ề ắ ủ ồ ự ẽ ế ả ự ế nào thì người tù m i có m t ni m tin mãnh li t đ n v y. Cũng có khi, ngớ ộ ề ệ ế ậ ười tù khát khao
đ để ượ ực t do thưởng ngo n v đ p c a thiên nhiên, đạ ẻ ẹ ủ ược th h n theo m nh trăng thu:ả ồ ả
"Ch ng đ ẳ ượ ự c t do mà th ưở ng nguy t ệ Lòng theo v i v i m nh trăng thu" ờ ợ ả
Ý chí t do cũng đự ươc gián ti p th hi n qua vi c phát hi n và đ ng c m v i khát khaoế ể ệ ệ ệ ồ ả ớ
t do c a ngự ủ ười khác. Bác l y đi u đó đ lí gi i cho hành đ ng li u m ng c a m t ngấ ề ể ả ộ ề ạ ủ ộ ườ i
b n tù:ạ
"T do anh y h ng mong m i ự ấ ằ ỏ
Li u m ng đâm nhào, nh y xu ng xe" ề ạ ả ố
Là khát khao cho mình nh ng cũng chính là cho c dân t c đư ả ộ ươ ực t do, đ c l p. Chính vìộ ậ
v y mà lúc nào ngậ ười cũng b ám nh b i hình nh c a đ t nị ả ở ả ủ ấ ước, lo l ng cho v n m nhắ ậ ệ
đ t nấ ước:
"Năm chòm c qu c tăm h i v ng ố ố ơ ắ Tin t c bên nhà b a b a trông" ứ ữ ữ
N i ni m nh nỗ ề ớ ước và khát khao đ c l p t do y lúc nào cũng thộ ậ ự ấ ường tr c, đ n m c nóự ế ứ theo c vào trong gi c ng c a ngả ấ ủ ủ ười, đi sâu vào trong ti m th c:ề ứ
"Canh b n canh năm v a ch p m t ố ừ ợ ắ Sao vàng năm cánh m ng h n quanh." ộ ồ
Sao vàng năm cánh là hình nh c a lá c t qu c đang tung bay, nó tả ủ ờ ổ ố ượng tr ng cho đ cư ộ
l p, ch quy n, t do c a t qu c. Hình nh y luôn thậ ủ ề ự ủ ổ ố ả ấ ường tr c trong tâm trí Ngự ườ ở i b i
nh ngư ười đã t ng nói: "Tôi có m t ham mu n, m t ham mu n t t b c là nừ ộ ố ộ ố ộ ậ ước nhà đượ c
đ c l p, nhân dân độ ậ ươ ực t do, ai cũng có c m ăn áo m c, ai cũng đơ ặ ươc h c hành". Đóọ
Trang 3cũng chính là m t trong nh ng đông l c chính thôi thúc Ngộ ữ ự ười khát khao thoát ra kh iỏ
c nh giam hãm, tù đà Dả ỵ ường nh k thù càng đ a đày, càng tìm cách th tiêu thì ý chíư ẻ ọ ủ
đ c l p, t do y càng n i b t lên, sáng ng i. Ta b t g p đó m t t th ng o ngh v iộ ậ ự ấ ổ ậ ờ ắ ặ ở ộ ư ế ạ ễ ớ lao lung c a m t tâm h n t do:ủ ộ ồ ự
"Tuy b tình nghi là gián đi p ị ệ
Mà nh khanh t ư ướ ng m t ung dung" ặ
Ý chí đó không gì có th khu t ph c để ấ ụ ược:
"M c dù b trói chân tay ặ ị Chim ca r n núi h ộ ươ ng bay ngát r ng ừ
Vui say ai c m ta đ ng ấ ừ
Đ ườ ng xa âu cũng b t ph n qu nh hiu." ớ ầ ạ
Nhà tù ch có th giam hãm đỉ ể ươc thân th ch đâu giam hãm để ứ ược tâm h n ngồ ười tù. Tâm
h n y v n vồ ấ ẫ ượt qua bao vòng dây trói đ chan hoà giao c m v i thiên nhiên, đ c mể ả ớ ể ả nhân đó ti ng chim ca r n núi mùi hở ế ộ ương đ a ngát r ng. Có th kh ng đ nh r ng ngư ừ ể ẳ ị ằ ườ i
tù cách m ng hoàn toàn t do v m t tinh th n. Chính vì l đó mà trong t p nh t kí, ta b tạ ự ề ặ ầ ẽ ậ ậ ắ
g p nhi u cu c vặ ề ộ ượt ng c v tinh th n đ vụ ề ầ ể ươ ớn t i vùng tr i t doờ ự
"Ng ườ i ng m trăng soi ngoài c a s ắ ử ổ Trăng nhòm khe c a ng m nhà th " ử ắ ơ
Tâm h n yêu thiên nhiên, yêu t do đã vồ ự ượt qua song s t nhà giam đ đ n v i thiên nhiênắ ể ế ớ trong m t m i tình tri âm, tri k Ngộ ố ỉ ười hoàn toàn t do v m t tinh th n b i có m t sự ề ặ ầ ở ộ ự
th t là:ậ
"Giam ng ườ i trói c chân tay l i ả ạ
Ch ng th giam ta nghĩ t do" ẳ ể ự
và Ngườ ựi t nh n mình là m t ngậ ộ ười khách t do trong chính n i tù hãm:ự ơ
"Mây m a, mây tanh bay đi h t ư ế Còn l i trong tù khách t do" ạ ự
Ý chí đ c lâp t do đó, xét cho cùng chính là b t ngu n t khát khao đ c l p t do cho cộ ự ắ ồ ừ ộ ậ ự ả dân t c. Vì dân t c mà ngộ ộ ười có thêm s c m nh đ vứ ạ ể ượt qua th thách, đ a đày. Ngử ọ ườ i
đã t ng xót xa vì b giam hãm trong tù ng c, không có đi u ki n đ giúp ích cho dân t cừ ị ụ ề ệ ể ộ mình s m thoát kh i c nh tù đày. H n ai h t, H Chí Minh th m thía n i đau c a m t conớ ỏ ả ơ ế ồ ấ ỗ ủ ộ
Trang 4người m t t do, c a m t dân t c m t t do:ấ ự ủ ộ ộ ấ ự
"Trên đ i nghìn v n đi u cay d ng ờ ạ ề ắ Cay đ ng chi b ng m t t do" ắ ằ ấ ự
Càng đ c, càng đi sâu vào tìm hi u "Nh t kí trong tù" ta càng th y sáng ng i lên đó là ýọ ể ậ ấ ờ ở chí đ c l p, t do c a ngộ ậ ự ủ ười tù. Dù nhà tù Tưởng Gi i Thach kia có đ a đ y, giam c m,ớ ọ ầ ầ hành h nh th nào thì ngạ ư ế ười tù cũng vượt qua t t c đ c m thông, xót thấ ả ể ả ương cho
nh ng s ph n, chan hoà v i thiên nhiên, t o v t. Dù b t c hoàn c nh nào ngữ ố ậ ớ ạ ậ ở ấ ứ ả ười tù cũng v n luôn gi phong thái ung dung t t i, coi thẫ ữ ự ạ ường gian kh Ý chí đó b t ngu n tổ ắ ồ ừ khát khao đ ng l p, t do cho dân t c, h nh phúc cho muôn dân, khát khao độ ậ ự ộ ạ ược hun đúc
t khi Ngừ ười còn r t nh , t truy n th ng c a m t gia đình Nho giáo, m t quê hấ ỏ ừ ề ố ủ ộ ộ ương là cái nôi c a các cu c kháng chi n. Ngu n g c y khi n cho ý chí, tinh th n c a Ngủ ộ ế ồ ố ấ ế ầ ủ ườ i càng tr nên ng i sáng và đáng trân tr ng bi t bao.ở ờ ọ ế
C t p th là m t t p nh t kí ng n gon và hàm súc nh ng truy n t i đả ậ ơ ộ ậ ậ ắ ư ề ả ươc bi t bao ýế nghĩa l n lao có giá tri xã hôi và nhân sinh sâu s c. đó ngớ ắ Ớ ười tù công s n H Chí Minhả ồ
hi n lên v i ý chí nghi l c phi thệ ớ ư ường, v i tinh th n đ c l p t do và khát khao đ c l p tớ ầ ộ ậ ự ộ ậ ự
do mãnh liêt. Thương yêu nhân dân khát khao đ c lâp t do cho b n thân, cho dân t c, Hộ ự ả ộ ồ Chí Minh tr thành m t t m gở ộ ấ ương sáng th t vĩ d i, t m gậ ạ ấ ương c a Ngủ ười