Cảm nhận bài Từ ấy của Tố Hữu

Sức hấp dẫn của tập thơ Từ ấy (1937 - 1946) trước hết là sự hấp dẫn của lí tưởng cách mạng. Lí tưởng vẫy gọi thanh niên Tố Hữu lên đường đấu tranh và anh đã hướng theo lí tưởng như hoa hướng dương hướng về phía mặt trời. Nhà thơ nguyện suốt đời phấn đâu cho lí tưởng. Bài thơ nói lên lí tưởng, nói đến những chuyển biến trong tâm hồn nhà thơ khi được ánh sáng lí tưởng chiếu rọi. Những vấn đề lí tưởng cách mạng được nhà thơ diễn đạt tự nhiên nhuần nhị, bằng tiếng nói của nghệ thuật, bằng hình ảnh âm thanh, bằng tình cảm chân thành nồng thắm.

Đ  bài: C m nh n bài T   y c a T  H uề ả ậ ừ ấ ủ ố ữ

Bài làm 1

S c h p d n c a t p th  T   y (1937 ­ 1946) trứ ấ ẫ ủ ậ ơ ừ ấ ước h t là s  h p d n c a lí tế ự ấ ẫ ủ ưởng cách 

m ng. Lí tạ ưởng v y g i thanh niên T  H u lên đẫ ọ ố ữ ường đ u tranh và anh đã hấ ướng theo lí 

tưởng nh  hoa hư ướng dương hướng v  phía m t tr i. Nhà th  nguy n su t đ i ph n đâuề ặ ờ ơ ệ ố ờ ấ   cho lí tưởng

Tôi v n h ng t  nghĩ: Mi n quên thân ẫ ằ ự ễ Dâng t t c  đ  tôn th  ch  nghĩa ấ ả ề ờ ủ

(Trăng tr i)ố

Nh  l i bu i đ u đớ ạ ổ ầ ược giác ng  T  H u b i h i xúc đ ng vi t bài th  T   y (1938).ộ ố ữ ồ ồ ộ ế ơ ừ ấ Bài th  nói lên lí tơ ưởng, nói đ n nh ng chuy n bi n trong tâm h n nhà th  khi đế ữ ể ế ồ ơ ược ánh  sáng lí tưởng chi u r i. Nh ng v n đ  lí tế ọ ữ ấ ề ưởng cách m ng đạ ược nhà th  di n đ t tơ ễ ạ ự  nhiên nhu n nh , b ng ti ng nói c a ngh  thu t, b ng hình  nh âm thanh, b ng tình c mầ ị ằ ế ủ ệ ậ ằ ả ằ ả   chân thành n ng th m.ồ ắ

 Nhan đ  T   y có ý nghĩa thông báo th i gian. T   y g i nh  v  th i đi m may m nề ừ ấ ờ ừ ấ ợ ớ ề ờ ể ắ   thiêng liêng, xúc đ ng khi tâm t  đang "Băn khoăn đi ki m l  yêu đ i" thì b t g p ánhộ ư ế ẽ ờ ắ ặ   sáng c a Đ ng nên tâm h n nhà th  b ng lên ni m vui sủ ả ồ ơ ừ ề ướng ng t ngây:ấ

T   y trong tôi b ng n ng h ừ ấ ừ ắ ạ

M t tr i chân lí chói qua tim ặ ờ

H n tôi là m t v ồ ộ ườ n hoa lá

R t đ m h ấ ậ ươ ng và r n ti ng chim ộ ế

Nhà th  dùng hàng lo t bi n pháp tu t  đ  nói lên nh ng c m xúc đ ng mãnh li t khi đónơ ạ ệ ừ ể ữ ả ộ ệ  

nh n ánh sáng chân lí. Lí tậ ưởng cách m ng là ngu n sáng d u chói chang nh  ánh n ngạ ồ ị ư ắ  

m t tr i gi a nh ng ngày hè r c r  đã tràn ng p tâm h n, kh i d y nh ng tình c m m iặ ờ ữ ữ ự ỡ ậ ồ ơ ậ ữ ả ớ  

m , nh ng rung đ ng thi t tha, t o bẻ ữ ộ ế ạ ước ngo c m i trong đ i. Ánh sáng soi đặ ớ ờ ường đi t iớ  

tương lai rõ ràng, r ng m  T  b ng v a di n t  s c m nh c a lí tộ ở ừ ừ ừ ễ ả ứ ạ ủ ưởng xua tan màn 

sương mù c a ý th c ti u t  s n v a di n t  s  b ng t nh c a nh n th c, giác ng  vủ ứ ể ư ả ừ ễ ả ự ừ ỉ ủ ậ ứ ộ ề  chân lí, l  s ng l n. T  chói cũng góp ph n th  hi n s c m nh chinh ph c c a lí tẽ ố ớ ừ ầ ể ệ ứ ạ ụ ủ ưởng,  nhanh chóng chi m lĩnh m i trái tim, tâm h n. T  H u đã ví tâm h n xao đ ng c a mìnhế ọ ồ ố ữ ồ ộ ủ  

đang chói chang n ng h  khác nào nh  m t vắ ạ ư ộ ườn hoa lá đang đ m hậ ương và r n ti ngộ ế   chim. T  đ m và r n di n t  m t đ , m c đ  d i dào c a s  s ng, th  hi n ni m ng từ ậ ộ ễ ả ậ ộ ứ ộ ồ ủ ự ố ể ệ ề ấ   ngây trong men say h nh phúc. Tâm h n th t t m xanh vì ti p nh n chân lí là ti p nh nạ ồ ậ ắ ế ậ ế ậ   ngu n s ng, ngu n năng lồ ố ồ ượng m i.ớ

M t lí tộ ưởng đ p n i b t qua h  th ng hình  nh đ p.ẹ ổ ậ ệ ố ả ẹ

Lí tưởng đ n v i nhà th , nhà th  th p sáng mình trong lí tế ớ ơ ơ ắ ưởng t o nên nh ng chuy nạ ữ ể  

bi n v  t  tế ề ư ưởng tình c m m  đ u cho nh ng ho t đ ng đ y ý nghĩa:ả ở ầ ữ ạ ộ ầ

Tôi bu c lòng tôi v i m i ng ộ ớ ọ ườ i

Đ  tình trang tr i v i trăm n i ể ả ớ ơ

Đ  h n tôi v i bao h n kh ể ồ ớ ồ ổ

G n gũi nhau thêm m nh kh i đ i ầ ạ ố ờ

 Bước chuy n bi n đ u tiên c a nhà th  là hòa mình vào qu n chúng lao kh , thông c mể ế ầ ủ ơ ầ ổ ả  

và chia s  v i nh ng n i kh  đau c a h  Nhà th  đ n v i h  không ph i t  lòng tr c  nẻ ớ ữ ỗ ổ ủ ọ ơ ế ớ ọ ả ừ ắ ẩ  

mà v i tình c m chan ch a yêu thớ ả ứ ương. Tình c m đả ược di n đ t b ng t  ng  cô đ ngễ ạ ằ ừ ữ ọ   hàm súc. T  bu c di n đ t m t cách sinh đ ng s  g n bó kh ng khít c a nhà th  qu nừ ộ ễ ạ ộ ộ ự ắ ắ ủ ơ ầ   chúng. T  trang tr i g i lên tình c m thừ ả ợ ả ương m n bao la. T  kh i cho ta hình dung v  s cế ừ ố ề ứ  

m nh đoàn k t. Nh ng t  này v a có tính hình tạ ế ữ ừ ừ ượng v a có giá tr  bi u c m. Lí từ ị ể ả ưở  ng

d n d t nhà th  v  v i cu c đ i, tìm th y v  trí ch  đ ng trong đ i đ ng trên l p trẫ ắ ơ ể ớ ộ ờ ấ ị ỗ ứ ờ ứ ậ ườ  ng

c a nhân dân đ  hành đ ng.ủ ể ộ

Nh p di u câu th  t o âm hị ệ ơ ạ ưởng vang v ng, góp ph n bi u đ t tr ng thái tâm h n nhàọ ầ ể ạ ạ ồ  

th  Lúc này lí tơ ưởng đã m  đôi cánh c a tâm h n. Tâm h n anh đang l ng gió b nở ủ ồ ồ ộ ố  

phương, hướng v  trăm ng  Tâm h n  y đang c  g ng về ả ồ ấ ố ắ ượt ra kh i cái tôi t m thỏ ầ ườ  ng

nh  bé đ  th c hi n tâm nguy n cao đ p n i cu c đ i r ng l n:ỏ ể ự ệ ệ ẹ ơ ộ ờ ộ ớ

Tôi đã là con c a v n nhà ủ ạ

Là em c a v n ki p phôi pha ủ ạ ế

Là anh c a v n đ u em nh ủ ạ ầ ỏ Không áo c m, cù b t cù b ơ ấ ơ

Đi p t  là cái g ch n i b n ch t, m t bên là cái tôi, bên kia là cu c đ i v n ki p thệ ừ ạ ố ề ặ ộ ộ ờ ạ ế ươ  ng đau. Cán cân b  l ch nên cái tôi nghiêng v  chan hòa v i cái ta r ng l n. L i th  trangị ệ ề ớ ộ ớ ờ ơ  

tr ng nh  l i kh ng đ nh t  nguy n đ n v i qu n chúng lao kh  Kh  th  đánh d u bọ ư ờ ẳ ị ự ệ ế ớ ầ ổ ổ ơ ấ ướ  c

chuy n m nh m  trong t  tể ạ ẽ ư ưởng tình c m c a nhà th  G n bó v i qu n chúng, nhà thả ủ ơ ắ ớ ầ ơ  nguy n làm m t thành viên trong đ i gia đình c a nh ng ngệ ộ ạ ủ ữ ườ ở ậi   b c thang cu i cùngố   trong xã h i cũ đ  th c t nh h  cùng đ u tranh và tranh đ u vì h  N u kh  th  hai chộ ể ứ ỉ ọ ấ ấ ọ ế ổ ứ ủ 

y u hế ướng n i v i cái tôi xu t x , thì   kh  th  này, cái tôi ch  y u hộ ớ ấ ứ ở ổ ơ ủ ế ướng ngo i nh ngạ ư   cái l ng sâu trong tâm h n ngắ ồ ười chi n sĩ là tình thế ương vô h n đôi v i thân ph n l cạ ớ ậ ạ   loài, bé nh , b  v : Hai đ a bé, Đi đi em, M t ti ng rao đêm ỏ ơ ơ ứ ộ ế

Hai kh  th  sau bi u hi n nhân sinh quan cách m ng, tinh th n nhân đ o c ng s n caoổ ơ ể ệ ạ ầ ạ ộ ả  

đ p c a nhà thẹ ủ ơ

N u t p th  T   y là ch ng đế ậ ơ ừ ấ ặ ường th  c a tâm h n ngơ ủ ồ ười thanh niên t  s n đư ả ược giác 

ng  và tr  thành ngộ ở ười chi n sĩ cách m ng thì bài th  T   y tóm t t quá trình chuy nế ạ ơ ừ ấ ắ ể  

bi n  y.ế ấ

Quá trình chuy n bi n tình c m nh n th c di n t  cô đ ng hàm súc trong m t bài thể ế ả ậ ứ ễ ả ọ ộ ơ 

ng n g n đ y hình  nh và giàu c m xúc. Nhà th  vui sắ ọ ầ ả ả ơ ướng ng t ngây khi b t g p ánhấ ắ ặ   sáng di u kì, ánh sáng chân lí c a Đ ng và nhà th  nguy n s  là chi n sĩ cách m ng đ uệ ủ ả ơ ệ ẽ ế ạ ấ   tranh cho quy n l i c a qu n chúng công nông.ề ợ ủ ầ

Bài th  có ý nghĩa nh  m t tuyên ngôn v  quan đi m nhân sinh v i nh ng nh n th c, tìnhơ ư ộ ề ể ớ ữ ậ ứ  

c m m i c a nhà th , trên c  s  đó là quan đi m ngh  thu t c a nhà th : Văn chả ớ ủ ơ ơ ở ể ệ ậ ủ ơ ươ  ng

ph c v  s  nghi p cách m ng. Thanh niên ph i bi t l a ch n và xây d ng lí tụ ụ ự ệ ạ ả ế ự ọ ự ưởng s ngố   cao đ p thì m i có cu c s ng giàu ý nghĩa.ẹ ớ ộ ố

Bài làm 2

T  H u ­ m t ti ng th  tr  tình chính tr  xu t s c nh t c a dòng Văn h c cách m ngố ữ ộ ế ơ ữ ị ấ ắ ấ ủ ọ ạ   kháng chi n Vi t Nam. Ngế ệ ười đã th i vào th  ca cách m ng m t lu ng sinh khí n ng nànổ ơ ạ ộ ồ ồ  

­ r o r c hăm h  tâm huy t c a ngạ ự ở ế ủ ười lính tr , v i ch t gi ng đ m th m chân thành ng tẻ ớ ấ ọ ằ ắ ọ   ngào c a ngủ ười dân x  Hu  m ng m , th  T  H u dứ ế ộ ơ ơ ố ữ ường nh  đã th m đ m chân lí c aư ấ ẫ ủ  

th i đ i, chân lí giác ng  cách m ng, khi b t g p lí tờ ạ ộ ạ ắ ặ ưởng Đ ng:ả

T   y trong tôi b ng n ng h ừ ấ ừ ắ ạ

M t tr i chân lí chói qua tim ặ ờ

H n tôi là m t v ồ ộ ườ n hoa lá

R t đ m h ấ ậ ươ ng và r n ti ng chim ộ ế

T   y là t p th  đ u tiên c a T  H u (1937 ­ 1947). Đây là ch ng đ u mừ ấ ậ ơ ầ ủ ố ữ ặ ầ ười năm th  Tơ ố 

H u cũng là muôn năm ho t đ ng sôi n i, say mê t  giác ng  qua th  thách đ n trữ ạ ộ ổ ừ ộ ử ế ưở  ng thành c a ngủ ười thanh niên cách m ng trong m t giai đo n l ch s  sôi đ ng đã di n raạ ộ ạ ị ử ộ ễ   nhi u bi n c  to l n làm rung chuy n và thay đ i sâu s c c a xã h i Vi t Nam.ề ế ố ớ ể ổ ắ ủ ộ ệ

Có th  nói v i T   y đã đánh d u s  trể ớ ừ ấ ấ ự ưởng thành c a h n th  T  H u, đây là s  kh ngủ ồ ơ ố ữ ự ẳ  

đ nh lí tị ưởng c a m t chi n sĩ tr  khi đã có Đ ng d n l i soi đủ ộ ế ẻ ả ẫ ố ường

 Bài th  này T  H u đã bày t  c m xúc mãnh li t đ t ng t, c m xúc th c c a m t trái timơ ố ữ ỏ ả ệ ộ ộ ả ự ủ ộ   đang khao khát được giác ng , đ  đi theo chân lí c a cách m ng, đ  tìm ra m t hộ ể ủ ạ ể ộ ướng đi  cho tương lai. M  đ u bài th , tác gi  đã dùng t  T   y r t đ c đáo — không hi u là tở ầ ơ ả ừ ừ ấ ấ ộ ể ừ  khi nào, thói quen không được xác đ nh rõ ràng, cũng không ph i là d o  y, d o đó, hay làị ả ạ ấ ạ  

t  ngày đó  mà ngừ ười ch  dùng m t c m t  t   y, đ  di n t  tâm tr ng c a mình khi b tỉ ộ ụ ừ ừ ấ ể ễ ả ạ ủ ắ  

g p lí tặ ưởng cho cu c đ i. T   y trong tôi b ng n ng h  ­ là câu th  nh  ch t t nh gi cộ ờ ừ ấ ừ ắ ạ ơ ư ợ ỉ ấ   sau m t đêm dài m ng m , qua t  b ng câu th  nh  tr  nên có h n h n, tr  đ y t m tr ngộ ộ ị ừ ừ ơ ư ỏ ồ ơ ở ầ ầ ạ   khi xao xuy n, khi thì r o r c băn khoăn h n h  T  H u đã r t tinh t  khi dùng câu thế ạ ự ớ ở ố ữ ấ ế ơ  này đ  di n t  m t cái tôi b n ngã c a m t chàng thanh niên 19 tu i đang băn khoăn đ ngể ễ ả ộ ả ủ ộ ổ ứ  

gi a cu c đ i: Bâng khuâng đ ng gi a hai dòng nữ ộ ờ ứ ữ ước ­ Ch n m t dòng hay đ  nọ ộ ể ước trôi 

đi. Thì cùng lúc đó người đã giác ng  lí tộ ưởng cách m ng. Ánh sáng lí tạ ưởng đã chi u r iế ọ   vào tâm h n tr  làm bùng n  m t th  gi i đ y hồ ẻ ổ ộ ế ớ ầ ương s c, tràn tr  s c s ng và ni m vui.ắ ề ứ ố ề  

S  g p g  lí tự ặ ỡ ưởng đã d n đ n s  đ i thay c  b n m i quan h  con ngẫ ế ự ổ ơ ả ố ệ ườ ới v i toàn bộ 

th  gi i, đem l i s  g n bó ru t th t v i muôn ngế ớ ạ ự ắ ộ ị ớ ười lao kh  đ  t o thành s c m nh toổ ể ạ ứ ạ  

l n c a cách m ng. S  g p g  lí tớ ủ ạ ự ặ ỡ ưởng cũng đã t o nên m t cái tôi tr  tình ki u m iạ ộ ữ ể ớ   trong th : Cái tôi t  ý th c sâu s c v  mình đ ng th i là cái tôi g n bó v i muôn ngơ ự ứ ắ ề ồ ờ ắ ớ ườ ở i, 

gi a m i ngữ ọ ười. Cái tôi  y đã hòa chung vào v i c ng đ ng khi đã th y:ấ ớ ộ ồ ấ

M t tr i chân lí chói qua tim ặ ờ

M t tr i — là m t bi n pháp tu t   n d , đ  chi u ánh sáng lí tặ ờ ộ ệ ừ ẩ ụ ể ế ưởng cách m ng, m t tr iạ ặ ờ  

y có đ  s c m nh và ánh sáng chân lí đ  soi r i bao con ng i, bao chi n sĩ tr , bao

thanh niên trí th c ch a đứ ư ược giác ng  Ch  có m t tr i  y m i đ  chân lí vĩnh c u đ  soiộ ỉ ặ ờ ấ ớ ủ ử ể  

r i bao n o đọ ẻ ường, chi u sáng m i ngõ ngách trong sâu th m c a trái tim.ế ọ ẳ ủ

Ni m vui tràn tr  c a m t tâm h n hòa vào ni m hân hoan c a c  m t th  h  thanh niênề ề ủ ộ ồ ề ủ ả ộ ế ệ  

cách m ng cũng đã t o nên m t c m xúc ngây ng t say mê, trong bài Hi v ng, T  H u đãạ ạ ộ ả ấ ọ ố ữ  

vi t:ế

Ôi vui quá! R n ràng trên v n n o ộ ạ ẻ

B n ph ố ươ ng tr i vào theo d u muôn chân ờ ấ Cũng nh  tôi, t t c  tu i đ ư ấ ả ổ ươ ng xuân Chen b ướ c nh  trong gi  d y ánh sáng ẹ ỏ ầ

T  H u đã b c l  m t c m xúc, m t ni m tin vào tố ữ ộ ộ ộ ả ộ ề ương lai: Người thanh niên cách m ngạ  

t  c m th y:ự ả ấ

H n tôi là m t v ồ ộ ườ n hoa lá

R t đ m h ấ ậ ươ ng và r n ti ng chim ộ ế

Tâm h n c a cái tôi tr  tình lúc này đã đồ ủ ữ ược m  r ng, đ  đón nh n nh ng chân lí tuy tở ộ ể ậ ữ ệ  

v i mà Đ ng đã đem l i, nh ng hờ ả ạ ữ ương v  tuy t v i c a cu c s ng đang nô n c reo vuiị ệ ờ ủ ộ ố ứ   vào m t ni m vui m i, ni m vui khi đã có Đ ng d n độ ề ớ ề ả ẫ ường. T  H u đã dùng bi n phápố ữ ệ  

so sánh vì h n tôi lúc này nh  là m t vồ ư ộ ườn hoa lá ­ l i có c  hạ ả ương th m và r n rã ti ngơ ộ ế   chim. Hương v  ng t ngào c a cu c đ i th c đã phai màu trong suy nghĩ c a ngị ọ ủ ộ ờ ự ủ ười thanh  niên cách m ng, ni m tin c a ngạ ề ủ ười thanh niên cách m ng m c d u mang màu s c líạ ặ ầ ắ  

tưởng hóa, nh ng l i r t chân thành và trong tr o là tâm huy t mãnh li t c a ngư ạ ấ ẻ ế ệ ủ ười chi nế  

sĩ tr ẻ

T   y đã th  hi n đừ ấ ể ệ ược b u nhi t huy t mãnh li t c a ngầ ệ ế ệ ủ ười chi n sĩ tr , c a m t cái tôiế ẻ ủ ộ  

tr  tình bu i đ u n ng trĩu nh ng  u t ,  u phi n c a cu c đ i. Song đã b t g p đữ ổ ầ ặ ữ ư ư ư ề ủ ộ ờ ắ ặ ược lí 

tưởng cách m ng. Bài th  là ti ng reo vui c a con ngạ ơ ế ủ ườ ố ới đ i v i cu c đ i, c a ni m tinộ ờ ủ ề   vào m t tộ ương lai sáng huy hoàng, vào chân lí c a cách m ng.ủ ạ