1. Trang chủ
  2. » Công Nghệ Thông Tin

Bộ giao thức TCP/IP

85 956 9
Tài liệu đã được kiểm tra trùng lặp

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Bộ Giao Thức TCP/IP
Trường học Trung Tâm Đào Tạo Bưu Chính Viễn Thông
Chuyên ngành Công Nghệ Thông Tin
Thể loại Tài Liệu
Định dạng
Số trang 85
Dung lượng 1,35 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Bộ giao thức TCP/IP

Trang 1

L�I NÓI ��U

V�i chi�n l��c phát tri�n toàn di�n mang tính ch�t �ón ��u v� công ngh� nh�m t�o

ra ti�m l�c to l�n, �� s�c c�nh tranh v� ch�t l��ng và s� �a d�ng hóa các d�ch v� giá thành th�p, n�ng su�t lao ��ng cao, T�p �oàn B�u chính Vi�n thông Vi�t nam có chi�n l��c và k� ho�ch chuy�n ��i m�ng Vi�n thông s� sang m�ng th� h� sau (NGN) M�ng NGN có h� t�ng thông tin duy nh�t d�a trên công ngh� chuy�n m�ch gói, tri�n khai d�ch v� m�t cách �a d�ng và nhanh chóng, �áp �ng s� h�i t� gi�a tho�i và s� li�u, gi�a c� ��nh và di ��ng, b�t ngu�n t� s� ti�n b� c�a công ngh� thông tin và các

�u �i�m c�a công ngh� chuy�n m�ch gói nói chung và công ngh� IP nói riêng và công ngh� truy�n d�n quang b�ng r�ng C�u trúc c�a m�ng th� h� sau và các nguyên t�c ho�t ��ng c�a nó v� c� b�n khác nhi�u so v�i c�u trúc c�a m�ng PSTN hi�n nay Do v�y ��i ng� k� s� và cán b� k� thu�t Vi�n thông c�n ph�i ���c b�i d��ng c�p nh�t ki�n th�c v� công ngh� m�i này, có nh� v�y h� m�i �� kh� n�ng và trình �� v�n hành khai thác qu�n lý và tri�n khai các d�ch v� Vi�n thông m�t cách an toàn và hi�u qu�.

Ch��ng trình “B�i d��ng k� s� �i�n t� vi�n thông v� công ngh� IP và NGN”

c�a T�p �oàn ���c xây d�ng v�i m�c �ích cung c�p ki�n th�c và k� n�ng c� b�n liên quan t�i công ngh� IP và NGN cho các cán b� k� thu�t �ang tr�c ti�p qu�n lý và khai thác h� th�ng trang thi�t b� t�i c� s� nh�m �áp �ng yêu c�u v� chuy�n ��i công ngh� m�ng l��i và d�ch v� vi�n thông c�a T�p �oàn

Cu�n tài li�u “B� giao th�c TCP/IP” bao g�m 4 ch��ng, trình bày các v�n �� c�

b�n v� b� giao th�c TCP/IP và nguyên lý ho�t ��ng c�a m�t s� giao th�c tiêu bi�u trong b� giao th�c này

Ch�ơng 1 trình bày nh�ng v�n �� c� b�n v� mô hình TCP/IP: s� t�ng, tên g�i và

ch�c n�ng t�ng t�ng, các giao th�c tiêu bi�u t�i m�i t�ng Ch��ng này c�ng gi�i thi�u v� ho�t ��ng c�a m�t s� thi�t b� k�t n�i m�ng tiêu bi�u: Repeater, Hub, Switch, Router,

nh�ng thi�t b� ���c s� d�ng trong ph�n Th�c hành ��nh tuy�n IP cơ b�n.

Ch�ơng 2 trình bày v� t�ng Internet trong mô hình TCP/IP N�i dung ch��ng ch�

y�u gi�i thi�u v� ho�t ��ng c�a giao th�c IP (Internet Protocol), giao th�c chính t�i t�ng này ��nh d�ng gói, cách phân m�nh d� li�u và các tùy ch�n IP là nh�ng n�i dung ���c trình bày chi ti�t Các v�n �� liên quan ��n ��a ch� IP c�ng ���c gi�i thi�u trong ch��ng này Ngoài ra ch��ng 2 c�ng trình bày v� ho�t ��ng c�a m�t s� giao th�c khác nh�: giao th�c phân gi�i ��a ch� (ARP), giao th�c phân gi�i ��a ch� ng��c (RARP) và giao th�c thông báo �i�u khi�n Internet (ICMP)

Ch�ơng 3 trình bày v� t�ng giao v�n trong mô hình TCP/IP T�i t�ng này có hai

giao th�c là TCP và UDP TCP cung c�p d�ch v� h��ng k�t n�i và tin c�y, trong khi UDP cung c�p d�ch v� phi k�t n�i

Trang 2

Ch�ơng 4 trình bày v� t�ng �ng d�ng trong mô hình TCP/IP T�i t�ng này có r�t

nhi�u giao th�c cung c�p d�ch v� cho �ng d�ng ng��i dùng Giao th�c truy�n siêu v�n b�n (HTTP), h� th�ng tên mi�n (DNS), giao th�c truy�n th� ��n gi�n (SMTP) và giao th�c truy�n t�p (FTP) s� ���c gi�i thi�u chi ti�t trong ch��ng này

Trong quá trình biên so�n, m�c dù giáo viên �ã r�t c� g�ng, tuy nhiên không th� tránh kh�i nh�ng thi�u sót R�t mong nh�n ���c ý ki�n �óng góp c�a các b�n ��c �� nh�ng l�n xu�t b�n sau ch�t l��ng c�a tài li�u ���c t�t h�n.

TRUNG TÂM �ÀO T�O BƯU CHÍNH VI�N THÔNG 1

Trang 3

M�C L�C

L�I NÓI ��U I M�C L�C III DANH SÁCH HÌNH V DANH SÁCH B�NG VII

CH�ƠNG 1 - T�NG QUAN V� B� GIAO TH�C TCP/IP 1

1.1 MÔ HÌNH TCP/IP 2

1.1.1 T�ng �ng d�ng 2

1.1.2 T�ng giao v�n 3

1.1.3 T�ng Internet 4

1.1.4 T�ng truy c�p m�ng 4

1.2 SO SÁNH MÔ HÌNH TCP/IP VÀ MÔ HÌNH OSI 4

1.3 THI�T B� K�T N�I M�NG 5

1.3.1 B� l�p 5

1.3.2 C�u n�i 6

1.3.3 B� ��nh tuy�n 7

1.3.4 C�ng n�i 8

CH�ƠNG 2 - T�NG INTERNET 10

2.1 GIAO TH�C IP 11

2.1.1 Datagram 11

2.1.2 Phân m�nh d� li�u 13

2.1.3 Các tùy ch�n IP 16

2.2 ��A CH� IP 21

2.2.1 Các l�p ��a ch� IP 22

2.2.2 Cách xác ��nh l�p c�a m�t ��a ch� 24

2.2.3 Các ��a ch� ��c bi�t 25

2.2.4 ��a ch� riêng 27

2.2.5 Phân m�ng con 27

2.2.6 CIDR (Classless Inter-Domain Routing) 31

2.3 GIAO TH�C ICMP 33

2.3.1 Thông báo l�i 33

2.3.2 B�n tin truy v�n 34

2.4 GIAO TH�C ARP VÀ RARP 35

2.4.1 Giao th�c ARP 35

CH�ƠNG 3 - T�NG GIAO V�N 38

3.1 GIAO TH�C TCP 39

3.1.1 T�ng quan v� TCP 39

Trang 4

3.1.2 Phân �o�n TCP 42

3.1.3 Các tùy ch�n c�a TCP 43

3.1.4 �i�u khi�n lu�ng (flow control) 46

3.1.5 �i�u khi�n l�i 48

3.1.6 Các b� ��nh th�i c�a TCP 48

3.1.6 Thi�t l�p và gi�i phóng k�t n�i 50

3.2 GIAO TH�C UDP 52

3.2.1 C�ng UDP 52

3.2.2 ��nh d�ng UDP datagram 52

3.2.3 D�ch v� phi k�t n�i c�a UDP 53

CH�ƠNG 4 - T�NG �NG D�NG 54

4.1 H� TH�NG TÊN MI�N (DNS) 55

4.1.1 Gi�i thi�u 55

4.1.2 Không gian tên mi�n 55

4.1.3 Phân tán tên mi�n 57

4.1.4 Phân gi�i tên mi�n 57

4.2 GIAO TH�C TRUY�N SIÊU V�N B�N (HTTP) 58

4.2.1 Gi�i thi�u 58

4.2.2 B�n tin yêu c�u 58

4.2.3 B�n tin tr� l�i 60

4.2.4 Tiêu �� 61

4.3 GIAO TH�C TRUY�N THƯ ��N GI�N (SMTP) 61

4.3.1 UA 63

4.3.2 ��a ch� th� 63

4.3.3 MTA 64

4.3.4 L�nh và tr� l�i 64

4.4 GIAO TH�C TRUY�N T�P (FTP) 66

4.4.1 K�t n�i FTP 67

4.4.2 Truy�n thông 69

4.4.3 X� lý l�nh 71

THU�T NG� VI�T T�T 75

TÀI LI�U THAM KH�O 77

Trang 5

DANH SÁCH HÌNH

Hình 1.1 Ch�ng giao th�c TCP/IP 2

Hình 1.2 M�i quan h� gi�a mô hình TCP/IP và mô hình OSI 5

Hình 1.3B� l�p ho�t ��ng t�i t�ng v�t lý trong mô hình OSI 6

Hình 1.4 C�u n�i ho�t ��ng t�i hai t�ng th�p nh�t trong mô hình OSI 7

Hình 1.5 Router ho�t ��ng t�i 3 t�ng t�ng th�p nh�t trong mô hình OSI 8

Hình 1.6 C�ng n�i ho�t ��ng � c� 7 t�ng trong mô hình OSI 9

Hình 2.1 Tiêu �� IP datagram 11

Hình 2.2 Ví d� v� phân m�nh 15

Hình 2.3 Giá tr� c�a các tr��ng khi datagram ���c phân m�nh 16

Hình 2.4 ��nh d�ng t�ng quát c�a m�t tùy ch�n 17

Hình 2.5 ��nh d�ng tu� ch�n Record Route 18

Hình 2.6 Ví d� v� tùy ch�n Record Route 18

Hình 2.7 Tu� ch�n Strick Source Route 19

Hình 2.8 Ví d� v� tùy ch�n Strick Source Route 20

Hình 2.9 ��nh d�ng tu� ch�n Lose Source Route 20

Hình 2.10 ��nh d�ng tu� ch�n Timestamp 21

Hình 2.11 Giá tr� tr��ng Flag quy ��nh thông tin ghi trong tr��ng Data 21

Hình 2.12 Bi�u di�n th�p phân d�u ch�m 22

Hình 2.13 Các l�p ��a ch� IP 23

Hình 2.14 M�ng v�i hai m�c phân c�p (ch�a phân m�ng con) 28

Hình 2.15 M�ng v�i ba m�c phân c�p (phân m�ng con) 28

Hình 2.16 Ho�t ��ng c�a ARP 36

Hình 2.17 Ho�t ��ng c�a RARP 37

Hình 3.1 C�u trúc tiêu �� TCP 42

Hình 3.2 Tùy ch�n End of Option 44

Hình 3.3 Tùy ch�n No Operation 44

Hình 3.4 Tùy ch�n Maximum Segment Size 44

Hình 3.5 Tùy ch�n Window Scale Factor 45

Hình 3.6 Tu� ch�n Timestamp 46

Hình 3.7 C�a s� tr��t 46

Hình 3.8 Qu�n lý c�a s� 47

Hình 3.9 Th� t�c b�t tay ba b��c 50

Hình 3.10 Th� t�c gi�i phóng k�t n�i b�n b��c 51

Hình 3.11 ��nh d�ng c�a UDP datagram 53

Hình 4.2 Không gian tên mi�n ���c phân c�p hình cây 56

Hình 4.3 Tên mi�n và nhãn 56

Hình 4.4 B�n tin yêu c�u HTTP 58

Hình 4.5 C�u trúc Request line 59

Hình 4.6 C�u trúc URL 60

Hình 4.7 B�n tin tr� l�i HTTP 60

Hình 4.8 C�u trúc Status line 61

Trang 6

Hình 4.9 H� th�ng SMTP 62

Hình 4.10 UA và MTA 62

Hình 4.11 M�t s� MTA th�c hi�n ch�c n�ng chuy�n ti�p 63

Hình 4.12 ��a ch� th� �i�n t� 64

Hình 4.13 H� th�ng FTP 67

Hình 4.14 M� k�t n�i �i�u khi�n 68

Hình 4.15 T�o k�t n�i d� li�u 69

Hình 4.16 S� d�ng k�t n�i �i�u khi�n 69

Hình 4.17 S� d�ng k�t n�i d� li�u 70

Trang 7

DANH SÁCH B�NG

B�ng 2.1 MTU ��i v�i các m�ng khác nhau 13

B�ng 2.2 Các ��a ch� ��c bi�t 26

B�ng 2 3 Ti�n t� CIDR và s� l��ng l�p C t��ng ���ng 32

B�ng 3.1 Các c�ng TCP thông d�ng .40

B�ng 3.2 Các c�ng UDP thông d�ng 52

B�ng 4.2 Các l�nh SMTP 64

B�ng 4.3 Các tr� l�i SMTP 66

B�ng 4.4 Các l�nh truy nh�p 71

B�ng 4.5 Các l�nh qu�n lý t�p 72

B�ng 4.6 Các l�nh ��nh d�ng d� li�u 72

B�ng 4.7 Các l�nh xác ��nh c�ng 72

B�ng 4.8 Các l�nh truy�n t�p 73

B�ng 4.9 Các l�nh h�n h�p 73

Trang 9

CH��NG 1

T�NG QUAN V� B� GIAO TH�C TCP/IP

TCP/IP là m�t h� th�ng (hay h�) các giao th�c, và m�t giao th�c là m�t h� th�ng các lu�t và các th� t�c Ph�n l�n ph�n c�ng và ph�n m�m c�a các máy tính truy�n thông v�i nhau theo các lu�t truy�n thông TCP/IP mà ng��i dùng không c�n quan tâm m�t cách chi ti�t Tuy nhiên, s� hi�u bi�t v� cách th�c làm vi�c c�a TCP/IP là c�n thi�t n�u b�n mu�n thông su�t v� vi�c c�u hình và các v�n �� g� r�i mà b�n s� g�p ph�i v�i các m�ng TCP/IP

N�i dung ch��ng bao g�m:

Mô hình TCP/IP

So sánh mô hình TCP/IP và mô hình OSI

Thi�t b� k�t n�i m�ng

Trang 10

1.1 MÔ HÌNH TCP/IP

TCP/IP là m�t b� giao th�c �ư�c phát tri�n b�i c�c các d� án nghiên c�u c�p cao (ARPA) c�a b� qu�c phòng M� Ban ��u nó �ư�c s� d�ng trong m�ng ARPANET Khi công ngh� m�ng c�c b� phát tri�n, TCP/IP �ư�c tích h�p vào môi trư�ng �i�uhành UNIX và s� d�ng chu�n Ethernet �� k�t n�i các tr�m làm vi�c v�i nhau ��n khixu�t hi�n các máy PC, TCP/IP l�i �ư�c chuy�n mang sang môi trư�ng PC, cho phép các máy PC ch�y DOS và các tr�m làm vi�c ch�y UNIX có th� liên tác trên cùng m�tm�ng Hi�n nay, TCP/IP �ư�c s� d�ng r�t ph� bi�n trong m�ng máy tính, mà �i�nhình là m�ng Internet

1.1.1 T�ng �ng d�ng

T�ng �ng d�ng cung c�p các d�ch v� dư�i d�ng các giao th�c cho �ng d�ng c�angư�i dùng M�t s� giao th�c tiêu bi�u t�i t�ng này g�m:

FTP (File Transfer Protocol): �ây là m�t d�ch v� hư�ng k�t n�i và tin c�y, s�

d�ng TCP �� cung c�p truy�n t�p gi�a các h� th�ng h� tr� FTP

Telnet (TERminaL NETwork): Cho phép các phiên ��ng nh�p t� xa gi�a các

Trang 11

máy tính Do Telnet h� tr� ch� �� v�n b�n nên giao di�n ngư�i dùng thư�ng �d�ng d�u nh�c l�nh tương tác Chúng ta có th� �ánh l�nh và các thông báo tr�l�i s� �ư�c hi�n th�.

HTTP (Hyper Text Transfer Protocol): Trao ��i các tài li�u siêu v�n b�n �� h�

tr� WEB

SMTP (Simple Mail Transfer Protocol): Truy�n thư �i�n t� gi�a các máy tính

�ây là d�ng ��c bi�t c�a truy�n t�p �ư�c s� d�ng �� g�i các thông báo t�i m�tmáy ch� thư ho�c gi�a các máy ch� thư v�i nhau

POP3 (Post Office Protocol): Cho phép l�y thư �i�n t� t� h�p thư trên máy ch� DNS (Domain Name System): Chuy�n ��i tên mi�n thành ��a ch� IP Giao th�c

này thư�ng �ư�c s� d�ng khi ngư�i dùng s� d�ng dùng tên ch� không dùng ��ach� IP

DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol): Cung c�p các thông tin c�u

hình ��ng cho các tr�m, ch�ng h�n như gán ��a ch� IP

SNMP (Simple Network Management Protocol): �ư�c s� d�ng �� qu�n tr� t�

xa các thi�t b� m�ng ch�y TCP/IP SNMP thư�ng �ư�c th�c thi trên các tr�mc�a ngư�i qu�n lý, cho phép ngư�i qu�n lý t�p trung nhi�u ch�c n�ng giám sát

và �i�u khi�n trong m�ng

1.1.2 T�ng giao v�n

T�ng giao v�n cung c�p d�ch v� truy�n t�i t� tr�m ngu�n ��n tr�m �ích T�ng này thi�t l�p m�t k�t n�i logic gi�a hai �i�m cu�i c�a m�ng, tr�m g�i và tr�m nh�n Các giao th�c giao v�n phân m�nh và ghép d� li�u c�a các �ng d�ng t�ng trên vào trong m�t lu�ng d� li�u gi�a các �i�m cu�i

T�i t�ng giao v�n có hai giao th�c chính là TCP và UDP TCP là giao th�c hư�ngk�t n�i �� ki�m soát lu�ng cu�i-cu�i, TCP s� d�ng cơ ch� c�a s� trư�t Ngoài ra, nó còn s� d�ng s� xác nh�n và s� trình t� �� cung c�p tính tin c�y UDP là m�t giao th�c phi k�t n�i

M�t s� d�ch v� t�ng giao v�n cung c�p g�m:

o C� TCP và UDP

• Phân m�nh d� li�u c�a �ng d�ng t�ng trên

• G�i các phân �o�n d� li�u t� thi�t b� ��u cu�i này t�i thi�t b� ��u cu�ikia

o Riêng TCP

• Thi�t l�p k�t n�i cu�i-cu�i

Trang 12

• �i�u khi�n lu�ng b�ng cơ ch� c�a s� trư�t

• Cung c�p tính tin c�y b�ng cách s� d�ng s� trình t� và s� xác nh�n

1.1.3 T�ng Internet

M�c �ích c�a t�ng Internet là ch�n �ư�ng �i t�t nh�t qua m�ng cho các gói tin Giao th�c chính ho�t ��ng t�i t�ng này là giao th�c Internet (IP) Công vi�c xác ��nh

�ư�ng �i t�t nh�t và chuy�n gói �ư�c th�c hi�n � t�ng này:

M�t s� giao th�c ho�t ��ng � t�ng này g�m:

o IP: Cung c�p d�ch v� chuy�n d� li�u n� l�c t�i �a (best-effort) và phi k�tn�i Ch�c n�ng chính c�a IP là �ánh ��a ch� logic (��a ch� IP) và ��nhtuy�n d� li�u

o ICMP:cung c�p kh� n�ng thông báo l�i và ki�m soát

o ARP: Xác ��nh ��a ch� v�t lý, ��a ch� MAC, tương �ng v�i m�t ��a ch�

1.2 SO SÁNH MÔ HÌNH TCP/IP VÀ MÔ HÌNH OSI

Vì TCP/IP ra ��i và phát tri�n trư�c khi có mô hình tham chi�u OSI nên TCP/IP hoàn toàn không tuân theo mô hình OSI Tuy nhiên, hai mô hình l�i có nh�ng m�c tiêu tương t� nhau, và có s� �nh hư�ng l�n nhau gi�a các nhà thi�t k� các tiêu chu�n này nên chúng �ư�c �ưa ra v�i tính tương thích nào �ó Mô hình OSI r�t có �nh hư�ngtrong s� phát tri�n c�a các giao th�c, và hi�n nay thu�t ng� OSI áp d�ng cho TCP/IP

là khá ph� bi�n Hình 1.2 ch� ra m�i quan h� gi�a mô hình TCP/IP và mô hình OSI

Chúng ta th�y r�ng mô hình OSI chia các nhi�m v� c�a t�ng �ng d�ng thành 3 t�ng:

t�ng �ng d�ng (Application), t�ng Trình di�n (Presentation) và t�ng Phiên (Session).

OSI tách các ho�t ��ng c�a l�p Truy c�p m�ng (Network Access) thành t�ng Liên k�td� li�u (Data Link) và t�ng V�t lý (Physical) Vi�c phân t�ng nh� hơn này làm t�ng s�

Trang 13

ph�c t�p, nhưng c�ng làm t�ng tính linh ho�t cho các nhà phát tri�n b�ng vi�c �ưa các l�p giao th�c ��n nhi�u d�ch v� c� th� hơn.

Hình 1.2 M�i quan h� gi�a mô hình TCP/IP và mô hình OSI

Th�c t� thì TCP/IP thư�ng không tương �ng hoàn toàn v�i v�i mô hình OSI nhưminh h�a � hình 1.2, s� tương �ng hoàn h�o trong hình 1.2 là m�t v�n �� �ư�c tranh lu�n trong các cu�c th�o lu�n trong công ngh�

1.3 THI�T B� K�T N�I M�NG

Các thi�t b� k�t n�i m�ng �ư�c s� d�ng �� k�t n�i các phân �o�n c�a m�t m�ngv�i nhau ho�c k�t n�i các m�ng �� t�o thành m�t liên m�ng Chúng ta phân lo�i nh�ngthi�t b� này thành b�n lo�i: b� l�p (repeater), c�u n�i (bridge), b� ��nh tuy�n (router)

và c�ng n�i (gateway) M�i thi�t b� ho�t ��ng t�i các t�ng khác nhau trong mô hình OSI

1.3.1 B� l�p

B� l�p là m�t thi�t b� �i�n ch� ho�t ��ng t�i t�ng v�t lý trong mô hình OSI Các tín hiêu mang thông tin trong m�t m�ng có th� �i qua m�t kho�ng cách gi�i h�n trư�c khi b� suy hao B� l�p �ư�c l�p ��t trên m�t liên k�t nh�n tín hi�u trư�c khi nó tr� thành quá yêu ho�c h�ng, tái t�o m�u bít ban ��u và chuy�n tín hi�u tr� l�i liên k�t

Trang 14

Hình 1.3B� l�p ho�t ��ng t�i t�ng v�t lý trong mô hình OSI

B� l�p cho phép chúng ta m� r�ng chi�u dài v�t lý c�a m�t m�ng, c�ng như t�ngs� lư�ng máy tính n�i vào m�ng Hai ph�n �ư�c n�i t�i b� l�p th�c t� ch� là m�t m�ng.N�u tr�m A g�i d� li�u t�i tr�m B, thì m�i tr�m (k� c� C và D) s� nh�n khung, gi�ngnhư trư�ng h�p m�t m�ng không có b� l�p B� l�p không có s� thông minh �� gi�không cho khung �i sang �o�n m�ng phía bên ph�i khi khung �ư�c g�i t�i m�t tr�mtrên �o�n m�ng bên trái

Thi�t b� t�ng v�t lý chúng ta hay g�p hi�n nay là HUB, m�t b� l�p có nhi�u c�ng

1.3.2 C�u n�i

C�u n�i ho�t ��ng � c� t�ng v�t lý và t�ng liên k�t d� li�u c�a mô hình OSI C�un�i chia các m�ng l�n thành các �o�n nh� hơn Tuy nhiên, c�u n�i có th� gi� lưulư�ng riêng bi�t cho m�i �o�n m�ng C�u n�i �� thông minh �� ch� chuy�n ti�p khungt�i phân �o�n bên kia n�u �ích c�a khung thu�c phân �o�n �ó C�u n�i có kh� n�ngl�c lưu lư�ng Do �ó, chúng �ư�c s� d�ng �� �i�u khi�n t�c ngh�n và cô l�p các liên k�t l�i

C�u n�i không thay ��i c�u trúc ho�c n�i dung c�a m�t gói, và do �ó, ch� có th� s�d�ng gi�a các phân �o�n s� d�ng cùng m�t giao th�c

Trang 15

Hình 1.4 C�u n�i ho�t ��ng t�i hai t�ng th�p nh�t trong mô hình OSI

C�u n�i ho�t ��ng � t�ng v�t lý và t�ng liên k�t d� li�u Do v�y, nó có th� truy nh�p t�i ��a ch� v�t lý c�a m�i tr�m k�t n�i t�i nó Khi m�t khung �i t�i c�u n�i, c�un�i không ch� tái t�o tín hi�u mà còn ki�m tra ��a ch� �ích và ch� chuy�n ti�p khung t�iphân �o�n ch�a ��a ch� �ó Khi c�u n�i nh�n m�t khung, nó ��c ��a ch� ch�a trong khung và so sánh ��a ch� này v�i b�ng ��a ch� c�a nó (b�ng ch�a ��a ch� c�a m�i tr�mtrong m�ng và c�ng mà các tr�m �ó n�i t�i) Khi th�y kh�p ��a ch�, nó bi�t �ư�c tr�m

�ích thu�c phân �o�n nào và chuy�n gói t�i phân �o�n �ó

Switch là m�t thi�t b� ho�t ��ng như m�t c�u n�i �a c�ng �� k�t n�i hai ho�c nhi�uphân �o�n m�ng Nó thư�ng �ư�c s� d�ng �� t�ng t�c �� truy�n d� li�u th�c s� c�am�ng Ví d�, m�t m�ng Ethernet ho�t ��ng � t�c �� 10Mb/s g�m có 5 tr�m; các tr�mnày c�nh tranh truy nh�p m�ng Do m�ng ph�i chia s� gi�a n�m thi�t b�, nên t�c �� d�li�u th�c t� là 2Mb/s Mu�n t�ng t�c �� d� li�u cho m�i thi�t b�, s� d�ng c�u n�i �ac�ng (switch) �� chia m�ng thành n�m phân �o�n khác nhau Như v�y, cho phép m�iphân �o�n ��c l�p v�i các phân �o�n khác và do �ó t�ng t�c �� t�i 10Mb/s Nói cách khác, không có c�u n�i, c� n�m thi�t b� chia s� b�ng thông s�n dùng c�a m�ng; v�i c�un�i, m�i thi�t b� s� d�ng toàn b� b�ng thông

1.3.3 B� ��nh tuy�n

B� l�p và c�u n�i là các thi�t b� ph�n c�ng �ơn gi�n có kh� n�ng th�c hi�n m�t s�

Trang 16

công vi�c c� th� Router là m�t thi�t b� ph�c t�p hơn Chúng có kh� n�ng truy nh�p t�i

��a ch� t�ng m�ng và ch�a ph�n m�m cho phép chúng xác ��nh trong các �ư�ng �i s�n

có t�i �ích, �ư�ng �i nào là t�i ưu nh�t Router ho�t ��ng � t�ng v�t lý, t�ng liên k�td� li�u và t�ng m�ng c�a mô hình OSI

Router chuy�n ti�p các gói d� li�u gi�a các m�ng �ư�c k�t n�i v�i nhau Nó th�chi�n ��nh tuy�n gói d� li�u t� ngu�n ��n �ích �� chuy�n ti�p gói t�i �úng phân �o�n,c�u n�i s� d�ng thông tin trong b�ng ��a ch�; �� ��nh tuy�n gói d� li�u t�i �ích, router s� d�ng thông tin trong b�ng ��nh tuy�n

Hình 1.5 Router ho�t ��ng t�i 3 t�ng t�ng th�p nh�t trong mô hình OSI

Khi m�t gói �ư�c g�i t� ngu�n ��n �ích, trư�c tiên nó �ư�c g�i t�i router n�i t�im�ng ngu�n Router này so sánh ��a ch� lôgic trong gói d� li�u và ��a ch� trong b�ng

��nh tuy�n c�a nó �� xác ��nh �ư�ng �i cho gói Sau �ó, gói �ư�c g�i t�i router k� ti�ptrên �ư�ng �i v�a xác ��nh Các router trên �ư�ng �i ��u th�c hi�n các ch�c n�ng

tương t� Router cu�i cùng (router n�i t�i m�ng �ích) s� chuy�n gói t�i máy �ích 1.3.4 C�ng n�i

C�ng n�i ho�t ��ng � c� b�y t�ng trong mô hình tham chi�u OSI C�ng n�i là m�t b� chuy�n ��i giao th�c Router ch� có th� �ư�c s� d�ng �� k�t n�i các m�ng s�d�ng cùng m�t giao th�c C�ng n�i có th� nh�n m�t gói t� m�t giao th�c này (ch�ng h�n AppleTalk) và chuy�n ��i chúng thành các gói c�a m�t giao th�c khác (ch�ng h�n

Trang 17

TCP/IP) trư�c khi chuy�n ti�p gói

�� có th� chuy�n ��i �ư�c giao th�c, c�ng n�i ph�i hi�u �ư�c các giao th�c mà các m�ng n�i tr�c ti�p v�i nó s� d�ng Có trư�ng h�p, c�ng n�i ch� c�n thay ��i m�ts� thông tin trong ph�n tiêu �� và ph�n �uôi Nhưng c�ng có nh�ng trư�ng h�p, c�ngn�i ph�i �i�u ch�nh kích thư�c, t�c ��, c�ng như ��nh d�ng d� li�u

Hình 1.6 C�ng n�i ho�t ��ng � c� 7 t�ng trong mô hình OSI

TÓM T�T

Trong ch��ng này, chúng ta �ã tìm hi�u v� mô hình TCP/IP và m�i quan h� c�a

mô hình này v�i mô hình OSI Trong các ch��ng ti�p theo, chúng ta s� tìm hi�u ho�t

��ng c�a m�t s� giao th�c tiêu bi�u t�i các t�ng Do các công ngh� LAN, WAN �ã

���c trình bày trong module “Truy�n s� li�u” nên trong tài li�u này s� không trình bày v� các công ngh� s� d�ng t�i t�ng truy c�p m�ng.

Trang 18

N�i dung ch��ng bao g�m:

Trang 19

2.1 GIAO TH�C IP

IP là m�t giao th�c phi k�t n�i và không tin c�y Nó cung c�p d�ch v� chuy�n gói n� l�c nh�t N� l�c nh�t � �ây có ngh�a IP không cung c�p ch�c n�ng theo dõi và ki�mtra l�i Nó ch� c� g�ng chuy�n gói t�i �ích ch� không có s� ��m b�o N�u �� tin c�y là y�u t� quan tr�ng, IP ph�i ho�t ��ng v�i m�t giao th�c t�ng trên tin c�y, ch�ng h�nTCP

IP c�ng là m�t d�ch v� phi k�t n�i, �ư�c thi�t k� cho m�t m�ng chuy�n m�ch gói Phi k�t n�i có ngh�a m�i datagram �ư�c x� lý ��c l�p, m�i gói có th� �i t�i �ích trên m�t �ư�ng �i khác nhau, chúng có th� ��n sai th� t� M�t s� datagram có th� b� m�t, b� h�ng trong khi truy�n IP d�a vào m�t giao th�c t�ng cao hơn �� x� lý nh�ng v�n

�� này

2.1.1 Datagram

Các gói d� li�u t�i t�ng IP �ư�c g�i là datagram Hình 2.1 minh ho� ��nh d�ngdatagram M�t datagram có chi�u dài bi�n thiên, g�m hai ph�n: tiêu �� và d� li�u.Ph�n tiêu �� có chi�u dài t� 20 ��n 60 byte, ch�a các thông tin c�n thi�t cho ��nh tuy�n và chuy�n phát d� li�u

Hình 2.1 Tiêu �� IP datagram

- Version: Trư�ng 4 bít này cho bi�t phiên b�n IP t�o ph�n tiêu �� này Phiên

b�n hi�n t�i là 4 Tuy nhiên phiên b�n IPv6 s� thay th� IPv4 trong tương lai

- HL – Header Length: Trư�ng 4 bít này cho bi�t chi�u dài c�a ph�n tiêu �� IP

Datagram, tính theo �ơn v� t� (32 bít) Trư�ng này là c�n thi�t vì chi�u dài c�aph�n tiêu �� thay ��i (t� 20 ��n 60 byte) Khi không có ph�n tu� ch�n(option), chi�u dài ph�n tiêu �� là 20 byte và giá tr� c�a trư�ng này là 5 (5 x 4

= 20) Khi ph�n tu� ch�n có kích thư�c t�i �a thì giá tr� c�a trư�ng là 15 (15 x

4 = 60)

Trang 20

- Precedence: Trư�ng này có chi�u dài 3 byte, giá tr� n�m trong kho�ng t� 0

(000) ��n 7 (111) Nó ch� rõ �� ưu tiên c�a datagram trong trư�ng h�p m�ng

có t�c ngh�n N�u m�t router b� t�c ngh�n và c�n b� m�t s� datagram, nó s� b�các datagram có �� ưu tiên th�p nh�t

- TOS – Type of Service: Trư�ng 5 bít này ��c t� các tham s� v� d�ch v�, có

+ 00100: �� tin c�y cao nh�t

+ 01000: Thông lư�ng cao nh�t

+ 10000: �� tr� nh� nh�t

- Total Length: Trư�ng 16 bít này cho bi�t chi�u dài tính theo byte c�a c�

datagram

- Datagram ID: Trư�ng 16 bít này cùng v�i các trư�ng khác khác (như ��a ch�

ngu�n và ��a ch� �ích) dùng �� ��nh danh duy nh�t cho m�t datagram trong kho�ng th�i gian nó v�n t�n t�i trên liên m�ng Giá tr� này �ư�c t�ng lên 1 �ơnv� m�i khi có datagram �ư�c tr�m g�i �i Do v�y giá tr� này s� quay l�i 0 m�ikhi tr�m �ã g�i 65535 datagram

- Fragmentation: Trư�ng 16 bít này �ư�c s� d�ng khi datagram �ư�c phân

m�nh (s� �ư�c trình bày � ph�n sau)

- TTL – Time to Live: Trư�ng 8 bít này qui ��nh th�i gian t�n t�i (tính b�ng giây)

c�a datagram trong liên m�ng �� tránh tình tr�ng datagram b� chuy�n vòngquanh trên liên m�ng Th�i gian này do tr�m g�i ��t và b� gi�m �i 1 m�i khidatagram qua m�t router trên liên m�ng

- Protocol: Trư�ng 8 bít này cho bi�t giao th�c t�ng trên s� d�ng d�ch v� c�a

t�ng IP IP datagram có th� �óng gói d� li�u t� nhi�u giao th�c t�ng trên, ch�ng h�n TCP, UDP và ICMP Trư�ng này ch� rõ giao th�c �ích cu�i cùng

mà IP datagram ph�i chuy�n

- Checksum: Trư�ng 16 bít này ch�a mã ki�m tra l�i theo phương pháp CRC

Trang 21

(ch� ki�m tra ph�n tiêu ��)

- Source Address: Trư�ng 32 bít này ch�a ��a ch� IP c�a tr�m ngu�n.

- Destination Address: Trư�ng 32 bít này ch�a ��a ch� IP c�a tr�m �ích

2.1.2 Phân m�nh d� li�u

Trên �ư�ng t�i �ích, m�t datagram có th� �i qua nhi�u m�ng khác nhau M�i router m� gói IP datagram t� khung nó nh�n �ư�c, x� lý, và sau �ó �óng gói datagram trong m�t khung khác ��nh d�ng và kích thư�c c�a khung nh�n �ư�c ph� thu�c vào giao th�c c�a m�ng v�t lý mà khung v�a �i qua ��nh d�ng và kích thư�c c�a khung g�i �iph� thu�c vào giao th�c c�a m�ng v�t lý mà khung s� �i qua Ví d�, n�u router k�t n�im�t m�ng Ethernet v�i m�t m�ng Token Ring, nó nh�n khung theo ��nh d�ng Ethernet

và g�i khung theo ��nh d�ng Token Ring

��n v� truy�n t�i �a (MTU – Maximum Transfer Unit)

M�i giao th�c t�ng liên k�t d� li�u có ��nh d�ng khung riêng M�t trong các trư�ng

�ư�c ��nh ngh�a trong ��nh d�ng khung là kích thư�c t�i �a c�a trư�ng d� li�u Nói cách khác, khi m�t datagram �ư�c �óng gói trong m�t khung, kích thư�c t�ng c�adatagram ph�i nh� hơn kích thư�c t�i �a này (�ư�c xác ��nh do s� h�n ch� v� ph�nc�ng và ph�n m�m s� d�ng trong m�ng)

Giá tr� c�a �ơn v� truy�n t�i �a (MTU) khác nhau ��i v�i các giao th�c m�ng v�t lý khác nhau B�ng 2.1 ch� ra các giá tr� MTU cho các giao th�c khác nhau

B�ng 2.1 MTU ��i v�i các m�ng khác nhau

Hyperchannel 65535 Token Ring (16 Mb/s) 17.914

Token Ring (4 Mb/s) 4.464 FDDI 4.352 Ethernet 1,500 X.25 576 PPP 296

�� giao th�c IP không ph� thu�c vào m�ng v�t lý, các nhà thi�t k� �ã quy�t ��nhl�y chi�u dài t�i �a c�a m�t IP datagram b�ng MTU l�n nh�t �ư�c ��nh ngh�a t�i th�i

Trang 22

�i�m �ó (65535 byte) Do v�y, vi�c truy�n d�n s� hi�u qu� hơn n�u chúng ta s� d�ngm�t giao th�c v�i kích thư�c MTU như v�y Tuy nhiên, ��i v�i các m�ng v�t lý khác, chúng ta ph�i chia nh� datagram �� nó có th� chuy�n qua các m�ng này Vi�c chia nh�các datagram �ư�c g�i là phân m�nh (fragmentation)

Khi m�t datagram �ư�c phân m�nh, m�i m�nh có ph�n tiêu �� riêng H�u h�t các trư�ng trong ph�n tiêu �� �ư�c l�p l�i, nhưng c�ng có m�t s� trư�ng thay ��i M�tm�nh l�i có th� �ư�c phân m�nh ti�p n�u chúng g�p m�t m�ng có MTU nh� hơn Nói cách khác, m�t datagram có th� �ư�c phân m�nh nhi�u l�n trư�c khi ��n �ích

Môt datagram có th� �ư�c phân m�nh b�i tr�m ngu�n, ho�c b�i b�t k� router nào trên �ư�ng �i Tuy nhiên, vi�c ghép các m�nh ch� �ư�c th�c hi�n � tr�m �ích vì m�im�nh �ã tr� thành m�t datagram ��c l�p

Khi m�t datagram �ư�c phân m�nh, m�t s� trư�ng trong ph�n tiêu �� ph�i �ư�csao chép cho t�t c� các m�nh Trư�ng tu� ch�n có th� �ư�c sao chép ho�c không (chúng ta s� xem xét v�n �� này � ph�n sau) Tr�m ho�c router th�c hi�n phân m�nh

datagram ph�i thay ��i giá tr� c�a 2 trư�ng: Fragmentation và Total Length Các trư�ng còn l�i ph�i �ư�c sao chép T�t nhiên, giá tr� c�a trư�ng Checksum ph�i �ư�c

tính toán l�i cho t�ng m�nh

Các tr��ng liên quan ��n phân m�nh

Các trư�ng liên quan ��n quá trình phân m�nh và ghép m�t IP datagram là:

Datagram ID và Fragmentation.

- Datagram ID: Trư�ng 16 bít này dùng �� nh�n d�ng m�t datagram �ư�c g�i

�i t� tr�m ngu�n S� k�t h�p gi�a Datagram ID và ��a ch� IP ngu�n ph�i ��nh

ngh�a duy nh�t m�t datagram khi nó r�i tr�m ngu�n �� ��m b�o tính duy nh�t,

IP s� d�ng m�t b� ��m �� dán nhãn cho các datagram B� ��m �ư�c kh�i t�o

� m�t s� nguyên dương Khi IP g�i m�t datagram, nó sao chép giá tr� c�a b�

��m vào trư�ng s� Datagram ID và t�ng giá tr� b� ��m lên 1 Dó �ó tính duy

nh�t �ư�c ��m b�o Khi m�t datagram �ư�c phân m�nh, giá tr� c�a trư�ng

Datagram ID �ư�c sao chép vào trong t�t c� các m�nh Nói cách khác, t�t c�

các m�nh có cùng Datagram ID s� thu�c cùng m�t datagram g�c Datagram

ID tr� giúp tr�m �ích trong quá trình ghép các m�nh Tr�m �ích bi�t r�ng t�t c�

các m�nh có cùng s� Datagram ID ph�i �ư�c ghép vào cùng m�t datagram

- Fragmentation: Trư�ng 16 bít này �ư�c chia thành 2 trư�ng con là Flags và

Fragmentation Offset.

+ Frags: Trư�ng này có chi�u dài 3 bít, trong �ó bít ��u tiên là bít d� phòng.

Bít th� hai �ư�c g�i là bít DF (Don’t Fragment) N�u giá tr� c�a bít này là 1, router ho�c tr�m ngu�n không �ư�c phân m�nh datagram N�u các thi�t b� này không th� chuy�n datagram qua m�ng v�t lý s�n có thì chúng b� datagram và

Trang 23

g�i thông báo l�i ICMP cho ngu�n N�u giá tr� c�a trư�ng này b�ng 0,datagram có th� �ư�c phân m�nh Bít th� ba là bít M (More fragment) N�u giá tr� c�a bít này b�ng 1, ngh�a là m�nh này chưa ph�i m�nh cu�i cùng, còn m�nhtheo sau m�nh này N�u giá tr� b�ng 0, có ngh�a �ây là m�nh cu�i cùng ho�c

�ây là datagram không b� phân m�nh

+ Fragmentation Offset: Trư�ng 13 bít này cho bi�t v� trí tương ��i c�a m�nh

này so v�i toàn b� datagram (theo �ơn v� 64 bít) Ngh�a là m�i m�nh, tr�m�nhcu�i cùng, ph�i ch�a m�t vùng d� li�u có chi�u dài là b�i s� c�a 64 bít Hình 2.2 minh ho� vi�c phân m�nh m�t datagram có kích thư�c 4000 byte thành 3 m�nh Các byte trong datagram g�c �ư�c �ánh s� t� 0 ��n 3999 M�nh

��u tiên mang các byte t� 0 ��n 1399 Giá tr� trư�ng �� d�ch phân m�nh cho m�nh này là 0/8 = 0 M�nh th� hai mang các byte t� 1400 ��n 2799 Giá tr�trư�ng �� d�ch phân m�nh cho m�nh này là 1400/8 = 175 M�nh cu�i cùng mang các byte t� 2800 ��n 3999 Giá tr� trư�ng �� d�ch phân m�nh cho m�nhnày là 2800/8 = 350

Hình 2.2 Ví d� v� phân m�nh

C�n nh� r�ng, giá tr� c�a �� d�ch phân m�nh �ư�c tính theo �ơn v� 64 bít (8 byte)

S� d� như v�y là do chi�u dài c�a trư�ng Fragmentation Offset ch� là 13 bít, trong khi

�ó trư�ng Total Length c�a datagram có chi�u dài 16 bít, ngh�a là ít hơn 3 bít Do v�y,

các tr�m ho�c router khi phân m�nh d� li�u ph�i ch�n kích thư�c c�a m�i m�nh sao cho s� hi�u c�a byte ��u tiên ph�i chia h�t cho 8 (23)

Hình 2.3 minh h�a chi ti�t hơn vi�c phân m�nh trong ví d� trên Chú ý r�ng, giá tr�

trư�ng Datagram ID là gi�ng nhau ��i v�i t�t c� các m�nh; và bít M �ư�c thi�t l�p

cho m�i m�nh, tr� m�nh cu�i cùng Trong hình này, b�n th�y r�ng m�nh th� hai l�iti�p t�c �ư�c phân m�nh

Trang 24

M�t �i�u hi�n nhiên là, th�m chí khi m�i m�nh �i theo các tuy�n khác nhau và t�i

�ích không �úng th� t�, thì tr�m �ích v�n có th� ghép các m�nh (n�u không m�t m�nhnào) theo cách như sau:

1) M�nh ��u tiên là m�nh có giá tr� trư�ng �� d�ch phân m�nh b�ng 0

2) Chia chi�u dài ph�n d� li�u c�a m�nh ��u tiên cho 8 M�nh th� hai có giá tr�trư�ng �� d�ch phân m�nh b�ng v�i k�t qu� này

3) Chia t�ng chi�u dài ph�n d� li�u c�a m�nh 1 và 2 cho 8 M�nh th� 3 có giá tr�trư�ng �� d�ch phân m�nh b�ng v�i k�t qu� này

4) Ti�p t�c quá trình này ��n m�nh cu�i cùng (bít M = 0)

Hình 2.3 Giá tr� c�a các tr��ng khi datagram ���c phân m�nh

2.1.3 Các tùy ch�n IP

Ph�n tiêu �� c�a m�t IP datagram �ư�c chia làm hai ph�n: ph�n c� ��nh và ph�nthay ��i Ph�n c� ��nh có chi�u dài 20 byte và �ã �ư�c trình bày � ph�n trư�c Ph�nthay ��i bao g�m các tu� ch�n và có chi�u dài t�i �a là 40 byte

Các tu� ch�n không c�n có trong t�t c� các datagram Chúng �ư�c s� d�ng ��ki�m tra m�ng và g� r�i M�c dù các tu� ch�n là ph�n không yêu c�u c�a m�t tiêu ��

IP, nhưng vi�c x� lý các tu� ch�n l�i là m�t ph�n yêu c�u c�a ph�n m�m IP Ngh�a là t�t c� các chu�n ph�i có kh� n�ng x� lý các tu� ch�n n�u chúng có m�t trong ph�n ti�u

Trang 25

�� ��nh d�ng t�ng quát c�a m�t tùy ch�n IP �ư�c cho th�y � hình 4.4

Hình 2.4 ��nh d�ng t�ng quát c�a m�t tùy ch�n

Code: Trư�ng này có chi�u dài 1 byte, �ư�c chia làm 3 trư�ng con: Copy, Class và

Number.

o Copy: Trư�ng con 1 bít này �i�u khi�n s� có m�t c�a tu� ch�n trong các

m�nh Khi giá tr� trư�ng này b�ng 0, có ngh�a ch� ph�i sao chép tu� ch�nvào m�nh ��u tiên N�u giá tr� b�ng 1, ngh�a là tu� ch�n ph�i �ư�c sao chép vào t�t c� các m�nh

o Class: Trư�ng con 2 bít này ��nh ngh�a m�c �ích chung c�a tu� ch�n Khi

giá tr� c�a nó là 00, ngh�a là tu� ch�n �ư�c s� d�ng �� �i�u khi�n datagram Khi giá tr� là 10, ngh�a là tu� ch�n �ư�c s� d�ng �� g� r�i và qu�n lý Hai giá tr� 01 và 11 �� d� phòng

o Number: Trư�ng con 5 bít này ��nh ngh�a lo�i tu� ch�n M�c dù 5 bít có th�

��nh ngh�a t�i �a 32 lo�i tu� ch�n khác nhau, nhưng hi�n ch� có 6 lo�i tu�ch�n �ư�c s� d�ng Chúng ta s� xem xét các tu� ch�n này � ph�n sau

Length: Trư�ng 1 byte này ��nh ngh�a chi�u dài t�ng c�a tu� ch�n Trư�ng này

không có trong t�t c� các tu� ch�n

Data: Trư�ng này có chi�u dài thay ��i tùy vào lo�i tùy ch�n, nó ch�a d� li�u mà

các tu� ch�n c� th� yêu c�u Gi�ng trư�ng �� dài, trư�ng này c�ng không có trong

Tùy ch�n END OF OPTION

Tu� ch�n End of Option c�ng là lo�i tu� ch�n m�t byte, �ư�c s� d�ng �� ��m t�i

�i�m cu�i c�a trư�ng tu� ch�n Tuy nhiên, nó ch� có th� �ư�c s� d�ng duy nh�t m�tl�n và là tu� ch�n cu�i cùng Sau tu� ch�n này, phía nh�n s� tìm th�y ph�n d� li�u Do d� li�u ch� b�t ��u t� 32 bít ti�p theo, nên m�t s� tùy ch�n No Operation �ư�c ��m ��

Trang 26

canh l� �i�m b�t ��u c�a d� li�u.

Tu� ch�n RECORD ROUTE

Tu� Record Route ghi �ư�c s� d�ng �� ghi l�i các router trên liên m�ng �ã x� lý datagram Trong m�t datagram ch� có th� li�t kê �ư�c 9 ��a ch� IP vì chi�u dài t�i �ac�a ph�n tu� ch�n là 40 byte Tr�m ngu�n t�o s�n các trư�ng và b� tr�ng chúng Các router trên �ư�ng �i �i�n ��a ch� IP c�a chúng vào các ô b� tr�ng Hình 2.5 cho th�y

��nh d�ng c�a tu� ch�n Record Route

Hình 2.5 ��nh d�ng tu� ch�n Record Route

Trư�ng Code và trư�ng Length �ã �ư�c trình bày � trên Trư�ng Pointer là m�t s�

nguyên, cho bi�t �i�m b�t ��u c�a m�c tr�ng (�� �i�n ��a ch� IP) Nói cách khác, trư�ng này tr� t�i m�c s�n có ��u tiên

Tr�m ngu�n t�o các trư�ng tr�ng �� router trên �ư�c �i �i�n ��a ch� IP Khi

datagram r�i kh�i tr�m ngu�n, trư�ng Pointer có giá tr� là 4, ngh�a là m�c tr�ng ��u

tiên b�t ��u t� byte th� 4

Hình 2.6 Ví d� v� tùy ch�n Record Route

Khi datagram di chuy�n trên liên m�ng, m�i router x� lý datagram so sánh giá tr�

c�a trư�ng Pointer v�i giá tr� c�a trư�ng Length N�u giá tr� c�a trư�ng Pointer l�n

hơn, có ngh�a tu� ch�n �ã ��y và không th� �i�n thêm ��a ch� IP n�a N�u giá tr�

Trang 27

Pointer không l�n hơn, router thêm ��a ch� IP c�a nó (��a ch� c�a giao di�n mà gói tin

�ư�c g�i ra) vào m�c tr�ng ti�p theo Router t�ng giá tr� con tr� lên 4 �ơn v� (do m�t

��a ch� IP chi�m 4 byte) Hình 2.6 minh ho� các m�c khi datagram di chuy�n trên liên m�ng

Tu� ch�n STRICT SOURCE ROUTE

Tu� ch�n Strick Source Route �ư�c tr�m ngu�n s� d�ng �� xác ��nh trư�c m�t

tuy�n cho datagram khi nó di chuy�n qua liên m�ng Vi�c ngu�n �oán trư�c �ư�ctuy�n �ư�ng �i có th� h�u d�ng cho m�t s� m�c �ích Ngu�n có th� ch�n tuy�n v�im�t lo�i d�ch v� c� th�, ch�ng h�n �� tr� t�i thi�u ho�c thông lư�ng t�i �a Ngoài ra,

có th� ch�n m�t tuy�n an toàn hơn ho�c tin c�y hơn theo m�c �ích c�a ngu�n Ví d�,bên g�i có th� ch�n m�t tuy�n không �i qua m�ng c�a ��i th� c�nh tranh

N�u m�t datagram ch�a tu� ch�n Strick Source Route, nó ph�i �i qua t�t c� các

router �ư�c ��nh ngh�a trong tu� ch�n và ph�i không �i qua các router không �ư�c li�t

kê trong tu� ch�n N�u datagram t�i m�t router không có trong danh sách, datagram b�b� �i và thông báo l�i �ư�c g�i cho ngu�n N�u datagram t�i �ích nhưng m�t s� m�ctrong danh sách v�n chưa �ư�c th�m thì nó c�ng b� b� �i

Tuy nhiên, tu� ch�n này thư�ng ít �ư�c s� d�ng vì nh�ng ngư�i dùng thông thư�ng không n�m �ư�c tôpô v�t lý c�a liên m�ng Hình 2.7 minh ho� ��nh d�ng c�a

tu� ch�n Strick Source Route.

Hình 2.7 Tu� ch�n Strick Source Route

��nh d�ng này gi�ng ��nh d�ng tu� ch�n tuy�n b�n ghi, ch� có �i�m khác là các

��a ch� IP �ư�c tr�m ngu�n �i�n trư�c khi g�i �i

Khi datagram di chuy�n trên liên m�ng, m�i router x� lý datagram so sánh giá tr�

c�a trư�ng Pointer v�i giá tr� c�a trư�ng Length N�u giá tr� c�a trư�ng Pointer l�n hơn giá tr� c�a trư�ng Length, ngh�a là datagram �ã qua t�t c� các router �ư�c ngu�n

ch� rõ Datagram không th� �i ti�p �ư�c n�a, nó b� b� �i và thông báo l�i �ư�c g�i cho

tr�m ngu�n N�u giá tr� trư�ng Pointer không l�n hơn giá tr� trư�ng Length, router so sánh ��a ch� IP �ư�c Pointer ch� t�i v�i ��a ch� IP c�a giao di�n nh�n datagram N�u

Trang 28

b�ng nhau, router x� lý gói, ghi �è ��a ch� IP này b�ng ��a ch� IP c�a giao di�n s� g�idatagram �i, t�ng giá tr� trư�ng pointer lên 4 �ơn v� và chuy�n ti�p datagram N�uchúng không b�ng nhau, router b� datagram và g�i thông báo l�i cho ngu�n Hình 2.8 minh h�a các m�c khi datagram di chuy�n trên liên m�ng

Hình 2.8 Ví d� v� tùy ch�n Strick Source Route

Tu� ch�n LOOSE SOURCE ROUTE

Tu� ch�n Lose Source Route g�n gi�ng như tu� ch�n Strick Source Route �i�m

khác bi�t là datagram ph�i �i qua t�t c� các router trong danh sách, nhưng ngoài ra nó

c�ng có th� �i qua m�t s� router khác Hình 2.9 minh ho� ��nh d�ng c�a tu� ch�n Lose

Source Route.

Hình 2.9 ��nh d�ng tu� ch�n Lose Source Route

Tu� ch�n TIMESTAMP

Tu� ch�n Timestamp �ư�c s� d�ng �� ghi l�i th�i gian mà m�i router x� lý

datagram Th�i gian �ư�c bi�u di�n dư�i d�ng m�t ph�n nghìn giây Bi�t �ư�c th�igian x� lý datagram c�a m�t router có th� giúp ngư�i dùng và ngư�i qu�n tr� theo dõi ho�t ��ng c�a các router trên liên m�ng Chúng ta có th� ư�c lư�ng kho�ng th�i gian

Trang 29

�� datagram �i t� router này t�i router khác Chúng ta nói ư�c lư�ng vì có th� ��ng h�c�a các router không �ư�c ��ng b�.

Tuy nhiên, tu� ch�n này c�ng không �ư�c s� d�ng r�ng rãi vì h�u h�t ngư�i dùngkhông n�m �ư�c tôpô v�t lý c�a liên m�ng Hình 2.10 minh h�a ��nh d�ng c�a tu�

ch�n Timestamp.

Hình 2.10 ��nh d�ng tu� ch�n Timestamp

Trư�ng Code và Length hoàn toàn gi�ng v�i các tu� ch�n � trên Trư�ng

Overflow ghi l�i s� router không th� thêm th�i gian vào datagram do không còn ch�

tr�ng Trư�ng Flag cho bi�t trách nhi�m c�a router N�u giá tr� trư�ng c� b�ng 0, m�i router ch� thêm th�i gian c�a mình vào trư�ng �ư�c c�p N�u Flag có giá tr� b�ng 1,

m�i router ph�i thêm ��a ch� IP c�a giao di�n mà datagram s� �i ra và th�i gian N�u

giá tr� Flag b�ng 3, ��a ch� IP �ã �ư�c �i�n s�n, và m�i router ph�i so sánh ��a ch� IP

c�a giao di�n nh�n datagram v�i ��a ch� IP trong datagram N�u phù h�p, router ghi �è

��a ch� IP trong datagram b�ng ��a ch� IP c�a giao di�n mà datagram s� �i ra và thêm th�i gian vào (xem hình 2.11)

Hình 2.11 Giá tr� tr��ng Flag quy ��nh thông tin ghi trong tr��ng Data

2.2 ��A CH� IP

� m�c �ng d�ng, chúng ta có th� coi m�t liên m�ng là m�t m�ng �ơn l� k�t n�icác tr�m v�i nhau �� m�t tr�m truy�n thông v�i tr�m khác, chúng ta c�n m�t h�th�ng ��nh danh toàn c�u Nói cách khác, chúng ta c�n ��t tên duy nh�t cho m�i tr�m

Trang 30

H� th�ng ��nh danh này ch� �ư�c s� d�ng t�i t�ng �ng d�ng, không th� s� d�ng � t�ngm�ng vì trên m�ng còn có các th�c th� khác g�n t�i, ch�ng h�n router

M�t liên m�ng �ư�c t�o nên t� s� k�t h�p c�a các m�ng v�t lý (LAN ho�c WAN) k�t n�i v�i nhau qua các router Khi m�t tr�m trao ��i thông tin v�i m�t tr�m khác, gói d� li�u có th� di chuy�n t� m�t m�ng v�t lý này ��n m�ng v�t lý khác b�ng cách s�d�ng các router này Ngh�a là vi�c truy�n thông t�i m�c này c�ng c�n có m�t h� th�ng

��nh danh toàn c�c M�t tr�m ph�i có th� truy�n thông v�i m�t tr�m b�t k� mà không ph�i lo l�ng v� m�ng v�t lý ph�i �i qua Ngh�a là t�i t�ng này, m�t tr�m c�ng ph�i

�ư�c ��nh danh duy nh�t và toàn c�c Hơn n�a, �� ��nh tuy�n t�i ưu và hi�u qu�, m�irouter c�ng ph�i �ư�c ��nh danh duy nh�t và toàn c�c t�i t�ng này

S� hi�u nh�n d�ng �ư�c s� d�ng � t�ng liên m�ng c�a b� giao th�c TCP/IP �ư�cg�i là ��a ch� liên m�ng hay ��a ch� IP Nó là ��a ch� nh� phân 32 bít, �ư�c th�c thi trong ph�n m�m, dùng �� ��nh danh duy nh�t và toàn c�c m�t tr�m ho�c m�t router trên liên m�ng

Các ��a ch� IP là duy nh�t theo ngh�a m�i ��a ch� ��nh danh m�t và ch� m�t thi�t b�(tr�m ho�c router) trên liên m�ng Hai thi�t b� trên liên m�ng không th� có cùng ��a ch�

IP Tuy nhiên, m�t thi�t b� có th� có nhi�u ��a ch� IP n�u chúng �ư�c k�t n�i t�i nhi�um�ng v�t lý khác nhau

Các ��a ch� IP là toàn c�c theo ngh�a h� th�ng �ánh ��a ch� này ph�i �ư�c t�t c�các tr�m mu�n k�t n�i t�i liên m�ng ch�p nh�n

M�i ��a ch� IP g�m 4 byte (32 bít), ��nh ngh�a hai ph�n: ��a ch� m�ng (NetID) và

��a ch� tr�m (HotID) Các ph�n này có chi�u dài khác nhau tu� thu�c vào l�p ��a ch�.Các bít ��u tiên trong ph�n ��a ch� m�ng xác ��nh l�p c�a ��a ch� IP

�� d� ��c và d� nh�, các ��a ch� IP thư�ng �ư�c bi�u di�n dư�i d�ng th�p phân d�u ch�m Trong cách bi�u di�n này, các byte �ư�c tách riêng và �ư�c bi�u di�n dư�id�ng th�p phân; phân tách các byte này là m�t d�u ch�m (hình 2.12)

Hình 2.12 Bi�u di�n th�p phân d�u ch�m

2.2.1 Các l�p ��a ch� IP

��a ch� IP �ư�c chia làm 5 l�p, ký hi�u là A, B, C, D và E Chi�u dài ph�n ��a ch�m�ng và ph�n ��a ch� tr�m c�a các l�p là khác nhau C�u trúc c�a các l�p �ư�c ch� ra trong hình 2.13

11000000 00000001 00000010 00000011

192 1 2 3

Trang 31

Các bit ��u tiên c�a byte ��u tiên c�a ��a ch� IP �ư�c dùng �� ��nh danh l�p ��a ch�(0 - l�p A; 10 - l�p B; 110 - l�p C; 1110 - L�p D và 1111 - l�p E)

L p A 0 a ch m ng

(7 bít)

a ch tr m (24 bít)

L p B 1 0 a ch m ng

(14 bít)

a ch tr m (16 bít)

L p C 1 1 0 a ch m ng

(21 bít)

a ch tr m (8 bít)

Trong m�t m�ng l�p A, 24 bít �ư�c s� d�ng �� ��nh danh ��a ch� tr�m Ngh�a là v�

lý thuy�t có th� có t�i �a 224 = 16.777.216 tr�m Tuy nhiên c�ng có hai ��a ch� ��c bi�t(ph�n ��a ch� tr�m g�m toàn bít ‘0’ ho�c toàn bít ‘1’) �ư�c s� d�ng làm các ��a ch� ��cbi�t Ngh�a là th�c t� ch� có t�i �a 16.777.214 tr�m trong m�t m�ng l�p A

Các ��a ch� l�p A �ư�c thi�t k� cho các t� ch�c có s� lư�ng máy tính c�c l�n k�tn�i vào m�ng Tuy nhiên, không m�t t� ch�c nào có s� lư�ng máy l�n như v�y do �ór�t nhi�u ��a ch� b� lãng phí

32 bít

Trang 32

L�p B

Trong ��a ch� l�p B, 2 byte ��u �ư�c dùng �� ��nh ngh�a ��a ch� m�ng và 2 byte sau �� ��nh ngh�a ��a ch� tr�m Tuy nhiên, hai bít ��u tiên trong ph�n ��a ch� m�ngluôn luôn là ‘10’, nên ch� có 14 bít �� ��nh ngh�a các m�ng khác nhau Ngh�a là có nhi�u m�ng l�p B hơn l�p A S� m�ng l�p B là 214 = 16.384

Trong m�t m�ng l�p B, 16 bít �ư�c s� d�ng �� ��nh danh tr�m, ngh�a là v� lý thuy�t m�i m�ng có th� có t�i �a 216 = 65536 tr�m Tuy nhiên c�ng có hai ��a ch� ��cbi�t nên th�c t� m�t m�ng l�p B ch� có t�i �a 65534 tr�m

Các ��a ch� l�p B �ư�c thi�t k� cho các công ty c� v�a, nh�ng công ty có s� lư�ngmáy tính tương ��i l�n Tuy nhiên c�ng gi�ng nh�ng m�ng l�p A, nhi�u ��a ch� IP b�lãng phí vì r�t ít công ty có s� lư�ng máy tính l�n như v�y

L�p C

Trong ��a ch� l�p C, 3 byte ��u �ư�c dùng cho ph�n ��a ch� m�ng và 1 byte cu�i

�ư�c dùng cho ph�n ��a ch� tr�m Tuy nhiên, 3 bít ��u tiên trong ph�n ��a ch� m�ngluôn luôn là ‘110’, nên ch� còn 21 bít �� ��nh ngh�a ��a ch� m�ng S� m�ng l�p C l�nhơn s� m�ng l�p A, B và b�ng 221 = 2.097.152 m�ng

M�t m�ng l�p C v� lý thuy�t có th� có t�i �a 28 = 256 tr�m Tuy nhiên th�c t� ch�

có th� có t�i �a 254 tr�m do có hai ��a ch� �ư�c s� d�ng cho các m�c �ích ��c bi�t

��a ch� l�p C �ư�c thi�t k� cho các công ty nh�, nh�ng công ty ch� có ít tr�m n�ivào m�ng

L�p D

��a ch� l�p D �ư�c ��nh ngh�a cho truy�n �a hư�ng (multicasting) Trong l�p này, không có ph�n ��a ch� m�ng và ��a ch� tr�m 4 bít ��u luôn luôn b�ng ‘1110’ �� ��nh ngh�a ��a ch� l�p D 28 bít còn l�i �� ��nh ngh�a ��a ch� �a hư�ng (multicast)

L�p E

L�p E �ư�c d� phòng �� s� d�ng cho các m�c �ích ��c bi�t Không có ph�n ��ach� m�ng và ��a ch� tr�m 4 bít ��u tiên b�ng ‘1111’ �� ��nh ngh�a l�p E

2.2.2 Cách xác ��nh l�p c�a m�t ��a ch�

�� nh�n bi�t l�p ��a ch� IP, ta ch� c�n nhìn vào các bít ��u tiên c�a ��a ch�

- N�u bít ��u tiên là 0 thì �ây là ��a ch� IP l�p A

- N�u bít ��u tiên là 1 và bít th� hai là 0 thì �ây là ��a ch� l�p B

- N�u hai bít ��u tiên là 1 và bít th� ba là 0 thì �ây là ��a ch� l�p C

- N�u ba bít ��u tiên là 1 và bít th� tư là 0 thì �ây là ��a ch� l�p D

Trang 33

- N�u b�n bít ��u tiên là 1 thì �ây là ��a ch� l�p E

N�u ��a ch� �ư�c bi�u di�n dư�i d�ng th�p phân d�u ch�m, b�n ch� c�n nhìn s� ��utiên �� xác ��nh l�p ��a ch�

- N�u s� ��u n�m trong kho�ng t� 0 ��n 127 thì �ây là l�p A

- N�u s� ��u n�m trong kho�ng t� 128 ��n 191 thì �ây là l�p B

- N�u s� ��u n�m trong kho�ng t� 192 ��n 223 thì �ây là l�p C

- N�u s� ��u n�m trong kho�ng t� 224 ��n 239 thì �ây là l�p D

- N�u s� ��u n�m trong kho�ng t� 240 ��n 255 thì �ây là l�p E

- N�u là ��a ch� l�p D, không có ph�n ��a ch� m�ng và ��a ch� tr�m Toàn b�

��a ch� �ư�c s� d�ng �� phát �a hư�ng

- N�u là ��a ch� l�p E, không có ph�n ��a ch� m�ng và ��a ch� tr�m Toàn b�

��a ch� �ư�c d� phòng cho m�c �ích ��c bi�t

2.2.3 Các ��a ch� ��c bi�t

M�t s� ��a ch� trong kho�ng ��a ch� l�p A, B và C �ư�c s� d�ng cho các ��a ch�

��c bi�t (b�ng 2.2)

Trang 34

B�ng 2.2 Các ��a ch� ��c bi�t

��a ch� m�ng

Trong các l�p A, B và C, m�t ��a ch� có ph�n ��a ch� tr�m g�m toàn bít 0 không

�ư�c dùng cho b�t c� tr�m nào Nó �ư�c s� d�ng �� ��nh ngh�a ��a ch� m�ng Nói cách khác, m�ng �ư�c xem như m�t th�c th� và có ��a ch� IP v�i ph�n ��a ch� tr�mg�m toàn bít ‘0’ Chú ý r�ng ��a ch� m�ng khác v�i ph�n ��a ch� m�ng Ph�n ��a ch�m�ng ch� là m�t ph�n c�a ��a ch� IP, còn ��a ch� m�ng là m�t ��a ch� có ph�n ��a ch�tr�m g�m toàn bít ‘0’ ��a ch� này không th� s� d�ng �� ��nh ngh�a m�t ��a ch� ngu�nho�c �ích trong m�t gói IP

Ví d� v� ��a ch� m�ng:

- L�p A: 10.0.0.0

- L�p B: 128.1.0.0

- L�p C: 192.168.2.0

��a ch� qu�ng bá tr�c ti�p (Direct Broadcast)

Trong các ��a ch� l�p A, B và C, n�u ph�n ��a ch� tr�m g�m toàn s� ‘1’ thì ��a ch�này �ư�c g�i là ��a ch� qu�ng bá tr�c ti�p ��a ch� này �ư�c router s� d�ng �� g�i m�tgói t�i t�t c� các tr�m trong m�t m�ng c� th� T�t c� các tr�m s� ch�p nh�n gói có lo�i

��a ch� này Chú ý r�ng ��a ch� này ch� �ư�c s� d�ng như ��a ch� �ích trong m�t gói IP

Ví d� v� ��a ch� qu�ng bá tr�c ti�p:

- L�p A: 10.255.255.255

- L�p B: 128.5.255.255

- L�p C: 192.168.3.255

Trang 35

��a ch� qu�ng bá gi�i h�n (limited Broadcast)

N�u m�t ��a ch� có ph�n ��a ch� m�ng g�m toàn bít ‘1’ và ��a ch� tr�m c�ng g�mtoàn bít ‘1’ thì ��a ch� này �ư�c dùng �� ��nh ngh�a ��a ch� qu�ng bá trong m�ng hi�nt�i M�t tr�m mu�n g�i m�t thông báo t�i t�t c� các tr�m khác trên m�ng có th� s�d�ng ��a ch� này làm ��a ch� �ích trong gói IP Tuy nhiên router s� ch�n các gói có ��ach� lo�i này �� h�n ch� qu�ng bá trong m�ng c�c b� Chú ý r�ng ��a ch� này (255.255.255.255) thu�c v� l�p E T�t c� các thi�t b� trong m�ng này ��u nh�n và x�

lý gói tin

��a ch� l�p vòng (loopback)

��a ch� IP v�i byte ��u tiên là 127 �ư�c s� d�ng làm ��a ch� l�p vòng, ��a ch� �ư�cs� d�ng �� ki�m tra ph�n m�m TCP/IP trên m�t máy Khi ��a ch� này �ư�c s� d�ng, gói s� không �i kh�i máy mà nó s� quay tr� l�i ph�n m�m giao th�c ��a ch� này có th� �ư�c s� d�ng �� ki�m tra ph�n m�m IP Ví d�, m�t �ng d�ng, ch�ng h�n “Ping” có th� g�i m�t gói v�i ��a ch� �ích là ��a ch� l�p vòng �� ki�m tra xem ph�n m�m IP có kh� n�ng nh�n và x� lý gói hay không

M�t ví d� khác là ��a ch� l�p vòng có th� s� d�ng b�i m�t ti�n trình khách (m�t

�ng d�ng �ang ch�y) �� g�i m�t thông báo t�i m�t ti�n trình ch� trên cùng m�t máy Chú ý r�ng ��a ch� l�p vòng ch� �ư�c s� d�ng như ��a ch� �ích trong m�t gói IP

2.2.4 ��a ch� riêng

Trong m�t m�ng bi�t l�p (không n�i t�i Internet), ngư�i qu�n tr� có th� s� d�ng b�tk� ��a ch� nào mình mu�n Tuy nhiên, �� tránh s� nh�m l�n gi�a m�t ��a ch� th�c trên Internet và m�t ��a ch� dùng trong m�t m�ng riêng, t� ch�c c�p s� Internet �ã dành m�t s� kh�i ��a ch� �� s� d�ng cho m�ng riêng Các kh�i ��a ch� này không �ư�c c�pcho các m�ng tham gia vào Internet

Các ��a ch� dùng cho m�ng riêng như sau:

- L�p A: 10.0.0.0 (1 m�ng)

- L�p B: 172.16.0.0 ��n 172.31.0.0 (16 m�ng)

- L�p C: 192.168.0.0 ��n 192.168.255.0 (256 m�ng)

2.2.5 Phân m�ng con

Ph�n này trình bày v� phân m�ng con, quá trình chia m�ng thành các m�ng nh�

hơn (m�ng con); m�i m�ng có m�t ��a ch� riêng

M�ng con (subnet)

� ph�n trên chúng ta �ã bi�t ��a ch� IP g�m hai ph�n: ��a ch� m�ng (NetID) và ��a

Trang 36

ch� tr�m (HostID) Ngh�a là ta có m�t lư�c �� �ánh ��a ch� phân c�p �� t�i �ư�c m�ttr�m trong liên m�ng, trư�c tiên ta ph�i t�i �ư�c m�ng ch�a tr�m �ó b�ng cách s�d�ng NetID Sau �ó ta ph�i s� d�ng HostID �� t�i �ư�c tr�m trong m�ng Nói cách khác, các l�p ��a ch� A, B, C �ư�c thi�t k� v�i hai m�c phân c�p (hình 2.14)

Hình 2.14 M�ng v�i hai m�c phân c�p (ch�a phân m�ng con)

Hình 2.15 M�ng v�i ba m�c phân c�p (phân m�ng con)

V�i lư�c �� này, m�ng c�a m�t công ty b� h�n ch� � hai m�c phân c�p Công ty không th� t� ch�c các tr�m thành nhóm mà m�i tr�m ��u � cùng m�t m�c Do �ó,công ty có m�t m�ng v�i r�t nhi�u máy tính

M�t gi�i pháp cho v�n �� này là phân m�ng con Ngh�a là chia m�ng thành các m�ng nh� hơn, �ư�c g�i là m�ng con

Trong ví d� � trên, ph�n còn l�i c�a Internet không bi�t r�ng m�ng �ư�c chia thành

ba m�ng v�t lý nh� hơn ��i v�i ph�n còn l�i c�a Internet, ba m�ng con này v�n như

là m�t m�ng M�t gói g�i t�i máy 141.14.2.2 v�n t�i router R1 ��a ch� �ích c�a IP datagram v�n là ��a ch� l�p B v�i NetID là 141.14 và HostID là 2.2

Trang 37

Tuy nhiên, khi datagram t�i router R1, s� biên d�ch ��a ch� IP thay ��i Router R1 bi�t r�ng m�ng 141.14 �ư�c chia thành ba m�ng con Nó bi�t r�ng hai byte sau trong

��a ch� IP xác ��nh hai th�: ph�n ��a ch� m�ng con (SubnetID) và ph�n ��a ch� tr�m(HostID) Do �ó, 2.21 ph�i �ư�c hi�u là SubnetID 2 và HostID 21 Router R1 s� d�nghai byte ��u là NetID, byte th� ba là SubnetID và byte cu�i cùng là HostID

Thêm các m�ng con t�o ra m�t m�c phân c�p trung gian trong h� th�ng �ánh ��ach� IP Bây gi� ta có ba m�c: NetID; SubnetID và HostID NetID là m�c ��u tiên, nó xác ��nh m�ng M�c th� hai là SubnetID; nó xác ��nh m�ng con HostID là m�c th�ba; nó xác ��nh tr�m trong m�ng con

Quá trình chuy�n gói �ư�c chia thành ba bư�c: chuy�n gói t�i m�ng; chuy�n góit�i m�ng con; chuy�n gói t�i tr�m

M�t n� m�ng con

M�t n� m�ng con không ph�i là m�t ��a ch�, nhưng nó xác ��nh �âu là ph�n ��a ch�m�ng và �âu là ph�n ��a ch� tr�m trong m�t ��a ch� IP M�t n� m�ng con c�ng dài 32 bít gi�ng ��a ch� IP Nó g�m hai ph�n: ph�n ��u g�m toàn bít 1 cho bi�t chi�u dài ph�nNetID; ph�n cu�i g�m toàn bít 0 cho bi�t ph�n HostID

Th�c hi�n các bư�c sau �� xác ��nh m�t n� m�ng con cho m�t ��a ch� IP m�ng con c� th�:

Bư�c 1: Bi�u di�n ��a ch� IP m�ng con dư�i d�ng nh� phân

Bư�c 2: Thay ph�n ��a ch� m�ng và ��a ch� m�ng con trong ��a ch� b�ng các bít 1 Bư�c 3: Thay ph�n ��a ch� tr�m b�ng các bít 0

Bư�c 4: Chuy�n bi�u di�n nh� phân v� d�ng th�p phân

M�t n� m�ng con luôn �i kèm v�i ��a ch� IP phân m�ng con; ��i v�i các ��a ch� IP không phân m�ng con, ta dùng m�t n� m�ng con m�c ��nh M�t n� m�ng con m�c ��nh

��i v�i ��a ch� l�p A là 255.0.0.0; l�p B là 255.255.0.0 và l�p C là 255.255.255.0

Như ta �ã bi�t, l�p A, l�p B, l�p C dành 8, 16, 24 bít cho ph�n NetID �� phân m�ng con, b�n ph�i m� r�ng NetID, ngh�a là thêm SubnetID Ph�n SubnetID �ư�c t�o

ra b�ng cách mư�n m�t s� bit trong ph�n HostID

Khi phân m�ng con, ta không �ư�c phép s� d�ng các m�ng con có ph�n SubnetID g�m toàn bít 0 ho�c toàn bít 1 N�u ta mư�n 1 bít thì có th� chia m�ng thành hai m�ngcon, nhưng ��u không th� s� d�ng N�u ta mư�n t�t c� các bít trong ph�n HostID thì không còn ph�n HostID n�a N�u ta mư�n toàn b�, ch� tr� 1 bít cho ph�n HostID thì s� tr�m có th� s� d�ng trong m�i m�ng con b�ng 0 vì ta không �ư�c dùng các ��a ch�

có ph�n HostID g�m toàn bít 1 ho�c toàn bít 0 Do �ó, s� bít ta có th� mư�n khi phân

Trang 38

m�ng con ph�i l�n hơn ho�c b�ng 2 và nh� hơn ho�c b�ng n-2, v�i n là s� bít trong ph�n HostID

N�u ta mư�n m bít thì s� lư�ng m�ng con thu �ư�c là 2m, và s� lư�ng m�ng con có th� s� d�ng là 2m-2

Sau �ây là các bư�c phân m�ng con �� ti�n theo dõi, ta l�y ví d� v� phân m�ng192.168.2.0 thành 5 m�ng con

B��c 1: Xác ��nh s� bít c�n mư�n và xác ��nh m�t n� m�ng con

Vi�c xác ��nh s� bít c�n mư�n d�a trên s� lư�ng m�ng con yêu c�u Trong ví d�này, s� m�ng con yêu c�u là 5 Do �ó, s� bít c�n mươn ph�i là 3 vì 22 5 23 Khi �ó,

ta có �ư�c 8 m�ng con, trong �ó có 6 m�ng có th� s� d�ng

M�t n� m�ng con �ư�c xác ��nh d�a trên s� bít mư�n Khi chưa phân m�ng con, ph�n NetID dài 24 bít (l�p C) Khi phân m�ng con, ta mư�n thêm 3 bít Do �ó, chi�udài ph�n NetID và SubnetID là 24+3 = 27 Do v�y, m�t n� m�ng con s� g�m 27 bít 1 �ph�n ��u và 5 bít 0 � ph�n cu�i Bi�n ��i sang d�ng th�p phân ta �ư�c255.255.255.224

Như v�y, � bư�c này ta �ã xác ��nh �ư�c ph�i mư�n 3 bít và m�t n� m�ng con là 255.255.255.224

B��c 2: Xác ��nh các m�ng con

Các m�ng con �ư�c xác ��nh d�a trên ph�n SubnetID Do ta mư�n 3 bít �� �ánh

��a ch� m�ng con, nên các SubnetID dư�i d�ng nh� phân l�n lư�t là: 000; 001; 010; 011; 100; 101; 110; 111

Khi bi�u di�n ��a ch� m�ng con, ph�n NetID �ư�c gi� nguyên và ph�n HostID g�mtoàn bít 0 Do v�y, ta có 8 ��a ch� m�ng con như sau:

Trang 39

M�t n� m�ng con chi�u dài bi�n thiên (VLSM)

M�c dù vi�c phân m�ng con là m�t b� sung có giá tr� cho ki�n trúc �ánh ��a ch� IP, nhưng nó v�n có m�t h�n ch� cơ b�n �ó là b�n ph�i s� d�ng m�t m�t n� m�ng con cho toàn b� m�ng Do �ó, sau khi b�n �ã chon m�t m�t n� m�ng con, b�n không th�cung c�p các m�ng con có kích thư�c khác N�u có yêu c�u t�ng kích thư�c c�a m�ngcon, b�n ph�i thay ��i l�i m�t n� m�ng con cho toàn b� m�ng �ây là m�t công vi�cph�c t�p và t�n th�i gian

M�t gi�i pháp cho v�n �� này là cho phép m�t m�ng �ư�c phân m�ng con có th� có nhi�u m�t n� m�ng con M�i m�t n� m�ng con có m�t kích thư�c khác nhau K� thu�tm�i v� phân m�ng con này �ư�c g�i là m�t n� m�ng con chi�u dài bi�n thiên (VLSM – Variable Length Subnet Masking)

VLSM cho phép s� d�ng kho�ng ��a ch� IP hi�u qu� hơn b�ng cách cho phép ngư�i qu�n tr� m�ng tùy ch�nh kích thư�c c�a m�t n� m�ng con theo các yêu c�u c�th� c�a m�i m�ng con �� minh h�a, gi� s� ta có m�t ��a ch� g�c là 172.16.0.0 �ây là m�t ��a ch� l�p B, ngh�a là ph�n NetID dài 16 bít M� r�ng ph�n ti�n t� m�ng thêm 6 bít, ta có 22 bít cho ph�n tiên t� m�ng Theo tính toán, ta có 62 m�ng con và 1022 ��ach� cho m�i m�ng con có th� s� d�ng

Ki�u phân m�ng con này có tác d�ng n�u công ty này c�n nhi�u m�ng con v�i hơnkho�ng 1000 tr�m trên m�i m�ng Tuy nhiên, n�u công ty ch� có m�t s� công ty con v�i hơn 500 tr�m còn l�i là các công ty con v�i kho�ng 40 ��n 50 tr�m, thì ph�n l�n

��a ch� IP b� lãng phí

Trong trư�ng h�p này thì VLSM là gi�i pháp h�p lý Ngư�i qu�n tr� có th� phân m�ng con linh ho�t b�ng cách s� d�ng các m�t n� m�ng con khác nhau M�t s� công

ty con có th� ti�p t�c s� d�ng ti�n t� m�ng 22 bít; trong khi các công ty con nh� hơn

có th� s� d�ng ti�n t� m�ng 25 ho�c 26 bít Ti�n t� m�ng 25 bít cho phép t�o các m�ngcon 126 tr�m Ti�n t� m�ng 26 bít cho phép t�o các m�ng con 62 tr�m

2.2.6 CIDR (Classless Inter-Domain Routing)

CIDR (Classless Inter-Domain Routing) là m�t lư�c �� ��a ch� m�i cho Internet,

nó cho phép s� d�ng hi�u qu� tài nguyên ��a ch� IP hơn là mô hình lư�c �� ��a ch�chia thành các l�p A, B, C c�

CIDR thay th� cách phân chia ��a ch� ki�u c� (theo l�p A, B, C) � ch� có các ph�nbit ch� ��nh m�ng �ư�c linh ho�t hơn Thay vì b� gi�i h�n ph�n NetID là 8, 16 hay 24 bit, CIDR hi�n nay s� d�ng b�t k� bit nào t� v� trí 13 ��n 27 Vì th�, có th� thi�t k� các kh�i ��a ch� cho m�ng nh� kho�ng 32 tr�m ho�c nh�ng m�ng c� l�n trên 500,000 tr�m

�i�u này cho phép s� phân chia ��a ch� g�n hơn v�i nhu c�u c�a các m�ng m�i �ư�cthi�t l�p

Trang 40

M�t ��a ch� CIDR c�ng bao g�m 32 bit như ��a ch� IP chu�n và thêm vào �ó là thông tin có bao nhiêu bit �ư�c s� d�ng cho ph�n NetID Ví d�, trong ��a ch� CIDR 206.13.01.48/25, thì "/25" ch� ra r�ng 25 bit ��u tiên �ư�c s� d�ng cho vi�c xác ��nh

ra m�t m�ng duy nh�t và các bit còn l�i thì �ư�c s� d�ng �� �ánh ��a ch� các tr�mtrong m�ng

Ngày đăng: 31/10/2012, 14:34

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

Hình 1.2 M�i quan h� gi�a mô hình TCP/IP và mô hình OSI - Bộ giao thức TCP/IP
Hình 1.2 M�i quan h� gi�a mô hình TCP/IP và mô hình OSI (Trang 13)
Hình 1.3B� l�p ho�t ��ng t�i t�ng v�t lý trong mô hình OSI - Bộ giao thức TCP/IP
Hình 1.3 B� l�p ho�t ��ng t�i t�ng v�t lý trong mô hình OSI (Trang 14)
Hình 1.4 C�u n�i ho�t ��ng t�i hai t�ng th�p nh�t trong mô hình OSI - Bộ giao thức TCP/IP
Hình 1.4 C�u n�i ho�t ��ng t�i hai t�ng th�p nh�t trong mô hình OSI (Trang 15)
Hình 1.5 Router ho�t ��ng t�i 3 t�ng t�ng th�p nh�t trong mô hình OSI - Bộ giao thức TCP/IP
Hình 1.5 Router ho�t ��ng t�i 3 t�ng t�ng th�p nh�t trong mô hình OSI (Trang 16)
Hình 1.6 C�ng n�i ho�t ��ng � c� 7 t�ng trong mô hình OSI - Bộ giao thức TCP/IP
Hình 1.6 C�ng n�i ho�t ��ng � c� 7 t�ng trong mô hình OSI (Trang 17)
Hình 2.2 minh ho� vi�c phân m�nh m�t datagram có kích thư�c 4000 byte  thành 3 m�nh. Các byte trong datagram g�c �ư�c �ánh s� t� 0 ��n 3999 - Bộ giao thức TCP/IP
Hình 2.2 minh ho� vi�c phân m�nh m�t datagram có kích thư�c 4000 byte thành 3 m�nh. Các byte trong datagram g�c �ư�c �ánh s� t� 0 ��n 3999 (Trang 23)
Hình 2.3 Giá tr� c�a các tr��ng khi datagram ���c phân m�nh - Bộ giao thức TCP/IP
Hình 2.3 Giá tr� c�a các tr��ng khi datagram ���c phân m�nh (Trang 24)
Hình 2.6 Ví d� v� tùy ch�n Record Route - Bộ giao thức TCP/IP
Hình 2.6 Ví d� v� tùy ch�n Record Route (Trang 26)
Hình 2.5 ��nh d�ng tu� ch�n Record Route - Bộ giao thức TCP/IP
Hình 2.5 ��nh d�ng tu� ch�n Record Route (Trang 26)
Hình 2.8 Ví d� v� tùy ch�n Strick Source Route - Bộ giao thức TCP/IP
Hình 2.8 Ví d� v� tùy ch�n Strick Source Route (Trang 28)
Hình 2.9 ��nh d�ng tu� ch�n Lose Source Route - Bộ giao thức TCP/IP
Hình 2.9 ��nh d�ng tu� ch�n Lose Source Route (Trang 28)
Hình 2.11 Giá tr� tr��ng Flag quy ��nh thông tin ghi trong tr��ng Data - Bộ giao thức TCP/IP
Hình 2.11 Giá tr� tr��ng Flag quy ��nh thông tin ghi trong tr��ng Data (Trang 29)
Hình 2.10 ��nh d�ng tu� ch�n Timestamp - Bộ giao thức TCP/IP
Hình 2.10 ��nh d�ng tu� ch�n Timestamp (Trang 29)
Hình 2.13 Các l�p ��a ch� IP - Bộ giao thức TCP/IP
Hình 2.13 Các l�p ��a ch� IP (Trang 31)
Hình 2.14 M�ng v�i hai m�c phân c�p (ch�a phân m�ng con) - Bộ giao thức TCP/IP
Hình 2.14 M�ng v�i hai m�c phân c�p (ch�a phân m�ng con) (Trang 36)

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

w