TRÔI DẠT LỤC ĐỊA

Ảnh hưởng sự trôi dạt lục địa đến sự phân bố của sinh vật trên quả đât... • Trôi dạt lục địa là sự chuyển động tương đối với nhau của các lục địa trên Trái Đất.. • Lý thuyết trôi dạt lụ

TRÔI DẠT LỤC ĐỊA

1 Cấu tạo vỏ trái đất

2 Thuyết trôi dạt lục địa của Wegener

3 Bằng chứng sự trôi dạt lục địa 2 Sự trôi dạt

lục địa ( continental drift)

4 Sự trôi dạt lục địa

5 Thuyết kiến tạo mảng (Plate tectonics)

6 Ảnh hưởng sự trôi dạt lục địa đến sự phân

bố của sinh vật trên quả đât

• Trôi dạt lục địa là sự chuyển động

tương đối với nhau của các lục địa trên

Trái Đất

• Lý thuyết trôi dạt lục địa được Alfred

Wegener đưa ra lần đầu tiên năm 1912

• Tồn tại cho đến khi nó được thay thế bởi

lý thuyết kiến tạo mảng

• Vỏ trái đất:

+ Đại dương: dày 6-7km

+ Lục địa: thay đổi tùy lục

niken) và phần lõi ngoài

lỏng bao phủ bên ngoài

1 Cấu tạo vỏ trái đất

• 1912, Wegener (1/11/1880 –

3/11/1930) là người khởi đầu cho

thuyết trôi dạt lục địa được trình

bày trong tác phẩm "Sự hình thành

của lục địa và đại dương".

• Nhưng không được chấp nhận

• 1950: chấp nhận ở Châu Âu

• 1960: chấp nhận ở Bắc Mỹ

• Hiện nay: thuyết kiến tạo mảng

2 Thuyết trôi dạt lục địa của Wegener

3 Bằng chứng trôi dạt lục địa

• Bằng chứng trôi dạt lục địa:

- Sự khớp nhau của lục địa

- Sự tương đồng hóa thạch

- Sự giống nhau về cấu tạo và tuổi đá

- Sự tách ra xa của các lục địa hiện nay

3 Bằng chứng trôi dạt lục địa:

Sự khớp nhau của lục địa

3 Bằng chứng trôi dạt lục địa:

tương đồng hóa thạch

3 Bằng chứng trôi dạt lục địa: cấu trúc và tuổi đá tương tự nhau

3 Bằng chứng trôi dạt lục địa:

sự tách xa của các lục địa

• Các lục địa tách ra xa 3 cm mỗi năm hiện nay

4 Sự trôi dạt lục địa ( continental drift).

Wegener cho rằng:

• Cách đây 225 triệu năm, trên bề mặt

trái đất chỉ có một lục địa duy nhất là

Pangaea.

4 Sự trôi dạt lục địa ( continental drift

• Laurasia gồm mảng Bắc Mỹ, Green land

4 Sự trôi dạt lục địa ( continental drift

• Cách đây 65 triệu năm, các lục

địa này tiếp tục tan vỡ thành

nhiều mảnh nhỏ hơn.

• Nam Mỹ nối với Châu Nam Cực

và Châu Úc

• Kỷ Pliocen (5 triệu năm), Nam

Mỹ tách khỏi Châu Nam Cực và

gắn với Bắc Mỹ Châu Úc trôi về

4 Sự trôi dạt lục địa ( continental drift)

4 Sự trôi dạt lục địa ( continental drift

⇒* Đã có lúc Châu Nam cực và Châu úc nối với Nam Mỹ

* Sau đó, Nam Mỹ tách khỏi Châu Nam cực

* Đến kỷ Đệ Tam, Nam Mỹ gắn với Bắc Mỹ; Ấn Độ trôi về Á-Âu và chạm với Á -Âu hình thành dãy Hymalaya

• Thuyết trôi dạt lục địa được rất nhiều nhà địa lý sinh vật học ủng hộ Tuy nhiên, đa số các nhà địa chất học đã không tin như vậy.

4 Sự trôi dạt lục địa ( continental drift

4 Thuyết kiến tạo mảng

- Bề mặt của vỏ trái đất có thể được chia ra thành nhiều đơn

vị lớn gọi là mảng dọc theo các vết nứt.

4 Thuyết kiến tạo mảng

Trên thế giới có ít nhất 6 mảng lớn (Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương, Nam Băng Dương, Châu Mỹ, Châu Phi và mảng

ÂU - Á) và một số mảnh nhỏ

4 Thuyết kiến tạo mảng

Châu Mỹ

mảng Âu - Á

Châu Phi Châu Úc

Thái Bình Dương

Nam Băng Dương

• Trên phạm vi mỗi mảng có thể có

cả kiểu vỏ lục địa lẫn vỏ đại dương.

• Ví dụ: mảng Thái Bình Dương hoàn toàn mang tính đại dương, mảng Âu – Á hầu như hoàn toàn lục địa

4 Thuyết kiến tạo mảng

Manti trên

• Thạch quyển là phần cứng bên ngoài của Trái Đât bao gồm phần vỏ và lớp manti trên.

4 Thuyết kiến tạo mảng

• Sự vận động của mảng nằm trong mối tương quan với các mảng kề bên với 3 loại ranh giới:

3 kiểu ranh giới

3 kiểu ranh giới

• Ranh giới phân kỳ (ranh giới tách giản) nằm giữa hai mảng kiến tạo và hai mảng này tách rời nhau tạo thung lũng.

• Dung nham lắp đầy khoảng trống giữa hai

mảng và đảy hai mảng ra xa hơn

• Xảy ra ở lục địa Thường gặp ở đại dương

• Kết quả tạo sống núi đại dương hay quần đảo núi lửa

Ranh giới phân kỳ

Quần đảo núi lữa

Ranh giới phân kỳ

Ranh giới hội tụ

• Ranh giới hội tụ (ranh giới mảng phá hủy):

nơi hai hay nhiều mảng kiến tạo hay mảnh vở thạch quyển chuyển động ngược chiều và hút vào nhau gây động đất

Lục địa-Lục địa Đại dương - Lục địa Đại dương-Đại dương

Ranh giới hội tụ

Ranh giới hội tụ

• Hai mảng va hút nhau tạo: đới hút chìm

(mảng chìm là vỏ đại dương) hay va chạm

lục địa

+ đới hút chìm có thể tạo cung đảo núi lửa (do lún và macma trào)

+ khi hai mảng lục địa va vào nhau không có

sự hút chìm sẽ tạo thành các dãy núi rộng lớn

• Dãy núi Helen và Rainier là kết quả của quá trình hội tụ giữa hai mảng đại dương.

Ranh giới hội tụ

Ranh giới hội tụ

Sự hội tụ giữa mảng đại dương và lục địa xuất hiện vực thẳm của các dãy núi cùng với núi

lửa

Ranh giới hội tụ

Dãy núi cao Andes được hình thành do quá trình hội tụ của đại dương và lục địa

Ranh giới hội tụ

Ở vị trí mà một mảng lướt qua một mảng khác theo một hướng gần như song song.

Ranh giới biến hình (trượt)

• Dọc theo ranh giới biến hình không hề có

sự căng giãn hay nén ép

• Đặc trưng bởi những đới đứt gãy và đới động đất nông khá rộng và macma có thể trào lên

• Sự tạo núi thường không phát triển cùng với ranh giới biến hình

Ranh giới biến hình (trượt)

• Việc rẽ hướng của

San Andreas cùng

với chuyển động

trượt phải ngang

khiến cho khu vực

Vết nứt của dãy San Andreas cũng được hình thành do sự trượt vào nhau của hai mảng

Ranh giới biến hình (trượt)

• Hoạt động núi lửa với qui mô nhỏ thường xuất hiện dọc theo ranh giới biến hình.

• Sóng thần tràn vào Malé, thủ đô quần đảo Maldives ngày 26 tháng 12 năm 2004

Ảnh hưởng của sự trôi dạt lục địa đến sự phân bố sinh vật trên trái đất

1 Lục địa Phi:

* Thực vật : Từ hoang mạc Sahara về phía Bắc

hệ thực vật hình thành cùng với hệ thực vật

Nam Âu và Tây Nam Á nên có olive, thông

đen, sồi, bạch dương… động vật có khỉ không đuôi, linh cẩu, sói nâu, lạc đà một bướu, rắn hổ mang…

* Động vật: Từ Sahara về phía Nam có các

loài đặc trưng ngưa vằn, sơn dương, hươu cao

cổ, sư tử, trâu nước, tê giác hai sừng …

Ảnh hưởng của sự trôi dạt lục địa đến

sự phân bố sinh vật trên trái đất

2 Châu Úc:

- Thực vật

* Trước Kỷ phấn trắng, Australia nối liền Nam Mỹ, Phi

và Nam cực nên còn bảo tồn hệ thực vật Nam Cực như giẻ phương Nam, cây là nhọn và các loài thuộc hệ thực vật miền Châu Phi

* Sau Kỷ phấn trắng đến Eocene, Australia có vài

miền nói với quần đảo Mã Lai nên có thêm thành phần như dứa dại, dừa…

* Do cách ly nên hệ thực vật mang tính đặc hữu như bạch đàn (600 loài), keo (280 loài),phi lao, dương xỉ …

di cư đến Châu Úc và Châu Nam Cực.

* 20-25 triệu năm: kỷ Miocene, xuất hiện dạng tiến hóa cao của thú có nhau nhưng không đến được Nam Mỹ Châu Úc còn thú có túi và đẻ trứng.

* 5 triệu năm, Pliocene, Nam Mỹ nối với Bắc Mỹ Thú có nhau từ Bắc mỹ di cư đến Nam Mỹ và sự cạnh tranh làm thú có túi và thú đẻ trứng bị tiêu diệt

* do bị cách ly nên hệ động vật chỉ tìm thấy các loài có túi (ăn thịt, gặm nhấm, ăn cỏ…), các loài đơn huyệt, chim (đà điểu, thiên đường, vẹt, Kiwi…) và không có thú có vú