BẰNG CHỨNG về THUYẾT TRÔI dạt lục địa và TÁCH GIÃN đáy đại DƯƠNG

Trôi dạt lục địa là sự chuyển động tương đối của các lục địa trên Trái Đất. Lý thuyết trôi dạt lục địa được Alfred Wegener đưa ra lần đầu tiên năm 1912 và tồn tại cho đến khi nó được thay thế bởi lý thuyết kiến tạo mảng.

BẰNG CHỨNG VỀ THUYẾT TRÔI DẠT LỤC ĐỊA VÀ TÁCH GIÃN ĐÁY ĐẠI DƯƠNG

Nhóm 3

NỘI DUNG

• Các bằng chứng về trôi dạt lục địa

• Các bằng chứng về tách giãn đáy đại dương

Kiến tạo mảng

Thuyết trôi dạt lục địa

• Trôi dạt lục địa là sự

chuyển động tương đối

của các lục địa trên Trái

Đất Lý thuyết trôi dạt lục

địa được Alfred Wegener

đưa ra lần đầu tiên năm

1912 và tồn tại cho đến

khi nó được thay thế bởi

lý thuyết kiến tạo mảng

Các bằng chứng về trôi dạt lục địa

1 Dựa vào kết quả đo đạc:

Người ta thấy rằng, các lục địa trôi với tốc

độ khác nhau Nairm (1967) sau khi tính toán cho thấy trong khoảng thời gian 200 triệu năm (từ Cacbon muộn đến đầu

Palêogen), Châu Âu và Bắc Mỹ đã rời xa nhau khoảng 4.500km với tốc độ trung

bình 1cm/năm

2 Hình dạng của các lục địa:

Đường bờ của lục địa Nam Mỹ và Châu Phi khá khớp nhau Và nếu xem xét cấu trúc chính của các lục địa thì những vùng này rất có khả năng đã từng ráp lại với

nhau

3 Cấu trúc địa chất và tuổi của đá

- Cấu trúc địa chất: Những dãy núi cổ hiện nay chấm dứt một cách đột ngột tại ranh giới lục địa Nếu ráp các lục địa lại với

nhau thì cấu trúc của chúng trùng khớp → Các lục địa tách ra từ một khối thống nhất

VD: Dãy núi Cape ở Nam Phi là một phần đứt rời của dãy Sierra de la Ventina của Argentina và của dãy Great Dividing ở bờ đông châu Úc

- Tuổi của đá: Herley đã nghiên cứu tuổi của đá phun trào và đá biến chất Tiền Cambri ở Tây Phi và phần lồi phía Đông của Nam Mỹ và thấy rằng nếu ráp 2 lục địa này lại với nhau thì sẽ

có được một vùng đá tiền Cambri ở các mức tuổi khác nhau

→ Đá có tuổi Cambri ở C.Phi cùng thuộc một

thành tạo liên tục với đá có cùng tuổi ở Nam

Mỹ

4 Dấu hiệu của đá evapôrit:

- Đá evapôrit là đá trầm tích được hình thành

từ hiện tượng kết tủa của các hợp chất hòa tan trong môi trường nước do hiện tượng

bốc hơi → là bằng chứng của khí hậu khô

- Dựa vào các tích tụ evapôrit cổ cho thấy có một vành đai khí hậu khô trong quá khứ địa chất

→ Về sau, nếu như các lục địa bị tan

vỡ và trôi dạt về vị trí mới ta có thể dựa vào các tích tụ evapôrit lập lại bản đồ

để biết được các mảng đã di chuyển

như thế nào

5 Dấu hiệu cổ từ:

Khi kết tinh vào một thời điểm nào đó, các

khóang vật của đá bị nhiễm từ của Trái đất và giữ lại lâu dài Vì vậy, thông qua các khoáng

vật nhiễm từ hình thành ở một thời kỳ địa

chất nhất định chúng ta có thể khôi phục lại từ trường,cực từ cũng như vĩ độ lúc bấy giờ

• Nghiên cứu cổ từ cho thấy, các đá

cổ nằm ở vị độ khác xa với vĩ độ trước kia của nó → chứng tỏ các mảng dịch chuyển

VD: Một mẫu đá tuổi Triat ở Anh có

độ từ khuynh là 30o (tức là vào

thời kỳ Triat nó nằm ở vĩ độ 30)

nhưng vị trí phân bố mẫu này hiện nay lại có độ từ khuynh là 65o

→ Như vậy nước Anh đã dịch

chuyển dần lên phía Bắc

6 Dấu hiệu hóa thạch

Các dải đá nhiễm từ khác nhau xen kẽ

nhau chạy song song

ở cả hai phía của

sống núi giữa đại

• Điều này chỉ có thể giải thích bằng hiện

tượng tách giãn đáy đại dương:

- Vật chất của Manti theo đới tách giãn tràn ra

2 bên và bị từ hóa theo hướng của trường địa

từ lúc bấy giờ.

- Số vật chất tràn lên sau sẽ đẩy số vật chất có trước ra 2 bên nên các dải dị thường càng ở

xa càng có tuổi cổ.

- Và do TĐ có nhiều lần thay đổi hướng từ

trường làm cho các dải xen kẽ nhau có cực

từ bị đảo ngược.

2 Đặc trưng trầm tích ở đáy đại

dương và dãy đảo núi lửa:

Từ 1968 – 1970, tàu thám hiểm của

Mỹ đã khoan vào các đáy của TBD

và ĐTD, ÂĐD tại nhiều nơi khác

nhau và rút ra kết luận:

- Các trầm tích phân bố ở giữa các sống núi đều mỏng hơn và có tuổi trẻ hơn

- Các trầm tích có tính đối xứng qua sống núi đại dương, càng xa tuổi

càng cổ dần

→ Chứng tỏ đáy đại dương tách giãn

Tuổi của vỏ đại dương, trung tâm màu đỏ cótuổi trẻ nhất

3 Phát hiện sự hút chìm:

- Một hệ quả của sự tách giãn đáy đại dương là sự hình thành lớp vỏ mới dọc theo sống núi giữa đại dương → giả thuyết "Trái Đất giãn nở”.

nhưng kích thước của TĐ vẫn không thay đổi

+ Giải thích của Hess: Nếu vỏ TĐ mở rộng dọc theo các sống núi giữa đại dương thì nó phải bị chìm ở đâu đó.

- Ông cho rằng vỏ đại dương mới tiếp tục tách

giãn ngày càng xa sống núi Nhiều triệu năm sau, lớp vỏ đại dương chìm vào rãnh đại dương - một vực hẹp và sâu dọc theo rãnh của bồn địa Thái

Bình Dương

VD: ĐTD đang mở rộng trong khi TBD đang

co lại Trong khi vỏ đại dương cổ bị hút xuống

ở các rãnh, thì macma mới dâng lên và phun trào dọc theo các sống núi tách giãn để tạo

thành lớp vỏ mới Bồn địa đại dương có vai

trò như là "lò tái chế" với sự tạo ra vỏ mới và phá hủy thạch quyển đại dương cổ một cách liên tục Như vậy, nó đã giải thích tại sao Trái Đất không lớn hơn, tại sao có rất ít trầm tích lắng tụ trên đáy đại dương, và tại sao các đá trong đại dương trẻ hơn các đá trên lục địa

4 Động đất xuất hiện ở các rãnh đại dương

• Trong suốt thế kỷ 20, sự phát triển

và sử dụng các thiết bị địa chấn

như địa chấn kế giúp các nhà khoa học phát hiện rằng các trận động đất có xu hướng tập trung ở những khu vực đặc biệt, hầu hết các ghi nhận đều xảy ra dọc theo các rãnh đại dương và sống núi tách giãn

giữa đại dương → Đại dương tách giãn

Bản đồ thể hiện vị trí các trận động đất

(các chấm màu đen) giai đoạn 1963-1998

Cám ơn thầy và các bạn đã theo

dõi!!!