Arixtốt Hãy chọn câu phát biểu đúng nhất về các hình thức của tư duy: Khái niệm, phán đoán, suy lý Hãy chọn câu phát biểu đúng nhất: Muốn phân chia khái niệm phải vạch ra được: Thuộc tín
Trang 1ĐÁP ÁN LOGIC HỌC ĐẠI CƯƠNG
Hãy chọn câu phát biểu đúng nhất
Lôgíc học nghiên cứu:
Lôgíc học là khoa học nghiên cứu về các hình thức và quy luật của tư duy nhằm nhận thức đúng đắn thế giới khách
quan
Ai là người sáng lập lôgíc hình
thức?
Arixtốt
Hãy chọn câu phát biểu đúng nhất
về các hình thức của tư duy:
Khái niệm, phán đoán, suy lý
Hãy chọn câu phát biểu đúng nhất:
Muốn phân chia khái niệm phải
vạch ra được:
Thuộc tính của đối tượng làm
cơ sở cho sự phân chia
Thực chất của quá trình phân chia
khái niệm:
Phân chia ngoại diên của khái
niệm Xác định quan hệ đối lập trong các
cặp khái niệm dưới đây:
“Thị trường hàng xuất khẩu”
và “Thị trường hàng nhập
khẩu”
Xác định cặp khái niệm có quan hệ Giai cấp vô sản và giai
Trang 2đối lập trong các khái niệm sau: cấp tư sản
Trong các khái niệm sau, khái niệm
nào có ngoại diên rộng nhất?
Người lao động
Những khái niệm có quan hệ đồng
nhất là những khái niệm chỉ cùng
một đối tượng:
Chúng có ngoại diên hoàn toàn trùng nhau, nhưng nội hàm có chỗ khác nhau Hai khái niệm: “Người lao động” &
“Người bị bóc lột lao động làm
thuê” có các quan hệ sau Hãy xác
định câu trả lời Đúng
Bao hàm
Xác định cặp khái niệm có quan hệ
bao hàm (lệ thuộc) trong các cặp
khái niệm sau:
“Hàng hoá” và “Sản phẩm
của lao động”
Hai khái niệm: “Nguyên đơn” &
“Người khởi kiện” có các quan hệ
sau
Đồng nhất
Xác định các khái niệm có quan hệ
mâu thuẫn trong các cặp khái niệm
sau:
“Có văn hoá” và “Vô văn
hoá”
Xác định cặp khái niệm có quan hệ
mâu thuẫn trong các cặp khái niệm
“Người kinh doanh giỏi” và
“Người kinh doanh không
Trang 3sau: giỏi”
Xác định cặp khái niệm có quan hệ
giao nhau trong các cặp khái niệm
sau:
“Doanh nghiệp gốm sứ” và
“Doanh nghiệp tư nhân”
Xác định cặp khái niệm có quan hệ
đồng nhất trong các cặp khái niệm
sau:
“Nhà tư bản” và “Kẻ bóc lột
giá trị thặng dư”
Xác định cặp khái niệm có quan hệ
bao hàm trong các cặp khái niệm
sau:
“Người quản lý” và “Giám
đốc giỏi”
Khái niệm “Doanh nghiệp” được
phân chia thành: “Doanh nghiệp
lớn”; “Doanh nghiệp vừa”; “Doanh
nghiệp nhỏ”; “Doanh nghiệp tư
nhân”.Hãy xác định những quy tắc
mà sự phân chia nói trên đã vi phạm
Vi phạm cả 3 quy tắc
Khái niệm “phương tiện giao
thông” được phân chia thành các
khái niệm:“Phương tiện giao thông
đường thuỷ” - “Phương tiện xe lửa”
- “Phương tiện máy bay”.Hỏi: Cách
Vi phạm cả 3 quy tắc
Trang 4phân chia khái niệm như trên vi
phạm quy tắc nào trong các quy tắc
phân chia khái niệm được ghi dưới
đây:
Nếu phân chia khái niệm “ ánh
sáng” thành 3 khái niệm “ánh sáng
nhân tạo”, “ánh sáng mặt trời”, “ánh
sáng mặt trăng” là vi phạm quy tắc
phân chia khái niệm sau đây::
Vi phạm cả 3 quy tắc
Phân chia khái niệm “Sinh viên”
thành các khái niệm:“Sinh viên nữ”
- “Sinh viên các nước Châu á” -
“Sinh viên giỏi” - “Sinh viên
yếu”.Hỏi: Phép phân chia khái niệm
như trên vi phạm quy tắc nào:
Vi phạm cả 3 quy tắc
Phép phân chia khái niệm sau đây
sai vì đã vi phạm quy tắc nào:Hàng
hoá gồm hàng xuất khẩu, hàng nhập
khẩu, hàng tiêu dùng
Phân chia phải cùng một cơ
sở
Định nghĩa sau đây sai vì đã vi
phạm quy tắc nào?“Sinh viên không
Định nghĩa không được phủ
định
Trang 5phải là học sinh”
Định nghĩa sau đây đã sai vì đã vi
phạm quy tắc nào?“Hàng hoá là vật
phẩm do lao động làm ra”
Định nghĩa phải cân đối
Định nghĩa sau đây vi phạm quy tắc
định nghĩa nào?“Dịch vụ là một lĩnh
vực kinh doanh
Quy tắc định nghĩa phải cân
đối
Có người định nghĩa: “Ôtô là
phương tiện giao thông cơ
giới”.Hỏi: Định nghĩa trên vi phạm
quy tắc nào trong các quy tắc định
nghĩa ghi dưới đây
Định nghĩa phải cân đối
Cho các định nghĩa sau Hãy chỉ ra
một định nghĩa quá hẹp
Kinh tế chính trị học là khoa học nghiên cứu về phương thức sản xuất tư bản chủ
nghĩa
Cho định nghĩa khái niệm: "Lôgíc
học là khoa học nghiên cứu về tư
duy”.Định nghĩa trên vi phạm quy
tắc nào trong các quy tắc định nghĩa
Định nghĩa quá rộng
Trang 6khái niệm
Phép phân chia khái niệm sau đây
sai vì đã vi phạm quy tắc nào:Khái
niệm Thị trường hàng hoá được
phân thành Thị trường hàng thực
phẩm, Thị trường hàng dược
phẩm và Thị trường thuốc
Các khái niệm thành phần phải loại trừ nhau
Thực nghiệm là phương pháp
nghiên cứu các sự vật hiện tượng
trong đó can thiệp vào tình trạng tự
nhiên và sự phát triển của chúng:
Bằng cách tạo ra những điều
kiện nhân tạo tách chúng ra
từng bộ phận hoặc kết hợp chúng với các sự vật, hiện
tượng khác Phân chia phán đoán theo dạng thức
bao gồm:
Phán đoán xác suất và phán
đoán xác thực
Trong các nhận định sau, nhận định
nào vi phạm quy luật cấm mâu
thuẫn lôgíc?
Mọi loại xà phòng đều làm khô da bạn, riêng chỉ có xà phòng Lux làm da bạn trắng
trẻo, mịn màng
Cho suy luận: “Mọi kim loại đều
dẫn điện, Đồng dẫn điện nên đồng
là kim loại” Hỏi: Suy luận trên nếu
M¯ không chu diên ở một
tiền đề nào cả
Trang 7không hợp lôgíc thì vi phạm quy tắc
nào? Hãy chọn phương án đúng:
Suy luận sau thuộc phương pháp
suy luận quy nạp gì?XAB – PQRA
– QB – R -X là
nguyên nhân của P
Phương pháp quy nạp phần
dư
Suy luận sau thuộc phương pháp
suy luận quy nạp gì?XAB – PXCD
– PXEF – PXKL – PPQ – KHÔNG
P -X là nguyên
nhân của P
Phương pháp quy nạp sai biệt
Suy luận sau thuộc phương pháp
suy luận quy nạp gì?XAB – PXCD
– PXEF – PXKL – PXPQ –
P -X là nguyên
nhân của P
Phương pháp quy nạp tương
hợp
Suy luận sau thuộc phương pháp
suy luận quy nạp gì?A có m, n, p, q,
rB có m, n, p,
q -R cũng là thuộc tính của B
Phương pháp quy nạp tương
tự
Trang 8Suy luận sau thuộc phương pháp
suy luận quy nạp gì?XAB – PX’AB
– P’X’’AB –
P’’ -X là nguyên nhân của P
Phương pháp quy nạp tương
tự?? (cộng biến)
Phán đoán sau đây là loại phán đoán
nào:Nhà kinh doanh là người có vốn
và là người có tri thức
Phán đoán liên kết (hội)
Các trường hợp nẩy sinh phán đoán
xác suất:
Tất cả các phương án đều
đúng Định nghĩa xây dựng là định nghĩa
mà trong đó chỉ rõ phương thức tạo
thành, phương thức phát sinh của
riêng sự vật cần định nghĩa chứ
không thuộc về một sự vật khác nào
đó
câu phát biểu đúng:
Có khách hàng nhận định: “Sản
phẩm của doanh nghiệp A rất tốt, vì
nó được sản xuất bằng nguyên liệu
tốt” Hỏi: Nhận định của khách
hàng này trực tiếp vi phạm quy luật
lôgíc nào trong các quy luật sau:
Quy luật lý do đầy đủ
Trang 9Suy luận sau có vi phạm quy tắc
nào trong các quy tắc sau của tam
đoạn luận không?Mọi nhà kinh
doanh đều phải đóng thuếÔng A
phải đóng thuếÔng A là nhà kinh
doanh quy tắc:
Thuật ngữ M phải chu diên ít
nhất một lần
Suy luận sau có vi phạm quy tắc
nào trong các quy tắc sau của tam
đoạn luận không?Một số hàng mỹ
phẩm là hàng ngoại nhậpCó những
hàng mỹ phẩm giá rất caoMột số
hàng ngoại nhập giá rất cao
Có một tiền đề là phán đoán phủ định thì kết luận là phán đoán là phán đoán phủ
định.OK
Luận ba đoạn sau có giá trị gì?Mọi
người có học vấn là người có văn
hoáBình là người có học vấnDo đó,
Bình là người có văn hoá
Là luận ba đoạn đúng
Hãy xác định trường hợp tính chu
diên của S và P cùng đúng trong các
phán đoán sau:
Các doanh nghiệp tư nhân không được nhà nước cấp vốn (S+……….P+) Cho luận ba đoạn:Tam giác đều là
tam giác có ba cạnh bằng nhauHình
M PS M M S M S
Trang 10vuông không phải là tam giác
đềuHình vuông không có ba cạnh
bằng nhauHỏi: luận ba đoạn thuộc
loại hình nào?
S M
“Tất cả sinh viên trường ĐH MỞ
Hà nội đều phải học môn Lôgíc học,
nhưng không phải trường Đại học
nào ở nước ta cũng coi Lôgíc học là
môn bắt buộc” Nhận định trên có vi
phạm quy luật nào của Lôgíc hình
thức hay không?
Không vi phạm quy luật nào
cả
Lập luận sau đây vi phạm quy luật
lôgic nào: “Bởi tất cả hàng hoá đều
có giá trị sử dụng, nên có thể khẳng
định rằng: mọi vật có giá trị sử dụng
thì chắc chắn là hàng hoá”
Vi phạm quy luật lý do đầy
đủ
Cho suy luận: “Hàng hoá nào cũng
là sản phẩm của lao động, vật này
không phải là sản phẩm của lao
động, nên vật này không phải là
hàng hoá”Hỏi: Suy luận trên nếu
Suy luận hợp lôgíc
Trang 11nào? Hãy chọn phương án đúng:
Cho suy luận: “Hàng hoá nào cũng
là sản phẩm của lao động, vật này là
sản phẩm của lao động, nên vật này
là hàng hoá”Hỏi: Suy luận trên nếu
không hợp lôgíc thì vi phạm quy tắc
nào? Hãy chọn phương án đúng:
M¯ không chu diên ở một tiền đề nào cả.OK
Suy luận sau có vi phạm quy tắc
nào trong các quy tắc sau của tam
đoạn luận không?Vật chất luôn luôn
vận độngBánh mỳ là vật chất Bánh
mỳ luôn luôn vận độngCác quy tắc:
Có 3 thuật ngữ
Phương pháp nghiên cứu những
khái niệm, phạm trù và các hình
thức của tư duy trong quá trình vận
động phát triển là:
Đặc trưng của lôgíc biện chứng, sự khác nhau căn bản giữa lôgíc biện chứng và lôgíc hình thức
Phân chia phán đoán xác thực được
chia thành:
khách quan, hiện thực và tất
yếu Chọn câu đúng: Luận đề là phán đoán mà tính
chân thực của nó cần được
chứng minh
Trang 12Chọn đáp án đúng: Luận chứng là thao tác logic
để liên kết luận cứ với luận đề Chọn câu đúng: Luận cứ là những phán đoán
chân thực dùng để chứng
minh luận đề Kết cấu logic của chứng mình bao
gồm các phần sau Hãy chọn câu
đúng:
Luận đề, luận cứ và luận
chứng
Loại hình thứ nhất của luận ba
đoạn:
Thuật ngữ giữa M là chủ từ ở tiền đề lớn và là tân từ ở tiền
đề nhỏ
Loại hình thứ hai của luận ba đoạn: Thuật ngữ giữa M là tân từ ở
cả 2 tiền đề
Loại hình thứ ba của luận ba đoạn: Thuật ngữ giữa M là chủ từ ở
cả 2 tiền đề
Loại hình thứ tư của luận ba đoạn: Thuật ngữ giữa M là vị từ ở
tiền đề lớn và là chủ từ ở tiền
đề nhỏ
Nguyên tắc toàn diện của lôgíc biện
chứng xuất phát từ cơ sở khách
Tất cả đều đúng
Trang 13Nguyên tắc toàn diện của lôgíc biện
chứng yêu cầu xem xét sự vật, hiện
tượng:
Tất cả các phương án đều đúng
Suy luận hai đoạn là một hình thức
của suy luận ba đoạn trong đó:
Một bộ phận nào đó hoặc tiền
đề lớn hoặc tiền đề nhỏ hoặc kết luận không được thể hiện Công thức cấu tạo các phán đoán
trong lôgíc biện chứng là “vừa có
vừa không”:
Tất cả đều đúng
Phương pháp giống nhau duy nhất
là phương pháp:
Dựa trên nguyên nhân nẩy sinh ra một hiện tượng mà
các hoàn cảnh có trước đều
giống nhau ở một hoàn cảnh duy nhất
Quy luật phủ định của phủ định
vạch rõ tính chất của sự phát triển
của mọi sự vật hiện tượng, xác định:
Mối quan hệ giữa cái cũ, cái đang suy tàn và cái mới, cái đang nẩy sinh, trong nó một cái gì đối lập với bản chất của mình, khác với bản chất của mình, chính cái khác đó là cái phủ định nó, là cái có sẵn của
Trang 14nó để phát triển biến hoá Lập luận là phương thức: Giải thích mối liên hệ lôgíc
giữa luận cứ và luận đề Phương thức bác bỏ? Tất cả đều đúng
Phương pháp tư duy siêu hình xem
phát triển:
Chỉ là sự tăng lên hay giảm đi thuần tuý về lượng, không có
sự thay đổi về chất Chứng minh trực tiếp là phép chứng
minh trong đó:
Tính chân thực của luận đề
được trực tiếp rút ra từ các
luận cứ Phân tích các hình thức của tư duy
bắt đầu từ khái niệm, vì:
Khái niệm là tế bào, là nguyên liệu cơ bản để xây dựng quá trình nhận thức khoa học, là sự tổng kết, là kết quả của khái quát những thuộc tính, những đặc điểm bản chất, những mối liên hệ
có tính quy luật của sự vật, hiện tượng
Việc nhận thức chất của sự vật
thông qua việc nhận thức:
Tất cả đều đúng
Trang 15Chứng minh phân liệt là chứng
minh:
Gián tiếp dựa trên cơ sở phép loại trừ các khả năng giả dối dẫn đến khẳng định một khả năng duy nhất chân thực là luận đề
Xây dựng tri thức kết luận của suy
lý trong lôgíc biện chứng đòi hỏi:
Phải phân tích những mâu thuẫn của sự phát triển, phân tích trạng thái mâu thuẫn trong quá khứ, hiện tại và tương lai của sự vật
Phương pháp biến đổi kèm theo
được áp dụng trong các trường hợp:
Khi không thể tách hiện tượng biến đổi có trước với hiện tượng cần nghiên cứu Trong nghiên cứu khoa học, quy
nạp khoa học đóng vai trò to lớn
vào việc:
Tất cả đều đúng
Quan sát là phương pháp xác định: Các thuộc tính các quan hệ
của sự vật, hiện tượng riêng
lẻ trong điều kiện tự nhiên
vốn có của chúng
Lịch sử phát triển của khoa học là Tất cả đều đúng
Trang 16lịch sử đấu tranh liên tục giữa hai
mặt đối lập:
Trong quy luật đồng nhất, tính xác
định của tư tưởng thường bị vi
phạm trong các trường hợp: (thiếu
hiểu biết; tất cả các PA-LTTH: sai)
Trong tranh luận khoa học, trước những vấn đề phức tạp không đủ năng lực giữ vững đối tượng
Giả thuyết chung là những giả định: Có căn cứ khoa học về
nguyên nhân hay quy luật vận động phát triển của một lớp
sự vật hiện tượng Quy luật phi mâu thuẫn lôgíc được
phát biểu như sau:
Hai phán đoán trong đó một phán đoán khẳng định và một phán đoán phủ định về cùng một đối tượng tư tưởng trong
cùng một mối quan hệ, tại cùng một thời điểm thì không thể đồng thời là chân
thật Những quy luật của lôgíc hình thức: Phản ánh những mối liên hệ
Trang 17cơ bản, tất yếu, bản chất giữa
các đơn vị cấu thành của tư tưởng hay giữa các tư tưởng với nhau.OK
Trong lôgíc biện chứng, sự phủ định
diễn ra dưới dạng:
Tất cả đều đúng
Phương pháp tổng hợp biện chứng
trong tư duy khác với phương pháp
tổng hợp trong lôgíc hình thức ở
chỗ:
Đem các mặt bản chất, kết hợp lại theo mối liên hệ bên trong để tạo thành cái toàn thể, từ đó làm bộc lộ bản chất của sự vật hiện tượng, là tổng hợp các mặt đối lập, đem lại nhận thức được bản chất, xu hướng vận động của sự vật một cách toàn diện, sâu sắc, đúng đắn
Trong lôgíc biện chứng, quá trình tư
duy dẫn đến kết luận chính xác bằng
con đường:
Tất cả đều đúng
Quy nạp không hoàn toàn là loại
suy luận:
Trong đó kết luận chung về
lớp đối tượng nào đó được rút
Trang 18ra trên cơ sở nghiên cứu một
số đối tượng của lớp ấy
Chứng minh phản chứng là gì? Chứng minh phản chứng là
phép chứng minh trong đó phản luận đề, phán đoán trái ngược với luận đề, được chứng minh là không chân thực và từ đó rút ra kết luận rằng luận đề là chân thực Chứng minh phản chứng là gì? Chứng minh bằng phản
chứng là thao tác logic: Thừa nhận tính chân thực của phản luận đề; lập luận lien kết các luận cứ quy về sự mâu thuẫn; loại bỏ phản luận đề và thừa nhận luận đề.???OK
Đặc trưng của các quy luật của lôgíc
hình thức là:
Phản ánh quan hệ giữa các tư tưởng, các đơn vị cấu thành
tư tưởng mà bản thân chúng
phản ánh mặt ổn định tương
Trang 19khách quan
Quy luật đồng nhất được phát biểu
như sau:
Trong quá trình lập luận mọi
tư tưởng phải được diễn đạt
chính xác, phải có nội dung, muốn vậy, mọi tư tưởng phải đồng nhất với chính nó
Sơ đồ của suy luận sau thuộc phép
quy nạp gì? :a có Pb có Pc có
P……… ………n có Pa, b, c,
……n thuộc
S Kết luận:
Mọi S có tính P
Suy luận quy nạp hoàn toàn
Chứng minh gián tiếp là gì? là chứng minh tính chân thực
của luận đề bằng cách chứng
minh tính giả dối của phản luận đề Có hai cách chứng
minh gián tiếp: phản chứng
và loại suy