Lập trình trong môi trường .NET part 1

Khi bạn làm như vậy, Visual studio.NET sẽ tự động thêm những mã C# cần thiết cho tập tin nguồn của bạn để tạo những control này trong dự án của bạn.. Biên dịch trong lòng môi trường: Để

Visual studio.NET

Visual studio.NET là một môi trường tích hợp triển khai phần mềm(Intergrated

Development Environmet, IDE) Nó được thiết kế để lập ra một tiến trình viết mã, gỡ rối,

và biên dịch thành một assembly một cách dễ dàng Visual studio.NET cho bạn một ứng

dụng multiple-document-interface rất tinh vi, trong đó bạn có thể liên kết mọi thứ để phát

triển đoạn mã của bạn Nó bao gồm:

Một Text Editor : trong đó bạn có thể viết đoạn mã C# Text e ditor này thì hơi phức tạp,

và rất rành cú pháp C# Tức là, khi bạn gõ các câu lệnh vào, nó sẽ tự động bố trí đoạn của bạn, ví dụ như bằng cách thụt canh cột các dòng lệnh, cho khớp cặp dấu {}, và tô màu những từ khoá Ngoài ra, nó sẽ thực hiện kiểm tra vài cú pháp khi bạn gõ và sẽ gạch dưới

những dòng mã bị sai Nó còn có thêm một chức năng đặc biệt là Intelliense, nó sẽ tự

động hiển thị tên của các lớp, trường hay phương thức khi bạn bắt đầu gõ chúng Khi bạn bắt đầu đánh các tham số cho phương thức, nó sẽ hiển thị danh sách tham số Màn hình

bên dưới sẽ chỉ đặc trưng này với một lớp cơ sở NET là ListBox :

Một Design view editor, nó cho phép bạn đặt giao diện người dùng và các control dữ

liệu truy cập trong dự án của bạn Khi bạn làm như vậy, Visual studio.NET sẽ tự động thêm những mã C# cần thiết cho tập tin nguồn của bạn để tạo những control này trong dự

án của bạn

Các cửa sổ hỗ trợ cho phép bạn xem và sửa đổi những khía cạnh khác nhau trên dự án

của bạn Ví dụ có những cửa sổ cho bạn thấy những lớp hình thành đoạn mã nguồn cũng

như các thuộc tính trên các lớp Windown Form hoặc Web Form Bạn cũng có thể sử dụng những cửa sổ này để khai báo các tuỳ chọn biên dịch

Biên dịch trong lòng môi trường: Để thay cho việc chạy trình biên dịch C# từ dòng

lệnh, bạn có thể chọn một tuỳ chọn menu để biên dịch và Visual Studio.NET sẽ gọi trình biên dịch cho bạn Nó cũng có thể chạy một chương trình khả thi đã được biên dịch, như vậy bạn có thể biết chương trình chạy tốt hay không, và bạn có thể chọn giữa hai cấu hình

xây dựng chương trình khác nhau : debug build hoặc release build

Một Intergate Debugger hỗ trợ việc gỡ rối xuyên ngôn ngữ trong khuôn viên IDE

Ngoài ra bạn có thể gỡ rối trong một lúc nhiều chương trình Bạn có thể chỉnh sửa đoạn

mã ngay trong Text editor Visual tsudio.NET để sữa chữa bug, rồi cho biên dịch lại và cho chạy lại chương trình đã được sửa chữa ngay tại chỗ bỏ lở vì lỗi

Intergated MSDN help Visual studio.NET có thể gọi tài liệu MSDN cho bạn Ví dụ như

khi bạn không biết ý nghĩa của một từ khoá thì bạn chọn nó và nhấn F1 thì nó sẽ gọi MSDN lên để giải thích từ đó cho bạn

Truy cập đến một chương trình khác: Nếu tất cả các tiện ích trên chưa đủ thì Visual

studio.NET có thể gọi các tiện ích khác để cho phép bạn kiểm tra và sửa đổi các khía cạnh khác của máy tính bạn hay mạng mà bạn không phải rời khỏi môi trường phát triển Giữa nhiều công cụ có sẳn, bạn có thể kiểm tra việc chạy các dịch vụ, và sự kết nối dữ

liệu , và có một cửa sổ internet explorer cho phép bạn lướt Web

Chắc chắn rằng bạn đã có kinh nghiệm trong C++ hay VB trước khi bạn làm quen với phiên bản Visual studio.NET, do đó bạn biết rằng nhiều chức năng ở trên không mới mẽ Tuy nhiên những gì mới trong Visual studio.NET là nó liên kết tất cả chức năng trong môi trường phát triển của VS 6 Có nghĩa là những ngôn ngữ gì bạn sử dụng trong VS6, bạn sẽ tìm thấy một vài chức năng mới trong Visual Studio.NET

Từ bất kỳ nền nào, bạn sẽ tìm thấy tầm nhìn tổng thể của môi trường phát triển đã thay đổi để điều tiết các chức năng mới, những IDE xuyên ngôn ngữ đơn, và sự hợp nhất với NET Có nhiều menu tuỳ chọn và thanh công cụ tuỳ chọn mới, và nhiều tiện ích khác trong VS6 đã được đổi tên Vì thế bạn cần bỏ một khoảng thời gian để làm quen với việc trình bày và làm chủ trong Visual studio.NET

Mục đích chính của Visual studio.NET là bảo đảm bạn làm quen với tất cả các khái niệm

về việc xây dựng và gỡ rối trong một ứng dụng C# và có thể sử dụng các chức năng cụ thể, điều mà không thể làm được trong môi trường phát triển của bất kỳ ngôn ngữ nào trước

Màn hình sau sẽ thể hiện màn hình của Visual studio.NET khi bạn viết mã:

Tạo một dự án:

Khi bạn cài đặt Visual studio.NET, bạn sẽ muốn bắt đầu dự án đầu tiên Với Visual studio.NET, ít khi bạn bắt đầu với một tâp tin trắng mà bạn sẽ gõ vào đoạn mã C# từ điểm bắt đầu Thay vào đó bạn sẽ cho Visual studio.NET biết loại dự án mà bạn muốn tạo, sau đó nó sẽ tự động tạo ra một đoạn mã C# để tạo thành một sường outline cho dự

án đó Và bạn chỉ có việc là thêm mã của bạn vào sường đó Ví dụ, bạn muốn viết một ứng dụng trên Window GUI, thì Visual studio.NET sẽ bắt đầu tạo một tập tin chứa đoạn

mã nguồn C# cho phép tạo một form cơ bản Form này có khả năng giao tiếp với

Window, và tiếp nhận những tình huống Nó cho phép được thu nhỏ hoặc phóng to hoặc thay đổi kích thước Và lúc này bạn sẽ thêm các chức năng bạn mong muốn có đối với biểu mẫu Nếu ứng dụng của bạn được dùng theo kiểu dòng lệnh thì visual studio.NET sẽ cho bạn một namespace cơ bản, lớp, và phương thức Main() để bắt đầu Dĩ nhiên là nếu bạn muốn bắt đầu từ số không, thì Visual studio.NET cũng cho bạn chọn một ứng dụng rỗng

Khi bạn tạo ra một dự án, nó sẽ dàn dựng những tuỳ chọn biên dịch cần thiết để cung cấp cho trình biên dịch C# có hay không để biên dịch một ứng dụng dòng lệnh, một thư viên, hay một ứng dụng Windown Ngoài ra, những thư viện lớp cơ sở nào bạn sẽ cần Tuy nhiên bạn có thể sửa đổi những cài đặt này nếu bạn cần

Khi bạn bắt đầu với visual studio.NET lần đầu tiên, bạn sẽ được thấy một start page Đó

là một trang HTML chứa các liên kết khác nhau để dẫn bạn đến với các trang web hữu ích, cho phép bạn tạo dáng và cấu hình của Visual studio.NET, hoặc mở những dự án hiện hữu hoặc khởi động dự án mới Trên giữa màn hình start page, bạn thấy liệt kê môt

số dự án mà bạn đã làm việc gần đây nhất:

Chọn một kiểu dự án:

Bạn có thể tạo một dự án mới bằng việc click trên các liên kết thích hợp trên trang bắt đầu, hay click trên menu file chọn New/project Hay bạn có thể chọn các mẫu trong hộp dialog New project

Các hộp Dialog này sẽ hỏi bạn muốn loại loại mã sường nào cần được tạo ra, và những tuỳ chọn biên dịch nào bạn muốn Những trình biên dịch nào bạn muốn biên dich mã của bạn: C#, VB.NET hay C++

Tuy nhiên, trong sách này chỉ đưa ra những tuỳ chọn có thể ứng dụng trong dự án C#

Nếu bạn chọn Bạn sẽ lấy những mã C# và tuỳ chọn biên dịch được tạo ra

Windows Application Một mẫu trống cơ bản

Class Library Một lớp NET có thể được gọi bởi các mã khác

ASP.NET Web Service Một lớp C# hành động như một Web service trọn vẹn

Web Control Library Một control có thể được gọi lên bởi trang ASP.NET, để tạo ra

mã HTML đưa bề mặt của một điều khiển khi thể hiện trên trình duyệt

Console Application Một ứng dụng chạy tại chế độ dòng lệnh hay một của sổ consoleWindows Service Một dịch vụ chạy trên nền Windows NT và Windows 2000 Empty Project Không có gì hết Bạn phải viết tất cả

Empty Web Project Như empty project nhưng các cài đặt biên dịch được cài vào cấu

Nếu bạn chọn Bạn sẽ lấy những mã C# và tuỳ chọn biên dịch được tạo ra

trúc trình biên dịch đê tạo mã cho trang AS.NET

New Project In Existing

Folder Những tập tin dự án mới cho một empty project

Các dự án console mới:

Khi ta click OK ở hộp dialog trên để tạo một ứng dụng console Visual studio.NET sẽ

cung cấp một số tập tin, bao gồm một tập tin mã nguồn, class1.cs chứa mã sường khởi

tạo

Hình dưới sẽ chỉ cho ta thấy những mã mà visual studio.NET viết cho ta:

Ở đây chúng ta có một chương trình C# và chưa có ý nghĩa thực thi nhưng nó chứa những yêu cầu cơ bản của một chương trình C# như là: một namespace, một lớp chứa

phương thức main() Đoạn mã này sẳn sàng để chạy nếu bạn nhấn f5 hay chọn

debug/start Tuy nhiên, trước hết chúng ta phải thêm một dòng lệnh để chương trình bạn

Nếu bạn biên dich hay chạy dự án, bạn sẽ thấy một cửa sổ console xuất hiện và biến mất chỉ cho bạn một thời gian nhỏ để xem một tin nhắn Nguyên nhân của vấn đề này là visual studio.NET nhớ những cài đặt của bạn khi tạo dự án và sắp xếp chúng lại để biên dịch như một ứng dụng console và chạy ngay lập tức Sau đó Windowns nhận ra rằng nó cần chạy một ứng dụng console nhưng không có một cửa sổ console để chạy Vì thế, Windows đã tạo ra một cửa sổ console và chạy chương trình Ngay khi chương trình vừa thoát thì Windowns thấy nó không cần cửa sổ console nữa và huỷ nó ngay Đó là tất cả tính logic của chương trình nhưng nó không thực sự giúp ta nhiều nếu ta muốn nhìn thấy kết quả của dự án

Một cách tốt để giải quyết vấn đề này là chèn thêm một dòng lệnh Console.Readline() trước khi rời khỏi phương thức main():

static void Main(string[] args)

Theo cách này, chương trình của bạn sẽ chạy và hiển thị kết quả Sau đó nó đọc dòng

lệnh Console.Readline() và đợi một phím để kết thúc chương trình

Thực thi chương trình trên

Tạo những tập tin khác:

Tập tin mã nguồn class1.cs không phải là tập tin duy nhất mà visual studio.NET tạo ra

cho bạn Nếu nhìn vào trong một thư mục nơi mà bạn yêu cầu Visual studio.NET tạo dự

án của bạn thì bạn sẽ không thấy những tập tin C# mà là một cấu trúc thư mục như sau:

Hai thư mục bin và obj chứa những tập tin biên dịch và trung giang Những thư mục con của obj sẽ chứa những tập tin tạm thời và trung giang sẽ được tạo ra, còn thư mục con của bin chứa assembly được biên dịch

Những tập tin còn lại trong thư mục main của dự án, baisicConsoleApp, chứa thông tin về

dự án và những tập tin bên trong nó Như vậy, Visual studio.NET sẽ biết cách phải biên dịch dự án như thế nào, và cách để đọc lại nó trong lần tiếp theo khi mở dự án

Giải pháp(solution) và dự án(project):

Điểm quan trọng ở đây là bạn cần phân biệt giữa giải pháp và dự án:

Một dự án: là một tập hợp các tập tin mã nguồn và tài nguyên(resource) sẽ được biên

dịch đến một asembly đơn Ví dụ như một dự án phải là một thư viện lớp hay ứng dụng Window GUI

Một giải pháp: là một tập hợp tất cả các dự án để tạo thành một gói phần mềm cụ thể

Muốn thấy sự khác biệt, chúng tôi thử lấy ví dụ khi bạn phân phối một ứng dụng cho một người sử dụng, có thể nó gồm nhiều assembly hơn là chỉ là một Thí dụ, có thể là một giao diện người dùng; nó sẽ có vài control hay những thành phần khác được gữi đi như là những thư viện thuộc các phần của ứng dụng Kể cả việc có thể có một giao diện khác dành cho những ngừơi quản lý Mỗi một thành phần này có thể được chứa thành những assembly riêng lẽ, và do đó đối với Visual studio.NET như là một dự án riêng biệt Tuy nhiên, có thể là bạn thực hiện những dự án này song hành và phối hợp với nhau giữa các

dự án Do đó, xem ra tiện lợi khi có khả năng chỉnh sửa chúng như một đơn vị duy nhất trong visual studio.NET Visual studio.NET cho phép điều này bằng cách xem tất cả dự

án như là một giải pháp, và đối xử giải pháp như là một đơn vị được đọc vào và cho phép bạn làm việc trên đó

Đến bây giờ, ta khá lỏng lẻo về việc tạo một dự án.Trên thực tế, ví dụ ta đang làm việc, Visual studio.NET có một giải pháp cho chúng ta- một console đặc biệt chỉ chứa duy nhất một dự án Chúng ta có thể thấy tình trạng này trên một cửa sổ của Visual

studio.NET là Solution Explorer, nơi chứa một cấu trúc cây định nghĩa giải pháp của bạn

Màn hình trên chỉ dự án chứa tập tin nguồn, class1.cs, và tập tin khác, assemblyInfo.cs

chứa thông tin mô tả những assembly và thông tin đến việc biên dịch dự án Solution explorer cho biết những assembly mà dự án tham khảo về

Nếu bạn thay đổi các cài đặt bạn sẽ tìm thấy solution Explorer trong góc phải trên đầu màn hình Nếu không thấy bạn vào view/Solution Explorer để hiện nó

Các giải pháp được mô tả bởi một tập tin với đuôi sln Vì thế trong trường hợp trên nó là BasicConsoleApp.sln Dự án sẽ được mô tả bởi các tập tin khác nhau trong thư mục main

của dự án Nếu bạn cố sửa những tập tin này thì bạn sẽ thấy chúng toàn là những tập tin plain text

Thêm dự án vào một giải pháp:

Chúng tôi muốn cho bạn thấy Visual studio.NET hoạt động như thế nào với ứng dụng Window cũng như với ứng dụng Console

Chúng tôi sẽ tạo ra một dự án Window mang tên BasicWindow, nhưng thay vì đưa vào

một giải pháp mới, ta yêu cầu Visual studio.NET đưa nó vào giải pháp hiện hành

BasicConsoleApp Nghĩa là ta sẽ có một giải pháp với một ứng dụng Window và một ứng

dụng console Đấy là cách tạo một trình tiện ích mà bạn muốn chạy trên Window hoặc chạy trên dòng lệnh command line

Có hai cách để thực hiện điều này Cách thứ nhất là click phải lên tên của giải pháp trên

cửa sổ solution explorer, để cho hiện lên trình đơn shortcut rồi chọn add/new project Cách thứ 2 là ra lệnh file/new/new project Cả hai cách điều hiện lên hộp thoại New

Project như sau:

Trên cửa sổ solution explorer này ta có thể thấy Visual studio.NET tự động đưa một số

tham khảo về các lớp cơ bản quan trọng đối với chức năng của biểu mẫu window nằm

trong các spacename System.Drawing, System.Windows.Forms

Ngoài ra, bạn cũng sẽ thấy là tên của tập tin giải pháp cũng đổi thành DemoSolution.sln Nói chung, nếu bạn muốn thay đổi bất cứ tên tập tin nào thì solution explorer là nơi tốt

nhất để tiến hành những thay đổi, vì Visual studio.NET sẽ tự động cho cập nhật bất cứ những tham khảo nào về tập tin trong tất cả các tập tin thuộc dự án Bạn không nên sử dụng Window Explorer để thay đổi tập tin dự án vì nó sẽ phá vỡ giải pháp

Cài đặt dự án startup

Một điểm bạn nên nhớ là cho dù bạn có nhiều dự án trong cùng một giải pháp, thì chỉ một trong những dự án này chạy trong một lúc Khi bạn cho biên dịch một giải pháp, thì tất cả

cá dự án trong giải sẽ được biên dịch Tuy nhiên, bạn phải khai báo trong visual

studio.NET biết dự án nào sẽ bắt đầu chạy khi bạn muốn gỡ rối chương trình Nếu bạn có một EXE và nhiều thư viên mà EXE sẽ gọi thì đương nhiên EXE sẽ là dự án khởi động Trong trường hợp của chúng ta, ta có hai EXE độc lập, ta chỉ cần lần lượt gỡ rối từng dự

án

Bạn có thể bảo Visual studio.NET dự án nào phải chạy trước, bằng cách click phải lên

tên giải pháp để hiện lên trình đơn shortcut, rồi bạn chọn click mục set startup project để cho hiện lên khung đối thoại solution "DemoSolution" Property Pages Bạn có thể cho biết dự án startup hiện hành, vì nó sẽ là dự án hiện lên in đậm trên cửa sổ Solution

Explorer

Đoạn mã ứng dụng Window:

Một ứng dụng Window chứa đoạn mã khởi động phức tạp hơn nhiều so với một ứng dụng chạy trên console, vì tạo một cửa sổ là một tiến trình phức tạp Chúng tôi sẽ không

đề cập chi tiết đến đoạn mã của một ứng dụng window Sẽ có một chương dành cho vấn

đề này Trong tạm thời, chúng tôi cho in ra ở đây bảng liệt kê đoạn mã kết sinh bởi visual

studio.NET đối với dự án BasicForm Bạn để ý ở đây được gọi là Form1, tượng trưng

/// Required method for Designer support - do not modify

/// the contents of this method with the code editor

static void Main()

Đọc vào các dự án Visual studio.NET 6

Nếu bạn lập trình theo C#, rõ ràng là bạn không cần đọc đến những dự án cũ xưa viết trên Visual studio 6, vì C# không có trên Visual studio 6 Tuy nhiên, liên thông ngôn ngữ là phần chủ chốt của NET Framework, do đó có thể bạn muốn đoạn mã C# của bạn làm việc chung với VB.NET hoặc C++ Trong tình trạng như vậy, có thể bạn cần chỉnh sửa những dự án được tạo ra trong Visual studio 6

Khi đọc vào những dự án và Workspace viết theo Visual Studio 6, Visual studio.NET sẽ cho nâng cấp lên thành những giải pháp visual studio.NET Tình trạng lại khác so với các

dự án C++, VB hoặc J++:

• Ví dụ như trên C++, không cần thiết thay đổi đối với mã nguồn Tất cả các

chương trình C++ cũ xưa sẽ còn hoạt động tốt với trình biên dịch C++ mới Rõ ràng là không phải đoạn mã được quản lý, nhưng vẫn biên dịch chạy ngoài NET runtime Nếu bạn yêu cầu Visual studio.NET đọc vào một dự án cũ xưa C++, thì

nó đơn giản thêm vào một tập tin solution mới và cập nhật những tin dự án Nó để yên các tập tin dsm và dsp không thay đổi để dự án có thể chỉnh sửa bởi Visual studio 6 nếu thấy cần thiết

• Đối với Visual basic thì có vấn đề, vì nó đã được thay thế bởi VB.NET Trên VB6,

mã nguồn phần lớn bao gồm những bộ điều khiển sự kiện đối với những control Đoạn mã hiện lo việc hiển lộ cửa sổ chính và tất cả control trên ấy, không phải là thành phần của VB, nhưng lại nằm ẩn ở bên dưới như là thành phần cấu hình của

dự án Ngược lại, VB.NET hoạt động giống C#, bằng cách trưng ra toàn bộ

chương trình mở toang như là mã nguồn, do đó tất cả đoạn mã sẽ hiển thị cửa sổ chính và tất cả các ô control trên ấy, đều nằm trong tập tin mã nguồn Giống C#,

VB NET đòi hỏi mọi việc phải thiên đối tượng và thuộc lớp, trong khi ấy VB 6 không công nhận khái niệm lớp như đúng ý nghĩa của nó Nếu bạn cố thử đọc một

dự án VB6 với Visual studio NET nó sẽ nâng cấp toàn bộ mã nguồn của VB6 Visual studio.NET cũng có thể tự động thực hiện những thay đổi này và tạo một giải pháp VB.NET mới và lúc này nó sẽ khác nhiều so với mã nguồn VB6 bị chuyển đổi và bạn sẽ phải kiểm tra để đảm bảo dự án vẫn hoạt động đúng đắn Có nhiều khúc trên đoạn mã Visual studio.NET còn ghi chú những chú giải khi nó không biết sẽ làm gì với đoạn mã này, và buộc lòng bạn phải chỉnh sửa bằng tay

Khảo sát và viết đoạn mã một dự án: