- Người tự trọng luôn nhận thức và ý thức đc những việc mình làm: cái gì đúng,cái gì sai; cái gì nên làm, k nên làm - Luôn giữ nếp sống thanh cao, trong sạch k ham quyền lợi vật chất mà
Trang 1ÔN TẬP: CHUYỆN NGƯỜI CON GÁI NAM XƯƠNG
Câu 1 Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi
“Đoạn rồi nàng tắm gội chay sạch, ra bến Hoàng Giang ngửa mặt lên trời mà than rằng:
- Kẻ bạc mệnh này duyên phận hẩm hiu, chồng con rẫy bỏ, điều đâu bay buộc, tiếng chịu nhuốc nhơ, thần sông có linh, xin ngài chứng giám Thiếp nếu đoan trang giữ tiết, trinh bạch gìn lòng, vào nước xin làm ngọc Mị Nương, xuống đất xin làm cỏ Ngu mĩ Nhược bằng lòng chim dạ cá, lừa chồng dối con, dưới xin làm mồi cho cá tôm, trên xin làm cơm cho diều quạ, và xin chịu khắp mọi người phỉ nhổ.”
(Theo Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục, 2010)
1 Đoạn văn trên sử dụng yếu tố độc thoại hay độc thoại nội tâm?
2 Tìm ít nhất hai thành ngữ có trong đoạn văn Giải thích ý nghĩa của hai thành ngữ đó
3 Các câu trong đoạn văn trên liên kết với nhau bằng phép liên kết nào?
4 Từ việc Vũ Nương quyết tìm đến cái chết để chứng minh cho tấm lòng trong sạch của mình,
em hãy viết đoạn văn diễn dịch triển khai câu chủ đề: “Lòng tự trọng là thước đo phẩm giá
của con người” Đoạn văn sử dụng 01 Tp biệt lập tình thái
Câu 2
" - Thiếp cảm ơn đức của Linh Phi, đã thề sống chết cũng không bỏ Đa tạ tình chàng, thiếp
chẳng thể trở về nhân gian được nữa."
(SGK Ngữ văn 9, tập I, trang 48)
1 Xác định những từ ngữ xưng hô trong đoạn trích trên
2 Dựa vào các từ xưng hô và từ ngữ in đậm trong đoạn trích, cho biết Vũ Nương đã tuân thủ phương châm hội thoại nào? Vì sao?
3.Ý nghĩa của lời thoại trên trong "Chuyện người con gái Nam Xương"- Nguyễn Dữ?
Câu 3 Phân tích vẻ đẹp của Vũ Nương
Trang 2Câu 1.
1 Lòng chim dạ cá: tâm địa xấu xa, phản trắc, tráo trở, khó lường
2 Duyên phận hẩm hiu: Chuyện tình duyên không may mắn
3 Liên kết bằng phép thế : kẻ bạc mệnh, thiếp; phép nối : nhược bằng
4 Đoạn văn:
- Hình thức: diễn dịch: câu chủ đề đã cho
- Nội dung:
* Tự trọng là gì?
- Là coi trọng, giữ gìn phẩm cách, danh dự của mình
- Là nét tính cách nền tảng làm nên phẩm giá cao quý của một con ng chân chính’
* Tại sao lại nói lòng tự trọng là thước đo phẩm giá của con người?
- Người tự trọng luôn nhận thức và ý thức đc những việc mình làm: cái gì đúng,cái gì sai; cái gì nên làm, k nên làm
- Luôn giữ nếp sống thanh cao, trong sạch k ham quyền lợi vật chất mà bán rẻ lương tâm danh
dự trong bất kì hoàn cảnh nào (VD: Trong cuộc kc chống quân Mông Nguyên của nhà Trần, TRần Bình Trọng đã rơi vào aty địch Để moi móc thông tin, tướng giặc đã dùng mọi cách với Trần Bình Trọng, từ dọa dẫm tới mềm mỏng Nhưng Trần Bình Trọng quyết không nói nửa lời Cuối cùng, tướng giặc dụ dỗ sẽ xin phong vương nếu Trần Bình Trọng quy hàng, nhưng ông đã khảng khái thét mắng vào mặt chúng: “Ta thà làm ma nước Nam còn hơn làm vương đất Bắc”
- Giúp ta giữ đc nhân cách; có ý chí nghị lực vươn lên để thành công
* Mở rộng:
- Con người không có lòng tự trọng sẽ trở nên vị kỷ, hèn hạ, sống giả dối.Mất tự trọng dễ tha hóa biến chất
- Con người sống có lòng tự trọng sẽ giúp cho xã hội phát triển, văn minh
- Cần phân biệt tự trọng với tự ái, tự cao, tự đại
* Bài học nhận thức và hành động
• Nhận thức: Lòng tự trọng làm nên giá trị bản thân của mỗi người, giúp con người luôn hướng đến những chuẩn mực chung của xã hội, làm những điều tốt đẹp, suy nghĩ những điều thiện, những điều tích cực
• Mỗi con người cần bồi đắp cho mình cách sống tự trọng từ những việc làm nhỏ nhặt nhất trong cuộc sống hàng ngày
Câu 2.
1 PCLS: Thể hiện thái độ dịu dàng, tôn trọng mà nàng dành cho TS
2- Đây là lời thoại của nhân vật Vũ Nương nói với Trương Sinh trong cảnh trở về ở phần kết
"Chuyện người con gái Nam Xương" - Nguyễn Dữ
- Ý nghĩa của lời thoại:
+ Khẳng định và hoàn thiện vẻ đẹp của nhân vật Vũ Nương: trọng ơn nghĩa, bao dung độ lượng
và khao khát được phục hồi danh dự
+ Góp phần tạo nên một kết thúc vừa có hậu vừa mang tính bi kịch: mặc dù Vũ Nương được giải oan nhưng sự mất mát của nàng thì không thể bù đắp được
+ Góp phần tố cáo xã hội phong kiến bất công, không cho con người có quyền được sống hạnh phúc nơi trần thế
Trang 3- GIới thiệu tác giả:
+ Nguyễn Dữ là nhà văn nhân đạo lớn TK 16; ông cũng là nhà văn trung đại đầu tiên viết về người phụ nữ với tất cả niềm cảm thương, trân trọng và ngợi ca
- Nói đến ND, k thể k nhắc tới áng văn được coi là “thiên cỏ kì bút ( áng văn hay ngàn đời): Truyền kì mạn lục
- Một trong những câu chuyện xúc động độc giả bao thế hệ trong tập truyện này phải kể đến “Chuyện người con gái Nam Xương”
-Truyện ca ngợi nhân vật Vũ Nương người phụ nữ trong XHPK có nhiều vẻ đẹp đáng quý
TB:
LĐ 1 VN là ng phụ nữ có vẻ đẹp hoàn hảo:
a Là người phụ nữ nhan sắc, đức hạnh:
- Bằng thái độ vô cùng trân trọng , Nguyễn Dữ giới thiệu Vũ Nương “Tính đã thùy mị, nết na lại thêm có tư dung tốt đẹp”-> Ngay từ đầu TP, tác giả đã ngợi ca vẻ đẹp hình thức và đức hạnh của nàng VN là ng phụ nữ đẹp người, đẹp nết
- Chính vì thế nên Trương Sinh, con nhà hào phú “mến vì dung hạnh” đã xin với mẹ đem trăm lạng vàng cưới về
b Là người vợ hết lòng yêu thương chồng, chung thủy son sắt với chồng.
* Trong Cs hàng ngày
- Mặc dù con “ kẻ khó”, lẫy chồng nhà giàu, lại ít học, đa nghi nhưng bằng sự khéo léo của mình nàng đã san bằng đc khoảng cách môn đăng hộ đối( quan niệm nặng nề của lễ giáo PK) để gia đình luôn yên ấm, hòa
thuận-> Là người vợ hiền thục, khéo léo, rất biết cư xử.
* Đất nước xảy ra binh biến, TS phải ra trận
- Trong buổi tiễn đưa: Nàng rót chén rượu đầy tiễn chồng bằng những lời lẽ dịu dàng, tha thiết
và cảm động:
"Chàng đi chuyến này, thiếp chẳng dám đeo được ấn phong hầu, mặc áo gấm trở về quê cũ, chỉ mong ngày về mang theo được hai chữ bình yên , thế là đủ rồi"
-> Ước mong của nàng thật bỡnh dị Lời nói ấy là cả tấm lòng yêu thương chân thành, đằm
thắm vượt ra ngoài cả sự cám dỗ của vật chất tầm thường và vinh hoa phú quý -> Với VN, k gì quan trọng bằng sự bình yên của chồng nàng là người đặt hạnh phúc gia đình lên trên hết
- Nàng cảm thông với những nỗi vất vả gian lao mà chồng sẽ phải chịu đựng: Giặc cuồng còn
lẩn lút, quân triều còn gian lao
- Đặc biệt, chưa xa mà nàng đã bộc lộ nỗi khắc khoải nhớ nhung chồng: Nhìn trăng soi thành cũ lại nhớ người ải xa…
-> Vn là người vợ rất yêu chồng, biết chịu đựng những thử thách, biết chờ đợi để yên lòng người đi lính Tình cảm của nàng, tấm lòng nàng thật đáng trân trọng
- Khi Trương Sinh ở ngoài chiến trận:
+ Tình cảm của nàng luôn hướng cả về Trương Sinh Hình ảnh "Bướm lượn đầy vườn, mây che
kín núi " là những hình ảnh thiên nhiên hữu tình và gợi lên sự trôi chảy của thời gian đã khiến cho "nỗi buồn góc bể chân trời lại không thể nào xua đi được"
Trang 4->Tất cả đó diễn tả tinh tế, chõn thực nỗi niềm nhớ nhung, mong mỏi kớn đỏo, õm thầm mà
da diết Thể hiện tõm trạng ấy của Vn, Nguyễn dữ vừa cảm thụng với nỗi đau khổ của Vn vừa ca ngợi tấm lũng thủy chung, thương nhớ của VN dành cho chồng
- hàngđờm, nàng dỗ con, trỏ búng mỡnh trờn vỏch núi là cha Đản Việc làm ấy của nàng đõu phải đơn thuần là núi với con, mà cũn là núi với chớnh lũng mỡnh Nàng luụn tưởng tượng trong căn nhà nhỏ bộ của hai mẹ con lỳc nào cũng cú hỡnh búng của Trương Sinh, ý nghĩ ấy đó làm vơi bớt nỗi cụ đơn, trống vắng trong lũng.
+ Trong suốt ba năm Trương Sinh đi vắng, nàng đó :"Tụ son điểm phấn từng đó nguụi lũng, ngừ
liễu tường hoa chưa hề bộn gút", một dạ thuỷ chung, chờ đợi.
- Khi Trương Sinh từ chiến trận trở về, Hp gia đỡnh cú nguy cơ tan vỡ, VN đó ra sức cứa vón,
hàn gắn
+ Trước lời ghen búng giú của Ts, Vn đó hết lời thanh minh, phõn trần Nàng đó phải viện dẫn
cả thõn phận, tấm lũng mỡnh: “Thiếp là con kẻ khú đc nương tựa nhà giàu” để thuyết phục
TS-> Sự nhỳn nhường tha thiết đú thể hiện thỏi đọ rất mực trõn trọng chồng, gia đỡnh chồng;
sự tha thiết giữ gỡn Hp gia đỡnh của VN
- Những năm thỏng sống dưới làng mõy cung nước sung sướng mà VN vẫn khụng nguụi
nỗi nhớ chồng con-> Trỏi tim người phụ nữ ấy trước sau như một, k gợn chỳt oỏn thự Chỉ
cú mọt niềm yờu thương vị tha đỏng trọng.
=> Trong lũng Vn ở mọi hoàn cảnh đều chỉ cú TR S, trong trỏi tim nàng luon cú hỡnh búng chồng dự cú xa nhau về thời gian và khoảng cỏch Điều đú thể hiện tỡnh yờu tha thiết, sõu sắc và tuyệt đốii của người phụ nữ bỡnh dõn VN
c/ Là mẹ hiền đảm đang, ngời con dâu hiếu thảo:
- Sinh con, một mỡnh nuụi dạy con thơ bằng tỡnh yờu của cả cha lẫn mẹ
- Trong thời gian Trương Sinh đi vắng: nàng đó một mỡnh thay chồng phụng dưỡng mẹ chồng, nuụi dạy con thơ khụng một lời kờu ca, phàn nàn
- Khi mẹ ốm, nàng thuốc thang và dựng lời lẽ ngọt ngào, khộo lộo để động viờn Khi mẹ mất, nàng hết lời thương xút và lo ma chay chu đỏo
- Lời trăng trối của mẹ chồng trước lỳc lõm chung "Sau này, trời xột lũng lành, ban cho phỳc đức, con chỏu đụng đàn, xanh kia ắt chẳng phụ con, cũng như con đó chẳng phụ mẹ" đó minh chứng cho tấm lũng hiếu thảo của nàng
->Rừ ràng, cỏch cư xử của nàng với mẹ chồng khụng chỉ xuất phỏt từ ý thức trỏch nhiệm mà
cũn xuất phỏt từ tỡnh cảm yờu thương chõn thành của người con cú hiếu.Cỏi tỡnh của nàng thấu
cả trời xanh nờn trước khi qua đời người mẹ già ấy đú trăng trối những lời đầy yờu thương động viờn con dõu với một niềm tin nàng sẽ đc hạnh phỳc.Lời trăng trối của mẹ chồng phỳt lõm chung là sự ghi nhận cụng bằng nhất về Vn.
d/ Là người phụ nữ nhõn hậu, bao dung và rất trọng danh dự
- Dự nàng được sống đầy đủ, sung sướng, được che chở và yờu thương nhưng dưới thủy cung
lỳc nào nàng cũng đau đỏu nhớ về quờ hương, gia đỡnh, chồng con Khi nghe Phan Lang kể về
gia cảnh nhà nàng “ cỏ gai rợp mắt”, nàng đó “ ứa hai hàng nước mắt”
- VN chết rồi, ở thế giới bờn kia mà vẫn nặng tỡnh đời, vẫn thương nhớ chồng con Cõu núi
của nàng với Phan Lang khiến người đọc rưng rưng xỳc động:"ngựa Hồ gầm giú bắc, chim Việt đậu cành nam, tụi tất phải tỡm về cú ngày" Lẽ ra, nàng cú quyền căm thự nơi trần thế đó đẩy nàng đến cỏi chết oan khuất, nhưng trỏi tim nàng vẫn khụng vẩn một chỳt oỏn hờn mà vẫn trong
như ngọc, vị tha, nhõn hậu, bao dung.
Trang 5- Đặc biệt, người phụ nữ ấy rất trọng danh dự Dù bị chồng nghi oan nàng ra sức phân trần, thanh minh để chồng hiểu; khi k thể hàn gắn gia đình có nguy cơ tan vỡ, nàng đó lấy cái chết
để minh chứng cho tấm lòng trong trắng của mình; và dự cs dưới thủy cung rất đủ đầy sung sướng, nàng vẫn khao khát được trở về để giải oan, phục hồi danh dự
*Đánh giá chung:
Có thể nói Vũ Nương là người phụ nữ lí tưởng theo quan niệm của lễ giáo phong kiến ngày xưa ở vị trí nào, nàng cũng thể hiện vẻ đẹp cao quí Đó là người vợ hết lòng yêu thương, chung
thuỷ; là người con hiếu thảo, người mẹ hiền đảm đang, tháo vát; người phụ nữ trọng danh dự,
nhân hâụ, bao dung VN là hội tụ vẻ đẹp truyền thống của người phụ nữ Việt Nam Nàng xứng
đáng được hưởng một cuộc sống hạnh phúc
*PhÇn kÕt
- Hình ảnh nhân vật Vũ Nương là tiêu biểu cho hình ảnh người phụ nữ Việt Nam trong xã hội phong kiến: vừa có phẩm chất cao đẹp, đáng trân trọng lại vừa phải chịu số phận bi đát, bất hạnh Họ là nạn nhân của lễ giáo nam quyền hà khắc, bất công đã chà đạp lên quyền sống, quyền hạnh phúc của người phụ nữ
- XD nhân vật VN nhiều vẻ đẹp nhưng cuộc đời lại chịu bao bi kịch-> Nguyễn Dữ thể hiện tấm lòng cảm thương sâu sắc với những người phụ nữ trong XHPK đương thời
- Ông xứng đáng là nhà văn nhân đạo lớn
- Liên hệ người phụ nữ trong XH nay ( Bình đẳng bình quyền) càng thấy xót xa, cảm thông hơn cho nhân vật