Nêu mối quan hệ về trao đổi chất ở hai cấp độ này.. Câu 2: 1,5 điểm Giải thích mối liên hệ về mặt chức năng giữa hệ tuần hoàn với các hệ cơ quan: vận động, tiêu hoá, hô hấp, bài tiết.. B
Trang 1PHÒNG GD&ĐT HẢI LĂNG ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9
NĂM HỌC 2010-2011
Môn: Sinh học
Thời gian làm bài: 120 phút
I PHẦN LÝ THUYẾT: (6 điểm)
Câu 1: (1,5điểm)
Phân biệt trao đổi chất ở cấp độ cơ thể và trao đổi chất ở cấp độ tế bào Nêu mối quan hệ về trao đổi chất ở hai cấp độ này
Câu 2: (1,5 điểm)
Giải thích mối liên hệ về mặt chức năng giữa hệ tuần hoàn với các hệ cơ quan: vận động, tiêu hoá, hô hấp, bài tiết
Câu 3: (2 điểm)
So sánh quá trình tổng hợp ARN với quá trình nhân đôi ADN
Câu 4: (1 điểm)
Nhiễm sắc thể là gì? Giải thích cấu tạo và chức năng của nhiễm sắc thể
II PHẦN BÀI TẬP: ( 4 điểm)
Bài 1: ( 2 điểm)
Cho biết ở đậu Hà Lan, các gen phân li độc lập Gen A quy định thân cao, gen a quy định thân thấp Gen B quy định hạt vàng, gen b quy định hạt xanh
Hãy viết sơ đồ lai để xác định kết quả ở con lai khi cho lai ở mỗi cặp P như sau: a) P: thân cao, hạt xanh X thân thấp, hạt vàng
b) P: thân cao, hạt vàng thuần chủng X thân thấp, hạt xanh
Bài 2: ( 1 điểm)
Một đoạn ADN có A= 240= 10% tổng số nuclêôtit của đoạn ADN
Tìm tổng số nuclêôtit, chiều dài, khối lượng phân tử của đoạn ADN
Bài 3: ( 1 điểm)
Có một nhóm tế bào của loài tinh tinh (2n= 48) đang tiến hành một đợt nguyên phân, các nhiễm sắc thể ở hai trạng thái khác nhau Tổng số nhiễm sắc thể kép xếp trên mặt phẳng xích đạo của thoi vô sắc và nhiễm sắc thể (NST) đơn đang phân li về các cực của tế bào bằng 864, trong đó số NST đơn nhiều hơn số NST kép là 96 chiếc
Xác định nhóm tế bào đang nguyên phân ở kỳ nào và tính số tế bào của mỗi kỳ
……… HẾT ………
(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
ĐỀ CHÍNH THỨC
VÒNG 2
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN SINH VÒNG 2
I PHẦN LÝ THUYẾT:
Câu 1: 1,5 điểm
Các Đặc điểm
Quá trình
TĐC ở cấp độ cơ
thể
- Lấy các chất cần thiết (thức ăn, nước, muối khoáng, oxi) cho cơ thể từ môi trường ngoài
- Thải các chất cặn bã (khí cácbonic, chất thải) thừa ra môi trường ngoài
0,5đ
TĐC ở cấp độ tế
bào
- Lấy các chất cần thiết cho tế bào( dinh dưỡng và oxi)
từ môi trường trong
- Thải các sản phẩm phân huỷ ( khí cacbonic và sản phẩm bài tiết) vào môi trường trong
0,5đ
Mối quan hệ TĐC ở cơ thể cung cấp chất dinh dưỡng và ôxi cho tế
bào và nhận từ tế bào các sản phẩm bài tiết, khí CO2
để thải ra môi trường ngoài Trao đổi chất ở tế bào giải phóng năng lượng cung cấp cho các cơ quan trong cơ thể thực hiện các hoạt động trao đổi chất Như vậy, hoạt động TĐC ở hai cấp độ gắn bó mật thiết với nhau không thể tách rời Là cơ sở cho quá trình chuyển hoá
0,5đ
Câu 2: 1,5 điểm
Giải thích:
- Bộ xương tạo khung cho toàn bộ cơ thể, là nơi bám của hệ cơ và là giá
đỡ của các hệ cq khác, hệ cơ giúp xương cử động
0,25 đ
- Hệ tuần hoàn dẫn máu đến tất cả các hệ cơ quan, giúp các hệ này trao đổi
chất
0,5 đ
- Hệ hô hấp lấy ôxi từ môi trường cung cấp cho các hệ cơ quan và thải
CO2 ra môi trường thông qua hệ tuần hoàn
0,25 đ
- Hệ tiêu hoá lấy thức ăn từ môi trường ngoài và biến đổi thành các chất
dinh dưỡng để cung cấp cho tất cả các hệ cq thông qua hệ tuần hoàn
0,25 đ
- Hệ bài tiết giúp thải các chất cặn bã, thừa trong trao đổi chất của tất cả
các hệ cq ra môi trường thông qua hệ tuần hoàn
0,25 đ
Câu 3: (2 đ)
- Những điểm giống nhau: 1 điểm
- Đều được tổng hợp từ khuôn mẫu trên ADN dưới tác dụng của enzim 0,25 đ
- Đều xảy ra chủ yếu trong nhân tế bào, tại các NST ở kỳ trung gian, lúc
NST chưa xoắn
0,25 đ
Trang 3-Đều có hiện tượng liên kết giữa các Nu của mt nội bào với các Nu trên
mạch của ADN
0,25 đ
- Những điểm khác nhau: 1 điểm
- Xảy ra trên một đoạn tương ứng với
một gen nào đó
- Xảy ra trên toàn bộ các gen của phân tử ADN
0,25 đ
- Chỉ có mạch của gen trên ADN làm
mạch khuôn
- Cả 2 mạch ADN làm mạch khuôn
0,25 đ
- Mạch ARN sau khi được tổng hợp
rời ADN ra tế bào chất
- Một mạch của ADN mẹ liên kết với mạch mới tổng hợp thành phân
tử ADN
0,5 đ
Câu 4:(1 đ)
-KN - NST là cấu trúc nằm trong nhân của tế bào, dễ bắt màu khi
được nhuộm bằng dung dịch thuốc nhuộm mang tính kiềm
0,25 đ
- Cấu tạo - NST thường chỉ được quan sát rõ nhất ở kỳ giữa của quá
trình phân bào Lúc này NST đang xoắn cực đại và có dạng đặc trưng NST gồm có hai crômatit giống hệt nhau dính nhau ở tâm động, tại vị trí tâm động, NST có eo thứ nhất chia nó thành hai cánh.Trong mỗi crômatit có chứa một phân tử ADN và một loại prôtêin gọi là histôn
0,25 đ
- Chức năng NST có vai trò quan trọng trong di truyền do có chức năng
sau
- NST là cấu trúc mang gen Gen nằm trên phân tử ADN của NST Gen chứa thông tin quy định tính trạng di truyền của
cơ thể
- NST có khả năng tự nhân đôi để truyền thông tin di truyền qua các thế hệ NST nhân đôi được nhờ phân tử ADN nằm trong nó nhân đôi
0,25 đ
0,25 đ
II PHẦN BÀI TẬP: ( 4điểm)
Bài 1: (2 đ)
a) P: thân cao, hạt xanh X thân thấp, hạt vàng
Theo bài ra ta có
- Cây P thân cao, hạt xanh ( A- bb) có kiểu gen AAbb hoặc Aabb
- Cây P thân thấp, hạt vàng (aaB-) có kiểu gen aaBB hoặc aaBb
Có 4 sơ đồ lai có thể xảy ra:
P: AAbb x aaBB
P: AAbb x aaBb
P: Aabb x aaBB
P: Aabb x aaBb
( Xác định đúng như trên : 0,5 điểm)
Trang 4- Sơ đồ lai 1: 0,25 đ
P: AAbb (T cao, H xanh) x aaBB ( T.Thấp, H vàng)
G: Ab aB
F1: AaBb
KG: AaBb
KH: 100% T.cao, H vàng
- Sơ đồ lai 2: 0,25 đ
P: AAbb (T cao, H xanh) x aaBb ( T.Thấp, H vàng)
G: Ab aB, ab
F1: AaBb, Aabb
KG: 1AaBb: 1Aabb
KH: 1T.cao, H vàng: 1 T.cao, H.xanh
- Sơ đồ lai 3: 0,25 đ
P: Aabb (T cao, H xanh) x aaBB ( T.Thấp, H vàng)
G: Ab, ab aB
F1: AaBb: aaBb
KG: 1AaBb: 1aaBb
KH: 1T.cao, H vàng : 1T.thấp, H.vàng
- Sơ đồ lai 4: 0,25 đ
P: Aabb (T cao, H xanh) x aaBb ( T.Thấp, H vàng)
G: Ab,ab aB, ab
F1: AaBb: Aabb: aaBb: aabb
KG: 1AaBb: 1 Aabb: 1aaBb: 1aabb
KH: 1T.cao, H vàng: 1T.cao,H.xanh: 1T.Thấp, H.vàng: 1T.Thấp, H.xanh
b) P: thân cao, hạt vàng thuần chủng X thân thấp, hạt xanh ( 0,5đ)
- Cây P thân cao, hạt vàng thuần chủng chỉ có kiểu gen AABB
- Cây P thân thấp, hạt xanh có kiểu gen aabb
Sơ đồ lai:
P: AABB( TC, HV t/c) x aabb ( TT,HX)
G: AB ab
F1: AaBb
KG:1 AaBb
KH: 100% TC,HV
Bài 2: 1 điểm
- Tổng số Nu của đoạn ADN ( N) ( 0,5 đ)
Ta có: A= 240= 10%N, suy ra:
Tổng số Nu của đoạn ADN là
N= 240.100/10 = 2400 Nu
- Chiều dài của ADN(l ) (0,25 đ)
Ta có công thức: l = N/2 3,4A0
Trang 5l = 2400/2 3,4= 4080 A0
- Khối lượng phân tử ADN (M ) (0,25 đ)
M = N.300 đ.v.c
M = 2400 300=720000 đ.v.c
Bài 3: 1 điểm
* Kỳ nguyên phân của nhóm tế bào: (0,25 đ)
- Theo đề bài, suy ra:
- Các tế bào có NST kép xếp trên mặt phẳng xích đạo của thoi vô sắc, đang ở kỳ giữa của qt nguyên phân
- Các tế bào có NST đơn phân li về các cực tế bào đang ở kỳ sau
* Số tế bào của mỗi kỳ: (0,75 đ)
- Ở kỳ giữa, mỗi tế bào 2n NST kép và ở kỳ sau mỗi tế bào có 2n NST đơn
Số NST trong các tế bào ở kỳ giữa ( chiếm ít hơn)
(864-96)/2 = 384( NST kép) (0,25đ)
Số NST đơn trong tế bào ở kỳ sau: 864-384=480( NST đơn)
- Số tế bào ở kỳ giữa : 384: 2n= 384: 48 = 8 tế bào con (0,25đ)
- Số tế bào ở kỳ sau: 480: 4n= 480 : (2x48)=5 tế bào con (0,25đ)
Hết