Bài giảng Nhập môn Lập trình: Chương 3

Bài giảng Nhập môn Lập trình: Chương 3 trình bày các nội dung chính sau: Nhập môn lập trình, cấu trúc một chương trình, chương trình đơn giản, bộ từ vựng của C, quy tắc soạn thảo mã nguồn, các kiểu dữ liệu cơ bản và phép toán, các câu lệnh nhập, xuất ra màn hình. Mời các bạn cùng tham khảo để nắm nội dung chi tiết.

NHẬP MÔN LẬP TRÌNH

BUỔI 3: KIỂU DỮ LIỆU CƠ BẢN

1 Mục tiêu

ra màn hình

2

3 Nội dung

4

Cấu trúc chương trình C/C++

5

Chương trình đơn giản

6

void main () {

Bộ từ vựng của C

 Từ khóa (keyword)

─ Các từ dành riêng trong ngôn ngữ

─ Không thể sử dụng từ khóa để đặt tên cho

biến, hàm, tên chương trình con

─ Một số từ khóa thông dụng:

• const, enum, signed, struct, typedef, unsigned…

• char, double, float, int, long, short, void

• case, default, else, if, switch

• do, for, while

• break, continue, goto, return

8

Bộ từ vựng của C

─ Một dãy ký tự dùng để chỉ tên một hằng số, hằng ký

tự, tên một biến, một kiểu dữ liệu, một hàm

các chữ cái và các chữ số nhưng bắt buộc chữ đầu phải là chữ cái hoặc _

─ Số ký tự tối đa trong một tên là 255 ký tự và được dùng ký tự _ chen trong tên nhưng không cho phép chen giữa các khoảng trắng

9

Bộ từ vựng của C

─ Phân biệt chữ hoa chữ thường , do đó các tên

sau đây khác nhau:

• A, a

• BaiTap, baitap, BAITAP, bAItaP, …

─ Ví dụ tên/định danh:

• Các tên không hợp lệ: 1A, Giai Phuong Trinh

10

Qui tắc soạn thảo mã nguồn

1 Đặt tên/định danh

biết

dòng chú thích)

11

Qui tắc soạn thảo mã nguồn

3 Đoạn { …} được coi là nhóm lệnh

4 Cấu trúc mã nguồn theo kiểu phân cấp

5 Bổ sung chú thích đầy đủ, hợp lý

6 Chia một chương trình lớn thành nhiều phần (hàm) nhỏ

12

Qui tắc soạn thảo mã nguồn

 Dấu chấm phẩy ;

─Dùng để phân cách các câu lệnh

─Ví dụ: printf(“Hello World!”) ; printf(“\n”) ;

 Câu chú thích

─Đặt giữa cặp dấu /* */ hoặc //

─Ví dụ: /* Ho & Ten: Nguyen Van A */ ,

// MSSV: 15512078

13

Các kiểu dữ liệu cơ sở

Turbo C có 4 kiểu cơ sở sau:

─Kiểu số nguyên : giá trị của nó là các số nguyên như 2912, -1706, …

─Kiểu số thực : giá trị của nó là các số thực như 3.1415, 29.12, -17.06,

…

─Kiểu luận lý : giá trị đúng hoặc sai

─Kiểu ký tự : 256 ký tự trong bảng mã ASCII

14

Kiểu số nguyên

Các kiểu số nguyên (có dấu)

─n bit có dấu: –2n – 1 … +2n – 1 – 1

─Lưu ý: tùy vào hệ điều hành, kiểu int thông thường

có độ dài 16 bit (2 byte) hoặc 32 bit (4 byte)

Kiểu (Type)

Độ lớn (Byte)

Miền giá trị (Range)

Kiểu số nguyên

Các kiểu số nguyên (không dấu)

─n bit không dấu: 0 … 2n – 1

─Lưu ý: tùy vào hệ điều hành, kiểu unsigned int thông thường có độ dài 16 bit (2 byte) hoặc 32 bit (4 byte)

Kiểu (Type)

Độ lớn (Byte)

Miền giá trị (Range)

cout << "Kich thuoc kieu char:" << sizeof(char) << " bytes" << endl;

cout << "Kich thuoc kieu int:" << sizeof(int) << " bytes" << endl;

cout << "Kich thuoc kieu short:" << sizeof(short) << " bytes" << endl;

cout << "Kich thuoc kieu long:" << sizeof(long) << " bytes" << endl;

}

17

• (**) Độ chính xác kép (Double-precision) chính xác đến 19 số lẻ

Kiểu (Type)

Độ lớn (Byte)

Miền giá trị (Range)

18

Kiểu luận lý

Đặc điểm

• false (sai): giá trị 0

Kiểu ký tự

 Đặc điểm

─ Tên kiểu: char

 Ví dụ

20

Biến (variable)

hoặc dùng để chứa giá trị của một biểu thức

int x;

float y, z;

21

Hằng số là gì ?

#define <tên hằng> <giá trị>

hoặc sử dụng từ khóa const

BIỂU THỨC

─Tạo thành từ các toán tử (Operator) và các toán hạng (Operand)

─Toán tử tác động lên các giá trị của toán hạng và cho giá trị có kiểu

Các toán tử toán học

• Toán tử 1 ngôi

Các toán tử toán học

• Toán tử 2 ngôi

Các toán tử trên bit

• Các toán tử trên bit

─ & (and), | (or), ^ (xor), ~ (not hay lấy số bù 1)

─ >> (shift right), << (shift left)

Các toán tử trên bit

• Ví dụ:

30

Các toán tử quan hệ

• Các toán tử quan hệ

Các toán tử luận lý

• Các toán tử luận lý

─ && (and), || (or), ! (not)

Toán tử điều kiện

• Toán tử điều kiện

─ <biểu thức 1> ? <biểu thức 2> : <biểu thức 3>

o <biểu thức 1> đúng thì giá trị là <biểu thức 2>

o <biểu thức 1> sai thì giá trị là <biểu thức 3>

Toán tử phẩy

• Toán tử phẩy

─ Các biểu thức con lần lượt được tính từ trái sang phải

• Ví dụ

─ x = (a++ , b = b + 2);

─  a++; b = b + 2; x = b;

34

Độ ưu tiên của các toán tử

• Quy tắc thực hiện

Độ ưu tiên của các toán tử

() [] ->

! ++ - + * (cast) & sizeof

* / % + -

Viết biểu thức cho các mệnh đề

x >= 3

((a>0) && (b>0)) || ((a<0) && (b<0))

(a>0 && b>0) || (a<0 && b<0)

4 Bài tập minh họa

gia tăng phải trả, biết:

38

4 Bài tập minh họa

Tính điểm trung bình của sinh viên đó

39

5 Bài tập về nhà

được mấy nút?

4 Cho số thực x Tính giá trị các biểu thức sau:

x

x y