Rèn năng lực tự học, đọc các văn bản truyền thuyết, nhận biết được thể loại truyện truyền thuyết và một số chi tiết của các yếu tố tưởng tượng kỳ ảo trong văn bản Thánh Gióng.. Nhận biết
Trang 1KẾ HOẠCH DẠY HỌC
Chủ đề: Truyện Truyền thuyết - Thời lượng: 3 tiết
NGỮ LIỆU: THÁNH GIÓNG (Lớp 6)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Sau khi học xong, học sinh có thể:
1 Phẩm chất chủ yếu:
Hình thành và phát triển những phẩm chất chủ yếu với những biểu hiện cụ thể như sau: 1.1 Yêu gia đình, yêu quê hương, yêu Tổ quốc, yêu mến và tự hào về những vị anh hùng dân tộc nói chung và Thánh Gióng nói riêng
1.2 Có ý thức tự hào về lịch sử dân tộc chống giặc ngoại xâm và tự hào về nền văn học dân gian của dân tộc Tự hào về những sự kiện và di tích phản ánh lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của ông cha ta được kể trong một truyện truyền thuyết
1.3 Có ước mơ và khát vọng cống hiến, bảo vệ hòa bình và độc lập dân tộc
2 Năng lực chung:
2.1 Rèn năng lực tự học, đọc các văn bản truyền thuyết, nhận biết được thể loại truyện
truyền thuyết và một số chi tiết của các yếu tố tưởng tượng kỳ ảo trong văn bản Thánh Gióng.
2.2 Năng lực giao tiếp và hợp tác
2.3 Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo
Nhận biết một số chi tiết của các yếu tố tưởng tượng kỳ ảo trong văn bản Thánh Gióng.
3 Năng lực đặc thù:
3.1 Đọc hiểu nội dung
- Nêu được ấn tượng chung về văn bản truyện truyền thuyết Thánh Gióng; nhận biết
được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, nhân vât trong tính chỉnh thể của tác phẩm
- Nhận biết được chủ đề của văn bản; phân tích được một số căn cứ để xác định chủ đề.
- Nhận biết được tình cảm, cảm xúc của tác giả dân gian thể hiện qua ngôn ngữ văn bản
- Tóm tắt được văn bản một cách ngắn gọn
3.2 Đọc hiểu hình thức
- Nhận biết được một số yếu tố của truyện truyền thuyết như: cốt truyện, nhân vật, lời
người kể chuyện và lời nhân vật
- Nhận biết và phân tích được đặc điểm của nhân vật Thánh Gióng thể hiện qua hình dáng, cử chỉ, hành động, ngôn ngữ, ý nghĩ
Trang 2- Nhận biết được người kể chuyện ngôi thứ nhất và người kể chuyện ngôi thứ ba.
3.3 Liên hệ, so sánh, kết nối
- Nhận biết được những điểm giống nhau và khác nhau giữa hai nhân vật trong hai văn bản (Nhân vật Thánh cùng trong truyền thuyết “Thánh Gióng” và nhân vật Thạch Sanh trong truyện cổ tích “Thạch Sanh”
- Nhận xét được nội dung phản ánh và cách nhìn cuộc sống, con người của tác giả dân gian nêu ra trong văn bản
- Nêu được bài học về cách nghĩ và cách ứng xử của cá nhân do văn bản đã đọc gợi ra
3.4 Đọc mở rộng
- Đọc một truyện thuộc thể loại truyện dân gian như: TruyềnTruyện cổ tích Thạch Sạch , truyện cười “Treo biển”
II PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
1 Phương pháp:
1.1 Phương pháp chính:
Phương pháp học nhóm: Thảo luận nhóm, trình bày theo nhóm
Phương pháp đóng vai (tóm tắt bằng hình thức đóng kịch )
Phương pháp tích hợp liên môn trong dạy học
1.2 Phương pháp phụ:
Gợi mở, nêu và giải quyết vấn đề, Trò chơi “Bóng bay Balloon”
2 Phương tiện dạy học:
- SGK, Tài liệu tham khảo, phiếu học tập (1,2,3…), máy tính/điện thoại có kết nối internet, máy chiếu, bộ loa, micro, hình ảnh nhân vật (trình chiếu trên màn hình khi HS thảo luận hoặc trả lời) Nhạc nhẹ (mở khi HS làm việc nhóm)…
- Bài soạn (gồm văn bản dạy học để dưới dạng in hoặc dạng điện tử; các hoạt động được thiết kế để tổ chức cho học sinh)
- Văn bản dạy học: THÁNH GIÓNG
III CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN, HỌC SINH:
1 Giáo viên:
- Sách giáo khoa, máy chiếu, điện thoại, tranh, ảnh, video, nhạc…
- Thiết kế bài dạy trên word, powerpoint, trên bảng tương tác Thiết kế trò chơi “Bóng bay Balloon”
- Giao việc cho HS chuẩn bị: Đọc văn bản và tóm tắt ngắn gọn, kể ra được các chi tiết tiêu biểu, các nhân vật trong truyện ; trả lời các câu hỏi nhóm trong phụ lục đính kèm)
- Phiếu học tập 1,2,3…
Trang 3- Giấy A0, A4, bút màu…
2 Học sinh:
- Sách giáo khoa, các tài liệu tham khảo
- Đọc văn bản “Thánh Gióng” ở SGK Sau khi đọc văn bản, HS tóm tắt ngắn gọn, kể ra được các chi tiết tiêu biểu, các nhân vật trong truyện ; trả lời các câu hỏi nhóm trong phụ lục đính kèm)
- Chuẩn bị bút màu, giấy A4
IV CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC:
ĐỌC - HIỂU (3 tiết) HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG Mục tiêu Hoạt động của thầy Hoạt động của
trò
Tiêu chí đánh giá/
Dự kiến sản phẩm
- Tạo hứng thú
cho HS
- Tạo tình huống
có vấn đề
- Dẫn dắt đến bài
học
Cho HS xem video cải lương “Phù Đổng Thiên Vương” (nhóm Bạch Lê, Bạch Long, Thùy
Dương), (Trích đoạn từ phút thứ 5 đến phút 9)
Link:
https://youtu.be/AcRx-XzWZb0
Xem và xác định tên, hành động của nhân vật trong video
- HS xem một cách chăm chú, thích thú
- Xác định được tên
và hành động của nhân vật Thánh Gióng
HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
- Nhận biết và
phân tích được
đặc điểm của thể
loại truyền thuyết
- Chỉ ra được mối
quan hệ giữa đặc
điểm văn bản với
mục đích của nó
- Nhận biết và
phân tích được tác
dụng của cách kể
chuyện trong văn
bản theo diễn biến
sự việc
GV dẫn dắt vào bài: Ngay
từ buổi đầu dựng nước, người dân đất Việt đã chịu cảnh ngoại xâm Để thể hiện khát vọng và ước
mơ về một người anh hùng cứu nước chống giặc ngoại xâm, nhân dân
ta đã xây dựng hình tượng vị anh hùng Thánh Gióng- cũng là nhân vật chính trong trích đoạn video mà các em vừa theo dõi Bài học hôm nay, chúng ta tiếp tục tìm hiểu văn bản thuộc thể loại truyết về vị anh hùng làng
HS nghe
Trang 4GV hướng dẫn HS đọc
hiểu chi tiết văn bản
“Thánh Gióng”
(1) GV gợi mở để HS nhớ
kiến thức cũ: nêu khái
niệm truyền thuyết?
(2) GV yêu cầu HS đọc kĩ
văn bản, làm việc nhóm
theo kĩ
thuật khăn trải bàn và
thực hiện các yêu cầu
sau:
- Nêu bố cục và nội dung
chính của mỗi phần trong
văn bản
HS trả lời cá nhân
HS khác nhận xét, bổ sung
HS làm việc nhóm
- Xác định bố
Nắm được khái niệm
và đặc trưng thể loại của truyền thuyết
(2) - Văn bản chia làm ba phần: (KĨ NĂNG ĐỌC- NÓI) + Phần mở đầu: Từ đầu đến “cứ đặt đâu thì nằm đấy”: sự ra đời và lớn lên của Thánh Gióng
+ Phần giữa: Tiếp theo đến cả người lẫn ngựa từ từ bay lên trời: Gióng đánh giặc, cứu nước + Phần cuối: còn lại:
Sự tưởng nhớ Gióng
và dấu tích
- Phương thức biểu đạt chính: Tự sự
- Sử dụng ngôn từ, tranh ảnh, video để chuyển tải thông tin
- Mục đích: minh họa hình ảnh Thánh Gióng khi đánh giặc
Trang 5- Nhận biết và
phân tích được
quan hệ giữa
phương tiện ngôn
ngữ và phương
tiện phi ngôn ngữ
(tranh ảnh, video
gồm cả hình ảnh
và lời nói) dùng
để biểu đạt thông
tin trong văn bản
- Nhận biết nghĩa
của một số từ Hán
Việt (sứ giả, tráng
sĩ…), đại từ xưng
hô (ta)
- Sử dụng trạng
ngữ với công dụng
phù hợp Lựa chọn
từ ngữ và một số
cấu trúc câu phù
hợp với việc thể
hiện ý nghĩa văn
bản
-HS liên hệ từ
thực tiễn cuộc
sống
-Rút ra ý nghĩa
- Xác định phương thức biểu đạt chính trong văn bản
- Ngoài ngôn ngữ, văn bản còn sử dụng các phương tiện gì để chuyển tải thông tin? Việc kết hợp các phương tiện trình bày có giúp văn bản đạt được mục đích đó không?
(2) GV yêu cầu HS làm việc cá nhân và thực hiện các yêu cầu sau
-Ghi lại các từ Hán Việt
và nêu mục đích của việc
cục, nội dung
- Xác định phương thức biểu đạt
PHIẾU HỌC TẬP SUY LUẬN (KĨ
VIẾT-NGHE- NÓI) (Phiếu học tập đính kèm trang 6)
- Sự phát triển ngôn ngữ: vay mượn từ,
từ mượn, sử dụng từ mượn (từ Hán Việt -tạo sắc thái trang trọng, phù hợp không khí xã hội cổ xưa)
(3)-Lịch sử về anh hùng Thánh Gióng, hội làng Gióng… (truyện có màu sắc thần kì)
- Sức mạnh bảo vệ đất nước
- Ước mơ về người anh hùng cứu nước, chống ngoại xâm
Trang 6-Bồi đắp lòng yêu
nước, tự hào
dùng từ Hán Việt?
-Đại từ “ta” được sử dụng?
Với mỗi hoạt động trên,sau khi HS trả lời,
GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung GV nhận xét
và chốt lại ý chính
3) GV giao nhiệm vụ cho nhóm đôi:
Truyền thuyết có liên quan đến sự thật lịch sử nào? Câu chuyện bồi đắp trong em tình cảm gì?
- Xác định phương tiện
-HS ghi lại từ Hán Việt, nêu mục đích
-HS nhận xét,
bổ sung
HS thảo luận, trình bày
PHIẾU HỌC TẬP SUY LUẬN
Tên VB: Thánh Gióng
Họ tên HS: ……… Lớp: ………
Yêu cầu: Em hãy liệt kê những chi tiết quan trọng vào ô bên trái, sau đó ghi những kết
Đường linh tham gia nhóm: “TÀI LIỆU HỌC SINH GIỎI NGỮ
VĂN THCS”
https://www.facebook.com/groups/800678207060929
(copy đường linh màu xanh và dán vào trình duyệt trang web google)
Tham gia nhóm để nhận bản word chỉnh sửa tùy ý
Trang 7luận, đánh giá, phân tích ý nghĩa các chi tiết đó vào ô bên phải:
Chi tiết:
1) Sự ra đời, lớn lên
-Mẹ giẫm lên vết chân, về nhà thụ thai
-Mười hai tháng sau sinh ra Gióng
-Lên ba không biết nói cười, đặt đâu
nằm đấy
2) Gióng đánh giặc, cứu nước
-Nhờ mẹ mời sứ giả vào
-Yêu cầu sắm ngựa sắt, roi sắt, áo
giáp sắt
-Gióng lớn nhanh như thổi, cả làng
góp gạo nuôi
-Vươn vai thành tráng sĩ
-Roi sắt gãy, Gióng nhổ tre đánh giặc
-Cởi áo giáp để lại, bay về trời
3) Sự tưởng nhớ Gióng và những dấu
tích
-Vua phong là Phù Đổng Thiên
Vương, lập đền thờ
-Mở hội to vào tháng tư
-Bụi tre đằng ngà vàng óng
-Vết chân ngựa thành ao hồ
Ý nghĩa các chi tiết:
Sự ra đời kì lạ, dự báo nhân vật làm điều phi thường
-Tiếng nói yêu nước: xin đi diệt giặc
-phải có vũ khí để đánh đuổi quân thù
-Sức mạnh của tinh thần đoàn kết, yêu nước
-Sự trưởng thành vượt bậc -Vũ khí thô sơ góp công diệt giặc -Không màng danh lợi
-Ra đi phi thường
-Hình tượng Thánh Gióng có thật (đặc trưng của thể loại truyền thuyết)
-Truyền thống biết ơn
Trang 8HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP - VẬN DỤNG
giá/Dự kiến sản phẩm Biết vận dụng
những kiến thức
và kĩ năng từ bài
học chính để tự
đọc hiểu văn bản
truyền thuyết
tương tự
GV hướng dẫn HS tự đọc một truyện truyền thuyết khác (truyền thuyết Sơn Tinh, Thủy Tinh) sau đó yêu cầu HS thực hành đọc hiểu với một số yêu cầu cơ bản:
- Mục đích và nội dung chính của văn bản và mối quan hệ giữa chúng
- Tìm hiểu ý nghĩa tên văn bản
- Vai trò, tác dụng của kênh hình trong văn bản
- Giá trị của văn bản đối với
xã hội và bản thân
Thực hiện các yêu cầu của GV
Vận dụng được kiến thức, kĩ năng
từ bài học chính để thực hiện các yêu cầu GV đặt ra
HOẠT ĐỘNG MỞ RỘNG
Mở rộng những
điều đã đọc từ
văn bản để giải
quyết một số vấn
đề vào thực tế
cuộc sống
GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, thực hiện một hoặc một
số yêu cầu:
- Nếu được hỏi về tinh thần yêu nước của người Việt được thể hiện thế nào trong truyền thuyết Việt Nam, em có chọn truyện Thánh Gióng để giới thiệu với mọi người không?
- Em có định giới thiệu với mọi người về núi Sóc Sơn, nơi người anh hùng làng Gióng cưỡi ngựa về trời và giải thích
về màu vàng óng của tre đằng ngà không?
- Em hãy liên hệ truyền thống yêu nước trong thời đại hiện
Thực hiện các yêu cầu của GV
Niềm tự hào
về truyền thống yêu nước vẻ vang của dân tộc từ xưa đến nay
Trang 9- Em hãy tìm hiểu công tác quốc phòng của nước ta những năm đầu thế kỉ XXI
RÚT KINH NGHIỆM - ĐÁNH GIÁ:
………
………
………
………
………