Bệnh da liễu: Mụn

Các thuốc khác, như isotretinoin Accutane có thể được dùng cho mụn bọc và đã tỏ ra hữu ích ở vài bệnh nhân bị viêm tuyến mồ hôi mưng mủ.. Nhiễm virus mụn giộp có thể xảy ra khi đang mang

Bệnh da liễu: Mụn Mụn nhọt (áp xe da)

Nhọt là gì ?

Một cái nhọt, hoặc một áp xe da, là một nhiễm trùng khu trú sâu trong da Một cái nhọt thường bắt đầu như là một vùng đỏ, đau Theo thời gian, vùng này trở nên chắc và cứng Cuối cùng, trung tâm của áp xe mềm đi và chứa nhiều bạch cầu mà cơ thể huy động đến để chống lại sự nhiễm trùng Ổ bạch cầu này được gọi là mủ Sau cùng, ổ mủ "hình thành một đầu đinh" và thoát ra khỏi da

Có vài kiểu nhọt khác nhau Trong số đó là :

Nhọt cụm hay nhọt chùm : Ðây là một áp xe trong da do vi khuẩn Staphylococcus aureus gây ra Nó có thể có một hoặc nhiều lổ trên bề mặt da và có thể

đi kèm với sốt hoặc lạnh run

Mụn bọc : Ðây là một loại áp xe được hình thành khi các ống tuyến bã bị bít tắc

và nhiễm trùng Mụn bọc thường gặp nhất ở lứa tuổi thanh thiếu niên

Viêm tuyến mồ hôi mưng mủ : Ðây là một bệnh mà có nhiều ổ áp xe hình thành

ở nách và vùng bẹn Những vùng này là kết quả của viêm khu trú các tuyến mồ hôi

U nang lông : Ðây là một kiểu áp xe xuất hiện ở nếp gấp của mông Nó thường hình thành sau một

chuyến đi dài mà phải ngồi

Tại sao nhọt xuất hiện ?

Có nhiều nguyên nhân gây ra nhọt Vài loại nhọt có thể do lông đang phát triển bên trong Những loại khác có thể hình thành như là hậu quả của mảnh vụn hoặc vật lạ khác bám ở da Những loại khác, như là mụn, do các tuyến mồ hôi bị tắc trở nên nhiễm trùng

Bất kỳ sự phá vỡ tính nguyên vẹn nào của da như là một vết cắt hoặc trầy xướt cũng có thể tiến triển thành một áp xe nếu nơi đó bị nhiễm trùng

Ai có khả năng bị nhọt nhất?

Ai cũng có thể bị nhọt Tuy nhiên, những người có những bệnh nhất định có nhiều khả năng xuất hiện nhọt hơn Trong số những bệnh này là tiểu đường và suy thận Các bệnh đi kèm với tình trạng suy giảm hệ thống miễn dịch bình thường có thể làm tăng khả năng xuất hiện nhọt

Ðiều trị nhọt như thế nào?

Hầu hết nhọt có thể được điều trị tại nhà Ðiều trị nên bắt đầu ngay khi nhọt được nhìn thấy, bởi vì điều trị sớm có thể tránh các rắc rối sau này

Ðiều trị chính cho hầu hết nhọt là dùng sức nóng, thường là ngâm vào nước ấm hoặc đắp khăn ấm Việc sử dụng nhiệt làm tăng tuần hoàn đến vùng nhọt và cho phép

cơ thể chống lại sự nhiễm trùng tốt hơn Khi nhọt còn nhỏ và chắc, việc rạch và dẫn lưu nhọt là không có ích cho dù vùng nhọt đau đi chăng nữa Tuy nhiên, một khi nhọt trở nên mềm hoặc "hình thành đầu đinh" (khi đó, một ổ mủ được thấy bên trong nhọt),

đó là lúc để dẫn lưu nhọt Một khi được dẫn lưu, đau có thể giảm một cách ngoạn mục

Hầu hết các ổ áp xe nhỏ, như những ổ hình thành quanh chân lông, tự dẫn lưu khi ngâm ấm Thỉnh thoảng, đặc biệt các nhọt lớn, cần được dẫn lưu hoặc "trích mủ" bởi nhân viên y tế Thông thường các nhọt lớn này chứa vài túi mủ phải được mở ra và được dẫn lưu

Nếu có nhiễm trùng da xung quanh, bác sĩ có thể quyết định cho kháng sinh Tuy nhiên, kháng sinh không cần thiết cho mọi trường hợp và quả thực, không vào tốt

ổ áp xe và sẽ không điều trị hết ổ áp xe

Khi nào tôi nên đến cơ sở y tế?

Bất kỳ nhọt hoặc áp xe nào xảy ra trên một bệnh nhân bị tiểu đường hoặc bệnh nhân có bệnh cơ bản (như ung thư, viêm khớp dạng thấp, v.v ) nên được khám bởi nhân viên y tế Hơn nữa, nhiều thuốc, đặc biệt Prednisone, ức chế hệ thống miễn dịch (hệ thống chống nhiễm trùng tự nhiên của cơ thể) có thể gây ra biến chứng cho một nhọt lẽ ra là đơn giản (Nếu bạn không chắc chắn về ảnh hưởng của thuốc lên hệ miễn dịch, dược sĩ của bạn có khả năng giải thích cho bạn thuốc nào là đáng quan tâm)

Nhọt nào có đi kèm với sốt nên được chăm sóc y tế (được thăm khám) Một "u nang lông", nhọt xuất hiện giữa 2 mông là một trường hợp đặc biệt Những nhọt này hầu như luôn luôn cần điều trị bao gồm dẫn lưu và đắp gạc (đút gạc vào miệng áp xe

để bảo đảm nó liên tục được dẫn lưu) Sau cùng, nhọt nào gây ra đau đớn mà lâu hết nên được thăm khám

Làm gì để tránh áp xe da?

Có vài biện pháp bạn có thể thực hiện để tránh áp xe hình thành Xà bông kháng khuẩn có thể giúp ngăn chặn vi trùng phát triển trên da và vì thế làm giảm cơ hội cho một áp xe hình thành Thỉnh thoảng, nhân viên y tế của bạn có thể giới thiệu cho bạn vài chất làm sạch đặc biệt như pHisoderm để làm giảm hơn nữa vi khuẩn trên

da

Ðối với mụn và viêm tuyến mồ hôi mưng mủ (xem ở trên), kháng sinh có thể cần trong một thời gian dài để ngăn hình thành áp xe Các thuốc khác, như isotretinoin (Accutane) có thể được dùng cho mụn bọc và đã tỏ ra hữu ích ở vài bệnh nhân bị viêm tuyến mồ hôi mưng mủ Sự tái phát thường gặp ở các bệnh nhân bị viêm tuyến mồ hôi mưng mủ Cuối cùng, phẫu thuật có thể cần thiết, đặc biệt ở các u nang lông tái phát, nhưng cũng cho viêm tuyến mồ hôi mưng mủ Ðối với các u nang lông, việc mỗ lấy bỏ

bao nang là quan trọng Thủ thuật này thường được thực hiện ở phòng mổ Ðối với viêm tuyến mồ hôi mưng mủ diện rộng có thể cần sữa chữa bằng phẫu thuật tạo hình

Sơ lược về nhọt

Nhọt, hoặc áp xe da là một ổ mủ hình thành bên trong cơ thể

Kháng sinh thường không hữu ích lắm trong điều trị nhọt

Ðiều trị chính bao gồm đắp khăn ấm và dẫn lưu ("trích mủ") áp xe, nhưng chỉ khi nó mềm và đúng lúc để dẫn lưu

Nếu bạn bị sốt hoặc có bệnh mãn tính, như ung thư hoặc tiểu đường, hoặc đang dùng thuốc ức chế hệ miễn dịch, bạn nên liên hệ với bác sĩ của bạn nếu bạn bị nhọt

Bệnh mụn giộp và thai nghén

Bệnh mụn giộp không phải là một bệnh đơn giản và đáng coi thường, nhất

là khi bạn mang thai Nó có thể lây sang em bé và ảnh hưởng đến sức khoẻ của trẻ sơ sinh

Khi nào dễ bị nhiễm bệnh mụn giộp?

Khi hệ thống miễn dịch suy yếu, không thể chống đỡ có hiệu quả trước sự xâm nhập của virus Khi hệ miễn dịch chưa trưởng thành: sự tiếp xúc với bệnh mụn giộp có thể đe doạ nghiêm trọng sức khoẻ thai nhi và trẻ trong năm đầu tiên

Nhiễm virus mụn giộp có thể xảy ra khi đang mang thai, khi cơ thể người mẹ lần đầu tiên gặp virus gây bệnh mụn giộp; virus xâm nhập máu mẹ và có thể đi đến thai nhi - virus có trong dịch tiết của âm đạo và lây truyền cho thai nhi khi đi qua đường sinh dục Sau khi sinh, có khi chỉ đơn giản do người hôn trẻ bị chốc mép (mụn giộp ở môi)

Nếu người phụ nữ tiếp xúc lần đầu với virus mụn giộp từ trước khi có thai, nguy cơ thai bị nhiễm virus thực sự cao Có thể hạn chế được nguy cơ nếu thầy thuốc sản khoa biết rõ tiền sử bệnh của cha mẹ để có các biện pháp phòng ngừa và điều trị cần thiết Có trường hợp cần chỉ định mổ lấy thai

Nếu người phụ nữ tiếp xúc lần đầu với virus mụn giộp trong thời gian mang thai: nguy cơ lây nhiễm cho con khi chuyển dạ rất lớn và có thể nghiêm trọng cho trẻ

sơ sinh Cần nhận biết đợt bùng phát đầu tiên khi đang mang thai để báo cho thầy thuốc biết Thực hành mọi biện pháp thận trọng khi đẻ và trẻ sơ sinh có thể phải được điều trị ngay từ khi sinh ra

Nếu không có đợt bùng phát mụn giộp: cũng chưa thể loại trừ nguy cơ vì một

số người tuy đã bị nhiễm virus mụn giộp nhưng không bộc lộ triệu chứng, nguy cơ lây nhiễm từ mẹ sang con vẫn có thể xảy ra Chẩn đoán trẻ sơ sinh bị bệnh mụn giộp được tiến hành rất nhanh và trẻ cần được điều trị ngay

Làm thế nào để giảm nguy cơ lây nhiễm khi đang mang thai?

Nếu như đã có những đợt bùng phát bệnh mụn giộp ở vợ và chồng: Cần để ý và báo cho thầy thuốc mọi hiện tượng đau dù ít ở cơ quan sinh dục (ngứa, cảm giác bỏng rát, nhoi nhói như kim châm, hay chỉ thấy khó chịu nhưng dễ tái diễn) - Ngừng quan

hệ tình dục trong thời gian có bùng phát, nhất là theo đường miệng nếu một trong hai

bạn tình có nốt ngứa nghi ngờ Ngay cả khi sờ vào nốt ngứa cũng có thể làm lây nhiễm sang các bộ phận khác của cơ thể

Nên bảo vệ cho bản thân và bạn tình bằng cách mang bao cao su ngay cả khi không có đợt bùng phát

Nếu không có đợt bùng phát ở cặp vợ chồng: Nên nhớ rằng luôn có nguy cơ dù một trong hai người không bao giờ có biểu hiện bị mụn giộp sinh dục Khi không có tiền sử và/hoặc không có dấu hiệu mụn giộp sinh dục cũng chưa thể yên tâm vì ngày nay chưa có các phương tiện phát hiện bệnh có hiệu quả Cách phòng ngừa duy nhất

để ngăn chặn sự lây nhiễm virus có thể xảy ra là dùng bao cao su khi quan hệ tình dục trong 2 tháng cuối của thai nghén

Cách nhận biết đợt bùng phát bệnh mụn giộp? Dù thai nghén ở giai đoạn

nào mà thấy ngứa, bỏng rát, cảm giác nhoi nhói như kim châm ở vùng âm hộ và âm đạo cũng cần gặp bác sĩ Vùng nhiễm khuẩn có màu đỏ, sau đó xuất hiện các mụn nước nhỏ tụ thành đám Chính những mụn nước này chứa đầy virus khi vỡ ra sẽ tạo nên tổn thương hở, đôi khi rất đau Sau khoảng 10 ngày mới lành sẹo, tạo thành vẩy và bong Mọi dấu hiệu này có thể kèm theo với sốt, đau lưng, nhức đầu và đau bụng Các dấu hiệu cũng giống nhau ở nam nữ và phụ nữ có thai hay không

Khi nào cần gặp ngay thầy thuốc? Khi có đợt bùng phát mới - khi có các tổn

thương đau, dễ kích thích hay khi chỉ khó chịu ở cơ quan sinh dục

Giảm nguy cơ lây nhiễm cho trẻ sau khi sinh

Vài tháng đầu sau khi sinh, trẻ rất dễ bị bệnh vì hệ miễn dịch còn non trẻ, chưa

có khả năng chống lại một số bệnh Ở giai đoạn này, lây nhiễm virus mụn giộp có thể xảy ra khi người lớn bị chốc mép hôn hít trẻ và hậu quả có thể nghiêm trọng với trẻ Khi trong tiền sử ở bố mẹ có mắc bệnh mụn giộp, cần báo cho thầy thuốc để có các biện pháp phòng ngừa đặc biệt cho trẻ

Vệ sinh cho trẻ cần được tăng cường: tiếp xúc với trẻ phải rửa tay sạch, khăn, tã của trẻ phải để riêng, tuyệt đối không hôn hít trẻ khi có chốc mép Gặp thầy thuốc

ngay khi trẻ có những mụn nước trong trên da, khi mắt trẻ đỏ và khóc nhiều, bỏ bú, ngủ cả khi tắm hay khi ăn, dễ kích thích…Có khi trẻ còn bị sốt kéo dài và co giật

3 hiểu lầm về mụn cám

Mụn cám rất thường gặp trong độ tuổi dậy thì Nhưng do hiểu không đúng

về hiện tượng này nên không thể “chế ngự” được chúng.

1 Mụn cám là biểu hiện của dậy thì

Không đúng Nếu không được chăm sóc, dinh dưỡng hợp lý, điều trị tốt thì đến tận tuổi trung niên, thậm chí đến 50 - 60 tuổi vẫn có thể bị mụn này

2 “Thủ phạm” là chất dầu và vệ sinh kém

Mụn hình thành từ nhiều nguyên nhân nhưng thường gặp nhất là do thể chất, cơ địa, không liên quan quá nhiều đến vấn đề vệ sinh da

Mụn đầu đen là do không khí tiếp xúc với nhân mụn, gây ra tình trạng ô xy hoá

mà hình thành nên màu đen chứ không phải do “bẩn” Vì vậy, những ai hi vọng thông qua rửa mặt thường xuyên để “bài trừ” mụn là không “thực tế”

3 Chỉ có thể “giải quyết” bằng cách nặn

Nặn mụn, hút mụn chỉ có thể làm cho bạn “an tâm” được vài ngày, bởi vì những biện pháp đó đều là tạm thời, không bao lâu sau thì mụn lại “nổi” lên ở ngay chỗ cũ bạn vừa nặn

Mụn cám có thể chữa được bằng các sản phẩm điều trị mụn Trước hết, khi có mụn cám, người bệnh nên rửa mặt bằng các sản phẩm gel cho da nhờn và da dễ nhạy cảm Sản phẩm không nên có xà phòng, dễ làm cho da bị khô và dị ứng

Tiếp theo, dùng các lotion làm sạch thoáng và chống bóng nhờn Và cuối cùng bôi kem trị mụn cám Trong kem trị mụn này có một số hoạt chất làm chống sừng hóa

cổ nang lông tuyến bã, giảm bài tiết nhờn và diệt vi khuẩn gây mụn, một số sản phẩm còn có hoạt chất tái tạo da, chống sẹo do mụn gây nên

Điều trị mụn còn phải kết hợp với vệ sinh tại chỗ (có nơi mụn), toàn thân, chế

độ sinh hoạt nghỉ ngơi điều độ, không thức quá khuya, chế độ ăn đảm bảo đủ dinh dưỡng và các sinh tố Buổi tối và sáng, dành ít phút mát xa da mặt cũng rất tốt, giúp cho da được tập thể dục, bài tiết các chất bã nhờn ra ngoài, các mạch máu dưới da được lưu thông và nuôi dưỡng da tốt hơn

Bệnh buồng trứng đa nang

(Hay Hội chứng Stein-Leventhal)

Bệnh buồng trứng đa nang là gì?

Chẩn đoán bệnh buồng trứng đa nang như thế nào?

Các tình trạng bệnh lý nào liên hệ với bệnh buồng trứng đa nang

Điều trị bệnh buồng trứng đa nang như thế nào?

Tóm lược về bệnh buồng trứng đa nang

Bệnh buồng trứng đa nang là gì?

Bệnh buồng trứng đa nang còn có tên là hội chứng Stein-Leventhal là một loại bệnh nội tiết ở phụ nữ gồm nhiều triệu chứng khác nhau như:

1 Kinh nguyệt không đều hoặc vô kinh

2 Mụn

3 Béo phì

4 Rậm lông

Các triệu chứng trên có thể có mặt hoặc không, nhưng triệu chứng chu kỳ kinh nguyệt không đều hoặc vô kinh là triệu chứng buộc phải có trong bệnh lý này Tất cả các phụ nữ mắc bệnh buồng trứng đa nang đều có bất thường kinh nguyệt hoặc vô kinh Phụ nữ bị bệnh buồng trứng đa nang không phóng noãn theo chu kỳ do đó không

có trứng rụng đều đặn hàng tháng Hiện nay người ta không biết rõ về nguyên nhân gây bệnh Tuy vậy buồng trứng của phụ nữ mắc bệnh này thường chứa một số nang nhỏ nên bệnh được mang tên là buồng trứng đa (nhiều) nang Ở phụ nữ không mắc bệnh buồng trứng đa nang cũng có số lượng nang tương tự Do vậy, các nang không là nguyên nhân chính gây nên bệnh Ở phụ nữ mắc bệnh buồng trứng đa nang có sự bất thường chức năng ở hệ kiểm soát đường huyết cơ thể (hệ insulin) Hậu quả là gây nên đáp ứng không thích ứng với insulin (kháng insulin) có thể dẫn đến tăng nồng độ đường huyết (glucose) bất thường trong máu Rối loạn insulin có lẽ cũng là yếu tố khởi phát các triệu chứng như mụn, rậm lông trong bệnh buồng trứng đa nang

Chẩn đoán bệnh buồng trứng đa nang như thế nào?

Bệnh buồng trứng đa nang được chẩn đoán dựa vào các triệu chứng nhờ hỏi bệnh và thăm khám cơ bản như đã nói ở trên Bác sĩ cũng sẽ loại trừ các bệnh lý có triệu chứng tương tự như giảm nồng độ nội tiết tố tuyến giáp trong máu (thiểu năng tuyến giáp) hay tăng nồng độ nội tiết tố tiết sữa (prolactin) Các khối u buồng trứng hoặc của tuyến thượng thận cũng tiết nội tiết tố nam (androgen) làm gia tăng nồng độ

trong máu và gây ra mụn, rậm lông, tựa như các triệu chứng của bệnh buồng trứng đa nang

Các xét nghiệm cận lâm sàng cũng hữu ích để đưa ra chẩn đoán bệnh Nồng độ nội tiết tố nam trong huyết thanh (DHEA và testosterone) cũng gia tăng Tuy nhiên, nồng độ testosterone tăng cao cũng là điều bất thường đối với bệnh buồng trứng đa nang và cần phải đánh giá thêm Ngoài ra nồng độ của các nội tiết tố được não phóng thích ra (LH) cũng gia tăng

Nang là các túi có chứa dịch Các nang trong buồng trứng được xác định nhờ các kỹ thuật hình ảnh (Tuy nhiên như đã đề cập trước, phụ nữ không mắc bệnh buồng trứng đa nang cũng có nhiều nang) Siêu âm sẽ truyền sóng âm đi qua cơ thể để cho hình ảnh của thận (được sử dụng thường xuyên nhất) Hình ảnh siêu âm có được không cần phải tiêm thuốc cản quang hay chất phóng xạ vào cơ thể do đó đây là xét nghiệm an toàn cho mọi bệnh nhân, kể cả phụ nữ có thai Siêu âm cũng phát hiện ra các nang trong thận của bào thai Do phụ nữ không mắc bệnh buồng trứng đa nang cũng cũng có thể có nang buồng trứng và nang buồng trứng không phải là tiêu chuẩn của bệnh buồng trứng đa nang nên siêu âm không phải là chỉ định thường qui để chẩn đoán bệnh này Chẩn đoán chủ yếu dựa vào lâm sàng gồm bệnh sử, khám lâm sàng và các xét nghiệm cận lâm sàng

Có nhiều kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh khá hiệu quả nhưng cũng tốn kém là chụp cắt lớp điện toán (CT) và chụp cộng hưởng từ (MRI) giúp phát hiện ra nang