Mong sao có được ngàn vạn gian nhà lớn, Để giúp cho các hàn sĩ trong thiên hạ đều được vui vẻ, Không bị kinh động vì mưa gió, yên ổn như núi non!. Dịch thơ : BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU
Trang 1Người dạy: Phạm thị ngát
Trường trung học cơ sở thái phúc
Trang 2Bài thơ Hồi hương ngẫu thư (Hạ Tri Chương) “ ”
giống với bài thơ Tĩnh dạ tứ ( Lý Bạch) ở điểm nào? “ ”
Em hãy chọn câu trả lời đúng nhất:
A Hai tác giả đều bằng tuổi nhau và đều xa quê
B Hai bài thơ đều thể hiện tình yêu quê hương tha thiết.
C Hai bài thơ đều được làm khi các nhà thơ đã cao tuổi.
D Hai bài thơ đều nói đến ánh trăng.
Kiểm tra bài cũ
B
Trang 3Bµi 11: TiÕt 41
Bµi ca nhµ tranh bÞ giã thu ph¸
( Mao èc vÞ thu phong së ph¸ ca)
- §ç
Phñ-I) Đọc - hiểu chú thích
1) Tác giả
Trang 41) Những năm nào sau đây là
năm sinh năm mất của Đỗ Phủ?
A) 701 - 762B) 712 - 770C) 659 - 744B
2) Tên tự và tên hiệu của Đỗ phủ
là gì?
A) Tự Thái Bạch, hiệu Thanh Liên
cư sĩ
B) Tự Quý châu
hiệu Tứ Minh cuồng khách
C) Tự Tử Mĩ, hiệu Thiếu Lăng
C
3) Quê của Đỗ Phủ ở đâu?
A) Huyện Củng, tỉnh Hà Nam.B) Ở Vĩnh Hưng,Việt Châu ( nay thuộc huyệnTiêu Sơn
tỉnh Chiết Giang)C) Ở Cam Túc; lúc năm tuổigia đình về định cư ở làng Thanh Liên, huyện Xương Long thuộc Miên Châu (Tứ Xuyên)
trên 50 năm ở kinh đô
B) Có một thời gian ngắn ông làm quan nhưng gần như suốt đời sốngtrong cảnh đau khổ, bệnh tật
C) Dẫu muốn góp phần cứu đời, giúp dân song chưa bao giờ ông được
toại nguyện
B
42
ĐỖ PHỦ ( 712 -770)-Tự Tử Mĩ, hiệu Thiếu Lăng
- Quê ở tỉnh Hà Nam
- Gần như suốt đời sống trong cảnh đau khổ, bệnh tật
Trang 5Bµi 11: TiÕt 41
Bµi ca nhµ tranh bÞ giã thu ph¸
( Mao èc vÞ thu phong së ph¸ ca)
Trang 6TÁC PHẨM “MAO ỐC VỊ THU PHONG SỞ PHÁ CA” – ĐỖ PHỦ
Mao ốc vị thu phong sở phá ca
Bát nguyệt thu cao phong nộ hào,
Quyển ngã ốc thượng tam trùng mao
Mao phi độ giang sái giang giao.
Cao già quái quyến trường lâm sao,
Hạ giả phiêu chuyển trầm đường ao
Nam thôn quần đồng khi ngã lão vô lực,
Nhẫn năng đối diện vi đạo tặc
Công nhiên bão mao nhập trúc khứ, Thần tiều khẩu táo hô bất đắc
Qui lai ỷ trượng tự thán tức
Trang 7Nga khoảnh phong định vân mặc sắc,
Thu thiên mạc mạc hướng hôn hắc
Bố khâm đa niên lãnh tự thiết
Kiều nhi ác ngọa đạp lý liệt.
Sàng đầu ốc lậu vô can xứ,
Vũ cước như ma vị đoạn tuyệt.
Tự kinh táng loạn thiểu thụy miên,
Trường dạ chiêm thấp hà do triệt.
茅茅茅茅茅茅茅 茅
茅茅茅茅茅茅茅茅茅 茅
茅茅茅茅茅茅茅茅 茅茅茅茅茅茅茅茅茅茅茅茅
茅
茅茅茅茅茅茅茅茅茅茅
An đắc quảng hạ thiên vạn gian, Ðại tí thiên hạ hàn sĩ câu hoan nhan, Phong vũ bất động an như san
Ô hô, hà thời nhãn tiền đột ngột kiến thử ốc,
Ngô lư độc phá thụ đống tử diệc túc
Trang 8Dịch nghĩa : BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
Tháng tám, trời thu cao, gió giận dữ gào thét, Cuốn đi ba lớp cỏ tranh trên mái nhà ta
Cỏ tranh bay qua sông, rải xuống miền đất bên sông
Cao thì vắt vẻo treo trên ngọn cây rừng;
Thấp thì tả tơi rơi chìm xuống ao nước
Lũ trẻ xóm nam khinh ta già yếu, Nhẫn tâm làm giặc cướp ngay trước mặt ta
Chúng công khai ôm cỏ tranh đi vào trong xóm trúc;
Ta khô môi rát miệng, kêu thét mà không được
Trở về, chống gậy, thở than
Một lát sau, gió yên mây đen như mực
Trời thu bát ngát đen tối lúc chiều tà
Chiếc chăn vải dùng nhiều năm, lạnh như sắt,
Bị đứa con thơ khó ngủ đạp rách toang
Ở đầu giường mái nhà dột, không chỗ nào khô;
Vết mưa nhiều như gai vẫn còn chưa hết
Từ khi gặp cơn loạn lạc, mình ít ngủ, Suốt đêm dài ướt đẫm, biết làm sao hết được!
Mong sao có được ngàn vạn gian nhà lớn,
Để giúp cho các hàn sĩ trong thiên hạ đều được vui vẻ, Không bị kinh động vì mưa gió, yên ổn như núi non!
Hỡi ôi, biết bao giờ được trông thấy nhà này đứng cao sững trước mắt,
Dù cho riêng nhà ta bị phá vỡ, mình có chịu rét đến chết, cũng thỏa lòng!
Trang 9Dịch thơ : BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
( Bản dịch của Khương Hữu Dụng )
Tháng tám, thu cao, gió thét già
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta
Tranh bay sang sông rải khắp bờ
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa
Mảnh thấp bay lộn vào mương sa
Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,
Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre
Môi khô miệng cháy gào chẳng được,
Quay về chống gậy lòng ấm ức!
Giây lát, gió lặng, mây tối mực
Trời thu mịt mịt đêm đen đặc
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,
Con nằm xấu nết đạp lót nát
Đầu giường, nhà dột chẳng chừa đâu
Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê
Đêm dài ướt át sao cho trót ?
Ước được nhà rộng muôn ngàn gian
Khắp thiên hạ, kẻ sĩ nghèo đều hân hoan,
Gió mưa chẳng núng, vững vàng như
Trang 10Bµi 11: TiÕt 41
Bµi ca nhµ tranh bÞ giã thu ph¸
( Mao èc vÞ thu phong së ph¸ ca)
Trang 11Bài ca nhà tranh bị gió thu phá nát
( Mao ốc vị thu phong sở phá ca)
Đỗ Phủ
Dịch thơ:
Tháng tám, thu cao, gió thét già,
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta.
Tranh bay sang sông rải khắp bờ,
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa,
Mảnh thấp quay lộn vào mương sa.
Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,
Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre
Môi khô miệng cháy gào chẳng được,
Quay về chống gậy lòng ấm ức!
Giây lát, gió lặng, mưa tối mực,
Trời thu mịt mịt đêm đen đặc.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt,
Con nằm xấu nét đạp lót nát
Đâu giường nhà dột chẳng chừa đâu
Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳngdứt.
Than ôi! Bao giờ nhà ấy dựng sừng sững trước mắt,
Riêng lều ta nát, chụi chết rét cũng được!B
Phần 1:
Nỗi thống khổ của người nghốo trong hoạn nạn
Đoạn 1: Cảnh nhà bị
giú thu phỏ
Đoạn 2: Cảnh cướp
giật khi nhà bị giú thu phỏ
Đoạn 3: Cảnh đờm
trong nhà bị giú thu phỏ
Đoạn 4
Phần 2:
Ước vọng của nhà thơ
Trang 12Bµi 11: TiÕt 41
Bµi ca nhµ tranh bÞ giã thu ph¸
( Mao èc vÞ thu phong së ph¸ ca)
Trang 13Xác định phương thức biểu đạt cho mỗi đoạn trong văn bản
bằng cách đánh dấu vào ô trống trong bảng sau:
Phương thức
biểu đạt Đoạn
Miờu
tả Tự sự
Biểu cảm trực tiếp
Miờu tả kết hợp
tự sự
Miờu
tả kết hợp biểu cảm
Tự sự kết hợp biểu cảm
Kết hợp cả
ba
phương thức
Trang 14Bµi 11: TiÕt 41
Bµi ca nhµ tranh bÞ giã thu ph¸
( Mao èc vÞ thu phong së ph¸ ca)
a) Nỗi khổ của nhà thơ
* Nhà tranh bị gió thu phá
Tâm trạng:Bàng hoàngtiếc nuối
lo lắng, sợ hãiđau khổ
Trang 15Bµi 11: TiÕt 41
Bµi ca nhµ tranh bÞ giã thu ph¸
( Mao èc vÞ thu phong së ph¸ ca)
a) Nỗi khổ của nhà thơ
* Nhà tranh bị gió thu phá
* Trẻ con cướp tranh
- Bọn trẻ:
+ Nhè trước mặt cướp giật
+ Đi tuốt vào luỹ tre
- Tinh quái, trắng trợn
Đáng thương
Trang 16Bµi 11: TiÕt 41
Bµi ca nhµ tranh bÞ giã thu ph¸
( Mao èc vÞ thu phong së ph¸ ca)
a) Nỗi khổ của nhà thơ
* Nhà tranh bị gió thu phá
* Trẻ con cướp tranh
* Trong đêm mưa
-Bên ngoài + Mây tối mực
loạn li của đất nước Trung Quốc
- Câu hỏi tu từ Vừa giãi bày nỗi cay đắng của nhà thơ
vừa ngầm lên án giai cấp thống trị
Trang 17Bµi 11: TiÕt 41
Bµi ca nhµ tranh bÞ giã thu ph¸
( Mao èc vÞ thu phong së ph¸ ca)
a) Nỗi khổ của nhà thơ
* Nhà tranh bị gió thu phá
* Trẻ con cướp tranh
* Trong đêm mưa
b) Ước mơ của nhà thơ
Ngôi nhà rộng muôn ngàn gian
- Che khắp thiên hạ để kẻ sĩ nghèo
hân hoan
- Gió mưa chẳng núng, vững như
bàn thạch
Nghệ thuật Thậm xưngcảm hứng lãng mạn
- Có màu sắc không tưởng
Ước mơ cao đẹp
- Xuất phát từ thực tế
- Chứa chan lòng vị tha
và tinh thần nhân đạo
Trang 181- §Æc s¾c vÒ nghÖ thuËt cña bµi th¬ “Bµi ca
nhµ tranh bÞ giã thu ph¸ ” ( §ç Phñ) lµ g×?
Trang 192- Giá trị nội dung của bài thơ: “ Bài ca nhà tranh bị gió thu phá ( Đỗ Phủ) là : ”
A- Giá trị hiện thực: Thể hiện nỗi khổ của bản thân nhà thơ và gia đình cùng nỗi khổ của nhân dân Trung Quốc thời Trung Đường.
B- Giá trị hiện thực: Thể hiện nỗi khổ của nhà thơ và những trẻ em nghèo dưới thời loạn lạc.
C- Giá trị nhân đạo: Bộc lộ khát vọng cao cả của nhà thơ.
D- Giá trị nhân đạo: Thể hiện ước mơ của nhà thơ về cuộc sống tốt đẹp cho bản thân và gia đình.
Hãy chọn những khẳng định đúng nhất
A
C
Trang 20Bài 11: Tiết 41: Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
( Mao ốc vị thu phong sở phá ca) - Đỗ
Phủ-I) Đọc - hiểu chỳ thớch
1) Tỏc giả: Đỗ Phủ
2) Hoàn cảnh ra đời tỏc phẩm: Sỏng tỏc năm 760 khi nhà tranh của Đỗ Phủ bị giú phỏ nỏt.
II) Đọc - hiểu văn bản
a) Nỗi khổ của nhà thơ
* Nhà tranh bị giú thu phỏ: Cảnh tượng:Tan tỏc,tiờu điều.
Tõm trạng:Bàng hoàng, tiếc nuối,lo lắng, sợ hói,đau khổ
* Trẻ con cướp tranh
- Bọn trẻ: Tinh quỏi, trắng trợn,nghốo khổ, khụng được quan tõm.
- Đỗ Phủ: Bất lực, xút xa, căm giận
* Trong đờm mưa: Ướt lạnh, con quậy phỏ,lo lắng vỡ loạn lạc.
- “Đờm dài”: Vừa tả thực vừa ẩn dụ cho tỡnh hỡnh loạn li của đất nước Trung Quốc
- Cõu hỏi tu từ:Vừa giói bày nỗi cay đắng của nhà thơ vừa ngầm lờn ỏn giai cấp thống trị
b) Ước mơ của nhà thơ
- Nghệ thuật thậm xưng, cảm hứng lóng mạn.
- Cú màu sắc khụng tưởng nhưng lại xuất phỏt từ thực tế và chứa chan lũng vị tha và tinh thần nhõn đạo.
III) Tổng kết
1) Ngh thu t: ệ ậ Bố cục chặt chẽ; Kết hợp nhiều phương thức biểu đạt; Bút pháp hiện thực sắc sảo.
2) N i dung - Giá trị hiện thực: Thể hiện nỗi khổ của bản thân nhà thơ và gia đình cùng nỗi khổ của nhân dân ộ Trung Quốc thời Trung Đường.
- Giá trị nhân đạo: Bộc lộ khát vọng cao cả của nhà thơ.
Trang 21Hướng dẫn về nhà:
- Học thuộc bài thơ
- Nắm được giá trị nội dung của bài thơ.
- Học tập về cách thể hiện cảm xúc trong bài thơ.
-Ôn lại phần văn học từ đầu năm để chuẩn bị kiểm tra 45
phút:
+ Cụm bài: Văn bản nhật dụng + Ca dao, dân ca
+ Thơ trung đại + Thơ Đường (Trung Quốc)
* Chú ý tới nội dung, nghệ thuật tiêu biểu của từng bài.
Trang 22Xin ch©n thµnh c¶m ¬n
c¸c thÇy c« gi¸o vµ c¸c em!