Đến nay, hồ Xuân Hương vẫn được xem là một trong những trường hợp phức tạp nhất đối với các nhà nghiên cứu khi khảo sát tác giả văn học trung đại. từ năm sinh năm mất gia đình, bạn bè, đường tình duyên đến thơ ca đều có những vẫn đề gây tranh luận, những kết luận khác biệt, trái chiều thậm chí là có ý kiến cho rằng Hồ Xuân Hương là không có thực...
Trang 1TỰ TÌNH
TỰ TÌNH
HỒ Xuân hương
Trang 21 Tác giả
1 Tác giả Hồ Xuân Hương (? - ?), sống vào cuối TK XVIII, đầu
TK XIX
Quê ở Nghệ An, sống ở kinh thành Thăng Long
Là một nữ sĩ đa tài, thông minh, sắc sảo nhưng cuộc đời, tình duyên gặp nhiều éo le, ngang trái
Cuộc đời Cuộc đời
Trang 31 Tác giả
1 Tác giả
Sự nghiệp Sự nghiệp
Tương truyền, HXH có khoảng 40 bài thơ Nôm.
Tập thơ “Lưu Hương kí” (24 bài chữ Hán và 26 bài
chữ Nôm)
Nội dung sáng tác: khẳng định, đề cao khát vọng của
người phụ nữ bằng tiếng nói thương cảm, đậm đà chất dân gian
Trang 41 Tác giả
1 Tác giả
Tóm lại Tóm lại
Trong lịch sử văn học trung đại Việt
Nam, Hồ Xuân Hương là một hiện tượng rất độc đáo, được mệnh danh là
“Bà chúa thơ Nôm”.
Trang 52 Tác phẩm
2 Tác phẩm
Xuất xứ Xuất xứ
Bài thơ nằm trong chùm
thơ “Tự tình” gồm ba bài.
Trang 62 Tác phẩm
2 Tác phẩm
Nội dung Nội dung
Bài thơ vẽ lên hình ảnh một người phụ nữ trong đêm khuya vắng lặng chất chứa bao nỗi niềm, tìm đến rượu, đến trăng để giải sầu, đau đớn, chua xót nhưng vẫn tràn đầy những khao khát trong cuộc đời
Trang 71 Hai câu đề
1 Hai câu đề
Thời gian Thời gian
Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn Trơ cái hồng nhan với nước non
Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn Trơ cái hồng nhan với nước non
Đêm khuya
Không gian Không gian
Tĩnh mịch, vắng lặng
Âm thanh Âm thanh
Tiếng trống báo canh văng vẳng, dồn dập
Đối diện với những suy tư, trăn trở của chính mình, âu lo, buồn bã trước sự trôi chảy nhanh chóng của thời gian, của đời người.
Đối diện với những suy tư, trăn trở của chính mình, âu lo, buồn bã trước sự trôi chảy nhanh chóng của thời gian, của đời người.
Trang 81 Hai câu đề
1 Hai câu đề
Trơ cái hồng nhan với nước non
Trơ cái hồng nhan với nước non
- Đảo ngữ
- Phơi ra, bày ra, trơ trọi, lẻ bóng
- Cái + hồng nhan
- Rẻ rúng, mỉa mai, chua xót
- Rộng lớn
- Giãi dầu gió sương
Không chỉ tủi hổ, bẽ bàng mà còn bền bỉ, kiên cường, thách thức, thể hiện bản lĩnh, cá tính của HXH
Trang 91 Hai câu đề:
1 Hai câu đề:
Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn Trơ cái hồng nhan với nước non
Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn Trơ cái hồng nhan với nước non
=> Hai câu thơ thể hiện nỗi đau đớn, cay
đắng, xót xa của nhà thơ trước tình cảnh
của cuộc đời mình.
Hoàn cảnh cô đơn lạnh lẽo của người phụ nữ
Hoàn cảnh cô đơn lạnh lẽo của người phụ nữ
Trang 102 Hai câu thực:
2 Hai câu thực:
Chén rượu hương đưa say lại tỉnh Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn.
Chén rượu hương đưa say lại tỉnh Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn.
- Say lại tỉnh: tình duyên luẩn quẩn, hẩm hiu, càng say lại càng tình, càng
cảm nhận được nỗi đau thân phận
- Trăng – bóng xế - khuyết chưa tròn: tuổi xuân đã trôi qua mà tình duyên
không trọn vẹn.
=> Việc sử dụng phép đối trong hai câu thơ đã làm nổi bật sự xót xa, cay đắng
cho thân phận dở dang, lỡ làng của HXH.
Tâm trạng chán chường của người phụ nữ
Tâm trạng chán chường của người phụ nữ
Trang 113 Hai câu luận:
3 Hai câu luận:
Xiên ngang mặt đất rêu từng đám Đâm toạc chân mây đá mấy hòn.
Xiên ngang mặt đất rêu từng đám Đâm toạc chân mây đá mấy hòn.
- Rêu, đá: nhỏ bé, thấp hèn
- Xiên ngang, đâm toạc: vừa là sự phẫn uất vừa là sự phản kháng muốn chống
lại số phận
- Đảo ngữ, đối, động từ mạnh
=> Ý thức về tình yêu và hạnh phúc, về cá nhân, muốn phản kháng, muốn vươn
lên để khẳng định quyền sống
Tâm trạng uất hận của người phụ nữ
Tâm trạng uất hận của người phụ nữ
Trang 124 Hai câu kết:
4 Hai câu kết:
Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại Mảnh tình san sẻ tí con con.
Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại Mảnh tình san sẻ tí con con.
- Ngán: mệt mỏi chán chường trước duyên phận éo le, bạc
bẽo
- Xuân 1: thanh xuân, tuổi trẻ 1 đi k bao giờ trở lại; Xuân 2:
xuân của đất trời, tuần hoàn mãi mãi
- Lại 1: thêm lần nữa; Lại 2: trở lại
Sự trở lại của mùa xuân đồng nghĩa với sự ra đi của tuổi xuân => sự trôi chảy của thời gian, đời người
=> tiếc nuối, xót xa
Sự trở lại của mùa xuân đồng nghĩa với sự ra đi của tuổi xuân => sự trôi chảy của thời gian, đời người
=> tiếc nuối, xót xa
Trang 134 Hai câu kết:
4 Hai câu kết:
Mảnh tình san sẻ tí con con.
Mảnh tình san sẻ tí con con.
con con: nhấn mạnh sự nhỏ bé dần => nghịch
cảnh càng thêm éo le => càng thêm bất hạnh,
tội nghiệp.
Câu thơ là cảnh ngộ và tâm trạng bi kịch của nữ sĩ: càng khát khao hạnh phúc càng thất vọng, mơ ước càng lớn, thực tại càng mỏng manh = > nỗi ngao ngán về số phận và thực tại phũ phàng,
Câu thơ là cảnh ngộ và tâm trạng bi kịch của nữ sĩ: càng khát khao hạnh phúc càng thất vọng, mơ ước càng lớn, thực tại càng mỏng manh = > nỗi ngao ngán về số phận và thực tại phũ phàng,
Khao khát được giãi bày, san sẻ
Khao khát được giãi bày, san sẻ
Trang 14Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam qua Tự Tình II của HXH
MB
Giới thiệu HXH, Tự tình II
Dẫn dắt: h/a người phụ nữ VN
TB
Khái quát chung Xuất xứ
Xuất xứ
Thể loại Thể loại
Chủ đề Chủ đề
Cảm nhận
Tình cảnh đầy xót xa, bẽ bàng, cay
đắng
Tình cảnh đầy xót xa, bẽ bàng, cay
đắng
Nhận thức về thân phận
Nhận thức về thân phận
Nhận thức về thời gian
Nhận thức về thời gian
Ý thức về hạnh phúc, tình duyên
Phản kháng
Phản kháng
Xót xa, tiếc nuối, ngao
ngán
Xót xa, tiếc nuối, ngao
ngán
Nhận xét
Ý thức rõ về thân phân, tình duyên
Sự phản kháng mạnh mẽ, đầy khát khao
KB
Đánh giá chung Đánh giá chung