CHUYỂN hóa HEMOGLOBIN

THOÁI HÓA HEMHOGLOBINVÀNG DA RL TỔNG HỢP HEM RL TỔNG HỢP GLOBIN OUTLINE... Hem thoái hóa thành bilirubin.. Tổng hợp Hb là sự tổng hợp Hem và globin... Phần lớn chuyển thành

CHUYỂN HÓA HEMOGLOBIN

THOÁI HÓA HEMHOGLOBIN

VÀNG DA

RL TỔNG HỢP HEM

RL TỔNG HỢP GLOBIN

OUTLINE

Hb chiếm 34% lượng protein hồng cầu.

Đời sống hồng cầu khoảng 120 ngày.

Hồng cầu già bị phá hủy ở hệ thống võng nội mô giải phóng Hb.

Hb thủy phân thành Hem và Globin.

Hem thoái hóa thành bilirubin.

Globin thoái hóa thành acid amin.

Tổng hợp Hb là sự tổng hợp Hem và globin.

ĐẠI CƯƠNG

Phần lớn chuyển thành stercobilinogen stercobilin, sắc tố chính của phân

Phần nhỏ được tái hấp thu về gan

theo tĩnh mạch cửa, tới thận và

bài tiết ra ngoài nước tiểu

Vi khuẩn ở ruột giải phóng bilirubin tự

do và thoái hóa thành urobilinogen

Bilirubin liên hợp (Bilirubin diglucuronat)

Theo mật xuống ruột

Bình thường <10% Hb được giải phóng trực tiếp vào tuần hoàn

TAN HUYẾT NỘI MẠCH

Dimer α,β

+ Haptoglobin Haptoglobin-dimer

Tế bào võng nội mô: Thoái hóa Hem như đã trình bày Gan: thoái hóa tiếp bởi

Hemoxygenase

Hem- Hemopexin Hematin -Hemopexin

+ Hemopexin

Hem tự do Hematin tự do Tan huyết nội mạch

Bình thường: Bil toàn phần < 1mg%, Bil tự do < 0.8mg%, Bil liên

hợp < 0.2mg%

Tăng Bil liên hợp: Bil liên hợp > 50% Bil TP.

Tăng Bil tự do: Bil tự do > 80% Bil TP.

HỘI CHỨNG VÀNG DA

Tan huyết: bẩm sinh hoặc mắc phải

Vàng da ở trẻ sơ sinh:

Gan trẻ chưa hoàn thiện, thiếu hụt enzym glucuronyltransferase, bất

đồng nhóm máu Rh.

Bil TP > 15mg% vài ngày sau sinh hoặc > 10mg% sau sinh 2 tuần.

VÀNG DA TRƯỚC GAN

Thuốc ảnh hưởng tới sự hấp thu bilirubin, ví dụ: rifampicin

Khiếm khuyết trong quá trình vận chuyển billirubin vào gan hoặc

thiếu hụt enzm liên hợp: Đẻ non, Viêm gan, Hội chứng Gilbert, Hội chứng Crigler- Najjar

Tế bào gan bị huỷ hoại, tổn thương: viêm gan, thuốc, hội chứng

Dubin- Johnson

Tắc mật trong gan: Viêm gan, xơ gan, thâm nhiễm, teo đường

mật, khối u

VÀNG DA TẠI GAN

Sỏi mật

Hẹp đường mật

K đầu tụy hay K đường mật

Viêm đường mật

Teo đường mật ở trẻ em

VÀNG DA SAU GAN

BÊNH DI TRUYỀN RLCH BILIRUBIN

Hội chứng

Crigler-Najjar

Thiếu hụt trầm trọng UDP-glucuronyl

transferase

Bilirubin tự do

Hội chứng

Gilberts

Giảm hoạt tính của UDP-glucuronyl

transferase

Bilirubin tự do

 Vàng da nhẹ khi bị ốm

Hội chứng

Dubin-Johnson

Bất thường vận chuyển bilirubin liên hợp vào

hệ thống dẫn mật

Bilirubin liên hợp 

Vàng da nhẹ

Vị trí tổng hợp: Mạnh ở gan và tủy xương.

Bước 1: Xảy ra trong ty thể (PƯ 1): Tạo ALA.

Bước 2: Xảy ra trong bào tương (PƯ 2-5).

Bước 3: Xảy ra trong ty thể (PƯ 6-8).

Điều hòa: Chủ yếu điều hòa enzyme ALA synthase.

SINH TỔNG HỢP HEM

Các chất ức chế enzyme (trừ ALA synthase)  Porphyria.

PORPHYRIA – Tiếng Hy lạp “porphyros” (nước tiểu màu tím)

Thường gây các rối loạn thần kinh

ALA dehydratase – chì.

Uroporphyrinogen decarboxylase - dioxin, chì, cadmium,

hexachlorobenzene

Ferrochelatase – chì.

RLCH HEM

Tương tự quá trình sinh tổng hợp protein.

Các chuỗi α, β sau khi được tổng hợp xong sẽ gắn với nhau tạo

dimer (α, β) rồi tạo thành tetramer (α2β2)

Gen mã hóa α: NST 16, gen khác: NST 11

SINH TỔNG HỢP GLOBIN

Bệnh hemoglobin (hemoglobinopathies)

Bất thường về cấu trúc globin: tổn thương gen cấu trúc.

HbS β (6: GluVal).

HbC β (6: GluLys).

RLTH GLOBIN

Thalassemia: Rối loạn số lượng chuỗi globin Bất thường ở gen

điều hoà

Suy giảm tổng hợp chuỗi Alpha hoặc beta.

Thể nhẹ hay nặng tùy mức độ trầm trọng , người lành mang gen

bệnh

Huyết tán, thiếu máu hồng cầu nhỏ.

RLTH GLOBIN