Tội phạm hiện nay ngày càng chuyển biến phức tạp với nhiều thủ đoạn tinh vi hơn, xảo quyệt hơn. Việc tội phạm có những chuyển biến phức tạp như vậy đã khiến cho cơ quan điều tra gặp nhiều khó khăn trong việc thu thập chứng cứ, lời khai,…Trước những vấn hạn đó các nhà làm luật cũng ngày càng thắt chặt xậy dựng củng cố bộ Luật Hình sự ngày càng sát với thực thế, hình phạt sát đáng với từng tội danh
Trang 1MỤC LỤC
MỞ ĐẦU: 1
Câu hỏi/Yêu cầu: 1
NỘI DUNG: 2
Câu 1: Xác định tội danh và khung hình phạt đối với hành vi phạm tội của A (2 điểm) 2 Câu 2: Trường hợp phạm tội của A là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm? (2 điểm) 3 Câu 3: Trường hợp X bị ngã đập đầu xuống sàn nhà nhưng không chết mà chỉ bị thương tích với tỉ lệ tổn thương cơ thể 25% thì tội danh và khung hình phạt đối với hành vi phạm tội của A có thay đổi không? Tại sao? (1 điểm) 4 Câu 4: Giả sử sau khi lấy được tài sản, A mang bán chiếc laptop cho B thì B có phạm tội không? nếu có thì là tội gì? Tại sao? (2 điểm) 5
KẾT LUẬN: 6 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 8
Trang 2MỞ ĐẦU:
Tội phạm hiện nay ngày càng chuyển biến phức tạp với nhiều thủ đoạn tinh
vi hơn, xảo quyệt hơn Việc tội phạm có những chuyển biến phức tạp như vậy đã khiến cho cơ quan điều tra gặp nhiều khó khăn trong việc thu thập chứng cứ, lời khai,…Trước những vấn hạn đó các nhà làm luật cũng ngày càng thắt chặt xậy dựng củng cố bộ Luật Hình sự ngày càng sát với thực thế, hình phạt sát đáng với từng tội danh Với hiện trạng như vậy chúng em xin lựa chọn đề bài số 1
Đề bài: A vừa chấp hành xong hình phạt 4 năm tù về tội đánh bạc (khoản 2 Điều
321 BLHS) được 06 tháng Một đêm thấy nhà đối diện với phòng trọ của A quên đóng cửa ban công, A liền trèo sang và vào nhà lấy chiếc ba lô để trên ghế Trong lúc di chuyển, A gây ra tiếng động và bị anh X (chủ nhà) phát hiện Anh X vùng dậy tóm lấy quai đeo ba lô giữ lại Trong lúc giằng co chiếc ba lô, A dùng chân đạp mạnh vào mặt X làm anh X ngã ngửa, đập đầu xuống sàn nhà và tử vong A tẩu thoát cùng chiếc ba lô (bên trong có 01 laptop trị giá 10 triệu đồng)
Câu hỏi/Yêu cầu:
1 Xác định tội danh và khung hình phạt đối với hành vi phạm tội của A (2 điểm)
2 Trường hợp phạm tội của A là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm? (2 điểm)
3 Trường hợp X bị ngã đập đầu xuống sàn nhà nhưng không chết mà chỉ bị thương tích với tỉ lệ tổn thương cơ thể 25% thì tội danh và khung hình phạt đối với hành vi phạm tội của A có thay đổi không? Tại sao? (1 điểm)
4 Giả sử sau khi lấy được tài sản, A mang bán chiếc laptop cho B thì B có phạm tội không? nếu có thì là tội gì? Tại sao? (2 điểm)
Trang 3NỘI DUNG:
Câu 1: Xác định tội danh và khung hình phạt đối với hành vi phạm tội của A (2 điểm)
Tội danh mà A phạm phải trong tình huống nêu trên là tội: Cướp tài sản Xét hành vi ban đầu của A thì thấy A phạm tội Trộm cắp tài sản Vì A đã thực hiện hành vi “chiếm đoạt tài sản” bằng hình thức lén lút, với thủ đoạn lợi dụng sơ hở, mất cảnh giác của chủ sở hữu tài sản A có chủ ý với mục đích là ăn cắp chiếc cặp của X (chủ sở hữu), đây là dấu hiệu bắt buộc để cấu thành tội trộm cắp
Tuy nhiên trong quá trình thực hiện tẩu thoát, A gây ra tiếng động và bị anh
X phát hiện, anh X vùng dậy tóm lấy quai đeo ba lô giữ lại giằng co với A Như vậy ngay tại thời điểm đó, anh X đã biết mình bị mất tài sản và cố gắng giành lại
Và cũng tại thời điểm này, hành vi của A ngay lậy tức chuyển từ lén lút sang dùng
vũ lực để khiến anh X không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản Theo khoản 1 Điều 168 Luật Hình sự 2015: “Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm” Chính vì vậy, A đã phạm phải tội Cướp tài sản
Trong lúc giằng co chiếc ba lô, A dùng chân đạp mạnh vào mặt X làm anh X ngã ngửa, đập đầu xuống sàn nhà và tử vong A tẩu thoát cùng chiếc ba lô A đã vi phạm điểm c khoản 4 Điều 168:
“4 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 18 năm đến
20 năm hoặc tù chung thân:
a) Chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên;
Trang 4b) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 01 người mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của
02 người trở lên mà tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người 31% trở lên;
c) Làm chết người;
d) Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp.”
Như vậy khung hình phạt A phải chịu là từ 18 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân với tội danh là cướp tài sản
Câu 2: Trường hợp phạm tội của A là tái phạm hay tái phạm nguy hiểm? (2 điểm)
Trường hợp của A trong tình huống này là tái phạm A vừa mới chấp hành xong hình phạt 4 năm tù về tội đánh bạc (khoản 2 Điều 321 Luật Hình sự 2015) được 06 tháng nhưng theo điểm b khoản 2 Điều 70 Luật Hình sự 2015 :
“Điều 70 Đương nhiên được xóa án tích:
2 Người bị kết án đương nhiên được xóa án tích, nếu từ khi chấp hành xong hình phạt chính hoặc hết thời gian thử thách án treo, người đó đã chấp hành xong hình phạt bổ sung, các quyết định khác của bản án và không thực hiện hành vi phạm tội mới trong thời hạn sau đây:
a) 01 năm trong trường hợp bị phạt cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ, phạt tù nhưng được hưởng án treo;
b) 02 năm trong trong trường hợp bị phạt tù đến 05 năm;
c) 03 năm trong trường hợp bị phạt tù từ trên 05 năm đến 15 năm;
d) 05 năm trong trường hợp bị phạt tù từ trên 15 năm, tù chung thân hoặc tử hình nhưng đã được giảm án.”
Trang 5Qua đây có thể thấy trước khi phạm tội cướp tài sản, A đã bị kết án về tội đánh bạc (khoản 2 Điều 321 BLHS) nhưng chưa được xóa án tích Tiếp đó, A lại thực hiện hành vi cướp tài sản, hành vi này của A là cố ý bởi A nhận thức được hành vi của mình gây hậu quả xấu đối với xã hội và mong muốn hậu quả xảy ra, mong muốn mục đích của mình đạt được
Theo khoản 1 Điều 53 Luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017):
“1 Tái phạm là trường hợp đã bị kết án, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý hoặc thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do vô ý.”
Như vậy, trong tình huống này, A đã tái phạm Sở dĩ A thuộc trường hợp tái phạm chứ không phải tái phạm nguy hiểm bởi vì theo khoản 2 Điều 53 Luật Hình
sự 2015 thì có hai trường hợp được coi là tái phạm nguy hiểm :
Thứ nhất, đã bị kết án về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt
nghiêm trọng do cố ý, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý Tuy nhiên hình phạt mà A phải chịu trong là 4 năm với tội danh đánh bạc thì khung hình phạt đấy thuộc vào tội phạm nguy hiểm
Thứ hai, đã tái phạm, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm
tội do cố ý Có thể thấy trước khi phạm tội đánh bạc, A chưa phạm tội khác trước khi phạm tội đánh bạc
Câu 3: Trường hợp X bị ngã đập đầu xuống sàn nhà nhưng không chết mà chỉ bị thương tích với tỉ lệ tổn thương cơ thể 25% thì tội danh và khung hình phạt đối với hành vi phạm tội của A có thay đổi không? Tại sao? (1 điểm)
Trong trường hợp X bị ngã đập đầu xuống sàn nhà nhưng không chết mà chỉ
Trang 6đổi là tội cướp tài sản nhưng khung hình phạt đối với hành vi phạm tội của A có sự thay đổi Bởi vì theo điểm c, khoản 2 Điều 168: Tội cướp tài sản:
“2 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến
15 năm:
a) Có tổ chức;
b) Có tính chất chuyên nghiệp;
c) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30%;
d) Sử dụng vũ khí, phương tiện hoặc thủ đoạn nguy hiểm khác;
đ) Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;
e) Phạm tội đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu hoặc người không có khả năng tự vệ;
g) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;
h) Tái phạm nguy hiểm.”
Như vậy trong Trường hợp X bị ngã đập đầu xuống sàn nhà nhưng không chết mà chỉ bị thương tích với tỉ lệ tổn thương cơ thể 25% thì khung hình phạt sẽ được thay đổi từ bị phạt tù từ 18 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân xuống còn 07 năm đến 15 năm tù (chuyển từ điểm c khoản 4 Điều 168 BLHS 2015 sang điểm c khoản 2 Điều 168 BLHS 2015)
Câu 4: Giả sử sau khi lấy được tài sản, A mang bán chiếc laptop cho B thì B có phạm tội không? nếu có thì là tội gì? Tại sao? (2 điểm)
Trong tình huống này, có thể chia ra làm ba trường hợp: A-B là đồng phạm, A-B không phải là đồng phạm nhưng B biết đấy là tài sản do A phạm tội mà có,
Trang 7A-B không phải là đồng phạm và B cũng không biết tài sản đấy là do A phạm tội
mà có
Trường hợp thứ nhất nếu B là đồng phạm của A có tham gia vào quá trình phạm tội cướp tài sản hoặc đã lên kế hoạch từ trước, thì B sẽ bị xét xử cùng với tội danh là cướp tài sản mà A phạm phải theo quy định tại Điều 168 Luật Hình sự 2015
Trường hợp thứ hai B không phải là đồng phạm của A nhưng B lại biết chiếc Laptop đó là đồ do A phạm tội mà có thì B có phạm tội Trong trường hợp này, B
sẽ bị xử theo Điều 323 BLHS 2015 Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có Vì tài sản do người khác phạm tội mà có1 hay được hiểu là hành vi tuy không hứa hẹn trước nhưng đã tiêu thụ2 tài sản mà mình biết rõ là người khác phạm tội (như cướp, trộm cắp tài sản…) mà có Và khi B nhận tài sản, tiêu thụ tài sản mà B biết rõ đó là tài sản do A phạm tội mà có được tài sản đó thì trong trường hợp này B sẽ bị kết tội là Tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có (Điều 323 Luật Hình sự 2015)
Trường hợp thứ ba là trường hợp B không phải là đồng phạm và cũng không biết tài sản mà A bán cho B là tài sản do cướp mà có được thì B không có tội
KẾT LUẬN:
Qua những gì đã phân tích ở trên kết hợp với tình huống thực tiễn đã tạo cho
em cơ hội để tìm hiểu rõ hơn, tiếp cận gần hơn với các tình huống xảy ra trong thực tế liên quan đến việc vận dụng các điều luật trong các tình huống, các trường hợp cụ thể để áp dụng một cách chính xác, đúng đắn để có thể đưa ra kết luận đúng người đúng tội đúng hình phạt, tránh tình trạng oan sai, Cùng với đó là tìm hiểu
1 Thông tư liên tịch số 09/2011 hướng dẫn áp dụng quy định của bộ Luật Hình sự về tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài
Trang 8rõ hơn, thực tế hơn và tích lũy thêm các kiến thức về cách xác định đồng phạm, tái phạm, tái phạm nguy hiểm với những góc nhìn đa chiều và cụ thể với nhiều cách xác định tội phạm
Trang 9DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Giáo trình Luật Hình sự Việt Nam phần chung, Nxb Công an nhân dân;
2 Giáo trình Luật Hình sự Việt Nam phần các tội phạm, Nxb Công an nhân dân
3 Bộ luật Hình sự năm 2015,sửa đổi, bổ sung năm 2017, Nxb Lao động;
4 Định tội danh (Lý luận, lời giải mẫu và 500 bài tập) - Lê Cảm, Trịnh Quốc Toản, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội;
5 Bình luận khoa học Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 - TS Trần Văn Biên, TS Đinh Thế Hưng, Nxb Thế giới;
6 Bình luận khoa học Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 (phần chung) - GS TS Nguyễn Ngọc Hòa, Nxb Tư pháp
7 Thông tư liên tịch số 09/2011 hướng dẫn áp dụng quy định của bộ Luật Hình sự
về tội chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có và tội rửa tiền ngày 30/11/2011