Hai câu đầu – Bức tranh thiên nhiên: * Hình ảnh cánh chim: - Màu sắc cổ điển: Là thi liệu quen thuộc trong thơ xưa: cánh chim chiều; thời điểm chiều tà khoảng thời gian gợi thương gợi n
Trang 11 Truy cập http://tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Anh – Văn – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
I Tiểu dẫn:
1 Xuất xứ:
- Là bài thơ thứ 31 của tập thơ “Nhật kí trong tù”
2 Hoàn cảnh sáng tác:
- Trong lần chuyển lao từ Tĩnh Tây đến Thiên Bảo năm 1942
3 Đề tài:
- Giãi bày tâm trạng nỗi niềm -> hướng nội -> nhật kí tâm sự
- Viết về những lần chuyển lao
4 Thể thơ và bố cục:
- Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt
- Bố cục:
+ 2 câu đầu: Bức trah thiên nhiên
+ 2 câu cuối: Bức tranh cuộc sống sinh hoạt
II Tìm hiểu bài thơ:
1 Hai câu đầu – Bức tranh thiên nhiên:
* Hình ảnh cánh chim:
- Màu sắc cổ điển: Là thi liệu quen thuộc trong thơ xưa: cánh chim chiều; thời điểm chiều tà (khoảng thời gian gợi thương gợi nhớ)
- Màu sắc hiện đại:
(+) Trong thơ xưa:
+ Thường là những cánh chim bay về nơi vô định, gợi sự xa xăm chia lìa phiêu bạt
+ Thường miêu tả ở trạng thái vận động bên ngoài
(+) Trong thơ Bác:
+ Cánh chim bay có mục đích, có phương hướng, có điểm dừng
+ Được cảm nhận ở trạng thái bên trong
+ Gợi liên tưởng tương phản với cảnh ngộ của Bác
-> Đưa cánh chim từ thế giới siêu hình về thế giới thực tại
* Hình ảnh chòm mây cô đơn trôi lững lờ trên tầng không:
- Màu sắc cổ điển:
+ Là thi liệu quen thuộc trong thơ Đường
+ “mạn mạn”: vừa là thần thái của cảnh, vừa là phong thái ung dung nhàn hạ của con người trong khoảnh khắc
rất thi sĩ
- Màu sắc hiện đại:
+ Chòm mây cô đơn, lẻ loi -> gợi sự liên tưởng tương đồng với cảnh ngộ của Bác: cô đơn, lẻ loi, vô định, mất phương hướng
Tiểu kết: Bức tranh thiên nhiên ở đây không chỉ là bức tranh ngoại cảnh mà còn là bức tranh tâm cảnh
BÀI GIẢNG: CHIỀU TỐI CHUYÊN ĐỀ: BÀI GIẢNG CÁC TÁC PHẨM VĂN HỌC
MÔN NGỮ VĂN LỚP 11
CÔ GIÁO: PHẠM THỊ THU PHƯƠNG
Trang 22 Truy cập http://tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Anh – Văn – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
+ Thấy được sự cô đơn, mỏi mệt của người tù nhân
+ Tháy được tình yêu thiên nhiên của người tù nhân
+ Thấy được bản lĩnh kiên cường của người chiến sĩ cách mạng
2 Hai câu cuối – Bức tranh cuộc sống sinh hoạt
a Hình ảnh con người:
- Trung tâm của bức tranh: thiếu nữ xóm núi đang xay ngô
-> Tỏa sáng lấp lánh 3 vẻ đẹp:
+ Vẻ đẹp của tuổi trẻ: “thiếu nữ”
+ Vẻ đẹp của công vệc lao động đời thường bình dị
+Vẻ đẹp của quan niệm mỹ học mới mẻ về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên: con người là trung tâm, nổi bật chứ không bị lu mờ trước thiên nhiên
b Hình ảnh sự sống:
- Nét vẽ cổ điển:
+ Bút pháp dùng sáng để nói tối, dùng hình ảnh lò than rực hồng để tái hiện bóng tối
- Nét vẽ hiện đại:
+ Chữ “hồng” : nhãn tự của bài thơ, thể hiện sự vận động từ chiều -> tối, từ lạnh lẽo -> ấm áp (của lò than, của
tình người), từ cô đơn -> sum vầy, từ nỗi buồn -> niềm vui
Thể hiện sự lạc qua tin tưởng của người chiến sĩ cách mạng
III Tổng kết:
1 Giá trị nội dung:
- Từ bức tranh thiên nhiên và bức tranh cuộc sống sinh hoạt nổi bật lên vẻ đẹp tâm hồn của Hồ Chí Minh: trong bất kì tình huống nào cũng hướng về phía sự sống và ánh sáng, chủ nghĩa lạc quan luôn gắn liền với lòng nhân ái
2 Đặc sắc nghệ thuât:
- Bút pháp gợi tả thiên nhiên giản dị, tự nhiên, chân thực
- Sự hòa trộn giữa màu sắc cổ điển và màu sắc hiện đại
- HẾT -
