Câu 2: ID: 195418 Vận dụng Hình tượng con cò trong bài thơ “Con cò” của Chế Lan Viên có sự phát triển và mang ý nghĩa biểu tượng phong phú.. “Con cò lặn lội bờ sông Gánh gạo đưa chồng
Trang 1THI ONLINE_CON CÒ_ĐỀ 1
CÓ LỜI GIẢI CHI TIẾT Môn: Văn – lớp 9
Thời gian làm bài: 45 phút Mục tiêu:
- Học sinh nắm được giá trị ý nghĩa hình ảnh con cò
- Rèn luyện kĩ năng viết văn
Câu 1: (ID: 195417) Vận dụng
Con cò là một hình tượng rất quen thuộc trong ca dao – dân ca Việt Nam Hãy tìm và chép lại một số câu (bài) có hình ảnh con cò và cho biết con cò trong ca dao xưa thường mang ý nghĩa biểu tượng gì?
Câu 2: (ID: 195418) Vận dụng
Hình tượng con cò trong bài thơ “Con cò” của Chế Lan Viên có sự phát triển và mang ý nghĩa biểu
tượng phong phú Viết một đoạn văn ngắn để làm rõ nhận xét trên
Câu 3: (ID: 195419) Vận dụng cao
Phân tích hình ảnh con cò đến với tuổi thơ qua lời ru của mẹ trong đoạn I bài thơ “Con cò” (Chế Lan
Viên)
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN TUYENSINH247.COM
- Một số câu ca dao có hình ảnh con cò như:
“Con cò bay lả, bay la Bay từ cổng phủ bay ra cánh đồng Con cò bay lả, bay la
Bay từ cửa phủ bay về Đồng Đăng”
“Con cò lặn lội bờ sông Gánh gạo đưa chồng tiếng khóc nỉ non”
- Hình ảnh con cò trong ca dao thường là biểu tượng cho người nông dân, người phụ nữ với những đặc điểm: cuộc sống vất vả, nhọc nhằn, nhiều cay đắng và những phẩm chất tốt đẹp của
họ như chăm chỉ, tần tảo, giàu đức hi sinh, tấm lòng trong sạch, sự ngay thẳng
Cách giải:
Hình tượng con cò có sự biến đổi, phát triển qua ba đoạn thơ và mang ý nghĩa biểu tượng phong phú
- Trong đoạn I: Hình ảnh con cò được gợi lên từ những câu ca dao được dùng làm lời hát ru – mang ý nghĩa biểu tượng về người nông dân, về người mẹ, người phụ nữ, bắt đầu đến với tuổi
ấu thơ
- Trong đoạn II: Hình ảnh con cò đi vào tiềm thức của tuổi thơ, trở nên gần gũi, là biểu tượng cho tấm lòng và sự diu dắt, nâng đỡ dịu dàng, bền bỉ của người mẹ với con
- Đến đoạn III: Hình ảnh con cò mang ý nghĩa biểu trưng cho tấm lòng người mẹ và những lời hát ru Lòng mẹ luôn bên con đến suốt cuộc đời và lời ru của mẹ nuôi dưỡng tâm hồn con, cho
con “lớn nổi thành người”
Trang 2Câu 3 Phương pháp: căn cứ nội dung văn bản và phương pháp phân tích
Cách giải:
1 Mở bài:
Lời ru tha thiết, ngọt ngào của mẹ đã trở thành một phần không thể thiếu trong tuổi thơ của mỗi người con Việt Nam Chính vì vậy, rất nhiều nhà thơ mang âm hưởng những lời ru sâu lắng,
tha thiết vào tác phẩm của mình, trong đó không thể không nhắc đến bài thơ “Con cò” của Chế
Lan Viên Đoạn I của bài thơ mở ra là hình ảnh con cò đến với tuổi thơ qua lời ru của mẹ
2 Thân bài: Hình ảnh con cò đến với tuổi thơ qua lời ru của mẹ
a Chế Lan Viên đã chọn lời ru của mẹ để mang cánh cò đến với tuổi ấu thơ của con
- Có cánh cò bình yên, êm ả
“Con cò bay la Con cò bay lả Con cò cổng phủ, Con cò Đồng Đăng…”
+ Câu thơ 4 chữ, hình ảnh “con cò” được điệp lại 4 lần -> âm điệu dịu ngọt, tha thiết của lời ru,
sự ám áp của lòng mẹ
+ Theo cánh cò trong lời ru, thế giới xung quanh được mở ra và vào cuộc đời con.Đó là không gian thân thuộc của quê hương xứ sở
Mượn ý tứ những câu ca dao hay nhất trong kho tàng ca dao Việt Nam về hình ảnh con
cò, lời ru của mẹ đã trở thành tiếng hát đầy tự hào về giang sơn gấm vóc, thành lời thì thầm với con về tình yêu quê hương đất nước Đó chính là nhịp cầu đưa con đến với thế giới xung quanh
- Có những cánh cò vất vả, gian nan, lặn lội, lẻ loi, lủi thủi giữa dòng đời
“Cò một mình, cò phải kiếm lấy ăn,”
“Con cò ăn đêm, Con cò xa tổ,
Cò gặp cành mềm,
Cò sợ xáo măng …”
+ Đó là con cò gặp cảnh ngộ éo le, bất hạnh Cò mất mẹ, phải nhọc nhằn trong cuộc đời mưu
sinh
+ Đó là con cò ăn đêm gặp phải cành mềm rơi xuống ao Trong giây phút cận kề với cái chết,
cò rất tha thiết hướng về một cuộc sống thanh sạch, thậm chí cánh cò ấy sẵn sàng chấp nhận
một cái chết đau đớn để không làm đau lòng cò con
->Qua đó, Chế Lan Viên:
+ Bày tỏ niềm cảm thương cho những cánh cò bất hạnh
+ Ngợi ca phẩm chất đẹp đẽ, trong sạch của người nông dân ta xưa
+ Ngợi ca tình yêu thương, đức hi sinh của mẹ dành cho con
=>Đặc biệt, bằng một tương phản giữa những cánh cò vất vả, gian nan, cay đắng, nhà thơ đã tô
đậm được hạnh phúc của con trong vòng tay đầy yêu thương của mẹ Con “chơi rồi lại ngủ”,
con có một tuổi thơ êm đềm vì con có mẹ, con được mẹ bao bọc, chở che
b Từ hình ảnh con cò, Chế Lan Viên tái hiện cuộc sống bình yên, êm ấm của con trong vòng tay mẹ
“ Ngủ yên! …
… Phân vân”
- Câu đầu : ngắt thành 3 câu ngắn và điệp từ “ngủ yên”: lặp lại 2 lần
=>Diễn tả tình yêu thương sâu sắc của mẹ trong lời ru Lời ru xua đi bao nỗi lo âu, khắc khoải, mong cho con giấc ngủ êm đềm
- Ẩn dụ:
+ “Cành mềm”: những gập ghềnh, giông gió của cuộc đời + “Tay nâng”: Sự nâng đỡ, chở che của mẹ
Trang 3=>Tương phản trong những gian nan của cuộc đời và tuổi thơ êm của con
=>Càng cho thấy tình mẹ bao la Mẹ nhận hết cay đắng, nhọc nhằn để chắt chiu cho con 1 cuộc sống bình yên, ấm áp
+ Lời ru của mẹ thành “hơi xuân”, thành nơi kết đọng sự ấm áp, thành người mẹ nuôi dưỡng
tâm hồn con như hơi xuân nuôi dưỡng cỏ cây, hoa lá
+ Vì thế, con ngây thơ, bé bỏng, chưa biết “con cò, con vạc, cành mềm”
+ Nhưng con ngủ say bên bầu ngực mẹ ->con bình yên, hạnh phúc -> niềm hạnh phúc lớn lao của con
=>Miêu tả hình ảnh cánh cò qua lời ru, nhà thơ đã phản ánh, ca ngợi niềm hạnh phúc của tuổi
ấu thơ được sống trong tình yêu của mẹ, ý nghĩa lời ru của mẹ
3 Kết bài:
Ở đây, ta thấy được thái độ trân trọng của tác giả với tấm lòng nhân hậu và những trang thơ đẹp của cha ông Qua những lời ru của mẹ, hình ảnh con cò đã đến với tâm hồn tuổi thơ một cách
vô thức Qua những lời ru ấy là điệu hồn của dân tộc, lối sống của cha ông sẽ thấm dần vào thế giới tâm hồn của con người