-Gợi những cánh cò trắng trong ca dao, những lời hát ru êm đềm của bà ngoại, của mẹ.. -Bảo trùm bài thơ là cảm hứng ngợi ca vẻ đẹp kì diệu của tình mẫu tử thiêng liêng và khẳng định ý ng
Trang 11 Truy cập http://tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Anh – Văn – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
BÀI GIẢNG: CON CÒ – TIẾT 1
Cô giáo: Nguyễn Thu Hòa
I, Tìm hiểu chung:
1)Tác giả:
-Là 1 trong những tên tuổi nổi tiếng nhất của nền thơ ca Việt Nam hiện đại
+Trước cách mạng tháng tám: Được xếp vào hàng những gương mặt tiêu biểu nhất của phong trào thơ mới +Sau cách mạng: tích cực tham gia xây dựng nền thơ ca cách mạng
-Thơ Chế Lan Viên đậm chất triết lý, mang vẻ đẹp trí tuệ, trữ tình, ngôn ngữ hình ảnh mới lạ, hiện đại, giàu
ý nghĩa tượng trưng
2)Tác phẩm:
a)Hoàn cảnh sáng tác:
-Được sáng tác năm 1962, in trong tập “Hoa ngày thường, chim báo bão” (1967)
b, Ý nghĩa nhan đề:
-Gợi hình ảnh đẹp, gần gũi với con người Việt Nam: những cách cò trắng nơi đồng quê
-Gợi những cánh cò trắng trong ca dao, những lời hát ru êm đềm của bà ngoại, của mẹ
-Là biểu tượng cho tình mẫu tử bền bỉ theo con suốt đời
c, Cảm hứng chủ đạo
-Bảo trùm bài thơ là cảm hứng ngợi ca vẻ đẹp kì diệu của tình mẫu tử thiêng liêng và khẳng định ý nghĩa lời
ru trong cuộc đời mỗi con người
d, Bố cục: 3 đoạn
-Đoạn 1 (I): Hình ảnh con cò đến với tuổi thơ qua lời ru của mẹ
-Đoạn 2 (II): Hình ảnh con cò song hành với con trong suốt chặng đường đời
-Đoạn 3 (III): Mượn hình ảnh con cò, nhà thơ thể hiện những suy ngẫm sâu xa về tình mẫu tử
II,Tìm hiểu chi tiết:
1)Hình ảnh con cò đến với tuổi thơ qua lời ru của mẹ (Đoạn I)
-Chế Lan Viên đã chọn lời ru của mẹ để mang cánh cò đến với tuổi ấu thơ của con
+Có cánh cò bình yên, êm ả “bay la, bay lả… cổng phủ, Đồng Đăng”
.Câu thơ 4 chữ, hình ảnh “con cò” được điệp lại 4 lần ->âm điệu dịu ngọt, tha thiết của lời ru, sự ám áp của
lòng mẹ
.Theo cánh cò trong lời ru, thế giới xung quanh được mở ra và vào cuộc đời con
Đó là không gian thân thuộc của quê hương xứ sở
=>Mượn ý tứ những câu ca dao hay nhất trong kho tàng ca dao Việt Nam về hình ảnh con cò, lời ru của mẹ
đã trở thành tiếng hát đầy tự hào về giang sơn gấm vóc, thành lời thì thầm với con về tình yêu quê hương đất nước Đó chính là nhịp cầu đưa con đến với thế giới xung quanh
Trang 22 Truy cập http://tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Anh – Văn – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!
+Có những cánh cò vất vả, gian nan, lặn lội, lẻ loi, lủi thủi giữa dòng đời
“Cò một mình cò phải kiếm lấy ăn”
“Con cò ăn đêm … cò sợ xáo măng …”
.Đó là cánh cò gặp cảnh ngộ éo le, bất hạnh Cánh cò mất mẹ, phải nhọc nhằn trong cuộc đời mưu sinh Đó là cánh cò ăn đêm gặp phải cành mềm rơi xuống ao Trong giây phút cận kề với cái chết, cò rất tha thiết hướng về 1 cuộc sống thanh sạch, thậm chí cánh cò ấy sẵn sàng chấp nhận 1 cái chết đau đớn để không làm đau lòng cò con
->Qua đó, Chế Lan Viên:
+ Bày tỏ niềm cảm thương cho những cánh cò bất hạnh
+Ngợi ca phẩm chất đẹp đẽ, trong sạch của người nông dân ta xưa
+Ngợi ca tình yêu thương, đức hi sinh của mẹ dành cho con
=>Đặc biệt, bằng một tương phản giữa những cánh cò vất vả, gian nan, cay đắng, nhà thơ đã tô đậm được
hạnh phúc của con trong vòng tay đầy yêu thương của mẹ Con “chơi rồi lại ngủ”, con có 1 tuổi thơ êm đềm
vì con có mẹ, con được mẹ bao bọc, chở che
-Từ hình ảnh con cò, Chế Lan Viên tái hiện cuộc sống bình yên, êm ấm của con trong vòng tay mẹ
“ Ngủ yên! …
… Phân vân”
+Câu đầu : ngắt thành 3 câu ngắn và điệp từ “ngủ yên”: lặp lại 2 lần
=>Diễn tả tình yêu thương sâu sắc của mẹ trong lời ru Lời ru xua đi bao nỗi lo âu, khắc khoải, mong cho con giấc ngủ êm đềm
+Ẩn dụ:
“Cành mềm”: những gập ghềnh, giông gió của cuộc đời
“Tay nâng”: Sự nâng đỡ, chở che của mẹ
=>Tương phản trong những gian nan của cuộc đời và tuổi thơ êm của con
=>Càng cho thấy tình mẹ bao la Mẹ nhận hết cay đắng, nhọc nhằn để chắt chiu cho con 1 cuộc sống bình yên, ấm áp
Lời ru của mẹ thành “hơi xuân”, thành nơi kết đọng sự ấm áp, thành người mẹ nuôi dưỡng tâm hồn con
như hơi xuân nuôi dưỡng cỏ cây, hoa lá
Vì thế, con + ngây thơ, bé bỏng, chưa biết “con cò, con vạc, cành mềm”
+Nhưng con ngủ say bên bầu ngực mẹ ->con bình yên, hạnh phúc -> niềm hạnh phúc lớn lao của con
=>Miêu tả hình ảnh cánh cò qua lời ru, nhà thơ đã phản ánh, ca ngợi niềm hạnh phúc của tuổi ấu thơ được sống trong tình yêu của mẹ, ý nghĩa lời ru của mẹ
- HẾT TIẾT 1 -