Giáo viên: Nguyễn Văn Thuận Trường T.H.C.S Đại Tự -Yên lạc -Vĩnh phúc Sinh học 9 KIỂM TRA BÀI CŨ Câu 1: Đột biến cấu trúc NST là gì? Có những dạng nào? Câu 2: Những nguyên nhân nào gây đột biến cấu trúc NST? Tại sao đột biến cấu trúc NST gây hại cho con người và sinh vật? Thế nào là bộ NST lưỡng bội ? - Tế bào sinh dưỡng bình thường chứa bộ NST lưỡng bội ( Kí hiệu 2n ) - Số lượng NST trong tế bào sinh dưỡng có thể bị biến đổi .khi số lượng NST bị biến đổi như vậy gây ra hiện tượng đột biến số lượng NST vậy đột biến só lượng NST là gì ? Tiết 24: Tiết 24: ĐỘT BiẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ I- Đột biến số lượng nhiễm săc thể là gì ? Đột biến số lượng nhiễm săc thể là là những biến đổi số lượng xảy ra ở một hoặc 1 số cặp NST nào đó hoặc ở tất cả bộ NST + Xảy ra ở một, một số cặp NST → Dị bội thể + Xảy ra ở toàn bộ NST → Đa bội thể Cho biết đột biến số lượng NST là gì ? Tiết 24: ĐỘT BiẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ I- Đột biến số lượng nhiễm săc thể là gì ? II- Hiện tượng dị bội thể ? 1, Thế nào là thể dị bội ? HS nghiên cứu SGK mục I cho biết thế nào là thể dị bội ? * Thể dị bội là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có một hoặc một số cặp NST bị thay đổi về số lượng *VD : cà độc dược, cà chua, lúa 2n = 24 và n= 12 2, Các dạng dị bội thể ? Tiết 24: ĐỘT BiẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ I- Đột biến số lượng nhiễm săc thể là gì ? II- Hiện tượng dị bội thể ? 1, Thế nào là thể dị bội ? * Thể dị bội là cơ thể mà trong tế bao sinh dưỡng có một hoặc một số cặp NST bị thay đổi về số lượng *VD : cà độc dược, cà chua, lúa 2n = 24 và n= 12 2, Các dạng dị bội thể ? Hoạt động theo kĩ thuật “Khăn trải bàn” trong vòng 5 phút trả lời các câu hỏi sau: - Thể dị bội khác với thể lưỡng bội ở điểm nào? Sự biến đổi số lượng NST ở 1 cặp NST thường thấy những dạng nào? Khác về số lượng NST: - Thể lưỡng bội có 2n NST - Thể dị bội có nhiều hơn hoặc ít hơn một hoặc một số cặp NST Sơ đồ hoạt động theo kĩ thuật “Khăn trải bàn” 3 4 1 6 2 5 Sự biến đổi số lượng NST ở 1 cặp NST thường thấy những dạng nào? Biến đổi số lượng NST ở 1 cặp NST thường thấy các dạng: - Thể ba nhiễm (2n + 1): Một cặp NST nào đó thêm 1 NST thứ 3 - Thể một nhiễm (2n - 1): Một cặp NST nào đó chỉ có 1 NST. - Thể không nhiễm (2n - 2): Mất 1 cặp NST tương đồng Tiết 24: ĐỘT BiẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ I- Đột biến số lượng nhiễm săc thể là gì ? II- Hiện tượng dị bội thể ? 1, Thế nào là thể dị bội ? * Thể dị bội là cơ thể mà trong tế bao sinh dưỡng có một hoặc một số cặp NST bị thay đổi về số lượng *VD : cà độc dược, cà chua, lúa 2n = 24 và n= 12 2, Các dạng dị bội thể ? • Gồm có 3 dạng ->2n+1 -> 2n- 1 -> 2n -2 • VD ở gà 2n = 78 ->2n+1 = 79 -> 2n- 1 = 77 -> 2n -2 = 76 Sự biến đổi về số lượng NST không chỉ xảy ra ở 1 cặp NST mà cũng có thể xảy ra ở một số cặp NST * Ví dụ: - Mất 2 NST thuộc 2 cặp tương đồng khác nhau → thể một nhiễm kép (2n – 1 – 1) = 2n-2 - Thêm 2 NST thuộc 2 cặp tương đồng khác nhau → thể tam nhiễm kép (2n + 1 + 1) = 2n + 2 II VI I III IV V VII VIII IX X XI XII XIII Hình: Quả của cây cà độc dược I: Quả của cây lưỡng bội bình thường có 2n = 24 NST II-XIII: Quả của 12 kiểu cây dị bội khác nhau có (2n + 1) = 25 NST Quan sát H cho biết: Quả của 12 kiểu cây dị bội (2n + 1) khác với quả của cây bình thường như thế nào về: - Hình dạng: - Kích thước: - Gai: Tròn hơn hay dài hơn To hơn hay nhỏ hơn Dài hơn hay ngắn hơn * Ví dụ dị bội thể ở cà độc dược: [...]... gặp ở thực vật d Bệnh Đao có 3 NST trong cặp số 21 của người Câu 4: Ở cây lưỡng bội của ngô có bộ NST lưỡng bội 2n = 20 a Số lượng NST trong bộ NST của thể ba nhiễm là bao nhiêu? 2n + 1 = 20 + 1 = 21 NST b Số lượng NST trong bộ NST của thể một nhiễm là bao nhiêu? 2n – 1 = 20 – 1 = 19 NST c Số lượng NST trong bộ NST của thể không nhiễm là bao nhiêu? 2n – 2 = 20 – 2 = 18 NST A HDVN * Học bài theo nội... tạo hợp tử (2n + 1) - Giao tử không chứa NST nào của cặp đó (n - 1) kết hợp với giao tử bình thường (n) → tạo hợp tử (2n - 1) Ví dụ: 2n = 8 2n = 8 P: X G: n=4 n=4 n+1 = 5 Hợp tử 2n+1=9 2n - 1=7 n-1 = 3 Vậy, cơ chế nào đã phát sinh các thể dị bội có (2n + 1) và (2n – 1) NST? Tiết 24: ĐỘT BiẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ I- Đột biến số lượng nhiễm săc thể là gì ? II- Hiện tượng dị bội thể ? 1, Thế nào là thể... bộ NST như thế nào trong 2n n n–1 n–1 n+1 - Trường hợp bình thường? Mỗi giao tử chỉ chứa 1 NST của cặp (n) - Trường hợp bị rối loạn? + Một giao tử có 2 NST của cặp (n + 1) + Một giao tử không chứa NST nào của cặp đó (n – 1) C2 Các giao tử nói trên tham gia thụ tinh tạo hợp tử có số lượng NST như thế nào? - Giao tử có 2 NST của cặp (n + 1) kết hợp với giao tử bình thường (n) → tạo hợp tử (2n + 1) - Giao... lớn hơn 2n c Bộ NST tăng thêm hoặc mất đi 1 NST d Bộ NST chỉ có 1 NST của mỗi cặp tương đồng Câu 2: Sự biến đổi số lượng ở một cặp NST thường thấy ở những dạng nào? a Thể tam nhiễm b Thể một nhiễm c Thể không nhiễm d Câu a, b và c Câu 3: Tìm câu phát biểu sai: a Trường hợp bộ NST lưỡng bội bị thêm hoặc mất 1 NST ở 1 hoặc một số cặp NST gọi là dị bội thể b Dị bội thể xảy ra do có 1 cặp NST không phân... cây lưỡng bội bình thường có 2n = 24 NST II-XIII: Quả của 12 kiểu cây dị bội khác nhau có (2n + 1) = 25 NST VI X VII XI VIII XII IX XIII Hình: Quả của cây cà độc dược Một số hình ảnh biểu hiện của người bị bệnh Đao Bộ NST người bệnh Đao 2n + 1 = 46 + 1 = 47 NST (Tăng thêm 1 NST thứ 21) Bộ NST người mắc hội chứng Tớcnơ chỉ có 1 NST giới tính X 2n – 1 = 46 – 1 = 45 NST Qua một số hình ảnh các em quan...Tiết 24: ĐỘT BiẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ I- Đột biến số lượng nhiễm săc thể là gì ? II- Hiện tượng dị bội thể ? 1, Thế nào là thể dị bội ? 2, Các dạng dị bội thể ? III- Sự phát sinh thể dị bội ? a, Sự phát sinh thể dị bội Hãy quan sát H: Cơ chế phát sinh các thể dị bội (2n + 1) và (2n – 1) Tế bào sinh Giao tử: G: 2n n ♀(♂) × ♂(♀) 2n n n–1 n+1 Hợp tử: 2n+1 2n-1 2n n C1 Sự phân ly của 1 cặp NST hình... không nhiễm là bao nhiêu? 2n – 2 = 20 – 2 = 18 NST A HDVN * Học bài theo nội dung * Chuẩn bị bài mới cho tiết sau: - Nghiên cứu qua bài 24 “đột biến số lượng nhiễm sắc thể” ( tiếp theo) - Tìm hiểu hiện tượng đa bội thể và sự hình thành đa bội thể So sánh đa bội thể khác dị bội thể như thế nào? - Đọc các thông tin  và các lệnh  SGK ... tượng dị bội: - Gây biến đổi hình thái (hình dạng, kích thước,…) ở thực vật - Gây bệnh NST ở người: bệnh Đao, bệnh Tơcnơ C3 Chúng ta cần phải làm gì để hạn chế sự xuất hiện của các đột biến? C4 Là học sinh, các em có thể làm gì để góp phần hạn chế sự xuất hiện của các đột biến? Chọn câu trả lời đúng nhất? Câu 1: Đột biến thể dị bội là dạng đột biến: a NST bị thay đổi về cấu trúc b Bộ NST tăng theo... bội thể ? III- Sự phát sinh thể dị bội ? a, Sự phát sinh thể dị bội b, Cơ chế phát sinh thể dị bội •Trong quá trình phát sinh giao tử một bên bố hoặc mẹ phát sinh giao tử bình thường cho 2 giao tử (n) và một bên phát sinh giao tử không bình thường cho 2 giao tử ( n+1) và (n- 1) •Sự kết hợp giữa giao tử ( n )với giao tử (n+1) được hợp tử (2n + 1) •Sự kết hợp giữa giao tử (n )với giao tử ( n-1) được hợp . = 24 và n= 12 2, Các dạng dị bội thể ? • Gồm có 3 dạng -& gt;2n+1 -& gt; 2n- 1 -& gt; 2n -2 • VD ở gà 2n = 78 -& gt;2n+1 = 79 -& gt; 2n- 1 = 77 -& gt; 2n -2 . (2n - 1): Một cặp NST nào đó chỉ có 1 NST. - Thể không nhiễm (2n - 2): Mất 1 cặp NST tương đồng Tiết 24: ĐỘT BiẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ I- Đột biến số lượng