Bai 9 (GA 11)

Kiến thức: - Hiểu nhu cầu của cấu trúc rẽ nhánh trong biểu diễn thuật toán.. Kĩ năng - Sử dụng cấu trúc rẽ nhánh trong mô tả thuật toán của một số bài toán đơn giản.. - Viết được các lện

Ngày dạy Lớp Sĩ số

/ / 2010 11B1 / ,

/ / 2010 11B2 / ,

/ / 2010 11B3 / ,

/ / 2010 11B4 / ,

/ / 2010 11B5 / ,

/ / 2010 11B6 / ,

/ / 2010 11B7 / ,

Theo PPCT: 11

CHƯƠNG III CẤU TRÚC RẼ NHÁNH VÀ LẶP

BÀI 9 CẤU TRÚC RẼ NHÁNH

I Mục tiêu

1 Kiến thức:

- Hiểu nhu cầu của cấu trúc rẽ nhánh trong biểu diễn thuật toán

- Hiểu cấu trúc rẽ nhánh (dạng thiếu và dạng đủ)

- Hiểu câu lệnh ghép

2 Kĩ năng

- Sử dụng cấu trúc rẽ nhánh trong mô tả thuật toán của một số bài toán đơn giản

- Viết được các lệnh rẽ nhánh khuyết, rẽ nhánh đầy đủ và áp dụng để thể hiện được thuật toán của một số bài toán đơn giản

3.Thái độ

- Có thái độ học tập tích cực, nghiêm túc

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

1 Chuẩn bị của giáo viên.

- Giáo án, SGK, SGV, nghiên cứu trước tài liệu tham khảo, bài tập, máy chiếu Projector (nếu có)

2 Chuẩn bị của học sinh

- Vở ghi, SGK, đồ dùng học tập

- Học bài cũ và chuẩn bị bài mới

III Tiến trình bài dạy:

1 Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi

- Viết thủ tục chuẩn vào/ra dữ liệu đơn giản trong ngôn ngữ Pascal.

- Chuyển biểu thức toán học sang Pascal.

2 3

x x

x y

x

+ +

2 Bài mới.

Hoat động 1 : Tìm hiểu về rẽ nhánh

GV: Yêu cầu một HS đọc ví dụ 1

trong sách giáo khoa

HS: Đọc ví dụ1

GV : Cùng học sinh phân tích ví dụ 1

GV: Giải thích phân tích cho học sinh

hiểu ý nghĩa của ví dụ từ đó đưa ra được

câu lệnh rẽ nhánh

HS : Nghe giảng và suy nghĩ

GV : Yêu cầu HS đưa ra cấu trúc

chung của cách diễn đạt đó

HS : Đưa ra cấu trúc

Xét Ví dụ 2

Nêu các bước để kết luận nghiệm của

phương trình bậc hai ax2 + bx + c = 0

GV: Yêu cầu học sinh nhớ lại cách

giải phương trình bậc hai

HS: Suy nghĩ trả lời câu hỏi

HS: Nhận xét, bổ sung

GV: Nhận xét, kết luận

GV: Đưa ra sơ đồ thể hiện cấu trúc rẽ

nhánh (Trình chiếu)

1 Rẽ nhánh

VD1:

+ Chiều mai nếu trời không mưa thì Châu sẽ đến nhà Ngọc

+ Chiều mai nếu trời không mưa thì Ngọc sẽ đến nhà Châu, nếu trời mưa thì

sẽ gọi điện cho Châu để trao đổi

* Cấu trúc của các cách diễn đạt Nếu thì

Nếu thì nếu không thì

VD2:

- Giải phương trình bậc hai ax2 + bx + c = a (a≠0)

+ Tính delta

+ Nếu delta < 0 thì kết luận phương trình vô nghiệm

+ Nếu delta >= 0 thì kết luận phương trình có nghiêm:

x = (-b + sqrt(delta))/(2a)

x = (-b - sqrt(delta))/(2a)

Kết luận:

- Cấu trúc dùng để mô tả các mệnh đề

có dạng như trên gọi là cấu trúc rẽ nhánh

- Mọi ngôn ngữ lập trình đều có các câu lệnh để mô tả cấu trúc rẽ nhánh

- ý nghĩa của cấu trúc rẽ nhánh: Cấu

Nhập a, b, c

Tính Delta = b 2 - 4ac

Kiểm tra Delta < 0

Tính và đưa

ra nghiệm thực, KT

Thông báo vô

nghiệm, KT

GV: Kết luận về ý nghĩa của cấu trúc

rẽ nhánh thực chất là dạy cho máy tính

học cách xử lý tình huống

HS: Nghe giảng, ghi bài

trúc rẽ nhánh là một điều khiển chọn thực hiện hay không thực hiện công việc

phù hợp một điều kiện đang xảy ra

Hoạt động 2: Tìm hiểu về câu lệnh

If - Then

GV: Giới thiệu cho học sinh biết hai

câu lệnh dạng đủ và dạng thiếu thể hiện

cấu trúc rẽ nhánh trong ngôn ngữ TP

HS: Nghe giảng

GV: Đưa ra sơ đồ của câu lệnh If –

Then (Trình chiếu)

GV: Dựa vào sơ đồ của hai câu lệnh

trên hãy cho biết ý nghĩa hay cách hoạt

động của hai câu lệnh NTN?

HS: Quan sát nghiên cứu, trả lời câu

hỏi

HS: Nhận xét, bổ sung

GV: Nhận xét, kết luận, ý nghĩa của

hai câu lệnh trên

HS: Quan sát, nghe giảng, ghi bài

Gv: Trong 2 dạng trên, dạng nào thuận

tiện hơn? Cho học sinh so sánh thông

qua hai ví dụ sau

VD1:

If (x mod 3 = 0) then writeln( ' x chia

het cho 3');

If (x mod 3 <>0) Then Writeln(' x la

so khong chia het cho 3');

VD2:

If (x mod 3 = 0) then

writeln( ' x chia het cho 3');

Else

Writeln(' x la so khong chia het cho

3');

2 Câu lệnh If - then

a) Dạng thiếu:

If <điều kiện> then <câu lệnh>;

b) Dạng đủ:

If <điều kiện> then <câu lệnh 1>

else <câu lệnh 2>;

Trong đó:

+ Điều kiện: là một biểu thức quan

hệ hoặc logic

+ Câu lệnh, câu lệnh 1, câu lệnh 2 là

1 câu lệnh của TP

* Sơ đồ khối (SGK T 39 H5 - 6)

ý nghĩa:

* Dạng thiếu: Điều kiện sẽ được tính

và kiểm tra Nếu điều kiện đúng thì câu lệnh sẽ được thực hiện, còn nếu sai thì không thực hiện gì

* Dạng đủ: Điều kiện sẽ được tính và kiểm tra Nếu điều kiện đúng thì thực hiện câu lệnh 1 còn nếu sai thì thực hiện câu lệnh 2

Lưu ý : Trước từ khoa ELSE không có

dấu " ; "

Hoạt động 3: Tìm hiểu về câu lệnh

ghép

GV: Khi lập trình mà sau THEN hoặc

sau ELSE có nhiều lệnh cần thực hiện thì

ta làm thế nào ?

3 Câu lệnh ghép

* Khái niệm: Câu lệnh ghép là một tập hợp các câu lệnh được đặt giữa 2 từ khoá Begin và End

HS: Trả lời

GV: Khi đó ta phải gộp nhiều lệnh đó

và coi đó là một câu lệnh trong NNLT và

gọi là câu lệnh ghép

Gv: Giải thích cho học sinh hiểu việc

phải sử dụng câu lệnh ghép

GV: Yêu cầu HS đưa ra cú pháp câu

lệnh ghép

HS: Nghiên cứu và đưa ra cú pháp

HS: Nghe giảng, ghi bài

* Cú pháp:

Begin <Câu lệnh>;

End;

VD: SGK

* Chú ý:

+ Sau End phải là dấu ; + Như vậy khi nói đến câu lệnh thì

đó có thể là câu lệnh đơn hoặc câu lệnh ghép

Hoạt động 4: Tìm hiểu một số ví dụ

GV: Yêu cầu HS tìm input và output

của bài toán?

HS: Trả lời

GV: Đưa ra chương trình và giải thích

các câu lệnh trong chương trình

(Trình chiếu nội dung các ví dụ)

HS: Quan sát, nghe giảng, ghi bài

GV: Tổ chức học sinh hoạt động

nhóm

Chia lớp thành 4 nhóm Yêu cầu các

nhóm làm ví dụ 3:

Nhóm 1 + 3 làm ý 1 Nhóm 2 + 4 làm

ý 2

HS : Chia nhóm Tổ chức thảo luận

HS: Thảo luận, đại diện nhóm báo cáo

kết quả

HS: Nhận xét chéo, bổ sung

Gv: Nhận xét, bổ sung, giải thích,

đánh giá, kết luận

HS: Quan sát, nghe giảng, ghi bài

4 Một số ví dụ

Ví dụ 1 : Tìm nghiệm thực của

phương trình bậc 2 :

ax2 + bx + c = 0, với a ≠ 0

Ví dụ 2: Tìm số ngày của năm N, biết

rằng năm nhuận là năm chia hết cho 400 hoặc chia hết cho 4 nhưng không chia hết cho 100

VD3: Cho đoạn chương trình sau

Begin x:=b;

if a > b then x:=a-b;

If a<b then x := a+b;

End

1) Cho a = 10; b =15 kết quả x bằng bao nhiêu

a) x=10; b) x=15; c) x=20; d) x=25;

2) Cho a=15; b=5 Kết quả x bằng bao nhiờu

a) x=5; b) x=10; c) x=15; d) x=20; Hay đánh dấu chọn kết quả đúng

ĐA: 1 d; 2 b

4 Củng cố

- Hệ thống kiến thức cần nhớ

- Cú pháp, cách hoạt động câu lệnh rẽ nhánh

- Các ví dụ về câu lệnh rẽ nhánh

5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà

- Trả lời câu hỏi 1, 2, 4, sách giáo khoa, trang 50

- Xem trước bài cấu trúc lặp giờ sau học