Bài 16. Tiêu hóa ở động vật ( tiếp theo)

-Thức ăn có thể tiêu hóa hóa học trong túi tiêu hóa hoặc tiêu hóa cơ học và hóa học trong tiêu Tiêu hóa nội bào trong không bào TH ĐV dơn bào Tiêu hóa ngoại bào trong túi TH → tiêu h

Trang 1

Môn: Sinh học GV: Trần Thị Tuyết Nhung

11A2

Trang 2

KIỂM TRA BÀI CŨ:

? Cho biết sự khác nhau giữa tiêu hóa nội bào

và tiêu hóa ngọai bào Sự tiến hóa của hệ tiêu

hóa được thể hiện như thế nào qua các lớp

động vật?

Tiêu hóa nội bào Tiêu hóa ngoại bào

- Tiêu hóa thức ăn bên trong tế bào

-Thức ăn được tiêu hóa trong không

bào tiêu hóa nhờ hệ thống enzim do

lizoxom cung cấp.

Vd: Tiêu hóa nội bào ở trùng giày.

-Tiêu hóa thức ăn bên ngoài tế bào.

-Thức ăn có thể tiêu hóa hóa học trong túi tiêu

hóa hoặc tiêu hóa cơ học và hóa học trong tiêu

Tiêu hóa nội bào

trong không bào TH

( ĐV dơn bào)

Tiêu hóa ngoại bào ( trong túi TH) →

tiêu hóa nội bào ( Ruột khoang và giun dẹp có túi TH)

Tiêu hóa ngoại

bào trong ống tiêu

hóa ( ĐVCXS, 1 số

loài ĐVKXS)

Trang 3

KIỂM TRA BÀI CŨ:

Ống tiêu hóa được phân

thành nhiều bộ phận khác

nhau, mỗi bộ phận chuyên

hóa 1 chức năng.Ví dụ ở

miệng, thức ăn sẽ được

răng và cơ nhai nghiền

để tăng diện tích tiếp xúc

của enzim lên thức ăn…

sự phối hợp thống nhất

giữa các bộ phận

trong chuyên hóa trong

ống tiêu hóa → thức ăn

được tiêu hóa với hiệu

quả cao

Trang 6

THÚ ĂN THỊT THÚ ĂN THỰC VẬT

Trang 7

Bài 16: TIÊU HÓA Ở ĐỘNG VẬT ( tiếp theo)

V ĐẶC ĐIỂM TIÊU HÓA Ở THÚ ĂN THỊT VÀ THÚ ĂN THỰC VẬT:

Trang 8

1 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt: hổ,

chó sói, báo…

? Kể thêm một số thú ăn thịt mà em

biết?

sư tử

THÚ

ĂN THỊT

Trang 9

1 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt: hổ,

sư tử, chó sói…

Trang 10

RĂNG HỔ

RĂNG SƯ TỬ RĂNG CHÓ SÓI

RĂNG BÁO

Trang 11

Răng trước hàm Răng hàm

Răng nanh Răng cửa

RĂNG VÀ XƯƠNG SỌ CỦA HỔ

? Nêu đặc điểm cấu tạo bộ răng của thú ăn thịt phù

hợp với chức năng ăn thịt?

Trang 12

Răng cửa

Răng nanh

Răng trước hàmRăng hàm

? Thức ăn ( thịt ) đi qua miệng thú ăn thịt được tiêu hóa như thế nào?

1 Đặc điểm tiêu hóa ở thú

ăn thịt: hổ, sư tử, chó sói…

- Răng:

+ Răng cửa: nhỏ, nhọn, sắc

→ gặm và lấy thịt ra khỏi xương.

+ Răng nanh: nhọn, dài, sắc

→ cắm và giữ mồi

+ Răng trước hàm và răng ăn

thịt: lớn, sắc, có nhiều mấu dẹt

→ cắt thịt.

? Tại sao răng hàm của thú ăn thịt lại ít phát

triển?

(Răng ăn thịt)

Trang 13

DẠ DÀY CHÓ SÓI

1 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn

thịt: hổ, sư tử, chó sói, báo…

- Dạ dày:Đơn, to→ chứa được

Trang 14

Ruột non

DẠ DÀY VÀ RUỘT CỦA CHÓ SÓI

thịt: hổ, sư tử, chó sói, báo…

- Răng:

- Dạ dày:

- Ruột non:Ngắn( ruột chó dài

Thức ăn đi qua ruột non trải qua

quá trình tiêu hóa và hấp thụ giống

ở

Ruột tịt (manh tràng)

nào?

Trang 15

ĂN THỰC VẬT

V ĐẶC ĐIỂM TIÊU HÓA Ở THÚ ĂN THỊT

VÀ THÚ ĂN THỰC VẬT:

2 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thực vật: trâu, thỏ, ngựa, dê…

? Kể tên một số thú ăn

thực vật?

Trang 16

V ĐẶC ĐIỂM TIÊU HÓA Ở THÚ ĂN THỊT

VÀ THÚ ĂN THỰC VẬT:

2 Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thực vật: trâu, thỏ, dê…

- Răng:

? Thức ăn là thực vật có đặc điểm gì?

Thức ăn là thực vật cứng, khó tiêu hóa và nghèo chất dinh dưỡng

Trang 17

Răng hàm Răng

RĂNG VÀ XƯƠNG SỌ CỦA TRÂU

? Cấu tạo răng của thú ăn thực vật phù hợp với loại thức

ăn là thực vật được thể hiện như thế nào?

Trang 18

+ Răng nanh giống răng cửa :

to, ngắn → giữ và giật cỏ

+ Răng hàm và răng trước

hàm: phát triển, có nhiều gờ

cứng

Một số thú ăn TV như trâu,

bò…, hàm trên chỉ là tấm sừng

→ giúp hàm dưới tì vào để giữ

cỏ và nghiền cỏ

Thú ăn thực vật thường

nhai kĩ thức ăn và tiết ra nhiều

nước bọt

thực vật: trâu, thỏ, dê…

- Răng:

→ nghiền nát cỏ khi nhai

Răng hàm Tấm sừng

Răng trước hàm

Răng nanh

Răng cửa

? Thú ăn thực vật tiết ra nước bọt khi nhai có tác

dụng gì?

Trang 19

2 Đặc điểm tiêu hóa của thú ăn thực vật: trâu, bò, thỏ, dê…

- Dạ dày: - Răng:

PHIẾU HỌC TẬP

Tìm hiểu “ TIÊU HÓA THỨC ĂN TRONG DẠ DÀY CỦA ĐỘNG VẬT NHAI LẠI”

Hãy đọc mục V.2 SGK trang 68, 69 và trả lời các câu hỏi sau:

Câu 1 Dạ dày của động vật nhai lại có mấy ngăn, vai trò tiêu hóa thức ăn

Câu 3 Nhai lại thức ăn ở động vật nhai lại có tác dụng gì?

Trang 20

trong các

ngăn đó?

Trang 21

+ Dạ dày 4 ngăn ở động vật

nhai lại ( trâu, bò…):

Dạ cỏ: lưu trữ thức ăn, làm

mềm thức ăn khô và lên men;

chứa nhiều vi sinh vật tiêu hóa

xenlulôzơ và các chất hữu cơ

khác có trong cỏ

Dạ tổ ong: đưa thức ăn lên

miệng để nhai lại

Dạ lá sách: hấp thụ bớt nước

Dạ múi khế: tiết pepsin và

HCl để tiêu hóa protein có ở

vi sinh vật và cỏ

2 Đặc điểm tiêu hóa của thú

ăn thực vật: trâu, bò, thỏ,

Trang 22

Trang 23

( Dạ tổ ong )

( Dạ múi khế ) ( Dạ lá sách )

(Thực quản)

( Dạ tổ ong )

( Dạ cỏ ) (Thực quản)

( Dạ tổ ong )

( Tá tràng )

( Dạ cỏ ) (Thực quản)

( Dạ tổ ong )

DẠ DÀY 4 NGĂN CỦA ĐỘNG VẬT NHAI LẠI

Trang 24

Thức ăn

Dạ lá sách

Dạ tổ ong Thực quản

Dạ múi khế Ruột non….

Đường đi của thức ăn qua dạ dày 4 ngăn của động vật nhai lại:

Trang 25

Trang 26

-Cỏ lưu lại trong dạ cỏ lâu, trong dạ cỏ có

nhiều vi sinh vật cộng sinh tiêu hóa

xenlulozo và các chất hữu cơ khác.

Nhai lại thức ăn có tác dụng:

- Tạo điều kiện cho sự tiêu hóa tiếp tục ở dạ múi khế.

Trang 27

Dạ dày

2 Đặc điểm tiêu hóa của thú

ăn thực vật: trâu, bò, thỏ, …

+ Dạ dày đơn (1 ngăn )

(thỏ, ngựa…): tiêu hóa cơ

học

và hóa học

DẠ DÀY VÀ RUỘT THỎ

? Tại sao cũng là thú

ăn cỏ như trâu bò

nhưng dạ dày của

thỏ, ngựa…chỉ có một

ngăn?

? Tiêu hóa thức ăn trong

dạ dày 4 ngăn có ưu

điểm gì so với tiêu hóa

thức ăn trong dạ dày 1

ngăn ở thú ăn thực vật?

Trang 28

Manh tràng (Ruột tịt) Ruột non

Ruột già

2 Đặc điểm tiêu hóa của thú ăn

thực vật: trâu, bò, thỏ, …

- Dạ dày:

- Ruột non: dài ( ruột trâu bò

Thức ăn đi qua ruột non trải qua

quá trình tiêu hóa và hấp thụ

giống ở người

- Manh tràng ( ruột tịt ):

Phát triển, rất phát triển ở thú

ăn thực vật có dạ dày đơn

Có nhiều vi sinh vật cộng sinh

tiếp tục tiêu hóa thức ăn và hấp

thụ các chất dinh dưỡng đơn giản

dài khoảng 50 m)

? Vi sinh vật có vai trò gì đối với thú ăn thực vật?

Trang 29

Ruột tịt

(Manh tràng)

Manh tràng ( Ruột tịt)

DẠ DÀY VÀ RUỘT

CỦA CHÓ SÓI

? Tại sao ruột non của thú ăn thực vật dài hơn rất nhiều

so với ruột non của thú ăn thịt?

Trang 30

Ruột tịt

(Manh tràng)

Manh tràng ( Ruột tịt)

DẠ DÀY VÀ RUỘT

CỦA CHÓ SÓI

? Manh tràng của thú ăn thực vật có gì khác so với ruột tịt của thú ăn thịt? Tại sao?

Trang 31

VSV CỘNG SINH TRONG ỐNG TIÊU HÓA

CỦA THÚ ĂN THỰC VẬT

Nấm Mật độ: 10 4 ( SL/ml ) Protozoa (Vi động vật )

Mật độ: 4.10 5 ( SL/ml ) Mật độ: ( 10Vi khuẩn10 ( SL/ml )

Trang 32

Biết được vai trò của vi sinh vật đối với quá trình tiêu hóa thức ăn ở thú ăn

thực vật→ Ứng dụng gì trong thực tế

chăn nuôi trâu bò để bổ sung vi sinh vật

cho chúng tiêu hóa tốt hơn?

Trang 33

Tên bộ phận

Ống tiêu hóa của thú ăn thịt Ống tiêu hóa của thú ăn thực

vật Cấu tạo và chức năng Cấu tạo và chức năng Răng

Trang 35

bộ

phận

Ống tiêu hóa của thú ăn thịt

( hổ, sói…) Ống tiêu hóa của thú ăn thực vật ( trâu, thỏ…)Cấu tạo và chức năng Cấu tạo và chức năng

- Răng trước hàm và răng ăn thịt:

lớn, sắc, có nhiều mấu dẹt → cắt

thịt.

- Răng cửa giống răng nanh: to , ngắn

→ giữ và giật mồi.

- Răng trước hàm và răng hàm: phát triển → nghiền nát cỏ khi nhai.

Đơn , to → tiêu hóa cơ học và hóa học

Ngắn → tiêu hóa và hấp thụ thức

ăn giống ở người Dài → ở người.tiêu hóa và hấp thụ thức ăn giống

Không phát triển → không giữ chức năng tiêu hóa.

Phát triển Chứa nhiều VSV → tiêu hóa và hấp thụ thức ăn.

-4 ngăn ( trâu, bò…): Tiêu hóa cơ học, hóa học

và nhờ VSV.

+ Dạ cỏ:Chứa nhiều VSV→lưu trữ và làm mềm TA + Dạ tổ ong → đưa TA lên miệng để nhai lại.

+ Dạ lá sách → hấp thụ bớt nước.

+ Dạ múi khế → Tiêu hóa protein ở VSV và cỏ.

- 1 ngăn ( thỏ, ngựa…) →tiêu hóa cơ học và hóahọc

Trang 36

CỦNG CỐ

Trang 37

(Thực quản )

( Gan )

( Lách ) ( Dạ dày )

( Lách )

( Ruột già )

( Ruột non ) ( Gan )

Trang 38

Ruột non Dạ dày

Ruột già Manh tràng( ruột tịt )

Gan Mật

Trang 39

Thực vật là sinh vật tự dưỡng nên tự tổng hợp được hợp chất

hữu cơ →tiếp nhận chất dinh dưỡng ở dạng đơn giản (NH4+ ,

NO3-, )

Trang 40

Động vật ăn thức ăn chứa các chất dinh dưỡng hầu hết ở dạng chất hữu cơ phức tạp → các chất đó phải trải qua quá trình tiêu hóa cơ học và hóa học để thành các chất đơn giản mà cơ thể hấp thụ được.

Và tùy vào đặc điểm của loại thức ăn mà động vật ăn thịt

cũng như động vật ăn thực vật có các bộ phận ống tiêu hóa

( răng, dạ dày, ruột non, manh tràng) thích nghi với từng loại

thức ăn đó

Tiêu đề	Tiêu hóa ở động vật (tiếp theo)
Người hướng dẫn	GV: Trần Thị Tuyết Nhung
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành	Sinh học
Thể loại	bài giảng

Định dạng
Số trang	41
Dung lượng	4,65 MB