Sử dụng GTLN, GTNN của hàm số trên tập D để giải quyết bài toán tìm giá trị của tham số để hàm số đơn điệu.. + Nếu ta không thể tách được thì phải sử dụng dấu của tam thức bậc 2.. Sử dụn
Trang 1TÍNH ĐƠN ĐIỆU CỦA HÀM SỐ
A – LÝ THUYẾT CHUNG
Cho hàm số y= f x m( , ), m là tham số, có taaph xác định D
Hàm số f đồng biến trên D⇔ f′≥ ∀ ∈ 0, x D
Hàm số f nghịch biến trên D⇔ f′≤ ∀ ∈ 0, x D
Từ đó suy ra điều kiện của m
1 Sử dụng GTLN, GTNN của hàm số trên tập D để giải quyết bài toán tìm giá trị của tham số để hàm số đơn điệu
- Bước 2: Tính y′ Để hàm số đồng biến y′ ≥ ∀ ∈ , (để hàm số nghịch biến 0, x D y′ ≤ ∀ ∈ ) thì ta 0, x D
sử dụng lý thuyết nhắc lại phần trên
- Bước 3: Kết luận giá trị của tham số
Chú ý:
+ Phương pháp trên chỉ sử dụng được khi ta có thể tách được thành f x và g m( ) ( ) riêng biệt
+ Nếu ta không thể tách được thì phải sử dụng dấu của tam thức bậc 2
2 Sử dụng phương pháp tham thức bậc hai để tìm điều kiện của tham số:
Trang 21
3) Định lí về dấu của tam thức bậc hai ( ) 2
g x =ax +bx c+
Nếu ∆ <0 thì g x( ) luôn cùng dấu với a.
Nếu ∆ =0 thì g x( ) luôn cùng dấu với a,trừ
2
b x a
= −
Nếu ∆ >0 thì g x( ) có hai nghiệm x x1, 2 và trong khoảng hai nghiệm thì g x( ) khác dấu với a,
ngoài khoảng hai nghiệm thì g x( ) cùng dấu với a
4) So sánh các nghiệm x x1, 2 của tam thức bậc hai ( ) 2
Sử dụng định kí Vi-et đưa (2) thành phương trình theo m
Giải phương trình, so với điều kiện (1) để chọn nghiệm
Trang 3Câu 4: Cho hàm số sin2 , [0; ]
Câu 5: Tìm tất cả các giá trị của tham số m để hàm số y=ln 16( x2+ −1) (m+1)x+ + nghịch m 2
biến trên khoảng (−∞ ∞; )
Câu 10: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m sao cho hàm số y=x4−2(m−1)x2+ −m 2 đồng
biến trên khoảng (1;3) ?
Trang 4−∞ −
142;
Câu 16: Tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số y=2x3+3(m−1)x2+6(m−2)x+2017
nghịch biến trên khoảng ( )a b; sao cho b a− >3 là
A m>6 B m=9 C m<0 D 0
6
m m
m m
x m
−
=
− đồng biến trên khoảng 0;
Trang 5C 1≤ <m 2 D m≥2
Câu 19: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số cot 1
cot 1
x y
Câu 21: Cho hàm số f ( )x xác định trên ℝ và có đồ thị hàm số y= f'( )x là đường cong trong
hình bên Mệnh đề nào dưới đây đúng?
A Hàm số f x( )nghịch biến trên khoảng(−1;1 )
B Hàm số f x( ) đồng biến trên khoảng (1; 2 )
C Hàm số f x( )đồng biến trên khoảng (−2;1 )
D Hàm số f x( )nghịch biến trên khoảng (0; 2 )
Câu 22: Hình bên là đồ thị của hàm số y= f '( )x Hỏi đồ thị hàm số
x y
1
4
-1 O
-2Khi đó nhận xét nào sau đây sai?
Trang 65
A Trên (−2;1) thì hàm số f x( ) luôn tăng
B Hàm f x( ) giảm trên đoạn có độ dài bằng 2
C Hàm f x( ) đồng biến trên khoảng (1;+∞)
D Hàmf x( ) nghịch biến trên khoảng (−∞ −; 2)
Câu 24: Cho hàm số Hàm số có đồ thị như hình bên Hàm số đồng
biến trên khoảng:
Câu 25: Cho hàm số y= f x( ) có đạo hàm trên R Đường cong
trong hình vẽ bên là đồ thị của hàm số y= f'( )x ( y= f'( )x liên tục
trên R ) Xét hàm số g x( )= f x( 2−2) Mệnh đề nào dưới đây sai?
A Hàm số g x( ) nghich ̣ biến trên (−∞ −; 2)
Trang 7Xét hàm số g x( )= f (2−x2) Mệnh đề nào dưới đây sai?
A Hàm số f x( ) đạt cực đại tại x=2
B Hàm số f x( ) nghịch biến trên (−∞;2)
C Hàm số g x( ) đồng biến trên (2;+∞)
D Hàm số g x( ) đồng biến trên (−1;0)
Câu 27: Cho hàm số y= f x( ) có bảng biến thiên như hình vẽ dưới đây:
Hàm số y= f x( 2−2) nghịch biến trên khoảng nào dưới đây?
A (−2;0) B (2;+∞) C ( )0;2 D (−∞ −; 2)
Trang 8m y
x m
−
′ =+
ℝ với ϕ ( )x =sinx−cos x
Trang 9Hàm số nghịch biến trên ℝ ⇔ y' 0,≤ ∀ ∈ ⇔x ℝ (2m+1) sinx≤ −3 m,∀ ∈x ℝ
ππ
Trang 109
Câu 5: Tìm tất cả các giá trị của tham số m để hàm số y=ln 16( x2+ −1) (m+1)x+ + nghịch m 2
biến trên khoảng (−∞ ∞; )
m
m m
Ta có:
2 2 2
512 32( )
Trang 11Dựa vào bảng biến thiên ta có max ( ) 4g x =
21
42
Trang 1211
11;
m m
2
2 2
Trang 13m vl m
Trang 14Câu 10: Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m sao cho hàm số y=x4−2(m−1)x2+ −m 2 đồng
biến trên khoảng (1;3) ?
Dựa vào bảng biến thiên, kết luận: m≤min ( )g x ⇔m≤ 2
Câu 11: Tìm tham số m để hàm số y=x3+3mx2+3(m+1)x+2 nghịch biến trên một đoạn có độ
Trang 15y′ = ⇔x + mx m+ + = ( )1 Điều kiện cần và đủ để hàm số nghịch biến trên một đoạn
có độ dài lớn hơn 4 ⇔ y′≤ trên đoạn có độ dài lớn hơn 4 0 ⇔ ( )1 có hai nghiệm
−∞ −
142;
Trang 1615
Dễ dàng có được ( )g x là hàm tăng ∀ ∈ +∞x [1; ), suy ra
1
14min ( ) (1)
Hàm số đồng biến trên (1;+∞ khi và chỉ khi ( ) 0,) g x ≥ ∀ > và x 1 m ≤1 (1)
Vì ∆ =g′ 2(m+1)2≥ ∀0, m nên (1)⇔g x( ) 0= có hai nghiệm thỏa x1≤x2≤1
Điều kiện tương đương là
2
2 (1) 2( 6 1) 0
3 2 2 0, 21
2
m S
Do đó không có giá trị nguyên dương của mthỏa yêu cầu bài toán
Câu 15: Tất cả các giá trị thực của tham số m sao cho hàm số y= − +x4 (2m−3)x2+m nghịch biến
Trang 17Dựa vào bảng biến thiên, kết luận: min ( ) 5
2
m≤ g x ⇔m≤ Vậy p+ = + = q 5 2 7
Câu 16: Tất cả các giá trị thực của tham số m để hàm số y=2x3+3(m−1)x2+6(m−2)x+2017
nghịch biến trên khoảng ( )a b; sao cho b a− >3 là
6
m m
TH2: ∆ > ⇔0 m≠ ⇒3 y′ có hai nghiệm x x x1, 2( 2>x1)
⇒Hàm số luôn nghịch biến trên (x x1; 2)
Yêu cầu đề bài:
m m
20;
22
m m
Trang 18x m
−
=
− đồng biến trên khoảng 0;
Trang 19( ) ( )
2 2
Hàm số đồng biến trong khoảng (2;+∞) thì ta xét 2 trường hợp sau:
TH1: Hàm số luôn đồng biến trên R:
' 0 m 3 2m 7m 7 0 m 3m 3 0, VL
Vậy không có giá trị nào của m để hàm số luôn đồng biến trên R,
TH2: Hàm số đồng biến trong khoảng (2;+∞)
2
1 2
23
Trang 20Câu 21: Cho hàm số f ( )x xác định trên ℝ và có đồ thị hàm số y= f'( )x là đường cong trong
hình bên Mệnh đề nào dưới đây đúng?
A Hàm số f x( )nghịch biến trên khoảng(−1;1 )
B Hàm số f x( ) đồng biến trên khoảng (1; 2 )
C Hàm số f x( )đồng biến trên khoảng (−2;1 )
D Hàm số f x( )nghịch biến trên khoảng (0; 2 )
Hướng dẫn giải:
Chọn D
• Từ đồ thị ta thấy:
+ Hàm số f x( ) nghịch biến trên các khoảng (−∞ −; 2) và ( )0;2
+ Hàm số f x( ) đồng biến trên các khoảng (−2;0) và (2;+∞)
Câu 22: Hình bên là đồ thị của hàm số y= f '( )x Hỏi đồ thị hàm số
'
f x và hàm số y= f '( )x có đồ thị như hình vẽ bên
Trang 21x y
1
4
-1 O
-2Khi đó nhận xét nào sau đây sai?
A Trên (−2;1) thì hàm số f x( ) luôn tăng
B Hàm f x( ) giảm trên đoạn có độ dài bằng 2
C Hàm f x( ) đồng biến trên khoảng (1;+∞)
D Hàmf x( ) nghịch biến trên khoảng (−∞ −; 2)
Câu 24: Cho hàm số Hàm số có đồ thị như hình bên Hàm số đồng
biến trên khoảng:
Trang 2221
Câu 25: Cho hàm số y= f x( ) có đạo hàm trên R Đường cong
trong hình vẽ bên là đồ thị của hàm số y= f'( )x ( y= f'( )x liên tục
trên R ) Xét hàm số g x( )= f x( 2−2) Mệnh đề nào dưới đây sai?
A Hàm số g x( ) nghich ̣ biến trên (−∞ −; 2)
Trang 23Xét hàm số g x( )= f (2−x2) Mệnh đề nào dưới đây sai?
Câu 27: Cho hàm số y= f x( ) có bảng biến thiên như hình vẽ dưới đây:
Hàm số y= f x( 2−2) nghịch biến trên khoảng nào dưới đây?
A (−2;0) B (2;+∞) C ( )0;2 D (−∞ −; 2)