chuyen de 7 - hay - ha noi

Lí Bạch – T ơng Nh dịch Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quê không đổi, s ơng pha mái đầu.. Nêu tác dụng của việc sử dụng các cặp từ trái nghĩa trong h

`

TiÕt 39 Tõ tr¸i nghÜa

I ThÕ nµo lµ tõ tr¸i nghÜa

VÝ dô 1 : XÐt hai b¶n dÞch th¬

VÝ dô

Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh

Đầu gi ờng ánh trăng rọi, Ngỡ mặt đất phủ s ơng.

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng, Cúi đầu nhớ cố h ơng.

(Lí Bạch – T ơng Nh dịch)

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quê không đổi, s ơng pha mái đầu.

Gặp nhau mà chẳng biết nhau, Trẻ c ời hỏi: “Khách ở đâu đến làng?”

Động từ - sự di chuyển: rời khỏi hay trở lại nơi xuất phát.

Động từ - hoạt động của đầu theo h ớng lên hoặc xuống

Với cỏc cặp từ trỏi nghĩa đó tỡm, em hóy

xem xột chỳng được xỏc định dựa trờn cơ

sở chung nào ? ( về từ loại và ý nghĩa)

- XÐt cÆp tõ “lµnh - vì” trong c¸c tr êng hîp sau:

Trong mçi tr êng hîp trªn cÆp tõ “lµnh - vì”

cã ph¶i lµ tõ tr¸i nghÜa kh«ng ? V× sao ?

Tr êng hîp 1: “lµnh - vì” lµ tõ tr¸i nghÜa chóng cïng chØ tính chất cña sù vËt

Tr êng hîp 2: “lµnh - vì” kh«ng ph¶i lµ cÆp tõ tr¸i nghÜa v× chóng kh«ng cã mét c¬ së chung

Quan s¸t c¸c h×nh sau vµ t×m cÆp tõ tr¸i nghÜa thÝch hîp cho chóng:

-2-To - nhá Cao-thÊp

Dµi ng¾n – ng¾n

Nhanh - chậm

Khãc - C êi

Nh¾m - më

VÝ dô 2

? T×m tõ tr¸i nghÜa víi tõ “giµ” trong tr êng hîp

“rau giµ, cau giµ” ?

- giµ (rau giµ, cau giµ)

- giµ (ng êi giµ) > < trÎ (ng êi trÎ)

=> Lưu ý: Mét tõ nhiÒu nghÜa cã thÓ thuéc

nhiÒu cÆp tõ tr¸i nghÜa kh¸c nhau

> < non (rau non, cau non)

? T×m tõ tr¸i nghÜa víi c¸c tõ in ®Ëm trong nh÷ng

ThËt thµ tr¸i nghÜa Gi¶ dèi

TÝnh ng êi

Tiết 39 Từ trái nghĩa

I.Thế nào là từ trái nghĩa

II Sử dụng từ trái nghĩa

1 Ví dụ 1

? Nêu tác dụng của việc sử dụng các cặp từ

trái nghĩa trong hai bài thơ “Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh” và “Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới

về quê”

I.Thế nào là từ trái nghĩa

II Sử dụng từ trái nghĩa

1 Ví dụ 1

? Nêu tác dụng của việc sử dụng các cặp từ

trái nghĩa trong hai bài thơ “Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh” và “Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới

về quê”

II Sử dụng từ trái nghĩa.

Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh

Đầu gi ờng ánh trăng rọi, Ngỡ mặt đất phủ s ơng.

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng, Cúi đầu nhớ cố h ơng.

(Lí Bạch – T ơng Nh dịch)

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quê không đổi, s ơng pha mái đầu.

Gặp nhau mà chẳng biết nhau, Trẻ c ời hỏi: “Khách ở đâu đến làng?”

¬ng.

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quê không đổi, s ơng pha mái đầu

Gặp nhau mà chẳng biết nhau, Trẻ c ời hỏi: “Khách ở đâu đến làng?”

(Hạ Tri Ch ơng – Trần Trọng San dịch)

=> Từ trái nghĩa tạo vế đối, tạo hình t ợng t ơng phản làm nổi bật sự thay đổi về tuổi tác, vóc dáng của tác giả sau một thời gian dài xa quê

Tiết 39 Từ trái nghĩa

I.Thế nào là từ trái nghĩa

II Sử dụng từ trái nghĩa.

? Việc sử dụng các cặp từ trái nghĩa trong

việc tạo thành ngữ có tác dụng nh thế nào ?

=> Tác dụng: Từ trái nghĩa tạo hình t ợng t ơng

phản, gây ấn t ợng mạnh và làm cho lời nói

thêm sinh động

Ví dụ 2

TiÕt 39 Tõ tr¸i nghÜa III Luyện tập

Bài tập 1: Tìm các từ trái nghĩa trong các câu ca

dao, tục ngữ sau:

a Chị em nh chuối nhiều tàu,

Tấm lành che tấm rách, đừng nói nhau nhiều lời

sángtối

Bµi tËp 2: T×m c¸c cÆp tõ tr¸i nghÜa biÓu thÞ

Tr íc - sau; trong ngoµi;

Trªn - d íi; tr¸i - ph¶i;

Cao - thÊp; lín - bÐ Dµi - ng¾n; to - nhá

Bµi tËp 3 (bµi 4: sgk 129): H·y viÕt mét ®o¹n v¨n ng¾n vÒ t×nh c¶m quª

h ¬ng, cã sö dông tõ tr¸i nghÜa

Tiết 39 Từ trái nghĩa

I.Thế nào là từ trái nghĩa

- Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái ng ợc nhau.

- Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau.

*L u ý: - Khi xét các cặp từ trái nghĩa phải dựa trên một cơ sở, một tiêu chí chung.

- Với các từ đồng nghĩa hiện t ợng trái nghĩa có thể diễn ra hàng loạt.

Sử dụng từ trái nghĩa trong thế đối:

- Tạo hình t ợng t ơng phản

- Gây ấn t ợng mạnh

- Làm cho lời nói thêm sinh động

III Luyện tập

ạ

ĩ B

P H

N G ở

a

ấ T

x

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

Điền từ thích hợp vào ô trốngCâu 1 : … kính kính d ới nh ờng

Câu 3:Chân … kính chân ráo

Câu 2:Nửa … kính nửa lo

Câu 5:Buổi đực buổi … kính

H íng dÉn häc bµi

- Häc thuéc ghi nhí.

- Hoµn thµnh bµi tËp vµo vë.

- ChuÈn bÞ “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá - Đỗ phủ ”