Trau doi von tu-van9

Rèn luyện để nắm đ ợc đầy đủ và chính xác nghĩa của từ và cách dùng từ là việc rất quan trọng để trau dồi vốn từ.. Trong thời kỳ đổi mới, Việt Nam đã có cách đây khoảng 2500 năm thành l

2 TiÕt 37:

trau dåi vèn tõ

Tiết 37: Trau dồi vốn từ

Ví dụ 1:

“ Trong tiếng ta, một chữ có thể dùng để diễn tả rất nhiều ý; hoặc ng ợc lại, một ý nh ng lại có bao

nhiêu chữ để diễn tả Vì vậy, nếu nói tiếng Việt

của ta có những khả năng rất lớn để diễn đạt t t ởng và tình cảm trong nhiều thể văn thì điều đó hoàn toàn đúng Không sợ tiếng ta nghèo, chỉ sợ chúng ta không biết dùng tiếng ta ”.

sáng của tiếng Việt ) ” )

Tiết 37: Trau dồi vốn từ

a/ Việt Nam chúng ta có nhiều thắng cảnh đẹp.

b/ Các nhà khoa học dự đoán những chiếc bình này đ có cách đây khoảng 2500 năm ã có cách đây khoảng 2500 năm

c/ Trong những năm gần đây, nhà tr ờng đ đẩy ã có cách đây khoảng 2500 năm

mạnh quy mô đào tạo để đáp ứng nhu cầu

học tập của x hội ã có cách đây khoảng 2500 năm

( thắng cảnh, cảnh đẹp )

( phỏng đoán, ớc đoán, ớc tính )

(mở rộng, thu hẹp)

Tiết 37: Trau dồi vốn từ

•Ghi nhớ 1:

Muốn sử dụng tốt tiếng Việt, tr ớc hết cần trau dồi vốn từ Rèn luyện để nắm

đ ợc đầy đủ và chính xác nghĩa của từ và cách dùng từ là việc rất quan trọng

để trau dồi vốn từ.

I/ Rèn luyện để nắm vững nghĩa của từ và cách dùng từ

Tiết 37: Trau dồi vốn từ

* Bài tập nhanh:

Chọn cách giải thích đúng:

1 Hậu quả là:

a Kết quả sau cùng b Kết quả xấu

2 Đoạt là:

a Chiếm đoạt phần thắng b Thu đ ợc kết quả tốt

3 Tinh tú là:

a.Phần thuần khiết và quý báu nhất b Sao trên trời (Nói khái quát)

b

a

b

Tiết 37: Trau dồi vốn từ

• Sửa lỗi dùng từ trong những câu sau:

a Về khuya, đ ờng phố rất im lặng.

b Trong thời kỳ đổi mới, Việt Nam đã có cách đây khoảng 2500 năm thành lập quan hệ

ngoại giao với hầu hết các n ớc trên thế giới.

c Những hoạt động từ thiện của ông khiến chúng tôi rất

cảm xúc.

Yên tĩnh, vắng lặng….

Thiết lập

Cảm động, xúc động, cảm phục…

Ví dụ:

Từ lúc ch a có ý thức, cho tới lúc có ý thức, chúng ta đã có cách đây khoảng 2500 năm học chữ của Nguyễn Du

Chắc ai cũng đồng ý với tôi rằng nếu chữ nghĩa Truyện Kiều mà xoàng xĩnh thôi thì“ ”

chắc Truyện Kiều , dù t t ởng sâu xa đến đâu cũng ch a thể thành sách của mọi “ ”

ng ời Tôi càng phục tài học với sức sáng tạo của Nguyễn Du trong chữ nghĩa, khi

tôi đọc đến câu thơ ông viết ông đã có cách đây khoảng 2500 năm ở trong ruộng bã có cách đây khoảng 2500 nămi để học câu hát hay của ng ời “

trồng dâu Đó không phải là một câu nói bóng, mà đó là một tâm sự, một kế hoạch ”

học chữ, hay là nói theo cách nói của chúng ta ngày nay: Nguyễn Du đã có cách đây khoảng 2500 năm đi vào học

lời ăn tiếng nói nhân dân, cơ sở sáng tạo ngôn ngữ của nhà thơ thiên tài đã có cách đây khoảng 2500 năm dựa thẳng vào đấy

Xin kể hai ví dụ Câu thơ Nguyễn Du có chữ áy (Cỏ áy bóng tà“ áy” (Cỏ áy bóng tà…) Chữ “ áy” ấy, tài ” (Cỏ áy bóng tà…) Chữ “ áy” ấy, tài …) Chữ “ áy” ấy, tài ) Chữ áy ấy, tài “ áy” (Cỏ áy bóng tà…) Chữ “ áy” ấy, tài ” (Cỏ áy bóng tà…) Chữ “ áy” ấy, tài

giỏi đến độ dù ta không hiểu nghĩa, nó cũng hiện lên sự ảm đạm Cho tới năm tr ớc, có

dịp đi Thái Bình, về huyện Thái Ninh, tôi đ ợc biết chữ áy là tiếng vùng quê đấy Quê “ ”

Vợ Nguyễn Du ở Thái Bình, Nguyễn Du đã có cách đây khoảng 2500 năm ở lâu đất Thái Bình, Cỏ áy có nghĩa là cỏ “ ”

vàng úa Tiếng áy ở Thái Bình đã có cách đây khoảng 2500 năm vào văn ch ơng Truyện Kiều và trở thành tuyệt vời.“ ” “ ”

Ví dụ nữa, ba chữ bén duyên tơ ở Truyện Kiều Thông th ờng, ta hiểu bén duyên có“ ” “ ” “ ”

thể gần gũi với câu tục ngữ lửa gần rơm lâu ngày cũng bén Nh ng không phải Trong“ ”

nghề ơm tơ, lúc tháo con tằm lấy tơ thì ng ời ta ngâm tằm vào nồi n ớc nóng, rồi đem

guồng ra, vớt tơ lên quay vào guồng, lúc sợi tơ bắt đầu quay vào guồng, ng ời nhà nghề gọi là tơ bén Nếu chỉ viết bén duyên không thì còn có thể ngờ, chứ bén duyên tơ“ ” “ ” ” ”

thì rõ ràng Nguyễn Du của chúng ta đã có cách đây khoảng 2500 năm nghe, học và sáng tạo trên cơ sở công việc của

ng ời hái dâu, chăm tằm Nguyễn Du đã có cách đây khoảng 2500 năm trau dồi ngôn ngữ, đêm ngày mài giũa chữ nghĩa kì khu biết chừng nào!

( Theo Tô Hoài, mỗi chữ phải là một hạt ngọc, trong Giữ gìn sự

trong sáng của tiếng Việt)

Tiết 37: Trau dồi vốn từ

II Rèn luyện để làm tăng vốn từ

•Ghi nhớ 2:

Rèn luyện để biết thêm những từ ch a biết, làm tăng vốn

từ là việc th ờng xuyên phải làm để trau dồi vốn từ.

Tiết 37: Trau dồi vốn từ

• Bài tập:

Chủ tịch Hồ Chí Minh có nói tới việc lấy tài liệu để viết nh sau:

1 Nghe: Lắng tai nghe các cán bộ, nghe các chiến sĩ, nghe

đồng bào để lấy tài liệu mà viết.

2 Hỏi: Hỏi những ng ời đi xa về, hỏi nhân dân, hỏi bộ đội

những việc, những tình hình ở các nơi.

3 Thấy: Mình phải đi đến, xem xét mà thấy.

4 Xem: Xem báo chí, sách vở Xem báo chí trong n ớc, xem

báo chí n ớc ngoài.

5 Ghi: Những cái gì đã có cách đây khoảng 2500 năm nghe, đã có cách đây khoảng 2500 năm thấy, đã có cách đây khoảng 2500 năm hỏi đ ợc, đã có cách đây khoảng 2500 năm đọc đ ợc,

thì chép lấy để dùng và viết

Dựa theo ý kiến trên , h y nêu cách em sẽ thực hiện để làm tăng vốn từ ã có cách đây khoảng 2500 năm

Tiết 37: Trau dồi vốn từ

• Để làm tăng vốn từ cần:

- Chú ý quan sát, lắng nghe lời ăn tiếng nói hằng ngày của

những ng ời xung quanh và trên các ph ơng tiện thông tin

đại chúng nh : Phát thanh, truyền hình.

- Đọc sách báo, nhất là những tác phẩm văn học mẫu

mực của những nhà văn nổi tiếng

- Ghi chép lại những từ ngữ mới đã có cách đây khoảng 2500 năm nghe đ ợc, đọc đ ợc

Gặp những từ ngữ khó không tự giải thích đ ợc thì tra cứu

từ điển hoặc hỏi ng ời khác, nhất là hỏi thầy, cô giáo.

- Tập sử dụng những từ ngữ mới trong những hoàn cảnh

giao tiếp thích hợp.

Tiết 37: Trau dồi vốn từ

III Luyện tập:

Bình luận ý kiến của Chế Lan Viên:

độ t t ởng, tình cảm phong phú và tinh tế của con ng ời Chỉ với một cây lúa

mình:

của ngôn ngữ dân tộc, xin hã có cách đây khoảng 2500 nămy bắt đầu từ vệc học tập, lời ăn tiếng nói của nhân dân lao động

H ớng dẫn học ở nhà

- Làm bài tập 2, làm tiếp bài tập 7,8,9

+ Tìm hiểu khái niệm về từ đơn, từ phức, thành ngữ, nghĩa của từ, từ nhiều nghĩa và hiện t ợng chuyển nghĩa của từ, từ đồng

âm, từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa, cấp độ

khái quát của nghĩa từ ngữ, tr ờng từ vựng.