Làm thế nào để cho thế hệ trẻcủa chúng ta “Hoà nhập mà không hoà tan” - trong mỗi chúng ta vẫn giữ được những gì gọi là “Vốn văn hoá của dân tộc Việt trong thời đại mới thì việc giáo dục
Trang 1MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC LỄ GIÁO CHO TRẺ MẪU GIÁO.
I ĐẶT VẤN ĐỀ:
Như chúng ta đã biết giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dụcquốc dân, chịu trách nhiệm chăm sóc - giáo dục trẻ từ 0 - 6 tuổi Đây là giai đoạn đặtnền móng đầu tiên quan trọng của nhân cách con người Nếu không làm tốt việc chămsóc – giáo dục trẻ trong những năm này thì việc giáo dục lại hết sức khó khăn, phứctạp Vì vậy, Nghị quyết TW2, khoá VIII của Đảng cộng sản Việt Nam về “Định hướngchiến lược giáo dục - đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá và đề ra mụctiêu giáo dục Mầm non phải trang bị cho trẻ những gì tốt nhất kể cả về mặt vật chất vàtinh thần một cách toàn diện
- Hiện nay trong điều kiện kinh tế phát triển, đang trên con đường hội nhập, Đất nướcchúng ta phải giao lưu với nhiều nền văn hoá khác nhau Làm thế nào để cho thế hệ trẻcủa chúng ta “Hoà nhập mà không hoà tan” - trong mỗi chúng ta vẫn giữ được những
gì gọi là “Vốn văn hoá của dân tộc Việt trong thời đại mới thì việc giáo dục cho trẻphát triển về trí tuệ thôi không đủ mà phải giáo dục trẻ biết giữ được truyền thống vănhoá vốn có của cha ông ta từ ngàn xưa là nhiệm vụ quan trọng trong các mục tiêu pháttriển con người toàn diện hiện nay
- Từ xa xưa kinh nghiệm của cha ông ta đã đúc kết nhiệm vụ học đầu tiên của mỗi conngười phải là “Tiên học lễ, hậu học văn” lễ phép là nét đẹp văn hoá được đặt lên hàngđầu khi nhìn nhận và đánh giá về một ai đó, mà chúng ta thường bàn luận Trong thờiđại hiện nay tiếp thu nhiều nền văn hoá khác nhau nên đâu đó vẫn còn nhiều câuchuyện thương tâm về đạo đức lễ giáo của con người, việc mà tôi và các bạn đã nghe
và thấy trên thông tin đại chúng, trong cuộc sống hằng ngày
Trang 2- Trăn trở với mục tiêu chung của giáo dục là người giáo viên Mầm non tôi nguyện gópsức một phần nhỏ bé của mình vào việc giáo dục lễ giáo cho trẻ ở lứa tuổi mẫu giáonhằm góp phần hình thành nhân cách ban đầu cho trẻ
- Năm nay tôi được phân công đứng lớp bé, hầu hết các cháu rất nhỏ đều lần đầu tiênđến trường, đến lớp , chưa một lần tiếp xúc với cô, với bạn Mà phần lớn bố mẹ củacác cháu làm nông nên việc quan tâm đến con em còn rất nhiều hạn chế Bên cạnh đómột phần do trẻ ngày càng được nuông chiều thái quá Một số phụ huynh chưa hiểutầm quan trọng của giáo dục lễ giáo cho con em ở lứa tuổi mầm non, nên thườngkhoán trắng cho giáo viên Thời gian đầu trẻ đến lớp với thói quen tự do, hay nói leo,trả lời có những câu cụt, câu què, ra vào lớp tự nhiên chưa có nề nếp
- Đứng trước tình hình như vậy, tôi rất lo lắng phải dạy trẻ như thế nào và bằng nhữngbiện pháp gì để tất cả trẻ lớp tôi có những thói quen và hành vi đạo đức và phù hợp vớichuẩn mực xã hội
- Là một cô giáo tôi cần giáo dục trẻ những hành vi văn hoá trong cuộc sống hằng ngày
có thái độ đúng với cô giáo và người lớn, bạn bè, có tình yêu đối với mọi sự vật, hiệntượng xung quanh Giáo dục lễ giáo nhằm hình thành cho trẻ cơ sở ban đầu về nhâncách của con người mới xã hội chủ nghĩa Việt Nam Vì thế mỗi cô giáo chúng ta cótrách nhiệm góp phần đào tạo thế hệ trẻ những con người phát triển toàn diện về nhâncách – trí tuệ
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
Trong năm học này tôi quyết tâm thực hiện nhiệm vụ năm học của ngành phátđộng và luôn lấy mục tiêu giáo dục lễ giáo cho trẻ là nhiệm vụ hàng đầu trong việcchăm sóc giáo dục trẻ, để góp một phần nhỏ bé của mình vào quá trình hình thành chotrẻ một nhân cách theo mục tiêu của ngành, của toàn xã hội đã đề ra
1 Giáo dục lễ giáo thông qua tiết học:
Trang 3- Tôi luôn lồng nội dung giáo dục lễ giáo vào các môn học có nhiều ưu thế nhằm hìnhthành cho trẻ những thói quen, hành vi có văn hoá.
Ví dụ: Qua giờ khám phá khoa học “Cây xanh và môi trường sống”.
Cô giáo có thể đàm thoại: Cây xanh có ích lợi như thế nào?
Muốn có nhiều cây xanh chúng ta phải làm gì?
Qua lợi ích của cây xanh, cô giáo dục cháu không ngắt ngọn bỏ cành, mà phải biết bảo
vệ chăm sóc cây xanh để cây cho ta nhiều lợi ích
+ Đối với giờ học phát triển thể chất:
Cô giáo dục trẻ siêng năng thể dục, tập đều đặn giúp cơ thể khoẻ mạnh, trong lúc tậpcác con không chen lấn, không xô đẩy nhau
+ Đối với giờ học tạo hình: “Vẽ người thân trong gia đình”.
Giáo dục trẻ biết yêu thương, kính trọng đối với ông bà, cha mẹ, anh chị, biết nhườngnhịn em bé
+ Giờ làm quen văn học: Qua chuyện “Tấm Cám”
Cô đàm thoại cùng trẻ:
Tấm là người như thế nào?
Mẹ con Cám là người như thế nào?
Con thích nhân vật nào nhất? vì sao?
Cô giáo dục cháu lòng thật thà, chăm lo lao động, dạy cháu yêu cái thiện, ghét cái ác,hình thành cho trẻ lòng nhân ái đối với mọi người xung quanh…
- Sau một thời gian thực hiện những thói quen về lễ giáo chất lượng lớp tôi tăng lên rõrệt, trẻ biết chào hỏi, thưa trình, biết nói lời cảm ơn, xin lỗi, yêu mến cô giáo, đoàn kếtvới bạn bè, tôi thấy vui mừng và tiếp tục áp dụng trong giờ vui chơi
2 Giáo dục lễ giáo vào hoạt động vui chơi:
Đối với trẻ lứa tuổi này trẻ học mà chơi, chơi mà học, trong giờ vui chơi trẻđược thực hành trải nghiệm nhiều vai chơi khác nhau trong cuộc sống của người lớn,
Trang 4tôi tiến hành lồng ghép lễ giáo vào vui chơi, qua đó trẻ được đối thoại những câu chàohỏi lễ phép, câu cảm ơn, xin lỗi, trao nhận bằng hai tay, tôi theo dõi quan sát lắng nghe
để kịp thời uốn nắn trẻ khi có biểu hiện chưa chuẩn mực Qua đó giúp trẻ hình thànhthói quen hành vi văn minh trong giao tiếp
Ví dụ: Qua trò chơi phân vai – y tá – bác sĩ.
Bác sĩ biết thăm hỏi bệnh nhân ân cần, xưng hô, cô, chú, bác, cháu đau chỗ nào? Đau
ra sao?
Y tá phát thuốc dặn bệnh nhân uống thuốc ngày mấy lần, bệnh nhân nhận thuốc, nhậnđơn thuốc bằng hai tay và nói lời cảm ơn đối với cô y tá, bác sĩ
+ Trẻ chơi bán hàng:
Người bán hàng: Cô, chú mua gì ạ?
Người mua: Bao nhiêu một cân cá vậy cô?
+ Trẻ chơi phân vai gia đình
Bố mẹ phải yêu thương con, chăm sóc con hết mực
Các con phải vâng lời bố mẹ, xưng hô phải lễ phép phải biết da vâng thưa chào…
- Qua hoạt động vui chơi cháu mạnh dạn dần, thành thạo dần trong giao tiếp, trong ứng
xử, chào hỏi đối với mọi người xung quanh mình
- Từ đây trẻ lớp tôi đã dần bớt nói trổng, câu cụt, Trẻ biết nói và trả lời đầy đủ câu,biết xưng hô chuẩn mực lên đến 65%
Từ kết quả có được như vậy tôi tiếp tục áp dụng
3 Giáo dục lễ giáo ở mọi lúc mọi nơi:
Giờ đón trẻ hoặc trả trẻ tôi rất ân cần và chuẩn mực trong xưng hô với bố mẹ trẻ,tôi tập trẻ đến lớp chào cô, sau đó chào tạm biệt bố mẹ để vào lớp học
- Trong giờ chơi tự do, hay giờ lao động, sinh hoạt ngoài trời nếu cháu làm việc gì saiđối với bạn, với cô thì nhắc phải biết xin lỗi cô, xin lỗi bạn, ai cho gì thì nhận bằng haitay hay giúp mình điều gì phải nói lời cảm ơn
Trang 5Giờ chơi cháu đoàn kết với bạn bè, không tranh giành đồ chơi.
Giờ dạo chơi sinh hoạt ngoài trời
Ví dụ: Tham quan vườn cây ăn quả.
Đàm thoại: Muốn có nhiều quả ngon ta phải làm gì?
Khi ăn quả các con nhớ đến ai?
- Giáo dục cháu kính trọng, yêu những người lao động, khi ăn phải từ tốn, chậm rãikhông vứt vỏ và hạt bừa bãi Giáo dục cháu giữ gìn vệ sinh môi trường, vệ sinh lớp,biết đoàn kết, giúp đỡ bạn bè, mọi người xung quanh, qua nhiều lần như vậy, cháu lớptôi có những thói quen đó khoản 70%, và tôi tiếp tục áp dụng
4 Xây dựng lễ giáo, góc tuyên truyền:
Góc lễ giáo của lớp không thể thiếu đây là biện pháp rất hữu hiệu đối với chuyên
đề lễ giáo bởi lẽ trẻ có đặc điểm dễ nhớ nhưng lại mau quên Song, trẻ được trực quanbằng hình ảnh những gương tốt hoặc qua thơ, chuyện thì trẻ dễ tiếp thu, dễ phân biệtviệc làm nào tốt, việc làm nào xấu
- Ở góc này tôi sưu tầm những tranh ảnh có nội dung giáo dục lễ giáo dán vào cho trẻxem, kèm theo một bài thơ hay nội dung phù hợp với hình ảnh, thời gian rảnh tôi chotrẻ đến xem và trò chuyện, đàm thoại với trẻ những hành vi văn minh
Hằng tháng tôi lên kế hoạch lễ giáo và thay tranh ảnh bài thơ có nội dung phù hợp.Ngoài ra, tôi còn sưu tầm tranh truyện, sách báo nhi đồng có hình ảnh và nội dung về
lễ giáo làm một album có nội dung và hình ảnh phù hợp với trẻ, để đến giờ hoạt độnggóc trẻ về góc thư viện có thể mở ra xem
- Đối với góc tuyên truyền tôi cũng dành một góc để tuyên truyền giáo dục lễ giáo chophụ huynh nắm, từ đó phụ huynh sẽ chú trọng đến việc giáo dục lễ giáo cho trẻ lúc ởnhà
Từ đó việc áp dụng với biện pháp này trẻ lớp tôi trở nên ngoan hơn và thực hiện mộtcách tự nhiên
Trang 65 Xây dựng cảnh quan sư phạm trong lớp học:
Cùng với toàn ngành thực hiện chủ đề năm học xây dựng trường học thân thiệnhọc sinh tích cực Thì việc tạo cảnh quan sư phạm trong phòng học, môi trường xungquanh cũng là một chuyên đề mà tôi chú trọng trong năm học này Tôi luôn chú ý tạocảnh quan sự phạm trong phòng học, đồ dùng đồ chơi được sắp xếp, gọn gàng, ngănnắp, từng góc riêng biệt mỗi kệ góc tôi đều làm mới, để hấp dẫn trẻ, tạo cảm giác thíchthú luôn mong muốn được sắp xếp ngăn nắp Đặc biệt là góc thiên nhiên được trang trí
và trồng nhiều cây cảnh để tạo cho trẻ một không gian xanh, để mỗi ngày trẻ có thể tựmình chăm sóc cây xanh, giáo dục trẻ biết yêu cái đẹp Qua hoạt động này kích thíchtrẻ yêu lao động, tạo tình cảm của trẻ với thế giới tự nhiên, gần gũi và thân mật, đã trởthành thói quen ở trẻ
- Để tạo cảnh quan sân trường, trước giờ học tôi thường cho trẻ nhặt rác, lá cây để tạomôi trường sạch đẹp Còn đối với kệ góc đồ chơi đầu tuần tôi thường tổ chức cho trẻthi đua lau dọn, sắp xếp đồ chơi gọn gàng Nhờ vậy, qua mỗi lần tổ chức hoạt động vuichơi trẻ chơi xong thu dọn đồ chơi gọn gàng và ngăn nắp
- Vì trường không có nhà vệ sinh riêng cho từng lớp mà công trình vệ sinh tập trungnên tôi thường xuyên nhắc nhở các cháu đi tiểu đúng nơi quy định và thường xuyêntheo giõi kiểm tra để nhắc nhở kịp thời những cháu làm sai Qua đó trẻ có thói quen vệsinh văn minh hơn
6 Phối hợp với các bậc phụ huynh:
Cùng với mục tiêu xã hội hoá giáo dục thì vai trò của phụ huynh có vai tròkhông nhỏ trong việc giáo dục trẻ Trong giờ đón trẻ, trả trẻ tôi mạnh dạn trao đổi vớiphụ huynh về tầm quan trọng của giáo dục lễ giáo đối với trẻ mẫu giáo, nhất là trongthời kỳ hội nhập của nước ta tiếp nhận nhiều nền văn hoá và trò chơi giải trí đã ảnhhưởng một phần không nhỏ về hành vi văn minh của trẻ Trẻ có thể đối xử thô bạo vớibạn sau một đoạn phim hành động, hay trẻ có những lời không nên đối với bố mẹ, khi
Trang 7không đồng ý cho trẻ chơi điện tử Để phụ huynh nhận thức ý nghĩa của vấn đề đểcùng nhà trường giáo dục trẻ.
- Phụ huynh giành thời gian chăm sóc con cái như vệ sinh thân thể, chải răng đúngcách, phụ huynh phải luôn mẫu mực trong giao tiếp ở nhà để trẻ noi theo Đồng thờichú ý sửa sai trẻ kịp thời những thiếu sót trong giao tiết đối với bạn bè, đối với ngườilớn
Tôi luôn trao đổi với phụ huynh hằng tháng thông qua sổ liên lạc về sự tiến bộ của mỗicháu để phụ huynh kịp thời nắm bắt Qua thời gian trẻ lớp tôi tiến bộ rõ rệt như xưng
hô lễ phép, lịch sự trong giao tiếp nhờ sự giáo dục bằng phương châm “Trường học lànhà, nhà là trường học”
7 Giáo dục lễ giáo thông qua ngày hội, ngày lễ:
Như các bạn đã biết truyền thống của người Việt chúng ta luôn tôn sư trọng đạo
Vì vậy thông qua các hoạt động tổ chức lễ hội như ngày giỗ Tổ Hùng Vương, ngày20/11, ngày 22/12… Từ ý nghĩa của những ngày lễ lớn, tôi đã tổ chức các hoạt độngvăn nghệ để chào mừng, đồng thời ôn lại truyền thống của dân tộc để giáo dục trẻ lòng
tự hào dân tộc, biết kính trọng những người đã hy sinh cho lợi ích dân tộc, lợi ích trồngngười Nhằm hình thành cho trẻ lòng tự hào, kính yêu đối với người lớn tuổi, thôngqua đó khuyến khích trẻ học tập và phấn đấu thành con người có ích cho xã hội
8 Cô gương mẫu chuẩn mực:
Ở lứa tuổi của trẻ luôn thích được cô yêu thương, gần gũi, mọi hành vi của côđược trẻ lưu tâm và bắt chước Vì vậy cô luôn luôn chuẩn mực trong lúc giao tiếp vớingười lớn, với trẻ không to tiếng quát tháo, xưng hô dịu dàng bằng cô và cháu, giờ đóntrả trẻ tôi luôn ân cần dịu dàng thương yêu trẻ, khiêm tốn lịch sự trong giao tiếp vớiphụ huynh, cháu hỏi gì tôi trả lời rõ ràng, gọn gàng tôn trọng lời nói của trẻ, lắng nghe
ý kiến của trẻ
Trang 8- Tôi hứa điều gì với trẻ là thực hiện đúng lời hứa, nếu trẻ có hành vi hoặc lời nóikhông hay tôi nhẹ nhàng góp ý và khuyến khích trẻ tránh sai phạm lần sau Tuyệt đốikhông chạm tự ái của trẻ hoặc làm trẻ phải sợ hãi lo lắng Tác phong quần áo tôi luônchú ý ăn mặc gọn gàng, lịch sự, luôn vui tươi trước trẻ Cô thực sự là tấm gương sángcho học sinh noi theo hay cô giáo là mẹ hiền, mẹ và cô là hai cô giáo, trẻ có hai mẹhiền nhất định trẻ sẽ là con ngoan trò giỏi.
9 Khích lệ nêu gương:
Tâm lý của con người đặc biệt là trẻ em bao giờ cũng thích được khen hơn làchê Hằng ngày vào giờ nêu gương cuối ngày trước khi cắm cờ, tôi cho trẻ tự nhận xét
về mình trong ngày đó có bạn nào có hành vi lời nói hay tôi nêu gương ra cho cả lớp
và tặng trẻ một bông hoa Vì trẻ ở lứa tuổi này thích động viên khen ngợi, được khentrẻ thêm tự tin và hào hứng thực hiện tốt yêu cầu của cô
III KẾT LUẬN
* Kết quả:
Sau những biện pháp tôi nghiên cứu và thực hiện chất lượng giáo dục về lễ giáotăng lên rõ rệt đó là điều làm tôi phấn khởi, yêu nghề, yêu trẻ càng nhiều Giúp tôi cónghị lực trong công tác, lớp tôi đạt được kết quả như sau:
- Trẻ biết chào hỏi lễ phép: 90%
- Trẻ biết xưng hô lễ phép: 89%
- Biết cảm ơn, xin lỗi: 95%
- Biết giữ gìn, cất, sắp xếp đồ chơi theo quy định: 85%
- Biết giữ gìn vệ sinh thân thể, vệ sinh môi trường: 90%
- Biết nhường nhịn giúp đỡ bạn: 85%
- Trẻ mạnh dạn trong giao tiếp: 90%
Trang 9Trẻ ngoan hơn, lễ phép hơn, trẻ được hình thành những thói quen vệ sinh văn minh,biết chào hỏi khi có khách đến, biết trao nhận bằng hai tay, biết quan tâm giúp đỡ bạn
bè, cô giáo, ba mẹ, không nói tục, đánh bạn, kính trọng cô giáo và người lớn
Các bậc phụ huynh có những chuyển biến rõ rệt về lời ăn tiếng nói, về phong cách vàquan tâm ngày càng nhiều đến con em mình
Bản thân tôi được trao đổi kiến thức và kinh nghiệm dạy trẻ qua các môn học, các hoạtđộng, được phụ huynh và các đồng nghiệp quý mến và tin yêu hơn
* Bài học kinh nghiệm:
Từ những biện pháp đã áp dụng tôi đã rút ra nhiều bài học bổ ích: Bản thân cô giáophải luôn tìm tòi sáng tạo, sưu tầm tranh ảnh, thơ ca, hò vè để góc lễ giáo và thư việncủa bé ngày càng phong phú hơn, tôi thay đổi theo từng chủ đề để tạo sự mới lạ hấpdẫn trẻ
Các tiết học có lồng ghép nội dung giáo dục lễ giáo dưới hình thức hò vè, ca dao, câu
đố vào bài học để giáo dục trẻ
Phải thường xuyên thực hiện giờ nêu gương và kể chuyện hàng tuần hoặc tổ chức vănnghệ để động viên tinh thần trẻ
Gia đình của trẻ thật sự là mái ấm đầy tình thương, bố mẹ là những tấm gương sáng vàmẫu mực về hành vi ứng xử, chăm sóc, tinh thần trách nhiệm đối với trẻ
Cô giáo phải thật sự là tấm gương sáng để trẻ noi theo, luôn giàu tình yêu thương, luônthận trọng trong mọi hành vi của mình, thân thiện yêu thương để tạo tâm lý thoả máicho trẻ thực hiện tốt mọi hành vi cũng như hoạt động giao tiếp, nhằm giúp trẻ từngbước hình thành nhân cách cho trẻ Bên cạnh đó môi trường và cảnh quan sư phạmcũng góp phần hình thành cho trẻ những hành vi văn minh để dần dần hoàn thiện nhâncách tốt đẹp của truyền thống con người Việt Nam phù hợp với mọi chuẩn mực đạođức xã hội một cách tự nguyện
- Cô giáo phải chuẩn bị nhiều nội dung, hình ảnh về lễ giáo để trẻ tri giác hằng ngày
Trang 10- Trang bị ở góc thư viện nhiều câu chuyện về lễ giáo cho lứa tuổi có hình ảnh minhhoạ.
- Các góc tuyên truyền của lớp có nhiều bài viết và hình ảnh cho phụ huynh thamkhảo
Trên đây là một số biện pháp giáo dục lễ giáo cho trẻ trong trường Mẫu giáo của tôi đã
áp dụng thành công trên trẻ, rất mong được sự quan tâm hỗ trợ của Ban giám hiệu nhàtrường cùng đồng nghiệp
Tôi chân thành cảm ơn!
Thành An, ngày 15 tháng 4 năm 2013
Người viết
Trần Mộng Hằng
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN
GIÁO DỤC MẦM NON
HÈ 2013
Bình Dương - Tháng 8/2013
GIÁO DỤC MẦM NON
XÂY DỰNG KẾ HOẠCH GIÁO DỤC
LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM
1 Kế hoạch giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là:
2 Vì sao phải XDKH lấy trẻ làm trung tâm
Trang 11I Xây dựng kế hoạch giáo dục
- Nội dung giáo dục theo từng độ tuổi (trong chương trình giáo dục mầm non) để xác địnhmục tiêu phù hợp:
Khả năng, kinh nghiệm sống của trẻ
Đáp ứng được yêu cầu của chương trình
Phù hợp vói vùng miền, với trường lớp của địa phương
I Xây dựng kế hoạch giáo dục
XĐ mục tiêu luôn hướng vào trẻ, nghĩa là:
Trẻ sẽ làm được gì?
Trẻ sẽ như thế nào?
sau một năm học (kế hoạch năm),
sau 1 tháng (kế hoạch tháng)
sau một tuần, ngày (kế hoạch giáo dục tuần, ngày)
I Xây dựng kế hoạch giáo dục
Do đó mục tiêu giáo dục nhất là mục tiêu cho một bài (một nội dung) giáo viên đặt ra cần
cụ thể, đo được, đạt được, thực tế và có giới hạn về thời gian để có thể dễ dàng xác định trong một khoảng thời gian nhất định mục tiêu đã đạt được chưa
Ví dụ Mức độ cụ thể khi viết mục tiêu
I Xây dựng kế hoạch giáo dục
2 Lựa chọn nội dung:
Từ mục tiêu cụ thể hóa nội dung
I Xây dựng kế hoạch giáo dục
3 Lựa chọn hoạt động giáo dục
Các HĐGD:
Hoạt động vui chơi
Hoạt động học
Trang 12Hoạt động ăn, ngủ, vệ sinh
Hoạt động lao động
II Tổ chức các hoạt động giáo dục
GV:
Hướng dẫn, khuyến khích, gợi mở, hỗ trợ và tạo cơ hội
Quan sát để đáp ứng nhu cầu ham hiểu biết, tìm tòi, khám phá qua những câu hỏi thắc mắc của trẻ
Trẻ tích cực, chủ động tham gia HĐ, làm việc theo cặp, theo nhóm trải nghiệm, trao đổi, chia sẻ, trình bày ý kiến
Phương pháp, hình thức tổ chức, đồ dùng sử dụng phù hợp, đúng lúc, đúng chỗ để kích thích sự tìm tòi, phám phá của trẻ
Quan tâm đến hệ thống câu hỏi
Có hai dạng câu hỏi chính: Câu hỏi đóng và câu hỏi mở:
+ Câu hỏi đóng: để đánh giá ở mức độ ghi nhớ thông tin, đòi hỏi tư duy rất ít (thường dùng trong phần giới thiệu bài hoặc kết luận)
+ Câu hỏi mở: là câu hỏi có nhiều đáp án đòi hỏi tư duy nhiều (thường dùng trong phần giới thiệu và phát triển bài)
II Tổ chức các hoạt động giáo dục
Câu hỏi tốt tạo ra một thách thức về trí tuệ, tìm kiếm hiểu biết và tạo hứng thú cho trẻ
II Tổ chức các hoạt động giáo dục
Để có được câu hỏi tốt giáo viên có thể làm như sau:
Đặt ít câu hỏi hơn, nhưng câu hỏi phải khiến trẻ suy nghĩ, không hỏi tràn lan
Dành thời gian để trẻ suy nghĩ trả lời
Không nên vội đánh giá, hãy động viên, khuyến khích để nhận được câu trả lời tốt hơn từ trẻ
Khuyến khích trẻ đặt câu hỏi
Trân trọng câu hỏi và câu trả lời của trẻ
II Tổ chức các hoạt động giáo dục
Ví dụ 1 số câu hỏi mở kích thích trẻ suy nghĩ:
* Con nghĩ thể nào?
* Làm sao con biết?
* Tại sao con lại nghĩ như vậy?
* Nếu thì sao? Nếu không… thì sao?
*Theo con thì điều gì/cái gì sẽ xảy ra tiếp theo?
II Tổ chức các hoạt động giáo dục
Câu hỏi tốt thường là câu hỏi mở và có câu trả lời mở, đòi hỏi sự tư duy, tạo được một điều mới mẻ, ví dụ những câu hỏi như:
Câu hỏi về so sánh: Hai hành động/ hai nhân vật/ hai bức tranh này giống nhau ở chỗ nào?Câu hỏi về đánh giá:
Hành động nào tốt hơn? Vì sao?
Trang 13Bức ảnh nào đẹp hơn? Vì sao?
Nhân vật nào xấu? Vì sao?
II Tổ chức các hoạt động giáo dục
II Tổ chức các hoạt động giáo dục
Câu hỏi hạn chế tư duy của trẻ là những câu hỏi không khuyến khích trẻ nỗ lực suy nghĩ học tập, ngược lại còn làm cản trở hoạt động trí tuệ Đó là những câu hỏi có dạng:
Những câu hỏi quá phức tạp, quá lớn, trừu tượng khiến trẻ không thể trả lời được ví dụ:
“Gió là gì?” “ Tại sao có gió?” “Mưa là gì?” “Ngày hôm qua là gì?”
Những câu hỏi đóng và hẹp: “Đây là cái gì?”, “Kia là cái gì?”, “Cái này màu gì”, “Hai bức tranh này có giống nhau không?”…
II Tổ chức các hoạt động giáo dục
Giáo viên cần biết tạo ra một sự cân bằng giữa những câu hỏi phải trả lời ngắn với những câu hỏi mở
Một số lưu ý khi đặt câu hỏi:
Phải chú ý đến mục đích của câu hỏi: hỏi để làm gì? Để hướng dẫn, gợi mở hay để kiểm tra, đánh giá mức độ hiểu, hỏi cái gì?
Câu hỏi phải phù hợp với trình độ, khả năng để trẻ có thể trả lời được và cố gắng để trả lời
II Tổ chức các hoạt động giáo dục
Câu hỏi từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp Phân bổ câu hỏi cho tất cả các đối tượngtrẻ: trẻ nhút nhát đến trẻ tích cực
Nên dành thời gian suy nghĩ cho mỗi câu hỏi và sử dụng ngôn ngữ, cử chỉ (ánh mắt, cười, gật đầu, vỗ tay…) để khuyến khích, khen ngợi trẻ
Khuyến khích trẻ đặt câu hỏi để học
Sáu câu hỏi được đặt ra tương ứng với sáu bước:
1 Hiện tại trình độ của trẻ như thế nào ? Khảo sát, tìm hiểu trẻ
2 Trẻ cần học gì tiếp theo ? Chọn mục tiêu
3 Trẻ cần làm gì để đạt những mục tiêu, yêu cầu này ? Dự kiến các công việc / hoạt động
cụ thể của trẻ cho trẻ trải nghiệm nhằm vào các mục tiêu đã đặt ra
Sáu câu hỏi được đặt ra tương ứng với sáu bước:
4 Những học liệu nào được dùng để thực hiện kế hoạch này ? Chọn học liệu, chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi cho trẻ và cô
Trang 145 Các hoạt động đã được lập và các học liệu đã chọn có phù hợp không ? Dạy – Tiến hành tổ chức các hoạt động đã được lập đối với trẻ
6 Trẻ có học được những điều đã dạy thông qua các hoạt động đã tổ chức không ? Trẻ có đạt mục tiêu, yêu cầu đã đạt ra không ? Đánh giá trẻ
1 Xác định mục tiêu:
Mục tiêu có thể phân ra thành 3 phần chính:
+ Kiến thức: nhấn mạnh vào kết quả tư duy, trí tuệ về hiểu biết, nhận thức
+ Kỹ năng: chú trọng vào kỹ năng vận động như: nói, sử dụng, chăm sóc, so sánh
+ Thái độ: chú trọng đến tình cảm, cảm xúc như mối quan tâm, thái độ và sự đánh giá cao
1 Xác định mục tiêu:
Những từ nên dùng để viết mục tiêu như:
+ Kiến thức: Nhận ra, liệt kê, đếm, xây dựng, lựa chọn
+ Kỹ năng: quan sát, so sánh, phân tích, kể, nói được …
+ Thái độ: có ý thức, tự giác, bảo vệ…
1 Xác định mục tiêu:
Mục tiêu của bài học: trẻ sẽ đạt được gì? Làm được gì/hoặc sẽ trở nên như thế nào
Mục tiêu đặt ra cần cụ thể, đo được, đạt được
2 Thiết kế các hoạt động
Cụ thể
Một số lưu ý khi thiết kế hoạt động:
Xác định rõ thiết kế hoạt động nhằm mục đích gì? Thời gian thực hiện trong bao lâu.Hoạt động học tập được tổ chức phải phù hợp với khả năng, hứng thú của trẻ không quá khó hoặc quá dễ
Một số lưu ý khi thiết kế hoạt động:
Tổ chức hoạt động đa dạng, phong phú phối hợp nhiều phương pháp dạy học (Quan sát, giảng giải, đàm thoại ) các kỹ thuật dạy học (kỹ thuật đặt câu hỏi, sử dụng đồ dùng dạy học…) và cách thức dạy học linh hoạt (học cá nhân, học nhóm…)
Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học phù hợp để hỗ trợ, minh họa cho quá trình thực hiện hoạt động học
ĐỊNH HƯỚNG KHAI THÁC SỬ DỤNG MỘT SỐ HỌC LIỆU CỦA TRẺ MẪU GIÁO
Hoạt động LQCV: Chỉ sử dụng vở “Bé chuẩn bị học đọc và học viết”:
- Phần bài tập nối, đánh dấu, tô màu chữ cái sử dụng ở tiết 2 của hoạt động LQCV;
- Phần tô chữ cái sử dụng ở tiết 3 của hoạt động LQCV
Vở “Cùng bé tìm hiểu và ứng phó với biến đổi khí hậu”: Gợi ý BT cho trẻ ở hoạt động vuichơi, hoạt động chiều hoặc trong hoạt động học khám phá khoa học, khám phá xã hội…CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN
Nội dung: Bổ sung nội dung tuyên truyền về Bộ chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi