Dung sai kỹ thuật đo 1- Chương 9

Phần 1: Dung sai và lắp ghép Phần 2: Kĩ thuật đo và 1 số phần khác về cách ghi độ nhám cũng như các kí hiệu trên bản vẽ của chi tiết .,ngoài ra còn có 1 số câu trắc nghiệm khách quan để tổng hợp l

Trang 1

Chương IX ĐO SAI LỆCH HÌNH DẠNG VÀ VỊ TRÍ TƯƠNG QUAN

IX.1 ĐO SAI LỆCH HÌNH DẠNG

IX.1.1 Đo độ thẳng IX.1.2 Đo độ phẳng IX.1.3 Đo độ tròn IX.1.4 Đo độ trụ IX.2 ĐO SAI SỐ VỊ TRÍ TƯƠNG QUAN GIỮA CÁC BỀ MẶT

IX.2.1 Đo độ song song IX.2.2 Đo độ vuông góc IX.2.3 Đo độ đảo

IX.2.4 Đo độ giao nhau giữa các đường tâm IX.2.5 Đo độ đối xứng

Trang 2

IX.1.1 Đo độ thẳng

a) Dùng thước kiểm

Các dạng thước kiểm:

Thước một mặt nghiêng

Thước hai mặt nghiêng

Thước 4 cạnh Thước 3 cạnh

Trang 3

a) Dùng thước kiểm

Sơ đồ xác định giá trị khe sáng mẫu:

1: Thước kiểm2: Mặt phẳng bàn máp3: Căn mẫu có kích thước bằng nhau4: Căn mẫu có kích thước khác nhau

Trang 4

b) Dùng thước gắn đồng hồ so

Sơ đồ nguyên lý của dụng cụ:

1: Đường thẳng cần đo

Trang 5

IX.1.2 Đo độ phẳng

* Các phương pháp đo

- Dùng bột màu: dịch chuyển bề mặt cần kiểm tra trên bề mặt làm việc của bàn máp có bôi một lớp mỏng bột màu Độ phẳng được thể hiện bằng số lượng vết bột màu trên bề mặt kiểm tra trong hình vuông 2525mm Số vết càng nhiều, độ phẳng càng cao

- Dùng thước kiểm để đo độ phẳng theo các hướng khác nhau và qua từng lần đo đó mà đánh giá sai số về độ phẳng

Trang 6

IX.1.2 Đo độ phẳng

* Các phương pháp đo

- Dùng dụng cụ có cơ cấu chỉ thị để rà liên tục trên bề mặt cần đo

Trang 7

IX.1.3 Đo độ tròn

Độ tròn được xác định theo các sơ đồ đo:

* Sơ đồ a:

Yêu cầu cao về độ đảo trục chính của bàn gá đo Khi đó kết quả đo sẽ phản ánh luôn cả độ không đồng tâm của bề mặt chi tiết với tâm quay của nó

Trang 8

Máy đo độ tròn

Trang 9

•* Sơ đồ b:

• Sử dụng đối với chi tiết dài có hai lỗ tâm hoặc chi tiết ngắn có lỗ để lắp với trục gá Kết quả đo chứa cả sai số độ đồng tâm của mặt kiểm tra với tâm quay của hai lỗ tâm

Trang 10

* Sơ đồ c:

Chi tiết gá đặt kém ổn định vì cần có lực ép chi tiết vào

các chuẩn tỳ

Trang 11

Trang 12

•* Sơ đồ e và f:

•Là các sơ đồ đo 3 tiếp điểm, thích hợp cho các chi tiết méo có số cạnh lẻ

Trang 13

•* Cách khắc phục tổn hại bề mặt phương tiện đo

• - Đo chi tiết ở trạng thái tĩnh ở một số vị trí

Trang 14

Sử dụng với chi tiết có số cạnh chẵn bội 2 (n = 4, 8, 10, 14 …)

Sử dụng với chi tiết có số cạnh chẵn bội 3 (n = 6, 12, 18, …)

Trang 15

- Với chi tiết có số cạnh

lẻ (n = 5, 7, …) dùng phương

pháp đo 3 tiếp điểm tựa trên

hai con lăn

Trang 16

- Dùng sơ đồ đo vi sai sử dụng chuyển đổi khí nén

Trang 17

IX.1.4 Đo độ trụ

a) Đo độ côn

Độ côn được xác định thông qua việc đo hai đường kính tại hai tiết diện I-I và II-II cách nhau chiều dài chuẩn L.

Sơ đồ đo cơ bản:

Trang 18

a) Đo độ côn

Sơ đồ đo vi sai:

Cho phép đọc ngay trị số độ côn trên cơ cấu chỉ thị

Trang 19

b) Đo độ phình thắt

Sơ đồ đo:

Trang 20

c) Đo độ cong trục

•* Sơ đồ a:

•Đo trên chuẩn phẳng, kết

quả đo trên cơ cấu chỉ thị cho

ngay trị số độ cong trục 

Trang 21

•* Sơ đồ b:

•Đo trên chuẩn là hai khối V ngắn,

độ cong trục phụ thuộc vào tỉ lệ l/L

Trang 22

•* Sơ đồ c:

•Dùng cho chi tiết có 2 lỗ tâm,

kết quả đo trên cơ cấu chỉ thị cho

2 lần trị số độ cong trục 

Trang 23

IX.2 ĐO SAI SỐ VỊ TRÍ TƯƠNG QUAN GIỮA CÁC BỀ MẶT

IX.2.1 Đo độ song song

a) Độ song song giữa hai mặt phẳng

* Sơ đồ a:

Dùng khi mặt chuẩn A

đủ lớn để đặt đồng hồ so

Trang 24

IX.2 ĐO SAI SỐ VỊ TRÍ TƯƠNG QUAN GIỮA CÁC BỀ MẶT

a) Độ song song giữa hai mặt phẳng

Trang 25

b) Độ song song giữa đường tâm với mặt phẳng

Thường chọn mặt phẳng làm chuẩn để kiểm tra lỗ và chia ra

3 trường hợp sau:

- Nếu lỗ nhỏ, dùng trục gá lắp vào bề mặt lỗ để kiểm tra

Trang 26

- Khi mặt lỗ khá lớn, để không phải dùng trục gá quá lớn và nặng nề thì phải dùng thêm bạc lót

Trang 27

- Khi mặt lỗ đủ lớn, có thể đưa chuyển đổi đo vào rà trực tiếp theo đường sinh lỗ

Trang 28

c) Độ song song giữa hai đường tâm

Trang 29

c) Độ song song giữa hai đường tâm

Trang 30

IX.2.2 Đo độ vuông góc

Trang 31

Trang 32

Trang 33

IX.2.3 Đo độ đảo

a) Đo độ đảo hướng kính

Trang 34

Trang 35

Trang 36

b) Đo độ đảo mặt đầu

* Sơ đồ đo độ đảo giữa mặt đầu với mặt trụ ngoài

Trang 37

b) Đo độ đảo mặt đầu

* Sơ đồ đo độ đảo giữa mặt đầu với mặt lỗ

Trang 38

IX.2.4 Đo độ giao nhau giữa các đường tâm

* Sơ đồ đo độ giao nhau giữa các đường tâm của lỗ

Trang 39

IX.2.5 Đo độ đối xứng

* Sơ đồ đo độ đối xứng của rãnh A so với hai bề mặt ngoài B

End

Trang 40

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM CHƯƠNG IX

1 Hình vẽ bên là loại dụng cụ đo dùng để:

a Đo độ trụ

b Đo độ song song

c Đo độ đảo

d Đo độ thẳng

Back Home

1

4

2

Trang 41

2 Khi dùng sơ đồ như hình bên để đo độ phẳng của mặt phẳng A trên chi

tiết 1, người ta phải chỉnh "0" chi tiết bằng cách điều chỉnh các vít tế vi 2 nhằm mục đích:

a Đảm bảo độ song song giữa hai mặt A và B

b Đảm bảo độ song song giữa mặt A và mặt phẳng bàn máp

c Loại trừ ảnh hưởng của độ không phẳng của mặt B

d Loại trừ ảnh hưởng của sự không đồng đều về độ cao của các vít tế vi

Back Home

Đáp án: b

3 Hình vẽ bên biểu diễn sơ đồ nguyên lý của phương pháp:

a Đo độ trụ

b Đo độ tròn

c Đo độ nhám bề mặt

d Đo độ côn

Back Home

Đáp án: b

4 Kết quả đo độ tròn theo sơ đồ bên có chứa cả:

a Sai số về độ đồng tâm của mặt kiểm tra với tâm quay của hai lỗ tâm

b Sai số về độ trụ của mặt kiểm tra

c Sai số về độ đảo mặt đầu của bề mặt kiểm tra

d Tất cả đều đúng

Back Home

Đáp án: a

5 Nhược điểm của sơ đồ đo độ phình thắt như hình bên là độ chính

xác kém Để khắc phục, cần phải :

a Định vị chi tiết đủ 6 bậc tự do

b Chuyển thành đo biến thiên đường kính theo phương dọc trục

c Cho chi tiết thực hiện chuyển động quay quanh tâm

d Thực hiện đồng thời các biện pháp trên

Back Home

Đáp án: b

6 Đo độ côn theo sơ đồ dưới đây có ưu điểm là:

a Không chịu ảnh hưởng của sai số gá đặt

b Dễ gá đặt chi tiết

c Có thể áp dụng cho phương pháp đo tích cực

d Tất cả đều đúng

Back Home

Đáp án: d

7 Khi đo độ cong trục theo sơ đồ bên, chỉ thị trên đồng hồ so

bằng:

a Độ cong trục

b Hai lần độ cong trục

c Phân nửa độ cong trục

d Tất cả đều sai

Back Home

Đáp án: a

8 Đo độ trụ là chỉ tiêu tổng hợp về sai lệch hình dạng trên tiết

diện dọc trục, bao gồm:

a Độ thẳng đường sinh, độ đồng trục, độ phình thắt và độ

cong trục

b Độ thẳng đường sinh, độ phình thắt, độ côn và độ cong trục

c Độ đồng trục, độ phình thắt, độ nhám bề mặt và độ cong trục

d Độ phình thắt, độ côn, độ cong trục và độ đồng tâm giữa các bề mặt trục

Back Home

Đáp án: b

9 Dùng sơ đồ nguyên lý như hình bên để đo độ song song giữa hai mặt

phẳng A và B khi:

a Mặt phẳng chuẩn A không đủ lớn để đặt và di chuyển đồng hồ so

b Mặt phẳng chuẩn A không song song với bàn máp

c Mặt phẳng chuẩn A thấp hơn mặt phẳng cần đo B

d Mặt phẳng đế không phải là một mặt phẳng liên tục

Back Home

Đáp án: a

10 Hình bên là sơ đồ nguyên lý của phương pháp:

a Kiểm tra độ hở giữa lỗ và trục

b Đo độ song song giữa đường tâm lỗ và mặt phẳng đế

c Đo độ trụ của chi tiết

d Đo độ cong của trục

Back Home

Đáp án: b

11 Hình bên biểu hiện sơ đồ nguyên lý của phương pháp đo:

a Độ đảo giữa mặt đầu với mặt trụ ngoài

b Độ đảo giữa mặt đầu với mặt trụ trong

c Độ phẳng của mặt đầu

d Độ song song của hai mặt đầu

Back Home

Đáp án: b

12 Để đảm bảo độ chính xác khi đo độ đảo hướng kính giữa mặt

trụ ngoài và trong, cần phải sử dụng:

a Trục gá côn với độ côn rất nhỏ (k = 1/500  1/1000)

b Trục gá trụ có đường kính chính xác

c Mũi tâm có góc 2 = 600

d Đồng hồ so có giá trị phân độ 1/100

Back Home

Đáp án: a

13 Hình bên biểu hiện sơ đồ nguyên lý của phương pháp đo:

a Độ giao nhau giữa các đường tâm lỗ

b Độ đảo hướng tâm

c Độ vuông góc giữa các đường tâm lỗ

d Độ cong trục

Back Home

Đáp án: c

14 Độ đối xứng  của rãnh A so với hai mặt ngoài B (hình bên) được

Tiêu đề	Đo Sai Lệch Hình Dạng Và Vị Trí Tương Quan
Thể loại	Tài liệu

Định dạng
Số trang	53
Dung lượng	1,13 MB