phan phoi chuong trinh mon Vat ly

Thời lợng quy định tại khung phân phối chơng trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo áp dụng trong trờng hợp học 1 buổi/ngày, thời lợng giành cho kiểm tra là không thay đổi, thời lợng giành cho

Sở GIáO DụC Và ĐàO TạO TỉNH PHú THọ

Phân phối chơng trình

Trung học cơ sở

Môn Vật lí

( Tài liệu chỉ đạo chuyên môn dùng cho các cơ quan quản

lý và giáo viên, áp dụng từ năm học 2009 2010)–

( lu hành nội bộ)

Việt Trì, tháng 9 năm 2009

A hớng dẫn thực hiện phân phối

ch-ơng trình

I những vấn đề chung

1 Về khung phân phối chơng trình

Từ năm học 2008 – 2009, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành khung phân phối chơng trình các bộ môn học và các hoạt động giáo dục Khung phân phối chơng trình quy định thời lợng dạy học cho từng phần của chơng trình (chơng, phần, bài học, môđun, chủ đề, ), trong đó có thời l… ợng dành cho luyện tập, bài tập, ôn tập, thí nghiệm, thực hành và thời l-ợng tiến hành kiểm tra định kì tơng ứng với phần đó

Thời lợng quy định tại khung phân phối chơng trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo áp dụng trong trờng hợp học 1 buổi/ngày, thời lợng giành cho kiểm tra là không thay đổi, thời lợng giành cho các hoạt động khác là quy định tối thiểu Tiến độ thực hiện chơng trình khi kết thúc học kì I và kết thúc năm học đợc quy định thống nhất cho tất cả các trờng THCS trong cả nớc và các tỉnh, thành

Căn cứ vào khung phân phối chơng trình, Sở Giáo dục

và Đào tạo cụ thể hoá thành phân phối chơng trình chi tiết các

bộ môn, các hoạt động giáo dục Các trờng THCS có điều kiện bố trí giáo viên và kinh phí chi trả giờ dạy vợt định mức quy định (trong đó có các trờng học nhiều hơn 6 buổi/tuần),

có thể chủ động đề nghị phòng giáo dục và đào tạo xem xét, trình Sở Giáo dục và Đào tạo phê chuẩn việc điều chỉnh phân phối chơng trình tăng thời lợng dạy học cho phù hợp

2 Về phân phối chơng trình dạy học tự chọn

a) Thời lợng và cách tổ chức dạy học tự chọn:

Thời lợng dạy học tự chọn của các lớp cấp THCS trong Kế hoạch giáo dục là 2 tiết/tuần dạy học chung cho cả lớp (các trờng tự chủ về kinh phí có thể chia lớp thành nhóm nhỏ hơn nhng vẫn phải đủ thời lợng quy định)

Việc sử dụng thời lợng dạy học tự chọn THCS thực hiện theo một trong hai cách sau đây:

Cách 1: Chọn một trong 3 môn học, hoạt động giáo

dục: Tin học, Ngoại ngữ 2, Nhề phổ thông (trong đó Ngoại ngữ 2 có thể bố trí vào 2 tiết dạy học tự chọn này hoặc bố trí ngoài thời lợng dạy học 6 buổi/tuần)

Cách 2: Dạy học các chủ đề tự chọn nâng cao, bám

sát

- Dạy học chủ đề tự chọn nâng cao là để khai thác sâu hơn kiến thức, kĩ năng của chơng trình, bổ sung kiến thức, bồi dỡng năng lực t duy nhng phải phù hợp trình độ tiếp thu của học sinh

- Dạy học các chủ đề tự chọn bám sát là để ôn tập, hệ thống hoá, khắc sau kiến thức, kĩ năng (không bổ sung kiến

thức nâng cao mới) Trong điều kiện cha ban hành đợc tài liệu chủ đề nâng cao, cần dàng thời lợng dạy học tự chọn để thực hiện chủ đề tự chọn bám sát nhằm ôn tập, hệ thống hoá, khắc sâu kiến thức, kĩ năng cho học sinh

Hiệu trởng các trờng THCS chủ động lập Kế hoạch dạy học các chủ đề tự chọn bám sát (chọn môn học, ấn định

số tiêt/tuần cho từng môn, tên bài dạy) cho từng lớp, ổn định trong từng học kì trên cơ sở đề nghị của các tổ trởng chuyên môn và giáo viên chủ nhiệm lớp Giáo viên chuẩn bị kế hoạch bài dạy (giáo án) chủ đề tự chọn bám sát với sự hỗ trợ của tổ chuyên môn

b) Kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học tự chọn:

Việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập chủ đề tự chọn của môn học thực hiện theo quy định tại Quy chế đánh giá, xếp loại học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông

Lu ý: Các bài dạy chủ đề tự chọn nâng cao, chủ đề

bám sát bố trí trong các chơng nh các bài khác, có thể có

điểm kiểm tra dới 1 tiết riêng nhng không có điểm kiểm tra 1 tiết riêng, điểm chủ đề tự chọn môn học nào tính cho cho môn học đó

3 Thực hiện các hoạt động giáo dục

a) Phân công giáo viên thực hiện các hoạt động giáo dục:

Trong Kế hoạch giáo dục quy định tại Chơng trình giáo dục phổ thông do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, các hoạt động giáo dục đã đợc quy định thời lợng với số tiết học

cụ thể nh các môn học Đối với giáo viên đợc phân công thực hiện hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, Hoạt động giáo dục hớng nghiệp đợc tính giờ dạy nh các môn học; việc tham gia điều hành hoạt động giáo dục tập thể (chào cờ đầu tuần và sinh hoạt lớp cuối tuần) là thuộc nhiệm vụ quản lý của Ban Giám hiệu và giáo viên chủ nhiệm lớp, không tính là giờ dạy

b) Tích hợp Hoạt đông giáo dục ngoài giờ lên lớp, Hoạt động giáo dục hớng nghiệp, môn Công nghệ:

- Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp: thực hiện đầy

đủ các chủ đề quy định cho mỗi tháng, với thời lợng 2 tiêt/tháng và tích hợp nội dung Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp sang môn Giáo dục công dân các lớp 6, 7, 8, 9 ở các chủ đề về đạo đức và pháp luật Đa nội dung về Công ớc Quyền trẻ em của Liên Hợp quốc vào Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở lớp 9 và tổ chức các hoạt động hởng ứng phong trào “Xây dựng trờng học thân thiện, học sinh tích cực” do Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động

- Hoạt động giáo dục hớng nghiệp (lớp 9):

Điều chỉnh thời lợng Hoạt động giáo dục hớng nghiệp thành 9 tiết/năm học sau khi đa một số nội dung giáo dục h-ớng nghiệp tích hợp sang Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở 2 chủ điểm sau đây:

+ “Truyền thống nhà tr ờng ,” chủ điểm tháng 9; + “Tiến b ớc lên Đoàn ,” chủ điểm tháng 3

Sở Giáo dục và Đào tạo giao cho các phòng giáo dục

và đào tạo chỉ đạo, hớng dẫn các trờng THCS thực hiện nội dung tích hợp đáp ứng yêu cầu sát với thực tế địa phơng Về phơng pháp tổ chức, Hoạt động giáo dục hớng nghiệp có thể

thực hiện riêng theo lớp hoặc theo khối lớp, có thể giao cho giáo viên hoặc mời các chuyên gia, nhà quản lý kinh tế, quản

lý doanh nghiệp giảng dạy

4 Đổi mới phơng pháp dạy học; đổi mới kiểm tra,

đánh giá

a) Đổi mới phơng pháp dạy học:

- Những yêu cầu quan trọng trong đổi mới phơng pháp dạy học:

+ Bám sát chuẩn kiến thức, kĩ năng của chơng trình (căn cứ vào chuẩn của chơng trình cấp THCS và đối chiếu với hớng dẫn thực hiện của Bộ Giáo dục và Đào tạo) ;

+ Phát huy tính tích cực, hứng thú trong học tập của học sinh và vai trò chủ đạo của giáo viên;

+ Thiết kế bài giảng khoa học, sắp xếp hợp lý hoạt

động của giáo viên và học sinh, thiết kế câu hỏi hợp lý, tập trung vào trọng tâm, tránh nặng nề quá tải (nhất là đối với bài dài, bài khó, bài có nhiều kiến thức mới); bồi dỡng năng lực

độc lập suy nghĩ, vận dụng sáng tạo kiến thức đã học, tránh thiên về ghi nhớ máy móc không nắm vững bản chất;

+ Sử dụng hợp lý Sách giáo khoa khi giảng bài trên lớp, tránh tình trạng yêu cầu học sinh ghi chép quá nhiều theo lối đọc - chép;

+ Tăng cờng ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, khuyến khích sử dụng công nghệ thông tin, sử dụng các phơng tiện nghe nhìn, thực hiện đầy đủ thí nghiệm, thực hành, liên hệ thực tế trong giảng dạy phù hợp với nội dung từng bài học;

+ Giáo viên sử dụng ngôn ngữ chuẩn xác, trong sáng, sinh động, dễ hiểu, tác phong thân thiện, khuyến khích, động viên học sinh học tập, tổ chức hợp lý cho học sinh làm việc cá nhân và theo nhóm;

+ Dạy học sát đối tợng, coi trọng bồi dỡng học sinh khá giỏi và giúp đỡ học sinh có học lực yếu kém

- Đối với các môn học đòi hỏi năng khiếu nh: Mĩ thuật, Âm nhạc, Thể dục cần coi trọng truyền thụ kiến thức, hình thành kĩ năng, bồi dỡng hứng thú học tập, không quá thiên về đánh giá thành tích theo yêu cầu đào tạo chuyên ngành họa sỹ, nhạc sỹ, vận động viên

- Tăng cờng chỉ đạo đổi mới phơng pháp giảng dạy thông qua công tác bồi dỡng giáo viên và dự giờ thăm lớp của giáo viên, tổ chức rút kinh nghiệm giảng dạy ở các tổ chuyên môn, hội thảo cấp trờng, cụm trờng, địa phơng, hội thi giáo viên dạy giỏi các cấp

b) Đổi mới kiểm tra, đánh giá :

Những yêu cầu quan trọng trong đổi mới kiểm tra,

đánh giá:

+ Giáo viên đánh giá sát đúng trình độ học sinh với thái độ khách quan, công minh và hớng dẫn học sinh tự đánh giá năng lực của mình;

+ Trong quá trình dạy học, cần kết hợp một cách hợp

lý hình thức tự luận với hình thức trắc nghiệm khách quan trong kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh, chuẩn

bị tốt cho việc đổi mới các kỳ thi theo chủ chơng của Bộ Giáo dục và Đào tạo;

+ Thực hiện đúng quy định của Quy chế đánh giá, xếp loại học sinh THCS, học sinh THPT do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, tiến hành đủ số lần kiểm tra thờng xuyên, kiểm tra định kỳ, kiểm tra học kỳ cả lý thuyết và thực hành;

+ Đổi mới đánh giá các môn Mĩ thuật, Âm nhạc, Thể dục theo Quy chế đánh giá, xếp loại học tập của Bộ Giáo dục

và Đào tạo cũng nh của Sở Giáo dục và Đào tạo

c) Đối với một số môn khoa học xã hội và nhân văn nh: Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí, Giáo dục công dan, cần coi trọng đổi mới phơng pháp dạy học, đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hớng hạn chế ghi nhớ máy móc, không nắm vững kiến thức, kỹ năng môn học Trong quá trình dạy học, cần đổi mới kiểm tra, đánh giá bằng cách nêu vấn đề cởi mở, đòi hỏi

học sinh phải vận dụng tổng hợp kiến thức, kĩ năng và biểu

đạt chính kiến của bản thân

d) Từ năm học 2009 – 2010, tập trung chỉ đạo đổi mới kiểm tra, đánh giá thúc đẩy đổi mới phơng pháp dạy học các môn học và các hoạt động giáo dục, khắc phục tình trạng dạy học chủ yếu theo lối đọc – chép

5 Thực hiện các nội dung giáo dục địa phơng (thực

hiện theo hớng dẫn tại văn bản số 5977/BGDĐT-GDTrH ngày 07 tháng 7 năm 2008 của Bộ Giáo dục và Đào tạo).

II Những vấn đề cụ thể của môn vật lí

1 Đổi mới phơng pháp dạy học

- Phát huy tính tích cực, hứng thú trong học tập của học sinh và vai trò chủ đạo của giáo viên;

- Thiết kế bài giảng khoa học, sắp xếp hợp lý hoạt

động của giáo viên và học sinh, thiết kế câu hỏi hợp lý, tập trung vào trọng tâm, tráng nặng nề quá tải (nhất là đối với bài dài, bài khó, bài có nhiều kiến thức mới); bồi dỡng năng lực

độc lập suy nghĩ, vận dụng sáng tạo kiến thức đã học, tránh thiên về ghi nhớ máy móc không nắm vững bản chất;

- Tăng cờng tập huấn nâng cao năng lực sử dụng thiết

bị thí nghiệm biểu diễn và thí nghiệm thực hành Sử dụng tối

đa và có hiệu quả các thiết bị thí nghiệm hiện có của bộ môn

Tổ chức sinh hoạt chuyên đề sử dụng thiết bị dạy học, khuyến khích tự làm đồ dùng dạy học, cải tiến phơng án thí nghiệm phù hợp với từng bài học;

- Tăng cờng ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, khuyến khích sử dụng hợp lý các phần mềm, thí nghiệm mô phỏng, t liệu thiết bị dạy học điện tử, các phơng tiện nghe nhìn, thực hiện đầy đủ thí nghiệm, thực hành, tích hợp giáo dục bảo vệ môi trờng, liên hệ thực tế trong giảng dạy phù hợp với nội dung từng bài học;

- Giáo viên sử dụng ngôn ngữ chuẩn xác, trong sáng, sinh động, dễ hiểu, tác phong thân thiện, coi trọng việc

khuyến khích, động viên học sinh học tập, tổ chức hợp lý cho học sinh làm việc cá nhân và theo nhóm;

- Dạy học sát đối tợng, coi trọng bồi dỡng học sinh khá giỏi và giúp đỡ học sinh có học lực yếu kém;

- Tăng cờng chỉ đạo đổi mới phơng pháp thông qua công tác bồi dỡng giáo viên và thông qua việc dự giờ thăm lớp của giáo viên, tổ chức rút kinh nghiệm giảng dạy ở tổ chuyên môn, hội thảo cấp trờng, cụm trờng, địa phơng, hội thi giáo viên giỏi các cấp

2 Đổi mới kiểm tra, đánh giá

- Giáo viên đánh giá sát đúng trình độ học sinh với thái độ khách quan, công minh và hớng dẫn học sinh tự đánh giá năng lực của mình;

- Trong quá trình dạy học, cần kết hợp một cách hợp

lý hình thức tự luận với hình thức trắc nghiệm khách quan trong kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh, chuẩn

bị tốt cho việc đổi mới các kỳ thi theo chủ chơng của Bộ Giáo dục và Đào tạo;

- Thực hiện đúng quy định của Quy chế đánh giá, xếp loại học sinh THCS, học sinh THPT do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, tiến hành đủ số lần kiểm tra thờng xuyên, kiểm tra định kỳ, kiểm tra học kỳ cả lý thuyết và thực hành;

- Trong quá trình dạy học, cần hạn chế ghi nhớ máy móc, học thuộc nhng không nắm vứng kiến thức, kỹ năng môn học;

- Các bài thực hành trong chơng trình, học sinh đều phải thực hiện và viết báo cáo Trong mỗi học kỳ, thực hiện

đánh giá 1 bài thực hành tính điểm hệ số 2, việc chọn các bài thực hành để đánh giá tính hệ số 2 là do tổ chuyên môn quy

định, các bài thực hành khác cho điểm hệ số 1;

- Đánh giá bài thực hành của học sinh gồm hai phần: + Phần đánh giá kỹ năng thực hành và kết quả thực hành;

+ Phần đánh giá báo các thực hành

Điểm của bài thực hành bằng trung bình cộng điểm của hai phần trên

B Phân phối chơng trình chi tiết

Lớp 6

Cả năm: 37 tuần, 35 tiết Học kì I: 19 tuần, 18 tiết.

Học kì II: 18 tuần, 17 tiết.

Học kì I Chơng Bài Tiết thứ

I

Cơ học

(17 tiết)

Bài 1 Đo độ dài 1 Bài 2 Đo độ dài (tiếp theo) 2 Bài 3 Đo thể tích chất lỏng 3 Bài 4 Đo thể tích vật rắn không

Bài 5 Khối lợng - Đo khối lợng 5 Bài 6 Lực – Hai lực cân bằng 6 Bài 7 Tìm hiểu kết quả tác dụng của

Bài 8 Trọng lực - Đơn vị lực 8

Bài 9 Lực đàn hồi 10 Bài 10 Lực kế – Phép đo lực

Trọng lợng và khối lợng 11 Bài 11 Khối lợng riêng trọng lợng

Bài 12 Thực hành: Xác định khối

l-ợng riêng của sỏi 13

Bài 13 Máy cơ đơn giản 14 Bài 14 Mặt phẳng nghiêng 15

Kiểm tra học kì I 17

Học kì Ii Chơng Bài Tiết thứ

Bài 16 Ròng rọc 19 Bài 17 Tổng kết chơng I: Cơ học 20

II

Nhiệt học

( 12 tiết)

Bài 18 Sự nở vì nhiệt của chất rắn 21

Bài 19 Sự nở vì nhiệt của chất lỏng 22 Bài 20 Sự nở vì nhiệt của chất khí 23 Bài 21 Một số ứng dụng của sự nở

Bài 22 Nhiệt kế – Nhiệt giai 25

Bài 23 Thực hành : Đo nhiệt độ 27 Bài 24 Sự nóng chảy và sự đông đặc 28 Bài 25 Sự nóng chảy và sự đông đặc

Bài 26 Sự bay hơi và sự ngng tụ 30 Bài 27 Sự bay hơi và sự ngng tụ

Chơng Bài Tiết thứ

Bài 29 Sự sôi (tiếp theo) 33

Ôn tập học kì II 34 Kiểm tra học kì II 35

Lớp 7

Cả năm: 37 tuần, 35 tiết Học kì I: 19 tuần, 18 tiết Học kì II: 18 tuần, 17 tiết

Học kì I Chơng Bài Tiết thứ

I

Quang

học

( 9 tiết)

Bài 1 Nhận biết ánh sáng- Nguồn

sáng và vật sáng 1 Bài 2 Sự truyền ánh sáng 2 Bài 3 ứng dụng định luật truyền

thẳng của ánh sáng 3 Bài 4 Định luật phản xạ ánh sáng 4 Bài 5 ảnh của một vật tạo bởi Gơng

Bài 6 Thực hành: Quan sát và vẽ

ảnh của một vật tạo bởi Gơng phẳng 6 Bài 7 Gơng cầu lồi 7 Bài 8 Gơng cầu lõm 8 Bài 9 Tổng kết chơng 1: Quang học 9

II

Âm học

( 6 tiết)

Bài 10 Nguồn âm 11 Bài 11 Độ cao của âm 12 Bài 12 Độ to của âm 13 Bài 13 Môi trờng truyền âm 14

Bài 14 Phản xạ âm – Tiếng vang 15 Bài 15 Chống ô nhiễm tiếng ồn 16

Kiểm tra học kì I 18

Học kì Ii Chơng Bài Tiết thứ

III

Điện học

(14 tiết)

Bài 17 Sự nhiễm điện do cọ xát 19 Bài 18 Hai loại điện tích 20 Bài 19 Dòng điện – Nguồn điện 21

Bài 20 Chất dẫn điện và chất cách

điện Dòng điện trong kim loại 22 Bài 21 Sơ đồ mạch điện – Chiều

Bài 22 Tác dụng nhiệt và tác dụng

phát sáng của dòng điện 24 Bài 23 Tác dụng từ, tác dụng hoá

học và tác dụng sinh lí của dòng

điện

25

Chơng Bài Tiết thứ

Bài 24 Cờng độ dòng điện 28 Bài 25 Hiệu điện thế 29 Bài 26 Hiệu điện thế giữa hai đầu

dụng cụ dùng điện 30 Bài 27 Thực hành: Đo cờng độ dòng

điện và hiệu điện thế đối với đoạn

mạch nối tiếp

31