Đọc Tiểu thanh kí

- Tiểu Thanh là người con gái tài sắc họ Phùng, làm lẽ một nhà quyền quý, bị vợ cả ghen, hành hạ, nàng buồn khổ đến chết khi mới 18 tuổi.. Nguyễn Du đi xứ sang Trung Quốc, thăm mộ Tiểu

KIỂM TRA BÀI CŨ

Đọc thuộc lòng bài thơ “Nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm và nêu chủ đề bài thơ?

Quan niệm sống nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm là gì?

a/ Không vất vả, cực nhọc

b/ Không quan tâm đến xh, chỉ lo cuộc sống nhàn tản của

bản thân c/ Xa lánh nơi quyền quý để giữ cốt cách thanh cao

d/ Hoà hợp với tự nhiên



Tiết 41:

ĐỌC TIỂU THANH KÍ

(Độc Tiểu Thanh kí)

NGUYỄN DU

I/ TèM HIỂU CHUNG:

1 Chuyện nàng Phùng Tiểu Thanh

2 Hoàn cảnh ra đời bài thơ.

- Tiểu Thanh là người con gái tài sắc họ Phùng,

làm lẽ một nhà quyền quý, bị vợ cả ghen, hành hạ, nàng buồn khổ đến chết khi mới 18 tuổi.

- Khi nàng chết vợ cả còn tỡm cách đốt thơ và

tranh của nàng, nhưng còn sót lại 12 bài gọi là phần dư.

Nguyễn Du đi xứ sang Trung Quốc, thăm mộ Tiểu Thanh và đọc tập thơ của nàng mà cảm xúc làm ra bài thơ này.

II/ ĐỌC – CẢM NHẬN CHUNG:

1/ Đọc, giải thích từ khó

2/ Cảm nhận chung: Cảm nhận chung của em về bài thơ?

3/ Thể loại và bố cục:

Em hãy xác định thể loại

và phân chia bố cục cho

bài thơ?

4 phần:

Đề (2 dòng đầu) Thực (2 dòng tiếp) Luận (2 dòng tiếp) Kết (2dòng còn lại)

Đọc phần dư cảo, thương cảm cho Tiểu Thanh

Số mệnh đầy bi thương, uất hận của người con gái có tài, có sắc

Niềm suy tư và mối đồng cảm với nhân vật

Từ thương xót Tiểu Thanh đến thương xót mình

III/ TèM HIỂU CHI TIẾT:

1/ Hai cõu đề:

“Tây Hồ hoa uyển tẫn thành khư,

Đ ộc điếu song tiền nhất chỉ thư.”

(Tây Hồ cảnh đẹp hoá gò hoang, Thổn thức bên song mảnh giấy tàn.)

Nhà thơ xót xa nuối tiếc trước cái đẹp bị huỷ hoại, tàn lụi

Cõu 1: Cảnh Tây Hồ :

Xưa: rực rỡ lộng lẫy.

Nay: lạnh lẽo hoang tàn.

Thực chất là xót xa cho Tiểu Thanh ,người con gái bất hạnh.

Nghệ thuật đối lập

Niềm xỳc cảm của tỏc giả

Câu thơ có sự gặp gỡ gi ữ a hai tâm hồn: Hai tâm h ồ n cô đơn gặp nhau

+ “ + “Tẫn Tẫn ”: Hết, triệt để →gợi sự thay đổi khốc liệt.

⇒ Tư thế và cảm xúc của nhà thơ vừa đọc vừa khóc một mình → cô đơn ⇒ một lòng đau tìm đến một hồn đau.

Câu 2: Tâm trạng Nguyễn Du Từ ngữ nào

được chú ý

ở phần phiên âm?

+ Độc điếu:

+ Nhất chỉ thư:

Viếng một mình, khóc một mình

Duy nhất một tập sách

Tư thế và cảm xúc của nhà thơ được thể hiện ra sao?

2 Hai cõu thực Hai cõu thực: :

“Chi phấn h ữ u thần liên tử hậu,

V ă n chương vô mệnh luỵ phần dư.”

(Son phấn có thần chôn vẫn hận,

V ă n chương không mệnh đốt còn vương)

nhan sắc→sắc đẹp của Tiểu Thanh.

- Chi phấn(son phấn):

Nỗi oan trỏi của cuộc đời Tiểu Thanh.

Từ ngữ nào được chỳ ý đến

trong hai cõu thơ này?, gợi lờn điều gỡ về Tiểu Thanh?

+ “Thần”

+ “Hận”

: Linh hồn (linh thiờng)

: uất ức.

⇒Cỏi đẹp, cỏi tài là khụng cú ở số mệnh nhưng vẫn bị dập vựi.

- Văn chương: Tập thơ của Tiểu Thanh và cỏi tài ở đời của nàng

⇔ Cuộc đời phi lớ, xó hội bất cụng ngang trỏi khiến cỏi đẹp, cỏi tài luụn bị chà đạp phũ phàng.

3 Hai câu luận:

“Cæ kim hËn sù thiªn nan vÊn, Phong vËn kú oan ng· tù c­.”

(Nçi hên kim cæ trêi kh«n hái, C¸i ¸n phong l­u kh¸ch tù mang.)

Hiện thực xã hội

Nêu cách hiểu

của em về cụm

từ “

từ “Nỗi hờn kim Nỗi hờn kim

cổ ” và “cái án ” và “ cái án

phong lưu ” ”

- “Nỗi hờn kim cổ”:

- “Án phong lưu”:

Những mối hận từ xưa đến nay.

Nỗi oan của những người có tài.

→ Lời tự giải đáp cho nỗi oan của Tiểu Thanh và của chính Nguyễn Du.

⇔

4 Hai cõu kết:

“Bất tri tam bách dư niên hậu, Thiên hạ hà nhân khấp Tố như ?”

(Chẳng biết ba tr ă m n ă m lẻ n ữ a, Người đời ai khóc Tố Như ch ă ng ?)

Cảm nghĩ của Nguyễn Du về cuộc đời của mỡnh.

Nghệ thuật gỡ

được sử dụng

ở hai cõu thơ

kết? Tỏc dụng?

-Nghệ thuật:

Cõu hỏi tu từ: Cõu hỏi buồn tha thiết.

→Chỉ sự cụ đơn của tỏc giả mong tỡm sự đồng cảm của hậu thế

Đại từ phiếm chỉ “ai”

⇔Tỡnh thương của tỏc giả dành cho Tiểu Thanh và tõm sự của mỡnh với cuộc đời và xó hội lỳc bấy giờ.

Tiếng đàn xưa đứt ngang dây Hai trăm năm lại càng say lòng người

“BÊt tri tam b¸ch d­ niªn hËu

Thiªn h¹ hµ nh©n khÊp Tè Nh­ ?”

IV/ TỔNG KẾT:

Qua bài học, em hãy rút ra chủ đề của bài thơ?

Bài thơ thể hiện tấm lòng nhân đạo cao cả của Nguyễn Du đối với những người tài hoa bạc mệnh, đồng thời thể hiện sự u uất đối với xã hội đương thời

Vì sao Nguyễn Du đồng cảm với Tiểu Thanh? Giải thích?

A - Vì Tiểu Thanh nghèo khổ.



B - Vì Tiểu Thanh bị áp bức bóc lột.



C - Vì Tiểu Thanh có tài năng nhưng bất hạnh.



* Hướng dẫn học bài:

1 Bài vừa học:

- Nắm những nét chính về tác giả Nguyễn Du.

- Đọc thuộc lòng bài thơ.

- Phân tích bài thơ, nắm nội dung và nghệ thuật

2 Bài sắp học: “ Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt (tiết 2)

- Đọc kỹ trước bài và cho biết:

+ Phong cách ngôn ngữ sinh hoạt có mấy đặc trưng? Khái niệm và đặc điểm của mỗi đặc trưng?

+ Trả lời các câu hỏi theo yêu cầu của bài tập

1,2,3(SGK).