Mục lụcTrang Lời nói đầu...3 Chơng I Đại cơng về chơng trình vật lí Trung học cơ sở 1.1.. Quan điểm cơ bản xây dựng chơng trình giáo dục phổ thông...6 1.3.. Các nguyên tắc xây dựng chuẩn
Trang 1Mục lục
Trang
Lời nói đầu 3
Chơng I Đại cơng về chơng trình vật lí Trung học cơ sở 1.1 Những cơ sở để xây dựng chơng trình 5
1.1.1 Mục tiêu của giáo dục phổ thông 5
1.1.2 Về phơng pháp giáo dục 5
1.1.3 Về chơng trình giáo dục và sách giáo khoa 6
1.2 Quan điểm cơ bản xây dựng chơng trình giáo dục phổ thông 6
1.3 Chuẩn chơng trình của giáo dục phổ thông 8
1.3.1 Quan niệm về chuẩn chơng trình9 1.3.2 Các nguyên tắc xây dựng chuẩn chơng trình9 1.3.3 Nộidung của chuẩn chơng trình10 1.4 Chơng trình môn Vật lí 11 1.4.1 Vị trí 11 1.4.2 Mục tiêu 11 1.4.3 Quan điểm cơ bản xây dựng chơng trình môn Vật lí 13 1.4.4 Cấu tạo của chơng trình khung môn Vật lí 14 Chơng II Dạy học cơ học ở THCS 2.1 Dạy học cơ học ở lớp 6 19
2.1.1 Cấu tạo của chơng trình 19
2.1.2 Mục tiêu19
2.1.3 Đặc điểm về nội dung 20
2.1.3.1 Đặc điểm chung 20
2.1.3.2 Đo độ dài và đo thể tích các vật 21
2.1.3.3 Khối lợng 24
2.1.3.4 Lực, trọng lực, trọng lợng 26
2.1.3.5 Các máy cơ đơn giản 28
Trang 22.1.4 Phơng pháp dạy học một số kiến thức cụ thể 31
2.1.4.1 Đặc điểm chung 31
2.1.4.2 Dạy học bài “Đo thể tích vật rắn không thấm nớc” 33
2.1.4.3 Hoạt động nhận thức của học sinh khi học bài “Lực đàn hồi” 37 2.1.4.4 Tổ chức dạy học bài “Mặt phẳng nghiêng” 38
2.2 Dạy học Cơ học 41
2.2.1 Cấu tạo của chơng trình cơ học 42
2.2.2 Mục tiêu 42 2.2.3 Đặc điểm về nội dung 43 2.2.3.1 Đặc điểm chung 43
2.2.3.2 Chuyển động cơ học Vận tốc 44
2.2.3.3 áp suất chất lỏng áp suất khí quyển 47
2.2.3.4 Công cơ học Cơ năng 51
2.2.4 Phơng pháp dạy học một số kiến thức cụ thể 54
2.2.4.1 Tổ chức dạy học bài “Lực ma sát” 54
2.2.4.2 Hoạt động của học sinh khi học bài “áp suất của chất lỏng” 57
2.3 Thí nghiệm cơ học 60
2.3.1 Quy trình thực hiện các phép đo cơ bản
2.3.2 Thí nghiệm về các máy cơ đơn giản 2.3.3 Thí nghiệm về chuyển động thẳng đều 2.3.2 Thí nghiệm đo áp suất của chất lỏng Chơng III Dạy học nhiệt học ở THCS 3.1 Dạy học nhiệt học ở lớp 6 65
3.1.1 Cấu tạo của chơng trình 65
3.1.2 Mục tiêu 65
3.1.3 Đặc điểm về nội dung 66
3.1.3.1 Đặc điểm chung 66
Trang 33.1.3.3 Sự biến đổi trạng thái của các chất 67
3.1.4 Phơng pháp dạy học một số kiến thức cụ thể 69
3.1.4.1 Đặc điểm chung về phơng pháp dạy học 69
3.1.4.2 Tổ chức dạy học bài “Sự nở vì nhiệt của chất rắn” 71
3.1.4.3 Hoạt động của học sinh khi học bài “Sự bay hơi” 73
3.2 Dạy học nhiệt học ở lớp 8 74
3.2.1 Cấu tạo của chơng trình 74
3.2.2 Mụctiêu 75
3.2.3 Đặc điểm về nội dung 76
3.2.3.1 Bớc đầu khảo sát hiện tợng nhiệt theo quan điểm cấu trúc cơ chế vàquanđiểmnănglợng 76
3.2.3.2 Cấu tạo phân tử của chất 77
3.2.3.3 Nhiệt năng và nhiet lợng 77
3.2.4 Phơng pháp dạy học một số kiến thức cụ thể 79
3.2.4.1 Đặc điểm chung về phơng pháp dạy học 79
3.2.4.2 Hoạt động của học sinh khi học bài “Dẫn nhiệt” 80
3.3 Thí nghiệm nhiệt học 81
3.3.1 Thí nghiệm về sự giãn nở vì nhiệt 81
3.3.2 Thí nghiệm về sự biến đổi trạng thái của chất 83
3.3.3 Thí nghiệm mô hình để minh hoạ cấu tạo phân tử của chất 83
Chơng IV Dạy học điện học ở THCS 4.1 Dạy học điện học ở lớp 7 85
4.1.1 Cấu tạo của chơng trình 85
4.1.2 Mục tiêu 85
4.1.3 Đặc điểm về nội dung 87
4.1.3.1 Tạo cho học sinh những biểu tợng ban đầu về hiện tợng điện 88
4.1.3.2 Chú trọng rèn luyện kĩ năng thực hành khi sử dụng các dụng cụ điện thông dụng 88
4.1.3.3 Sự nhiễm điện do cọ xát 88
4.1.3.4 Dòng điện, nguồn điện 90
Trang 4
4.1.3.5 Chất dẫn điện và chất cách điện 91
4.1.3.6 Cờng độ dòng điện 91
4.1.3.7 Hiệu điện thế 92
4.1.3.8 Đoạn mạch nối tiếp và đoạn mạch song song 93
4.1.4 Phơng pháp dạy học một số kiến thức cụ thể 94
4.1.4.1 Đặc điểm chung 94
4.1.4.2 Dạy học bài “Hai loại điện tích” 95
3.1.4.3 Hoạt động nhận thức của học sinh khi học bài “Cờng độ dòng điện” 99
4.2 Dạy học điện học ở lớp 9 100
4.2.1 Cấu tạo của chơng trình điện học 100
4.2.2 Mục tiêu của chơng trình 101
4.2.3 Đặc điểm về nội dung 102
4.2.3.1 Về mức độ định lợng của kiến thức 102
4.2.3.2 Điện trở và định luật Ôm 103
4.2.3.3 Công và công suất của dòng điện 105
4.2.3.4 Định luật Jun – Len-xơ 106
4.2.4 Phơng pháp dạy học một số kiến thức cụ thể 106
4.2.4.1 Dạy học bài “Sự phụ thuộc của điện trở và tiết diện của dây dẫn” 106
4.2.4.2 Hoạt động nhận thức của học sinh khi học bài “Định luật Jun – Len-xơ” 110
4.3 Thí nghiệm về điện học 112
4.3.1 Thí nghiệm về sự nhiễm điện do cọ xát 112
4.3.2 Thí nghiệm kiểm nghiệm định luật Jun – Len-xơ 114
Chơng V Dạy học điện từ học ở lớp 9 THCS 5.1 Cấu tạo của chơng trình 116
Trang 55.2 Mục tiêu của chơng trình 116
5.3 Đặc điểm về nội dung 117
5.3.1 Tác dụng từ của nam châm và của dòng đien 5.3.2 Khái niệm đờng sức từ 117
5.3.3 Từ trờng của dòng điện 118
5.3.4 Lực điện từ 119
5.3.5 Bài tập vận dụng quy tắc nắm tay phải và quy tắc bàn tay tráI 119
5.3.6 Hiện tợng cảm ứng điện từ 119
5.3.7 Dòng điện xoay chiều 120
5.4 Phơng pháp dạy học một số kiến thức cụ thể 122
5.4.1 Đặc điểm chung 122
5.4.2 Phơng pháp dạy học khái niệm từ trờng 123
5.4.3 Dạy học khái niệm đờng sức từ 125
5.4.4 Dạy học quy tắc bàn tay trái 128
5.4.5 Dạy học hiện tợng cảm ứng điện từ 131
5.4.6 Dạy học vấn đề “Dòng điện xoay chiều” 135
5.4.6.1 Đặc điểm chung 135
5.4.6.2 Dạy học bài “Dòng điện xoay chiều” 137
5.4.6.3 Tìm hiểu tác dụng từ của dòng điện xoay chiều 141
5.5 Thí nghiệm về điện từ học 141
Chơng VI Dạy học quang học ở THCS 6.1 Dạy học quang học ở lớp 7 145
6.1.1 Cấu tạo của chơng trình 145
6.1.2 Mục tiêu 145
6.1.3 Đặc điểm về nội dung 146
6.1.3.1 Nhận biết ánh sáng 146
6.1.3.2 Tia sáng, sự truyền thẳng của ánh sáng 146
6.1.3.3 Khái niệm ảnh trong quang học 147
6.1.3.4 Các định luật cơ bản của quang hình học 148
6.1.4 Phơng pháp dạy học một số kiến thức cụ thể 150
Trang 66.1.4.1 Dạy học định luật truyền thẳng của ánh sáng
6.1.4.2 Dạy học bài “ảnh của một vật tạo bởi gơng phẳng”
6.2 Dạy học quang hình học ở lớp 9 154
6.2.1 Cấu tạo của chơng trình 154
6.2.2 Mụgtiêu 154
6.2.3 Đặc điểm về nội dung 155
6.2.3.1 Hiện tợng khúc xạ là một hiện tợng phức tạp, xảy ra khi ánh sáng truyền qua mặt phân cách giữa hai môi trờng trong suốt không đồng tính 155
6.2.3.2Thấukính 156
6.2.4 Phơng pháp dạy học một số kiến thức cụ thể 158
6.2.4.1 Phơng pháp xác định đờng truyền của các tia sáng 158
6.2.4.2 Phơng pháp dạy học hiện tợng khúc xạ ánh sáng 159
6.2.4.3 Phơng pháp dạy học bài “Thấu kính hội tụ” 160
6.2.4.4 Hoạt động của học sinh khi dạy học bài “ảnh của một vật qua thấu kính hội tụ” 162
6.2.4.5 Dạy học bài “ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì” 163
6.2.4.6 Phơng pháp dạy học bài “Mắt” 167
6.3 Dạy học phần “ánh sáng và màu sắc” 168
6.3.1 Cấu tạo và mục tiêu của chơng trình 168
6.3.2 Đặc điểm về nội dung 169
6.3.2.1 ánh sáng trắng và ánh sáng màu 169
6.3.2.2 Sự trộn ánh sáng màu 170
6.3.2.3 Sự lọc màu và tán xạ màu 170
6.3.3 Phơng pháp dạy học 171
6.3.3.1 Sử dụng rộng rãi thí nghiệm để thu thập những thông tin ban đầu về màu của ánh sáng, màu của các vật 171
6.3.3.2 áp dụng rộng rãi phơng pháp thực nghiệm 171
6.3.3.3 Tăng cờng việc vận dụng những kết luận thu đợc để giải thích các hiện tợng thực tế 173
6.3.3.4 Dạy học bài “Sự trộn các ánh sáng màu” 174
6.4 Thí nghiệm về quang học 178
6 4.1 Xác định đờng truyền của ánh sáng 178
Trang 76.4.2 C¸ch t¹o ra tia s¸ng (chïm s¸ng hÑp song song) 179
6.4.3 ThÝ nghiÖm trén c¸c ¸nh s¸ng mµu 180
Ch¬ng VII sù chuyÓn ho¸ vµ b¶o toµn n¨ng lîng 7.1 CÊu t¹o cña ch¬ng tr×nh 183
7.2 Môc tiªu cña ch¬ng tr×nh 183
7.3 §Æc ®iÓm vÒ néi dung 184
7.3.1 §Æc ®iÓm chung 184
7.3.2 Kh¸i niÖm n¨ng lîng 186
7.3.3 §Þnh luËt b¶o toµn n¨ng lîng 186
7.3.4 S¶n xuÊt vµ sö dông tiÕt kiÖm n¨ng lîng 187
7.3.5 §éng c¬ nhiÖt 188
7.3.6 Pin mÆt trêi 189
7.4 Ph¬ng ph¸p d¹y häc 190
7.4.1 §Æc ®iÓm chung 190
7.4.2 D¹y häc bµi “N¨ng lîng vµ sù chuyÓn ho¸ n¨ng lîng” 191